TITUS
Mahabharata
Part No. 138
Previous part

Chapter: 138 
Adhyāya 138


Verse: 1  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    tena vikramatā tūrṇam   ūruvegasamīritam
   tena vikramatā tūrṇam   ūru-vega-samīritam /
Halfverse: c    pravavāv anilo rājañ   śuci śukrāgame yatʰā
   pravavāv anilo rājan   śuci śukra_āgame yatʰā /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    sa mr̥dnan puṣpitāṃś caiva   pʰalitāṃś ca vanaspatīn
   sa mr̥dnan puṣpitāṃś caiva   pʰalitāṃś ca vanas-patīn /
Halfverse: c    ārujan dāru gulmāṃś ca   patʰas tasya samīpajān
   ārujan dāru gulmāṃś ca   patʰas tasya samīpajān /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    tatʰā vr̥kṣān bʰañjamāno   jagāmāmita vikramaḥ
   tatʰā vr̥kṣān bʰañjamāno   jagāma_amita vikramaḥ /
Halfverse: c    tasya vegena pāṇḍūnāṃ   mūrccʰeva samajāyata
   tasya vegena pāṇḍūnāṃ   mūrccʰā_iva samajāyata /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    asakr̥c cāpi saṃtīrya   dūrapāraṃ bʰujaplavaiḥ
   asakr̥c ca_api saṃtīrya   dūra-pāraṃ bʰuja-plavaiḥ /
Halfverse: c    patʰi praccʰannam āsedur   dʰārtarāṣṭra bʰayāt tadā
   patʰi praccʰannam āsedur   dʰārtarāṣṭra bʰayāt tadā /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    kr̥ccʰreṇa mātaraṃ tv ekāṃ   sukumārīṃ yaśasvinīm
   kr̥ccʰreṇa mātaraṃ tv ekāṃ   sukumārīṃ yaśasvinīm /
Halfverse: c    avahat tatra pr̥ṣṭʰena   rodʰaḥsu viṣameṣu ca
   avahat tatra pr̥ṣṭʰena   rodʰaḥsu viṣameṣu ca /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    āgamaṃs te vanoddeśam   alpamūlapʰalodakam
   āgamaṃs te vana_uddeśam   alpa-mūla-pʰala_udakam /
Halfverse: c    krūra pakṣimr̥gaṃ gʰoraṃ   sāyāhne bʰaratarṣabʰāḥ
   krūra pakṣi-mr̥gaṃ gʰoraṃ   sāya_ahne bʰarata-r̥ṣabʰāḥ /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    gʰorā samabʰavat saṃdʰyā   dāruṇā mr̥gapakṣiṇaḥ
   gʰorā samabʰavat saṃdʰyā   dāruṇā mr̥ga-pakṣiṇaḥ /
Halfverse: c    aprakāśā diśaḥ sarvā   vātair āsann anārtavaiḥ
   aprakāśā diśaḥ sarvā   vātair āsann anārtavaiḥ /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    te śrameṇa ca kauravyās   tr̥ṣṇayā ca prapīḍitāḥ
   te śrameṇa ca kauravyās   tr̥ṣṇayā ca prapīḍitāḥ /
Halfverse: c    nāśaknuvaṃs tadā gantuṃ   nidrayā ca pravr̥ddʰayā
   na_aśaknuvaṃs tadā gantuṃ   nidrayā ca pravr̥ddʰayā /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    tato bʰīmo vanaṃ gʰoraṃ   praviśya vijanaṃ mahat
   tato bʰīmo vanaṃ gʰoraṃ   praviśya vijanaṃ mahat /
Halfverse: c    nyagrodʰaṃ vipulac cʰāyaṃ   ramaṇīyam upādravat
   nyagrodʰaṃ vipulac cʰāyaṃ   ramaṇīyam upādravat /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    tatra nikṣipya tān sarvān   uvāca bʰaratarṣabʰaḥ
   tatra nikṣipya tān sarvān   uvāca bʰarata-r̥ṣabʰaḥ /
Halfverse: c    pānīyaṃ mr̥gayāmīha   viśramadʰvam iti prabʰo
   pānīyaṃ mr̥gayāmi_iha   viśramadʰvam iti prabʰo /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    ete ruvanti madʰuraṃ   sārasā jalacāriṇaḥ
