TITUS
Mahabharata
Part No. 122
Previous part

Chapter: 122 
Adhyāya 122


Verse: 1  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    tato drupadam āsādya   bʰaradvājaḥ pratāpavān
   tato drupadam āsādya   bʰaradvājaḥ pratāpavān /
Halfverse: c    abravīt pārṣataṃ rājan   sakʰāyaṃ viddʰi mām iti
   abravīt pārṣataṃ rājan   sakʰāyaṃ viddʰi mām iti /1/

Verse: 2  {Drupada uvāca}
Halfverse: a    akr̥teyaṃ tava prajñā   brahman nātisamañjasī
   akr̥tā_iyaṃ tava prajñā   brahman nātisamañjasī /
Halfverse: c    yan māṃ bravīṣi prasabʰaṃ   sakʰā te 'ham iti dvija
   yan māṃ bravīṣi prasabʰaṃ   sakʰā te_aham iti dvija /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    na hi rājñām udīrṇānām   evaṃ bʰūtair naraiḥ kva cit
   na hi rājñām udīrṇānām   evaṃ bʰūtair naraiḥ kvacit /
Halfverse: c    sakʰyaṃ bʰavati mandātmañ   śriyā hīnair dʰanacyutaiḥ
   sakʰyaṃ bʰavati manda_ātman   śriyā hīnair dʰana-cyutaiḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    sauhr̥dāny api jīryante   kālena parijīryatām
   sauhr̥dāny api jīryante   kālena parijīryatām / ՙ
Halfverse: c    sauhr̥daṃ me tvayā hy āsīt   pūrvaṃ sāmartʰya bandʰanam
   sauhr̥daṃ me tvayā hy āsīt   pūrvaṃ sāmartʰya bandʰanam /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    na sakʰyam ajaraṃ loke   jātu dr̥śyeta karhi cit
   na sakʰyam ajaraṃ loke   jātu dr̥śyeta karhicit /
Halfverse: c    kāmo vainaṃ viharati   krodʰaś cainaṃ pravr̥ścati
   kāmo vā_enaṃ viharati   krodʰaś ca_enaṃ pravr̥ścati /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    maivaṃ jīrṇam upāsiṣṭʰāḥ   sakʰyaṃ navam upākuru
   mā_evaṃ jīrṇam upāsiṣṭʰāḥ   sakʰyaṃ navam upākuru /
Halfverse: c    āsīt sakʰyaṃ dvijaśreṣṭʰa   tvayā me 'rtʰanibandʰanam
   āsīt sakʰyaṃ dvija-śreṣṭʰa   tvayā me_artʰa-nibandʰanam /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    na daridro vasumato   nāvidvān viduṣaḥ sakʰā
   na daridro vasumato   na_avidvān viduṣaḥ sakʰā /
Halfverse: c    śūrasya na sakʰā klībaḥ   sakʰipūrvaṃ kim iṣyate
   śūrasya na sakʰā klībaḥ   sakʰi-pūrvaṃ kim iṣyate /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    yayor eva samaṃ vittaṃ   yayor eva samaṃ kulam
   yayor eva samaṃ vittaṃ   yayor eva samaṃ kulam / ՙ
Halfverse: c    tayoḥ sakʰyavivāhaś ca   na tu puṣṭavipuṣṭayoḥ
   tayoḥ sakʰya-vivāhaś ca   na tu puṣṭa-vipuṣṭayoḥ /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    nāśrotriyaḥ śrotriyasya   nāratʰī ratʰinaḥ sakʰā
   na_aśrotriyaḥ śrotriyasya   na_aratʰī ratʰinaḥ sakʰā /
Halfverse: c    nārājñā saṃgataṃ rājñaḥ   sakʰipūrvaṃ kim iṣyate
   na_arājñā saṃgataṃ rājñaḥ   sakʰi-pūrvaṃ kim iṣyate /9/

