TITUS
Mahabharata
Part No. 123
Previous part

Chapter: 123 
Adhyāya 123


Verse: 1  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    
arjunas tu paraṃ yatnam   ātastʰe guru pūjane
   
arjunas tu paraṃ yatnam   ātastʰe guru pūjane /
Halfverse: c    
astre ca paramaṃ yogaṃ   priyo droṇasya cābʰavat
   
astre ca paramaṃ yogaṃ   priyo droṇasya ca_abʰavat /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    
droṇena tu tadāhūya   rahasy ukto 'nnasādʰakaḥ
   
droṇena tu tadā_āhūya   rahasy ukto_anna-sādʰakaḥ /
Halfverse: c    
andʰakāre 'rjunāyānnaṃ   na deyaṃ te katʰaṃ cana
   
andʰa-kāre_arjunāya_annaṃ   na deyaṃ te katʰaṃcana /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    
tataḥ kadā cid bʰuñjāne   pravavau vāyur arjune
   
tataḥ kadācid bʰuñjāne   pravavau vāyur arjune /
Halfverse: c    
tena tatra pradīptaḥ sa   dīpyamāno nivāpitaḥ
   
tena tatra pradīptaḥ sa   dīpyamāno nivāpitaḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    
bʰuṅkta evārjuno bʰaktaṃ   na cāsyāsyād vyamuhyata
   
bʰuṅkta\ eva_arjuno bʰaktaṃ   na ca_asya_āsyād vyamuhyata /
Halfverse: c    
hastas tejasvino nityam   annagrahaṇa kāraṇāt
   
hastas tejasvino nityam   anna-grahaṇa kāraṇāt /
Halfverse: e    
tad abʰyāsakr̥taṃ matvā   rātrāv abʰyasta pāṇḍavaḥ
   
tad abʰyāsa-kr̥taṃ matvā   rātrāv abʰyasta pāṇḍavaḥ /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    
tasya jyātalanirgʰoṣaṃ   droṇaḥ śuśrāva bʰārata
   
tasya jyā-tala-nirgʰoṣaṃ   droṇaḥ śuśrāva bʰārata /
Halfverse: c    
upetya cainam uttʰāya   pariṣvajyedam abravīt
   
upetya ca_enam uttʰāya   pariṣvajya_idam abravīt /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    
prayatiṣye tatʰā kartuṃ   yatʰā nānyo dʰanurdʰaraḥ
   
prayatiṣye tatʰā kartuṃ   yatʰā na_anyo dʰanur-dʰaraḥ /
Halfverse: c    
tvatsamo bʰavitā loke   satyam etad bravīmi te
   
tvat-samo bʰavitā loke   satyam etad bravīmi te /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    
tato droṇo 'rjunaṃ bʰūyo   ratʰeṣu ca gajeṣu ca
   
tato droṇo_arjunaṃ bʰūyo   ratʰeṣu ca gajeṣu ca /
Halfverse: c    
aśveṣu bʰūmāv api ca   raṇaśikṣām aśikṣayat
   
aśveṣu bʰūmāv api ca   raṇa-śikṣām aśikṣayat /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    
gadā yuddʰe 'si caryāyāṃ   tomaraprāsaśaktiṣu
   
gadā yuddʰe_asi caryāyāṃ   tomara-prāsa-śaktiṣu /
Halfverse: c    
droṇaḥ saṃkīrṇa yuddʰeṣu   śikṣayām āsa pāṇḍavam
   
droṇaḥ saṃkīrṇa yuddʰeṣu   śikṣayām āsa pāṇḍavam /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    
tasya tat kauśalaṃ dr̥ṣṭvā   dʰanurveda jigʰr̥kṣavaḥ
   
tasya tat kauśalaṃ dr̥ṣṭvā   dʰanur-veda jigʰr̥kṣavaḥ /
Halfverse: c    
rājāno rājaputrāś ca   samājagmuḥ sahasraśaḥ
   
rājāno rāja-putrāś ca   samājagmuḥ sahasraśaḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    
tato niṣādarājasya   hiraṇyadʰanuṣaḥ sutaḥ
   
tato niṣāda-rājasya   hiraṇya-dʰanuṣaḥ sutaḥ /
Halfverse: c    
ekalabyo mahārāja   droṇam abʰyājagāma ha
   
eka-labyo mahā-rāja   droṇam abʰyājagāma ha /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    
na sa taṃ pratijagrāha   naiṣādir iti cintayan
   
na sa taṃ pratijagrāha   naiṣādir iti cintayan /
Halfverse: c    
śiṣyaṃ dʰanuṣi dʰarmajñas   teṣām evānvavekṣayā
   