   ete ruvanti madʰuraṃ   sārasā jala-cāriṇaḥ /
Halfverse: c    dʰruvam atra jalastʰāyo   mahān iti matir mama
   dʰruvam atra jala-stʰāyo   mahān iti matir mama /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    anujñātaḥ sa gaccʰeti   bʰrātrā jyeṣṭʰena bʰārata
   anujñātaḥ sa gaccʰa_iti   bʰrātrā jyeṣṭʰena bʰārata /
Halfverse: c    jagāma tatra yatra sma   ruvanti jalacāriṇaḥ
   jagāma tatra yatra sma   ruvanti jala-cāriṇaḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    sa tatra pītvā pānīyaṃ   snātvā ca bʰaratarṣabʰa
   sa tatra pītvā pānīyaṃ   snātvā ca bʰarata-r̥ṣabʰa /
Halfverse: c    uttarīyeṇa pānīyam   ājahāra tadā nr̥pa
   uttarīyeṇa pānīyam   ājahāra tadā nr̥pa /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    gavyūti mātrād āgatya   tvarito mātaraṃ prati
   gavyūti mātrād āgatya   tvarito mātaraṃ prati /
Halfverse: c    sa suptāṃ mātaraṃ dr̥ṣṭvā   bʰrātr̥̄ṃś ca vasudʰātale
   sa suptāṃ mātaraṃ dr̥ṣṭvā   bʰrātr̥̄ṃś ca vasudʰā-tale /
Halfverse: e    bʰr̥śaṃ duḥkʰaparītātmā   vilalāpa vr̥kodaraḥ
   bʰr̥śaṃ duḥkʰa-parīta_ātmā   vilalāpa vr̥kodaraḥ /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    śayaneṣu parārdʰyeṣu   ye purā vāraṇāvate
   śayaneṣu para_ardʰyeṣu   ye purā vāraṇāvate /
Halfverse: c    nādʰijagmus tadā nidrāṃ   te 'dya suptā mahītale
   na_adʰijagmus tadā nidrāṃ   te_adya suptā mahī-tale /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    svasāraṃ vasudevasya   śatrusaṃgʰāvamardinaḥ
   svasāraṃ vasudevasya   śatru-saṃgʰa_avamardinaḥ /
Halfverse: c    kuntibʰojasutāṃ kuntīṃ   sarvalakṣaṇapūjitām
   kunti-bʰoja-sutāṃ kuntīṃ   sarva-lakṣaṇa-pūjitām /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    snuṣāṃ vicitravīryasya   bʰāryāṃ pāṇḍor mahātmanaḥ
   snuṣāṃ vicitra-vīryasya   bʰāryāṃ pāṇḍor mahātmanaḥ /
Halfverse: c    prāsādaśayanāṃ nityaṃ   puṇḍarīkāntara prabʰām
   prāsāda-śayanāṃ nityaṃ   puṇḍarīka_antara prabʰām /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    sukumāratarāṃ strīṇāṃ   mahārhaśayanocitām
   sukumāratarāṃ strīṇāṃ   mahā_arha-śayana_ucitām /
Halfverse: c    śayānāṃ paśyatādyeha   pr̥tʰivyām atatʰocitām
   śayānāṃ paśyata_adya_iha   pr̥tʰivyām atatʰā_ucitām /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    dʰarmād indrāc ca vāyoś ca   suṣuve yā sutān imān
   dʰarmād indrāc ca vāyoś ca   suṣuve yā sutān imān /
Halfverse: c    seyaṃ bʰūmau pariśrāntā   śete hy adyātatʰocitā
   sā_iyaṃ bʰūmau pariśrāntā   śete hy adya_atatʰā_ucitā /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    kiṃ nu duḥkʰataraṃ śakyaṃ   mayā draṣṭum ataḥ param
   kiṃ nu duḥkʰataraṃ śakyaṃ   mayā draṣṭum ataḥ param /
Halfverse: c    yo 'ham adya naravyāgʰrān   suptān paśyāmi bʰūtale
   yo_aham adya nara-vyāgʰrān   suptān paśyāmi bʰū-tale /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    triṣu lokeṣu yad rājyaṃ   dʰarmavidyo 'rhate nr̥paḥ
   triṣu lokeṣu yad rājyaṃ   dʰarma-vidyo_arhate nr̥paḥ /