Verse: 10  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    drupadenaivam uktas tu   bʰāradvājaḥ pratāpavān
   drupadena_evam uktas tu   bʰāradvājaḥ pratāpavān /
Halfverse: c    muhūrtaṃ cintayām āsa   manyunābʰipariplutaḥ
   muhūrtaṃ cintayām āsa   manyunā_abʰipariplutaḥ /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    sa viniścitya manasā   pāñcālaṃ prati buddʰimān
   sa viniścitya manasā   pāñcālaṃ prati buddʰimān /
Halfverse: c    jagāma kurumukʰyānāṃ   nagaraṃ nāgasāhvayam
   jagāma kuru-mukʰyānāṃ   nagaraṃ nāga-sāhvayam /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    kumārās tv atʰa niṣkramya   sametā gajasāhvayāt
   kumārās tv atʰa niṣkramya   sametā gaja-sāhvayāt /
Halfverse: c    krīḍanto vīṭayā tatra   vīrāḥ paryacaran mudā
   krīḍanto vīṭayā tatra   vīrāḥ paryacaran mudā /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    papāta kūpe sā vīṭā   teṣāṃ vai krīḍatāṃ tadā
   papāta kūpe sā vīṭā   teṣāṃ vai krīḍatāṃ tadā /
Halfverse: c    na ca te pratyapadyanta   karma vīṭopalabdʰaye
   na ca te pratyapadyanta   karma vīṭā_upalabdʰaye /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    atʰa droṇaḥ kumārāṃs tān   dr̥ṣṭvā kr̥tyavatas tadā
   atʰa droṇaḥ kumārāṃs tān   dr̥ṣṭvā kr̥tyavatas tadā /
Halfverse: c    prahasya mandaṃ paiśalyād   abʰyabʰāṣata vīryavān
   prahasya mandaṃ paiśalyād   abʰyabʰāṣata vīryavān /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    aho nu dʰig balaṃ kṣātraṃ   dʰig etāṃ vaḥ kr̥tāstratām
   aho nu dʰig balaṃ kṣātraṃ   dʰig etāṃ vaḥ kr̥ta_astratām /
Halfverse: c    bʰaratasyānvaye jātā   ye vīṭāṃ nādʰigaccʰata
   bʰaratasya_anvaye jātā   ye vīṭāṃ na_adʰigaccʰata /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    eṣa muṣṭir iṣīkāṇāṃ   mayāstreṇābʰimantritaḥ
   eṣa muṣṭir iṣīkāṇāṃ   mayā_astreṇa_abʰimantritaḥ /
Halfverse: c    asya vīryaṃ nirīkṣadʰvaṃ   yad anyasya na vidyate
   asya vīryaṃ nirīkṣadʰvaṃ   yad anyasya na vidyate /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    vetsyāmīṣīkayā vīṭāṃ   tām iṣīkām atʰānyayā
   vetsyāmi_iṣīkayā vīṭāṃ   tām iṣīkām atʰa_anyayā /
Halfverse: c    tām anyayā samāyogo   vīṭāyā grahaṇe mama
   tām anyayā samāyogo   vīṭāyā grahaṇe mama /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    tad apaśyan kumārās te   vismayotpʰullalocanāḥ
   tad apaśyan kumārās te   vismaya_utpʰulla-locanāḥ /
Halfverse: c    aveṣkya coddʰr̥tāṃ vīṭāṃ   vīṭā veddʰāram abruvan
   aveṣkya ca_uddʰr̥tāṃ vīṭāṃ   vīṭā veddʰāram abruvan /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    abʰivādayāmahe brahman   naitad anyeṣu vidyate
   abʰivādayāmahe brahman   na_etad anyeṣu vidyate / q
Halfverse: c    ko 'si kaṃ tvābʰijānīmo   vayaṃ kiṃ karavāmahe
   ko_asi kaṃ tvā_abʰijānīmo   vayaṃ kiṃ karavāmahe /19/

Verse: 20  {Droṇa uvāca}
Halfverse: a    ācakṣvadʰvaṃ ca bʰīṣmāya   rūpeṇa ca guṇaiś ca mām
   ācakṣvadʰvaṃ ca bʰīṣmāya   rūpeṇa ca guṇaiś ca mām /
Halfverse: c    sa eva sumahābuddʰiḥ   sāṃprataṃ pratipatsyate
   sa\ eva sumahā-buddʰiḥ   sāṃprataṃ pratipatsyate /20/