śiṣyaṃ dʰanuṣi dʰarmajñas   teṣām eva_anvavekṣayā /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    
sa tu droṇasya śirasā   pādau gr̥hya paraṃtapaḥ
   
sa tu droṇasya śirasā   pādau gr̥hya paraṃtapaḥ /
Halfverse: c    
araṇyam anusaṃprāptaḥ   kr̥tvā droṇaṃ mahī mayam
   
araṇyam anusaṃprāptaḥ   kr̥tvā droṇaṃ mahī mayam /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    
tasminn ācārya vr̥ttiṃ ca   paramām āstʰitas tadā
   
tasminn ācārya vr̥ttiṃ ca   paramām āstʰitas tadā /
Halfverse: c    
iṣvastre yogam ātastʰe   paraṃ niyamam āstʰitaḥ
   
iṣv-astre yogam ātastʰe   paraṃ niyamam āstʰitaḥ /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    
parayā śraddʰayā yukto   yogena parameṇa ca
   
parayā śraddʰayā yukto   yogena parameṇa ca /
Halfverse: c    
vimokṣādāna saṃdʰāne   lagʰutvaṃ param āpa saḥ
   
vimokṣa_ādāna saṃdʰāne   lagʰutvaṃ param āpa saḥ /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    
atʰa droṇābʰyanujñātāḥ   kadā cit kurupāṇḍavāḥ
   
atʰa droṇa_abʰyanujñātāḥ   kadācit kuru-pāṇḍavāḥ /
Halfverse: c    
ratʰair viniryayuḥ sarve   mr̥gayām arimardanāḥ
   
ratʰair viniryayuḥ sarve   mr̥gayām ari-mardanāḥ /15/ ՙ

Verse: 16 
Halfverse: a    
tatropakaraṇaṃ gr̥hya   naraḥ kaś cid yadr̥ccʰayā
   
tatra_upakaraṇaṃ gr̥hya   naraḥ kaścid yadr̥ccʰayā /
Halfverse: c    
rājann anujagāmaikaḥ   śvānam ādāya pāṇḍavān
   
rājann anujagāma_ekaḥ   śvānam ādāya pāṇḍavān /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    
teṣāṃ vicaratāṃ tatra   tat tat karma cikīrṣatām
   
teṣāṃ vicaratāṃ tatra   tat tat karma cikīrṣatām /
Halfverse: c    
śvā caran sa vane mūḍʰo   naiṣādiṃ prati jagmivān
   
śvā caran sa vane mūḍʰo   naiṣādiṃ prati jagmivān /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    
sa kr̥ṣṇaṃ maladigdʰāṅgaṃ   kr̥ṣṇājinadʰaraṃ vane
   
sa kr̥ṣṇaṃ mala-digdʰa_aṅgaṃ   kr̥ṣṇa_ajina-dʰaraṃ vane /
Halfverse: c    
naiṣādiṃ śvā samālakṣya   bʰaṣaṃs tastʰau tad antike
   
naiṣādiṃ śvā samālakṣya   bʰaṣaṃs tastʰau tad antike /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    
tadā tasyātʰa bʰaṣataḥ   śunaḥ saptaśarān mukʰe
   
tadā tasya_atʰa bʰaṣataḥ   śunaḥ sapta-śarān mukʰe /
Halfverse: c    
lāgʰavaṃ darśayann astre   mumoca yugapad yatʰā
   
lāgʰavaṃ darśayann astre   mumoca yugapad yatʰā /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    
sa tu śvā śarapūrṇāsyaḥ   pāṇḍavān ājagāma ha
   
sa tu śvā śara-pūrṇa_āsyaḥ   pāṇḍavān ājagāma ha /
Halfverse: c    
taṃ dr̥ṣṭvā pāṇḍavā vīrā   vismayaṃ paramaṃ yayuḥ
   
taṃ dr̥ṣṭvā pāṇḍavā vīrā   vismayaṃ paramaṃ yayuḥ /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    
lāgʰavaṃ śabdavedʰitvaṃ   dr̥ṣṭvā tatparamaṃ tadā
   
lāgʰavaṃ śabda-vedʰitvaṃ   dr̥ṣṭvā tat-paramaṃ tadā /
Halfverse: c    
prekṣya taṃ vrīḍitāś cāsan   praśaśaṃsuś ca sarvaśaḥ
   
