TITUS
Mahabharata
Part No. 124
Previous part

Chapter: 124 
Adhyāya 124


Verse: 1  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    kr̥tāstrān dʰārtarāṣṭrāṃś ca   pāṇḍuputrāṃś ca bʰārata
   kr̥ta_astrān dʰārtarāṣṭrāṃś ca   pāṇḍu-putrāṃś ca bʰārata / q
Halfverse: c    dr̥ṣṭvā droṇo 'bravīd rājan   dʰr̥tarāṣṭraṃ janeśvaram
   dr̥ṣṭvā droṇo_abravīd rājan   dʰr̥tarāṣṭraṃ jana_īśvaram /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    kr̥pasya somadattasya   bāhlīkasya ca dʰīmataḥ
   kr̥pasya soma-dattasya   bāhlīkasya ca dʰīmataḥ / ՙ
Halfverse: c    gāṅgeyasya ca sāṃnidʰye   vyāsasya vidurasya ca
   gāṅgeyasya ca sāṃnidʰye   vyāsasya vidurasya ca /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    rājan saṃprāptavidʰyās te   kumarāḥ kurusattama
   rājan saṃprāpta-vidʰyās te   kumarāḥ kuru-sattama /
Halfverse: c    te darśayeyuḥ svāṃ śikṣāṃ   rājann anumate tava
   te darśayeyuḥ svāṃ śikṣāṃ   rājann anumate tava /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    tato 'bravīn mahārājaḥ   prahr̥ṣṭenāntarātmanā
   tato_abravīn mahā-rājaḥ   prahr̥ṣṭena_antar-ātmanā /
Halfverse: c    bʰāradvāja mahat karmakr̥taṃ   te dvijasattama
   bʰāradvāja mahat karma-kr̥taṃ   te dvija-sattama /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    yadā tu manyase kālaṃ   yasmin deśe yatʰā yatʰā
   yadā tu manyase kālaṃ   yasmin deśe yatʰā yatʰā /
Halfverse: c    tatʰā tatʰāvidʰānāya   svayam ājñāpayasva mām
   tatʰā tatʰā-vidʰānāya   svayam ājñāpayasva mām /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    spr̥hayāmy adya nirvedāt   puruṣāṇāṃ sacakṣuṣām
   spr̥hayāmy adya nirvedāt   puruṣāṇāṃ sacakṣuṣām /
Halfverse: c    astrahetoḥ parākrāntānye   me drakṣyanti putrakān
   astra-hetoḥ parākrāntā_anye   me drakṣyanti putrakān /6/ ՙ

Verse: 7 
Halfverse: a    kṣattar yad gurur ācāryo   bravīti kuru tat tatʰā
   kṣattar yad gurur ācāryo   bravīti kuru tat tatʰā /
Halfverse: c    na hīdr̥śaṃ priyaṃ manye   bʰavitā dʰarmavatsalaḥ
   na hi_īdr̥śaṃ priyaṃ manye   bʰavitā dʰarma-vatsalaḥ /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    tato rājānam āmantrya   vidurānugato bahiḥ
   tato rājānam āmantrya   vidura_anugato bahiḥ /
Halfverse: c    bʰāradvājo mahāprājño   māpayām āsa medinīm
   bʰāradvājo mahā-prājño   māpayām āsa medinīm /
Halfverse: e    samām avr̥kṣāṃ nirgulmām   udak pravaṇa saṃstʰitām
   samām avr̥kṣāṃ nirgulmām   udak pravaṇa saṃstʰitām /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    tasyāṃ bʰūmau baliṃ cakre   titʰau nakṣatrapūjite
   tasyāṃ bʰūmau baliṃ cakre   titʰau nakṣatra-pūjite /
Halfverse: c    avagʰuṣṭaṃ pure cāpi   tadartʰaṃ vadatāṃ vara
   avagʰuṣṭaṃ pure ca_api   tad-artʰaṃ vadatāṃ vara /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    raṅga bʰūmau suvipulaṃ   śāstradr̥ṣṭaṃ yatʰāvidʰi
   raṅga bʰūmau suvipulaṃ   śāstra-dr̥ṣṭaṃ yatʰā-vidʰi /
Halfverse: c    prekṣāgāraṃ suvihitaṃ   cakrus tatra ca śilpinaḥ
   prekṣa_āgāraṃ suvihitaṃ   cakrus tatra ca śilpinaḥ /
Halfverse: e    rājñaḥ sarvāyudʰopetaṃ   strīṇāṃ caiva nararṣabʰa
   rājñaḥ sarva_āyudʰa_upetaṃ   strīṇāṃ caiva nara-r̥ṣabʰa /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    mañcāṃś ca kārayām āsus   tatra jānapadā janāḥ