Verse: 21  {Vaiśaṃpāyana uvāca}
Halfverse: a    tatʰety uktvā tu te sarve   bʰīṣmam ūcuḥ pitāmaham
   tatʰā_ity uktvā tu te sarve   bʰīṣmam ūcuḥ pitāmaham /
Halfverse: c    brāhmaṇasya vacas tatʰyaṃ   tac ca karmaviśeṣavat
   brāhmaṇasya vacas tatʰyaṃ   tac ca karma-viśeṣavat /21/ ՙ

Verse: 22 
Halfverse: a    bʰīṣmaḥ śrutvā kumārāṇāṃ   droṇaṃ taṃ pratyajānata
   bʰīṣmaḥ śrutvā kumārāṇāṃ   droṇaṃ taṃ pratyajānata / ՙ
Halfverse: c    yuktarūpaḥ sa hi gurur   ity evam anucintya ca
   yukta-rūpaḥ sa hi gurur   ity evam anucintya ca /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    atʰainam ānīya tadā   svayam eva susatkr̥tam
   atʰa_enam ānīya tadā   svayam eva susatkr̥tam /
Halfverse: c    paripapraccʰa nipuṇaṃ   bʰīṣmaḥ śastrabʰr̥tāṃ varaḥ
   paripapraccʰa nipuṇaṃ   bʰīṣmaḥ śastra-bʰr̥tāṃ varaḥ /
Halfverse: e    hetum āgamane tasya   droṇaḥ sarvaṃ nyavedayat
   hetum āgamane tasya   droṇaḥ sarvaṃ nyavedayat /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    maharṣer agniveśyasya   sakāśam aham acyuta
   maharṣer agni-veśyasya   sakāśam aham acyuta /
Halfverse: c    astrārtʰam agamaṃ pūrvaṃ   dʰanurveda jigʰr̥kṣayā
   astra_artʰam agamaṃ pūrvaṃ   dʰanur-veda jigʰr̥kṣayā /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    brahma cārī vinītātmā   jaṭilo bahulāḥ samāḥ
   brahma cārī vinīta_ātmā   jaṭilo bahulāḥ samāḥ /
Halfverse: c    avasaṃ tatra suciraṃ   dʰanurveda cikīrṣayā
   avasaṃ tatra suciraṃ   dʰanur-veda cikīrṣayā /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    pāñcālarājaputras tu   yajñaseno mahābalaḥ
   pāñcāla-rāja-putras tu   yajñaseno mahā-balaḥ /
Halfverse: c    mayā sahākarod vidyāṃ   guroḥ śrāmyan samāhitaḥ
   mayā saha_akarod vidyāṃ   guroḥ śrāmyan samāhitaḥ /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    sa me tatra sakʰā cāsīd   upakārī priyaś ca me
   sa me tatra sakʰā ca_āsīd   upakārī priyaś ca me /
Halfverse: c    tenāhaṃ saha saṃgamya   ratavān suciraṃ bata
   tena_ahaṃ saha saṃgamya   ratavān suciraṃ bata /
Halfverse: e    bālyāt prabʰr̥ti kauravya   sahādʰyayanam eva ca
   bālyāt prabʰr̥ti kauravya   sahādʰyayanam eva ca /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    sa samāsādya māṃ tatra   priyakārī priyaṃvadaḥ
   sa samāsādya māṃ tatra   priya-kārī priyaṃ-vadaḥ /
Halfverse: c    abravīd iti māṃ bʰīṣma   vacanaṃ prītivardʰanam
   abravīd iti māṃ bʰīṣma   vacanaṃ prīti-vardʰanam /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    ahaṃ priyatamaḥ putraḥ   pitur droṇa mahātmanaḥ
   ahaṃ priyatamaḥ putraḥ   pitur droṇa mahātmanaḥ /
Halfverse: c    abʰiṣekṣyati māṃ rājye   sa pāñcālyo yadā tadā
   abʰiṣekṣyati māṃ rājye   sa pāñcālyo yadā tadā /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    tvad bʰojyaṃ bʰavitā rājyaṃ   sakʰe satyena te śape
   tvad bʰojyaṃ bʰavitā rājyaṃ   sakʰe satyena te śape /
Halfverse: c    mama bʰogāś ca vittaṃ ca   tvadadʰīnaṃ sukʰāni ca
   mama bʰogāś ca vittaṃ ca   tvad-adʰīnaṃ sukʰāni ca /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    evam uktaḥ pravavrāja   kr̥tāstro 'haṃ dʰanepsayā
   evam uktaḥ pravavrāja   kr̥ta_astro_ahaṃ dʰana_īpsayā /
Halfverse: c    abʰiṣiktaṃ ca śrutvainaṃ   kr̥tārtʰo 'smīti cintayan
   abʰiṣiktaṃ ca śrutvā_enaṃ   kr̥ta_artʰo_asmi_iti cintayan /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    priyaṃ sakʰāyaṃ suprīto   rājyastʰaṃ punar āvrajam