prekṣya taṃ vrīḍitāś ca_āsan   praśaśaṃsuś ca sarvaśaḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    
taṃ tato 'nveṣamāṇās te   vane vananivāsinam
   
taṃ tato_anveṣamāṇās te   vane vana-nivāsinam /
Halfverse: c    
dadr̥śuḥ pāṇḍavā rājann   asyantam aniśaṃ śarān
   
dadr̥śuḥ pāṇḍavā rājann   asyantam aniśaṃ śarān /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    
na cainam abʰyajānaṃs te   tadā vikr̥tadarśanam
   
na ca_enam abʰyajānaṃs te   tadā vikr̥ta-darśanam /
Halfverse: c    
atʰainaṃ paripapraccʰuḥ   ko bʰavān kasya vety uta
   
atʰa_enaṃ paripapraccʰuḥ   ko bʰavān kasya _ity uta /23/

Verse: 24 
{Ekalavya uvāca}
Halfverse: a    
niṣādādʰipater vīrā   hiraṇyadʰanuṣaḥ sutam
   
niṣāda_adʰipater vīrā   hiraṇya-dʰanuṣaḥ sutam /
Halfverse: c    
droṇaśiṣyaṃ ca māṃ vittadʰanurveda   kr̥taśramam
   
droṇa-śiṣyaṃ ca māṃ vitta-dʰanur-veda   kr̥ta-śramam /24/

Verse: 25 
{Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    
te tam ājñāya tattvena   punar āgamya pāṇḍavāḥ
   
te tam ājñāya tattvena   punar āgamya pāṇḍavāḥ /
Halfverse: c    
yatʰāvr̥ttaṃ ca te sarvaṃ   droṇāyācakʰyur adbʰutam
   
yatʰā-vr̥ttaṃ ca te sarvaṃ   droṇāya_ācakʰyur adbʰutam /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    
kaunteyas tv arjuno rājann   ekalavyam anusmaran
   
kaunteyas tv arjuno rājann   eka-lavyam anusmaran /
Halfverse: c    
raho droṇaṃ samāgamya   praṇayād idam abravīt
   
raho droṇaṃ samāgamya   praṇayād idam abravīt /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    
nanv ahaṃ parirabʰyaikaḥ   prītipūrvam idaṃ vacaḥ
   
nanv ahaṃ parirabʰya_ekaḥ   prīti-pūrvam idaṃ vacaḥ /
Halfverse: c    
bʰavatokto na me śiṣyas   tvad viśiṣṭo bʰaviṣyati
   
bʰavatā_ukto na me śiṣyas   tvad viśiṣṭo bʰaviṣyati /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    
atʰa kasmān madviśiṣṭo   lokād api ca vīryavān
   
atʰa kasmān mad-viśiṣṭo   lokād api ca vīryavān /
Halfverse: c    
asty anyo bʰavataḥ śiṣyo   niṣādādʰipateḥ sutaḥ
   
asty anyo bʰavataḥ śiṣyo   niṣāda_adʰipateḥ sutaḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    
muhūrtam iva taṃ droṇaś   cintayitvā viniścayam
   
muhūrtam iva taṃ droṇaś   cintayitvā viniścayam /
Halfverse: c    
savyasācinam ādāya   naiṣādiṃ prati jagmivān
   
savya-sācinam ādāya   naiṣādiṃ prati jagmivān /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    
dadarśa maladigdʰāṅgaṃ   jaṭilaṃ cīravāsasam
   
dadarśa mala-digdʰa_aṅgaṃ   jaṭilaṃ cīra-vāsasam /
Halfverse: c    
ekalavyaṃ dʰanuṣpāṇim   asyantam aniśaṃ śarān
   
eka-lavyaṃ dʰanuṣ-pāṇim   asyantam aniśaṃ śarān /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    
ekalavyas tu taṃ dr̥ṣṭvā   droṇam āyāntam antikāt
   
eka-lavyas tu taṃ dr̥ṣṭvā   droṇam āyāntam antikāt /
Halfverse: c    
abʰigamyopasaṃgr̥hya   jagāma śirasā mahīm
   
abʰigamya_upasaṃgr̥hya   jagāma śirasā mahīm /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    
pūjayitvā tato droṇaṃ   vidʰivat sa niṣādajaḥ
   
pūjayitvā tato droṇaṃ   vidʰivat sa niṣādajaḥ /
Halfverse: c    
nivedya śiṣyam ātmānaṃ   tastʰau prāñjalir agrataḥ
   