Halfverse: c    so 'yaṃ bʰūmau pariśrāntaḥ   śete prākr̥tavat katʰam
   so_ayaṃ bʰūmau pariśrāntaḥ   śete prākr̥tavat katʰam /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    ayaṃ nīlāmbudaśyāmo   nareṣv apratimo bʰuvi
   ayaṃ nīla_ambuda-śyāmo   nareṣv apratimo bʰuvi /
Halfverse: c    śete prākr̥tavad bʰūmāv   ato duḥkʰataraṃ nu kim
   śete prākr̥tavad bʰūmāv   ato duḥkʰataraṃ nu kim /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    aśvināv iva devānāṃ   yāv imau rūpasaṃpadā
   aśvināv iva devānāṃ   yāv imau rūpa-saṃpadā /
Halfverse: c    tau prākr̥tavad adyemau   prasuptau dʰaraṇītale
   tau prākr̥tavad adya_imau   prasuptau dʰaraṇī-tale /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    jñātayo yasya naiva syur   viṣamāḥ kulapāṃsanāḥ
   jñātayo yasya na_eva syur   viṣamāḥ kula-pāṃsanāḥ /
Halfverse: c    sa jīvet susukʰaṃ loke   grāme druma ivaikajaḥ
   sa jīvet susukʰaṃ loke   grāme druma\ iva_ekajaḥ /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    eko vr̥kṣo hi yo grāme   bʰavet parṇapʰalānvitaḥ
   eko vr̥kṣo hi yo grāme   bʰavet parṇa-pʰala_anvitaḥ /
Halfverse: c    caityo bʰavati nirjñātir   arcanīyaḥ supūjitaḥ
   caityo bʰavati nirjñātir   arcanīyaḥ supūjitaḥ /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    yeṣāṃ ca bahavaḥ śūrā   jñātayo dʰarmasaṃśritāḥ
   yeṣāṃ ca bahavaḥ śūrā   jñātayo dʰarma-saṃśritāḥ /
Halfverse: c    te jīvanti sukʰaṃ loke   bʰavanti ca nirāmayāḥ
   te jīvanti sukʰaṃ loke   bʰavanti ca nirāmayāḥ /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    balavantaḥ samr̥ddʰārtʰā   mitra bāndʰavanandanāḥ
   balavantaḥ samr̥ddʰa_artʰā   mitra bāndʰava-nandanāḥ /
Halfverse: c    jīvanty anyonyam āśritya   drumāḥ kānanajā iva
   jīvanty anyonyam āśritya   drumāḥ kānanajā\ iva /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    vayaṃ tu dʰr̥tarāṣṭreṇa   saputreṇa durātmanā
   vayaṃ tu dʰr̥tarāṣṭreṇa   saputreṇa durātmanā /
Halfverse: c    vivāsitā na dagdʰāś ca   katʰaṃ cit tasya śāsanāt
   vivāsitā na dagdʰāś ca   katʰaṃcit tasya śāsanāt /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    tasmān muktā vayaṃ dāhād   imaṃ vr̥kṣam upāśritāḥ
   tasmān muktā vayaṃ dāhād   imaṃ vr̥kṣam upāśritāḥ /
Halfverse: c    kāṃ diśaṃ pratipatsyāmaḥ   prāptāḥ kleśam anuttamam
   kāṃ diśaṃ pratipatsyāmaḥ   prāptāḥ kleśam anuttamam /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    nātidūre ca nagaraṃ   vanād asmād dʰi lakṣaye
   nātidūre ca nagaraṃ   vanād asmādd^hi lakṣaye /
Halfverse: c    jāgartavye svapantīme   hanta jāgarmy ahaṃ svayam
   jāgartavye svapanti_ime   hanta jāgarmy ahaṃ svayam /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    pāsyantīme jalaṃ paścāt   pratibuddʰā jitaklamāḥ
   pāsyanti_ime jalaṃ paścāt   pratibuddʰā jita-klamāḥ /
Halfverse: c    iti bʰīmo vyavasyaiva   jajāgāra svayaṃ tadā
   iti bʰīmo vyavasya_eva   jajāgāra svayaṃ tadā /31/ (E)31



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.