   priyaṃ sakʰāyaṃ suprīto   rājyastʰaṃ punar āvrajam /
Halfverse: c    saṃsmaran saṃgamaṃ caiva   vacanaṃ caiva tasya tat
   saṃsmaran saṃgamaṃ caiva   vacanaṃ caiva tasya tat /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    tato drupadam āgamya   sakʰipūrvam ahaṃ prabʰo
   tato drupadam āgamya   sakʰi-pūrvam ahaṃ prabʰo /
Halfverse: c    abruvaṃ puruṣavyāgʰra   sakʰāyaṃ viddʰi mām iti
   abruvaṃ puruṣa-vyāgʰra   sakʰāyaṃ viddʰi mām iti /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    upastʰitaṃ tu drupadaḥ   sakʰivac cābʰisaṃgatam
   upastʰitaṃ tu drupadaḥ   sakʰivac ca_abʰisaṃgatam /
Halfverse: c    sa māṃ nirākāram iva   prahasann idam abravīt
   sa māṃ nirākāram iva   prahasann idam abravīt /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    akr̥teyaṃ tava prajñā   brahman nātisamañjasī
   akr̥tā_iyaṃ tava prajñā   brahman nātisamañjasī /
Halfverse: c    yad āttʰa māṃ tvaṃ prasabʰaṃ   sakʰā te 'ham iti dvija
   yad āttʰa māṃ tvaṃ prasabʰaṃ   sakʰā te_aham iti dvija /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    na hi rājñām udīrṇānām   evaṃ bʰūtair naraiḥ kva cit
   na hi rājñām udīrṇānām   evaṃ bʰūtair naraiḥ kvacit /
Halfverse: c    sakʰyaṃ bʰavati mandātmañ   śriyā hīnair dʰanacyutaiḥ
   sakʰyaṃ bʰavati manda_ātman   śriyā hīnair dʰana-cyutaiḥ /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    nāśrotriyaḥ śrotriyasya   nāratʰī ratʰinaḥ sakʰā
   na_aśrotriyaḥ śrotriyasya   na_aratʰī ratʰinaḥ sakʰā /
Halfverse: c    nārājā pārtʰivasyāpi   sakʰipūrvaṃ kim iṣyate
   na_arājā pārtʰivasya_api   sakʰi-pūrvaṃ kim iṣyate /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    drupadenaivam ukto 'haṃ   manyunābʰipariplutaḥ
   drupadena_evam ukto_ahaṃ   manyunā_abʰipariplutaḥ / ՙ
Halfverse: c    abʰyāgaccʰaṃ kurūn bʰīṣma   śiṣyair artʰī guṇānvitaiḥ
   abʰyāgaccʰaṃ kurūn bʰīṣma   śiṣyair artʰī guṇa_anvitaiḥ /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    pratijagrāha taṃ bʰīṣmo   guruṃ pāṇḍusutaiḥ saha
   pratijagrāha taṃ bʰīṣmo   guruṃ pāṇḍu-sutaiḥ saha /
Halfverse: c    pautrān ādāya tān sarvān   vasūni vividʰāni ca
   pautrān ādāya tān sarvān   vasūni vividʰāni ca /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    śiṣyā iti dadau rājan   droṇāya vidʰipūrvakam
   śiṣyā\ iti dadau rājan   droṇāya vidʰi-pūrvakam /
Halfverse: c    sa ca śiṣyān maheṣvāsaḥ   pratijagrāha kauravān
   sa ca śiṣyān mahā_iṣvāsaḥ   pratijagrāha kauravān /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    pratigr̥hya ca tān sarvān   droṇo vacanam abravīt
   pratigr̥hya ca tān sarvān   droṇo vacanam abravīt /
Halfverse: c    rahasy ekaḥ pratītātmā   kr̥topasadanāṃs tadā
   rahasy ekaḥ pratīta_ātmā   kr̥ta_upasadanāṃs tadā /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    kāryaṃ me kāṅkṣitaṃ kiṃcid   dʰr̥di saṃparivartate
   kāryaṃ me kāṅkṣitaṃ kiṃcidd   hr̥di samṃarivartate /
Halfverse: c    kr̥tāstrais tat pradeyaṃ me   tad r̥taṃ vadatānagʰāḥ
   kr̥ta_astrais tat pradeyaṃ me   tad r̥taṃ vadata_anagʰāḥ /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    tac cʰrutvā kauraveyās te   tūṣṇīm āsan viśāṃ pate
   tat śrutvā kauraveyās te   tūṣṇīm āsan viśāṃ pate /
Halfverse: c    arjunas tu tataḥ sarvaṃ   pratijajñe paraṃtapaḥ
   arjunas tu tataḥ sarvaṃ   pratijajñe paraṃ-tapaḥ /43/