nivedya śiṣyam ātmānaṃ   tastʰau prāñjalir agrataḥ /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    
tato droṇo 'bravīd rājann   ekalavyam idaṃ vacaḥ
   
tato droṇo_abravīt rājann   eka-lavyam idaṃ vacaḥ /
Halfverse: c    
yadi śiṣyo 'si me tūrṇaṃ   vetanaṃ saṃpradīyatām
   
yadi śiṣyo_asi me tūrṇaṃ   vetanaṃ saṃpradīyatām /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    
ekalavyas tu tac cʰrutvā   prīyamāṇo 'bravīd idam
   
eka-lavyas tu tat śrutvā   prīyamāṇo_abravīd idam /
Halfverse: c    
kiṃ prayaccʰāmi bʰagavann   ājñāpayatu māṃ guruḥ
   
kiṃ prayaccʰāmi bʰagavann   ājñāpayatu māṃ guruḥ /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    
na hi kiṃ cid adeyaṃ me   gurave brahmavittama
   
na hi kiṃcid adeyaṃ me   gurave brahmavittama /
Halfverse: c    
tam abravīt tvayāṅguṣṭʰo   dakṣiṇo dīyatāṃ mama
   
tam abravīt tvayā_aṅguṣṭʰo   dakṣiṇo dīyatāṃ mama /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    
ekalavyas tu tac cʰrutvā   vaco droṇasya dāruṇam
   
eka-lavyas tu tat śrutvā   vaco droṇasya dāruṇam /
Halfverse: c    
pratijñām ātmano rakṣan   satye ca nirataḥ sadā
   
pratijñām ātmano rakṣan   satye ca nirataḥ sadā /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    
tatʰaiva hr̥ṣṭavadanas   tatʰaivādīna mānasaḥ
   
tatʰaiva hr̥ṣṭa-vadanas   tatʰaiva_adīna mānasaḥ /
Halfverse: c    
cʰittvāvicārya taṃ prādād   droṇāyāṅguṣṭʰam ātmanaḥ
   
cʰittvā_avicārya taṃ prādād   droṇāya_aṅguṣṭʰam ātmanaḥ /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    
tataḥ paraṃ tu naiṣādir   aṅgulībʰir vyakarṣata
   
tataḥ paraṃ tu naiṣādir   aṅgulībʰir vyakarṣata /
Halfverse: c    
na tatʰā sa tu śīgʰro 'bʰūd   yatʰā pūrvaṃ narādʰipa
   
na tatʰā sa tu śīgʰro_abʰūd   yatʰā pūrvaṃ nara_adʰipa /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    
tato 'rjunaḥ prītamanā   babʰūva vigatajvaraḥ
   
tato_arjunaḥ prīta-manā   babʰūva vigata-jvaraḥ /
Halfverse: c    
droṇaś ca satyavāg āsīn   nānyo 'bʰyabʰavad arjunam
   
droṇaś ca satya-vāg āsīn   na_anyo_abʰyabʰavad arjunam /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    
droṇasya tu tadā śiṣyau   gadā yogyāṃ viśeṣataḥ
   
droṇasya tu tadā śiṣyau   gadā yogyāṃ viśeṣataḥ /
Halfverse: c    
duryodʰanaś ca bʰīmaś ca   kurūṇām abʰyagaccʰatām
   
duryodʰanaś ca bʰīmaś ca   kurūṇām abʰyagaccʰatām /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    
aśvattʰāmā rahasyeṣu   sarveṣv abʰyadʰiko 'bʰavat
   
aśvattʰāmā rahasyeṣu   sarveṣv abʰyadʰiko_abʰavat / ՙ
Halfverse: c    
tatʰāti puruṣān anyān   sārukau yamajāv ubʰau
   
tatʰā_ati puruṣān anyān   sārukau yamajau_ubʰau /
Halfverse: e    
yudʰiṣṭʰiro ratʰaśreṣṭʰaḥ   sarvatra tu dʰanaṃjayaḥ
   
yudʰiṣṭʰiro ratʰa-śreṣṭʰaḥ   sarvatra tu dʰanaṃjayaḥ /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    
prastʰitaḥ sāgarāntāyāṃ   ratʰayūtʰapa yūtʰapaḥ
   
prastʰitaḥ sāgara_antāyāṃ   ratʰa-yūtʰapa yūtʰapaḥ /
Halfverse: c    
buddʰiyogabalotsāhaiḥ   sarvāstreṣu ca pāṇḍavaḥ
   