   mañcāṃś ca kārayām āsus   tatra jānapadā janāḥ /
Halfverse: c    vipulān uccʰrayopetāñ   śibikāś ca mahādʰanāḥ
   vipulān uccʰraya_upetān   śibikāś ca mahā-dʰanāḥ /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tasmiṃs tato 'hani prāpte   rājā sasacivas tadā
   tasmiṃs tato_ahani prāpte   rājā sasacivas tadā /
Halfverse: c    bʰīṣmaṃ pramukʰataḥ kr̥tvā   kr̥paṃ cācārya sattamam
   bʰīṣmaṃ pramukʰataḥ kr̥tvā   kr̥paṃ ca_ācārya sattamam /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    muktājālaparikṣiptaṃ   vaiḍūrya maṇibʰūṣitam
   muktā-jāla-parikṣiptaṃ   vaiḍūrya maṇi-bʰūṣitam /
Halfverse: c    śātakumbʰamayaṃ divyaṃ   prekṣāgāram upāgamat
   śāta-kumbʰa-mayaṃ divyaṃ   prekṣa_āgāram upāgamat /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    gāndʰārī ca mahābʰāgā   kuntī ca jayatāṃ vara
   gāndʰārī ca mahā-bʰāgā   kuntī ca jayatāṃ vara /
Halfverse: c    striyaś ca sarvā yā rājñaḥ   sapreṣyāḥ sapariccʰadāḥ
   striyaś ca sarvā yā rājñaḥ   sapreṣyāḥ sapariccʰadāḥ /
Halfverse: e    harṣād āruruhur mañcān   meruṃ deva striyo yatʰā
   harṣād āruruhur mañcān   meruṃ deva striyo yatʰā /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    brāhmaṇakṣatriyādyaṃ ca   cāturvarṇyaṃ purād drutam
   brāhmaṇa-kṣatriya_ādyaṃ ca   cāturvarṇyaṃ purād drutam /
Halfverse: c    darśanepsu samabʰyāgāt   kumārāṇāṃ kr̥tāstratām
   darśana_īpsu samabʰyāgāt   kumārāṇāṃ kr̥ta_astratām /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    pravāditaiś ca vāditrair   janakautūhalena ca
   pravāditaiś ca vāditrair   jana-kautūhalena ca /
Halfverse: c    mahārṇava iva kṣubdʰaḥ   samājaḥ so 'bʰavat tadā
   mahā_arṇava\ iva kṣubdʰaḥ   samājaḥ so_abʰavat tadā /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    tataḥ śuklāmbara dʰaraḥ   śuklayajñopavītavān
   tataḥ śukla_ambara dʰaraḥ   śukla-yajña_upavītavān /
Halfverse: c    śuklakeśaḥ sitaśmaśruḥ   śuklamālyānulepanaḥ
   śukla-keśaḥ sita-śmaśruḥ   śukla-mālya_anulepanaḥ /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    raṅgamadʰyaṃ tadācāryaḥ   saputraḥ praviveśa ha
   raṅga-madʰyaṃ tadā_ācāryaḥ   saputraḥ praviveśa ha /
Halfverse: c    nabʰo jaladʰarair hīnaṃ   sāṅgāraka ivāṃśumān
   nabʰo jala-dʰarair hīnaṃ   sāṅgāraka\ iva_aṃśumān /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    sa yatʰā samayaṃ cakre   baliṃ balavatāṃ varaḥ
   sa yatʰā samayaṃ cakre   baliṃ balavatāṃ varaḥ /
Halfverse: c    brāhmaṇāṃś cātra mantrajñān   vācayām āsa maṅgalam
   brāhmaṇāṃś ca_atra mantrajñān   vācayām āsa maṅgalam /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    atʰa puṇyāhagʰoṣasya   puṇyasya tadanantaram
   atʰa puṇya_aha-gʰoṣasya   puṇyasya tad-anantaram /
Halfverse: c    viviśur vividʰaṃ gr̥hya   śastropakaraṇaṃ narāḥ
   viviśur vividʰaṃ gr̥hya   śastra_upakaraṇaṃ narāḥ /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    tato baddʰatanu trāṇā   baddʰakakṣyā mahābalāḥ
   tato baddʰa-tanu trāṇā   baddʰa-kakṣyā mahā-balāḥ /
Halfverse: c    baddʰatūṇāḥ sadʰanuṣo   viviśur bʰaratarṣabʰāḥ
   baddʰa-tūṇāḥ sadʰanuṣo   viviśur bʰarata-r̥ṣabʰāḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    anujyeṣṭʰaṃ ca te tatra   yudʰiṣṭʰira purogamāḥ
   anujyeṣṭʰaṃ ca te tatra   yudʰiṣṭʰira purogamāḥ /