Verse: 44 
Halfverse: a    tato 'rjunaṃ mūrdʰni tadā   samāgʰrāya punaḥ punaḥ
   tato_arjunaṃ mūrdʰni tadā   samāgʰrāya punaḥ punaḥ /
Halfverse: c    prītipūrvaṃ pariṣvajya   praruroda mudā tadā
   prīti-pūrvaṃ pariṣvajya   praruroda mudā tadā /44/

Verse: 45 
Halfverse: a    tato droṇaḥ pāṇḍuputrān   astrāṇi vividʰāni ca
   tato droṇaḥ pāṇḍu-putrān   astrāṇi vividʰāni ca /
Halfverse: c    grāhayām āsa divyāni   mānuṣāṇi ca vīryavān
   grāhayām āsa divyāni   mānuṣāṇi ca vīryavān /45/

Verse: 46 
Halfverse: a    rājaputrās tatʰaivānye   sametya bʰaratarṣabʰa
   rāja-putrās tatʰaiva_anye   sametya bʰarata-r̥ṣabʰa / ՙ
Halfverse: c    abʰijagmus tato droṇam   astrārtʰe dvijasattamam
   abʰijagmus tato droṇam   astra_artʰe dvija-sattamam /
Halfverse: e    vr̥ṣṇayaś cāndʰakāś caiva   nānādeśyāś ca pārtʰivāḥ
   vr̥ṣṇayaś ca_andʰakāś caiva   nānā-deśyāś ca pārtʰivāḥ /46/

Verse: 47 
Halfverse: a    sūtaputraś ca rādʰeyo   guruṃ droṇam iyāt tadā
   sūta-putraś ca rādʰeyo   guruṃ droṇam iyāt tadā /
Halfverse: c    spardʰamānas tu pārtʰena   sūtaputro 'tyamarṣaṇaḥ
   spardʰamānas tu pārtʰena   sūta-putro_atyamarṣaṇaḥ /
Halfverse: e    duryodʰanam upāśritya   pāṇḍavān atyamanyata
   duryodʰanam upāśritya   pāṇḍavān atyamanyata /47/ (E)47



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.