buddʰi-yoga-bala_utsāhaiḥ   sarva_astreṣu ca pāṇḍavaḥ /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    
astre gurv anurāge ca   viśiṣṭo 'bʰavad arjunaḥ
   
astre gurv anurāge ca   viśiṣṭo_abʰavad arjunaḥ /
Halfverse: c    
tulyeṣv astropadeśeṣu   sauṣṭʰavena ca vīryavān
   
tulyeṣv astra_upadeśeṣu   sauṣṭʰavena ca vīryavān /
Halfverse: e    
ekaḥ sarvakumārāṇāṃ   babʰūvātiratʰo 'rjunaḥ
   
ekaḥ sarva-kumārāṇāṃ   babʰūva_atiratʰo_arjunaḥ /43/

Verse: 44 
Halfverse: a    
prāṇādʰikaṃ bʰīmasenaṃ   kr̥tavidyaṃ dʰanaṃjayam
   
prāṇa_adʰikaṃ bʰīma-senaṃ   kr̥ta-vidyaṃ dʰanaṃjayam /
Halfverse: c    
dʰārtarāṣṭrā durātmāno   nāmr̥ṣyanta narādʰipa
   
dʰārtarāṣṭrā durātmāno   na_amr̥ṣyanta nara_adʰipa /44/

Verse: 45 
Halfverse: a    
tāṃs tu sarvān samānīya   sarvavidyāsu niṣṭʰitān
   
tāṃs tu sarvān samānīya   sarva-vidyāsu niṣṭʰitān /
Halfverse: c    
droṇaḥ praharaṇa jñāne   jijñāsuḥ puruṣarṣabʰa
   
droṇaḥ praharaṇa jñāne   jijñāsuḥ puruṣa-r̥ṣabʰa /45/

Verse: 46 
Halfverse: a    
kr̥trimaṃ bʰāsam āropya   vr̥kṣāgre śilpibʰiḥ kr̥tam
   
kr̥trimaṃ bʰāsam āropya   vr̥kṣa_agre śilpibʰiḥ kr̥tam /
Halfverse: c    
avijñātaṃ kumārāṇāṃ   lakṣyabʰūtam upādiśat
   
avijñātaṃ kumārāṇāṃ   lakṣya-bʰūtam upādiśat /46/

Verse: 47 
{Droṇa uvāca}
Halfverse: a    
śīgʰraṃ bʰavantaḥ sarve vai   dʰanūṃṣy ādāya satvarāḥ
   
śīgʰraṃ bʰavantaḥ sarve vai   dʰanūṃṣy ādāya satvarāḥ /
Halfverse: c    
bʰāsam etaṃ samuddiśya   tiṣṭʰantāṃ saṃhiteṣavaḥ
   
bʰāsam etaṃ samuddiśya   tiṣṭʰantāṃ saṃhita_iṣavaḥ /47/

Verse: 48 
Halfverse: a    
madvākyasamakālaṃ ca   śiro 'sya vinipātyatām
   
mad-vākya-sama-kālaṃ ca   śiro_asya vinipātyatām /
Halfverse: c    
ekaikaśo niyokṣyāmi   tatʰā kuruta putrakāḥ
   
eka_ekaśo niyokṣyāmi   tatʰā kuruta putrakāḥ /48/

Verse: 49 
{Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    
tato yudʰiṣṭʰiraṃ pūrvam   uvācāṅgirasāṃ varaḥ
   
tato yudʰiṣṭʰiraṃ pūrvam   uvāca_aṅgirasāṃ varaḥ /
Halfverse: c    
saṃdʰatsva bāṇaṃ durdʰarṣaṃ   madvākyānte vimuñca ca
   
saṃdʰatsva bāṇaṃ durdʰarṣaṃ   mad-vākya_ante vimuñca ca /49/

Verse: 50 
Halfverse: a    
tato yudʰiṣṭʰiraḥ pūrvaṃ   dʰanur gr̥hya mahāravam
   
tato yudʰiṣṭʰiraḥ pūrvaṃ   dʰanur gr̥hya mahā-ravam /
Halfverse: c    
tastʰau bʰāsaṃ samuddiśya   guruvākyapracoditaḥ
   
tastʰau bʰāsaṃ samuddiśya   guru-vākya-pracoditaḥ /50/

Verse: 51 
Halfverse: a    
tato vitatadʰanvānaṃ   droṇas taṃ kurunandanam
   
tato vitata-dʰanvānaṃ   droṇas taṃ kuru-nandanam /
Halfverse: c    
sa muhūrtād uvācedaṃ   vacanaṃ bʰaratarṣabʰa
   