Halfverse: c    cakrur astraṃ mahāvīryāḥ   kumārāḥ paramādbʰutam
   cakrur astraṃ mahā-vīryāḥ   kumārāḥ parama_adbʰutam /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    ke cic cʰarākṣepa bʰayāc   cʰirāṃsy avananāmire
   kecit śara_ākṣepa bʰayāt   śirāṃsy avananāmire /
Halfverse: c    manujā dʰr̥ṣṭam apare   vīkṣāṃ cakruḥ savismayāḥ
   manujā dʰr̥ṣṭam apare   vīkṣāṃ cakruḥ savismayāḥ /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    te sma lakṣyāṇi vividʰur   bāṇair nāmāṅka śobʰitaiḥ
   te sma lakṣyāṇi vividʰur   bāṇair nāma_aṅka śobʰitaiḥ /
Halfverse: c    vividʰair lāgʰavotsr̥ṣṭair   uhyanto vājibʰir drutam
   vividʰair lāgʰava_utsr̥ṣṭair   uhyanto vājibʰir drutam /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    tat kumāra balaṃ tatra   gr̥hītaśarakārmukam
   tat kumāra balaṃ tatra   gr̥hīta-śara-kārmukam /
Halfverse: c    gandʰarvanagarākāraṃ   prekṣya te vismitābʰavan
   gandʰarva-nagara_ākāraṃ   prekṣya te vismitā_abʰavan /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    sahasā cukruśus tatra   narāḥ śatasahasraśaḥ
   sahasā cukruśus tatra   narāḥ śata-sahasraśaḥ /
Halfverse: c    vismayotpʰullanayanāḥ   sādʰu sādʰv iti bʰārata
   vismaya_utpʰulla-nayanāḥ   sādʰu sādʰv iti bʰārata /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    kr̥tvā dʰanuṣi te mārgān   ratʰacaryāsu cāsakr̥t
   kr̥tvā dʰanuṣi te mārgān   ratʰa-caryāsu ca_asakr̥t /
Halfverse: c    gajapr̥ṣṭʰe 'śvapr̥ṣṭʰe ca   niyuddʰe ca mahābalāḥ
   gaja-pr̥ṣṭʰe_aśva-pr̥ṣṭʰe ca   niyuddʰe ca mahā-balāḥ /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    gr̥hītakʰaḍgacarmāṇas   tato bʰūyaḥ prahāriṇaḥ
   gr̥hīta-kʰaḍga-carmāṇas   tato bʰūyaḥ prahāriṇaḥ /
Halfverse: c    tsarumārgān yatʰoddiṣṭāṃś   ceruḥ sarvāsu bʰūmiṣu
   tsaru-mārgān yatʰā_uddiṣṭāṃś   ceruḥ sarvāsu bʰūmiṣu /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    lāgʰavaṃ sauṣṭʰavaṃ śobʰāṃ   stʰiratvaṃ dr̥ḍʰamuṣṭitām
   lāgʰavaṃ sauṣṭʰavaṃ śobʰāṃ   stʰiratvaṃ dr̥ḍʰa-muṣṭitām /
Halfverse: c    dadr̥śus tatra sarveṣāṃ   prayoge kʰaḍgacarmaṇām
   dadr̥śus tatra sarveṣāṃ   prayoge kʰaḍga-carmaṇām /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    atʰa tau nityasaṃhr̥ṣṭau   suyodʰana vr̥kodarau
   atʰa tau nitya-saṃhr̥ṣṭau   suyodʰana vr̥kodarau /
Halfverse: c    avatīrṇau gadā hastāv   ekaśr̥ṅgāv ivācalau
   avatīrṇau gadā hastāv   eka-śr̥ṅgāv iva_acalau /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    baddʰakakṣyau mahābāhū   pauruṣe paryavastʰitau
   baddʰa-kakṣyau mahā-bāhū   pauruṣe paryavastʰitau /
Halfverse: c    br̥hantau vāśitā hetoḥ   samadāv iva kuñjarau
   br̥hantau vāśitā hetoḥ   samadāv iva kuñjarau /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    tau pradakṣiṇasavyāni   maṇḍalāni mahābalau
   tau pradakṣiṇa-savyāni   maṇḍalāni mahā-balau /
Halfverse: c    ceratur nirmalagadau   samadāv iva govr̥ṣau
   ceratur nirmala-gadau   samadāv iva go-vr̥ṣau /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    viduro dʰr̥tarāṣṭrāya   gāndʰārye pāṇḍavāraṇiḥ
   viduro dʰr̥tarāṣṭrāya   gāndʰārye pāṇḍava_araṇiḥ /
Halfverse: c    nyavedayetāṃ tat sarvaṃ   kumārāṇāṃ viceṣṭitam
   nyavedayetāṃ tat sarvaṃ   kumārāṇāṃ viceṣṭitam /33/ (E)33



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.