sa muhūrtād uvāca_idaṃ   vacanaṃ bʰarata-r̥ṣabʰa /51/

Verse: 52 
Halfverse: a    
paśyasy enaṃ drumāgrastʰaṃ   bʰāsaṃ naravarātmaja
   
paśyasy enaṃ druma_agrastʰaṃ   bʰāsaṃ nara-vara_ātmaja /
Halfverse: c    
paśyāmīty evam ācāryaṃ   pratyuvāca yudʰiṣṭʰiraḥ
   
paśyāmi_ity evam ācāryaṃ   pratyuvāca yudʰiṣṭʰiraḥ /52/

Verse: 53 
Halfverse: a    
sa muhūrtād iva punar   droṇas taṃ pratyabʰāṣata
   
sa muhūrtād iva punar   droṇas taṃ pratyabʰāṣata /
Halfverse: c    
atʰa vr̥kṣam imaṃ māṃ    bʰrātr̥̄n vāpi prapaśyasi {!}
   
atʰa vr̥kṣam imaṃ māṃ    bʰrātr̥̄n _api prapaśyasi /53/ {!}

Verse: 54 
Halfverse: a    
tam uvāca sa kaunteyaḥ   paśyāmy enaṃ vanaspatim
   
tam uvāca sa kaunteyaḥ   paśyāmy enaṃ vanaspatim /
Halfverse: c    
bʰavantaṃ ca tatʰā bʰrātr̥̄n   bʰāsaṃ ceti punaḥ punaḥ
   
bʰavantaṃ ca tatʰā bʰrātr̥̄n   bʰāsaṃ ca_iti punaḥ punaḥ /54/

Verse: 55 
Halfverse: a    
tam uvācāpasarpeti   droṇo 'prīta manā iva
   
tam uvāca_apasarpa_iti   droṇo_aprīta manā\ iva /
Halfverse: c    
naitac cʰakyaṃ tvayā veddʰuṃ   lakṣyam ity eva kutsayan
   
na_etat śakyaṃ tvayā veddʰuṃ   lakṣyam ity eva kutsayan /55/

Verse: 56 
Halfverse: a    
tato duryodʰanādīṃs tān   dʰārtarāṣṭrān mahāyaśāḥ
   
tato duryodʰana_ādīṃs tān   dʰārtarāṣṭrān mahā-yaśāḥ / ՙ
Halfverse: c    
tenaiva kramayogena   jijñāsuḥ paryapr̥ccʰata
   
tena_eva krama-yogena   jijñāsuḥ paryapr̥ccʰata /56/

Verse: 57 
Halfverse: a    
anyāṃś ca śiṣyān bʰīmādīn   rājñaś caivānya deśajān
   
anyāṃś ca śiṣyān bʰīma_ādīn   rājñaś ca_eva_anya deśajān /
Halfverse: c    
tatʰā ca sarve sarvaṃ tat   paśyāma iti kutsitāḥ
   
tatʰā ca sarve sarvaṃ tat   paśyāma\ iti kutsitāḥ /57/ ՙ

Verse: 58 
Halfverse: a    
tato dʰanaṃjayaṃ droṇaḥ   smayamāno 'bʰyabʰāṣata
   
tato dʰanaṃjayaṃ droṇaḥ   smayamāno_abʰyabʰāṣata /
Halfverse: c    
tvayedānīṃ prahartavyam   etal lakṣyaṃ niśamyatām
   
tvayā_idānīṃ prahartavyam   etal lakṣyaṃ niśamyatām /58/

Verse: 59 
Halfverse: a    
madvākyasamakālaṃ te   moktavyo 'tra bʰavec cʰaraḥ
   
mad-vākya-sama-kālaṃ te   moktavyo_atra bʰavet śaraḥ /
Halfverse: c    
vitatya kārmukaṃ putra   tiṣṭʰa tāvan muhūrtakam
   
vitatya kārmukaṃ putra   tiṣṭʰa tāvan muhūrtakam /59/

Verse: 60 
Halfverse: a    
evam uktaḥ savyasācī   maṇḍalīkr̥takārmukaḥ
   
evam uktaḥ savya-sācī   maṇḍalī-kr̥ta-kārmukaḥ / ՙ
Halfverse: c    
tastʰau lakṣyaṃ samuddiśyā   guruvākyapracoditaḥ
   
tastʰau lakṣyaṃ samuddiśyā   guru-vākya-pracoditaḥ /60/

Verse: 61 
Halfverse: a    
muhūrtād iva taṃ droṇas   tatʰaiva samabʰāṣata
   
muhūrtād iva taṃ droṇas   tatʰaiva samabʰāṣata /
Halfverse: c    
paśyasy enaṃ stʰitaṃ bʰāsaṃ   drumaṃ mām api vety uta
   
paśyasy enaṃ stʰitaṃ bʰāsaṃ   drumaṃ mām api _ity uta /61/

Verse: 62 
Halfverse: a    
paśyāmy enaṃ bʰāsam iti   droṇaṃ pārtʰo 'bʰyabʰāṣata
   
paśyāmy enaṃ bʰāsam iti   droṇaṃ pārtʰo_abʰyabʰāṣata /
Halfverse: c    
na tu vr̥kṣaṃ bʰavantaṃ    paśyāmīti ca bʰārata
   
na tu vr̥kṣaṃ bʰavantaṃ    paśyāmi_iti ca bʰārata /62/

Verse: 63 
Halfverse: a    
tataḥ prītamanā droṇo   muhūrtād iva taṃ punaḥ
   
tataḥ prīta-manā droṇo   muhūrtād iva taṃ punaḥ /
Halfverse: c    
pratyabʰāṣata durdʰarṣaḥ   pāṇḍavānāṃ ratʰarṣabʰam
   
pratyabʰāṣata durdʰarṣaḥ   pāṇḍavānāṃ ratʰa-r̥ṣabʰam /63/

Verse: 64 
Halfverse: a    
bʰāsaṃ paśyasi yady enaṃ   tatʰā brūhi punar vacaḥ
   
bʰāsaṃ paśyasi yady enaṃ   tatʰā brūhi punar vacaḥ /
Halfverse: c    
śiraḥ paśyāmi bʰāsasya   na gātram iti so 'bravīt
   
śiraḥ paśyāmi bʰāsasya   na gātram iti so_abravīt /64/

Verse: 65 
Halfverse: a    
arjunenaivam uktas tu   droṇo hr̥ṣṭatanū ruhaḥ
   
arjunena_evam uktas tu   droṇo hr̥ṣṭa-tanū ruhaḥ / ՙ
Halfverse: c    
muñcasvety abravīt pārtʰaṃ   sa mumocāvicārayan
   
muñcasva_ity abravīt pārtʰaṃ   sa mumoca_avicārayan /65/

Verse: 66 
Halfverse: a    
tatas tasya nagastʰasya   kṣureṇa niśitena ha
   
tatas tasya nagastʰasya   kṣureṇa niśitena ha /
Halfverse: c    
śira utkr̥tya tarasā   pātayām āsa pāṇḍavaḥ
   
śira\ utkr̥tya tarasā   pātayām āsa pāṇḍavaḥ /66/

Verse: 67 
Halfverse: a    
tasmin karmaṇi saṃsiddʰe   paryaśvajata pʰalgunam
   
tasmin karmaṇi saṃsiddʰe   paryaśvajata pʰalgunam /
Halfverse: c    
mene ca drupadaṃ saṃkʰye   sānubandʰaṃ parājitam
   
mene ca drupadaṃ saṃkʰye   sānubandʰaṃ parājitam /67/

Verse: 68 
Halfverse: a    
kasya cit tv atʰa kālasya   saśiṣyo 'ṅgirasāṃ varaḥ
   
kasyacit tv atʰa kālasya   saśiṣyo_aṅgirasāṃ varaḥ /
Halfverse: c    
jagāma gaṅgām abʰito   majjituṃ bʰaratarṣabʰa
   
jagāma gaṅgām abʰito   majjituṃ bʰarata-r̥ṣabʰa /68/

Verse: 69 
Halfverse: a    
avagāḍʰam atʰo droṇaṃ   salile salile caraḥ
   
avagāḍʰam atʰo droṇaṃ   salile salile caraḥ /
Halfverse: c    
grāho jagrāha balavāñ   jaṅgʰānte kālacoditaḥ
   
grāho jagrāha balavān   jaṅgʰa_ante kāla-coditaḥ /69/

Verse: 70 
Halfverse: a    
sa samartʰo 'pi mokṣāya   śiṣyān sarvān acodayat
   
sa samartʰo_api mokṣāya   śiṣyān sarvān acodayat /
Halfverse: c    
grāhaṃ hatvā mokṣayadʰvaṃ   mām iti tvarayann iva
   
grāhaṃ hatvā mokṣayadʰvaṃ   mām iti tvarayann iva /70/

Verse: 71 
Halfverse: a    
tad vākyasamakālaṃ tu   bībʰatsur niśitaiḥ śaraiḥ
   
tad vākya-sama-kālaṃ tu   bībʰatsur niśitaiḥ śaraiḥ /
Halfverse: c    
āvāpaiḥ pañcabʰir grāhaṃ   magnam ambʰasy atāḍayat
   
āvāpaiḥ pañcabʰir grāhaṃ   magnam ambʰasy atāḍayat /
Halfverse: e    
itare tu visaṃmūḍʰās   tatra tatra prapedire
   
itare tu visaṃmūḍʰās   tatra tatra prapedire /71/

Verse: 72 
Halfverse: a    
taṃ ca dr̥ṣṭvā kriyopetaṃ   droṇo 'manyāta pāṇḍavam
   
taṃ ca dr̥ṣṭvā kriyā_upetaṃ   droṇo_amanyāta pāṇḍavam /
Halfverse: c    
viśiṣṭaṃ sarvaśiṣyebʰyaḥ   prītimāṃś cābʰavat tadā
   
viśiṣṭaṃ sarva-śiṣyebʰyaḥ   prītimāṃś ca_abʰavat tadā /72/

Verse: 73 
Halfverse: a    
sa pārtʰa bāṇair bahudʰā   kʰaṇḍaśaḥ parikalpitaḥ
   
sa pārtʰa bāṇair bahudʰā   kʰaṇḍaśaḥ parikalpitaḥ /
Halfverse: c    
grāhaḥ pañcatvam āpede   jaṅgʰāṃ tyaktvā mahātmanaḥ
   
grāhaḥ pañcatvam āpede   jaṅgʰāṃ tyaktvā mahātmanaḥ /73/

Verse: 74 
Halfverse: a    
atʰābravīn mahātmānaṃ   bʰāradvājo mahāratʰam
   
atʰa_abravīn mahātmānaṃ   bʰāradvājo mahā-ratʰam /
Halfverse: c    
gr̥hāṇedaṃ mahābāho   viśiṣṭam atidurdʰaram
   
gr̥hāṇa_idaṃ mahā-bāho   viśiṣṭam atidurdʰaram /
Halfverse: e    
astraṃ brahmaśiro nāma   saprayoga nivartanam
   
astraṃ brahma-śiro nāma   saprayoga nivartanam /74/

Verse: 75 
Halfverse: a    
na ca te mānuṣeṣv etat   prayoktavyaṃ katʰaṃ cana
   
na ca te mānuṣeṣv etat   prayoktavyaṃ katʰaṃcana /
Halfverse: c    
jagad vinirdahed etad   alpatejasi pātitam
   
jagad vinirdahed etad   alpa-tejasi pātitam /75/

Verse: 76 
Halfverse: a    
asāmānyam idaṃ tāta   lokeṣv astraṃ nigadyate
   
asāmānyam idaṃ tāta   lokeṣv astraṃ nigadyate /
Halfverse: c    
tad dʰārayetʰāḥ prayataḥ   śr̥ṇu cedaṃ vaco mama
   
tad dʰārayetʰāḥ prayataḥ   śr̥ṇu ca_idaṃ vaco mama /76/

Verse: 77 
Halfverse: a    
bādʰetāmānuṣaḥ śatrur   yadā tvāṃ vīra kaś cana
   
bādʰetā_amānuṣaḥ śatrur   yadā tvāṃ vīra kaścana /
Halfverse: c    
tad vadʰāya prayuñjītʰās   tadāstram idam āhave
   
tad vadʰāya prayuñjītʰās   tadā_astram idam āhave /77/

Verse: 78 
Halfverse: a    
tatʰeti tat pratiśrutya   bībʰatsuḥ sa kr̥tāñjaliḥ
   
tatʰā_iti tat pratiśrutya   bībʰatsuḥ sa kr̥ta_añjaliḥ /
Halfverse: c    
jagrāha paramāstraṃ tadāha   cainaṃ punar guruḥ
   
jagrāha parama_astraṃ tadā_āha   ca_enaṃ punar guruḥ /
Halfverse: e    
bʰavitā tvatsamo nānyaḥ   pumām̐l loke dʰanurdʰaraḥ
   
bʰavitā tvat-samo na_anyaḥ   pumām̐l loke dʰanur-dʰaraḥ /78/ (E)78



Next part



This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.