TITUS
Mahabharata
Part No. 119
Previous part

Chapter: 119 
Adhyāya 119


Verse: 1  {Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    tataḥ kṣattā ca rājā ca   bʰīṣmaś ca saha bandʰubʰiḥ
   tataḥ kṣattā ca rājā ca   bʰīṣmaś ca saha bandʰubʰiḥ /
Halfverse: c    daduḥ śrāddʰaṃ tadā pāṇḍoḥ   svadʰāmr̥tamayaṃ tadā
   daduḥ śrāddʰaṃ tadā pāṇḍoḥ   svadʰā_amr̥tamayaṃ tadā /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    kurūṃś ca vipramukʰyāṃś ca   bʰojayitvā sahasraśaḥ
   kurūṃś ca vipra-mukʰyāṃś ca   bʰojayitvā sahasraśaḥ /
Halfverse: c    ratnaugʰān dvijamukʰyebʰyo   dattvā grāmavarān api
   ratna_ogʰān dvija-mukʰyebʰyo   dattvā grāma-varān api /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    kr̥taśaucāṃs tatas tāṃs tu   pāṇḍavān bʰaratarṣabʰān
   kr̥ta-śaucāṃs tatas tāṃs tu   pāṇḍavān bʰarata-r̥ṣabʰān /
Halfverse: c    ādāya viviśuḥ paurāḥ   puraṃ vāraṇasāhvayam
   ādāya viviśuḥ paurāḥ   puraṃ vāraṇa-sāhvayam /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    satataṃ smānvatapyanta   tam eva bʰaratarṣabʰam
   satataṃ sma_anvatapyanta   tam eva bʰarata-r̥ṣabʰam /
Halfverse: c    paurajānapadāḥ sarve   mr̥taṃ svam iva bāndʰavam
   paura-jānapadāḥ sarve   mr̥taṃ svam iva bāndʰavam /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    śrāddʰāvasāne tu tadā   dr̥ṣṭvā taṃ duḥkʰitaṃ janam
   śrāddʰa_avasāne tu tadā   dr̥ṣṭvā taṃ duḥkʰitaṃ janam /
Halfverse: c    saṃmūḍʰāṃ duḥkʰaśokārtāṃ   vyāso mātaram abravīt
   saṃmūḍʰāṃ duḥkʰa-śoka_ārtāṃ   vyāso mātaram abravīt /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    atikrānta sukʰāḥ kālāḥ   pratyupastʰita dāruṇāḥ
   atikrānta sukʰāḥ kālāḥ   pratyupastʰita dāruṇāḥ /
Halfverse: c    śvaḥ śvaḥ pāpīya divasāḥ   pr̥tʰivī gatayauvanā
   śvaḥ śvaḥ pāpīya divasāḥ   pr̥tʰivī gata-yauvanā /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    bahu māyā samākīrṇo   nānā doṣasamākulaḥ
   bahu māyā samākīrṇo   nānā doṣa-samākulaḥ /
Halfverse: c    luptadʰarmakriyācāro   gʰoraḥ kālo bʰaviṣyati
   lupta-dʰarma-kriyā_ācāro   gʰoraḥ kālo bʰaviṣyati /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    gaccʰa tvaṃ tyāgam āstʰāya   yuktā vasa tapovane
   gaccʰa tvaṃ tyāgam āstʰāya   yuktā vasa tapo-vane /
Halfverse: c    mā drakṣyasi kulasyāsya   gʰoraṃ saṃkṣayam ātmanaḥ
   mā drakṣyasi kulasya_asya   gʰoraṃ saṃkṣayam ātmanaḥ /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    tatʰeti samanujñāya   sā praviśyābravīt snuṣām
   tatʰā_iti samanujñāya   sā praviśya_abravīt snuṣām /
Halfverse: c    ambike tava putrasya   durnayāt kila bʰāratāḥ
   ambike tava putrasya   durnayāt kila bʰāratāḥ /
Halfverse: e    sānubandʰā vinaṅkṣyanti   paurāś caiveti naḥ śrutam
   sānubandʰā vinaṅkṣyanti   paurāś ca_eva_iti naḥ śrutam /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    tat kausalyām imām ārtāṃ   putraśokābʰipīḍitām
   tat kausalyām imām ārtāṃ   putra-śoka_abʰipīḍitām /
Halfverse: c    vanam ādāya bʰadraṃ te   gaccʰāvo yadi manyase
   vanam ādāya bʰadraṃ te   gaccʰāvo yadi manyase /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    tatʰety ukte ambikayā   bʰīṣmam āmantrya suvratā
   tatʰā_ity ukte\ ambikayā   bʰīṣmam āmantrya suvratā / ՙ
Halfverse: c    vanaṃ yayau satyavatī   snuṣābʰyāṃ saha bʰārata
   vanaṃ yayau satyavatī   snuṣābʰyāṃ saha bʰārata /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tāḥ sugʰoraṃ tapaḥ kr̥tvā   devyo bʰaratasattama
   tāḥ sugʰoraṃ tapaḥ kr̥tvā   devyo bʰarata-sattama /
Halfverse: c    dehaṃ tyaktvā mahārāja   gatim iṣṭāṃ yayus tadā
   dehaṃ tyaktvā mahā-rāja   gatim iṣṭāṃ yayus tadā /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    avāpnuvanta vedoktān   saṃskārān pāṇḍavās tadā
   avāpnuvanta veda_uktān   saṃskārān pāṇḍavās tadā /
Halfverse: c    avardʰanta ca bʰogāṃs te   bʰuñjānāḥ pitr̥veśmani
   avardʰanta ca bʰogāṃs te   bʰuñjānāḥ pitr̥-veśmani /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    dʰārtarāṣṭraiś ca sahitāḥ   krīḍantaḥ pitr̥veśmani
   dʰārtarāṣṭraiś ca sahitāḥ   krīḍantaḥ pitr̥-veśmani /
Halfverse: c    bāla krīḍāsu sarvāsu   viśiṣṭāḥ pāṇḍavābʰavan
   bāla krīḍāsu sarvāsu   viśiṣṭāḥ pāṇḍavā_abʰavan /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    jave lakṣyābʰiharaṇe   bʰojye pāṃsuvikarṣaṇe
   jave lakṣya_abʰiharaṇe   bʰojye pāṃsu-vikarṣaṇe /
Halfverse: c    dʰārtarāṣṭrān bʰīmasenaḥ   sarvān sa parimardati
   dʰārtarāṣṭrān bʰīma-senaḥ   sarvān sa parimardati /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    harṣād etān krīḍamānān   gr̥hya kākanilīyane
   harṣād etān krīḍamānān   gr̥hya kāka-nilīyane /
Halfverse: c    śiraḥsu ca nigr̥hyainān   yodʰayām āsa pāṇḍavaḥ
   śiraḥsu ca nigr̥hya_enān   yodʰayām āsa pāṇḍavaḥ /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    śatam ekottaraṃ teṣāṃ   kumārāṇāṃ mahaujasām
   śatam eka_uttaraṃ teṣāṃ   kumārāṇāṃ mahā_ojasām /
Halfverse: c    eka eva vimr̥dnāti   nātikr̥ccʰrād vr̥kodaraḥ
   eka\ eva vimr̥dnāti   nātikr̥ccʰrād vr̥kodaraḥ /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    pādeṣu ca nigr̥hyainān   vinihatya balād balī
   pādeṣu ca nigr̥hya_enān   vinihatya balād balī /
Halfverse: c    cakarṣa krośato bʰūmau   gʰr̥ṣṭa jānu śiro 'kṣikān
   cakarṣa krośato bʰūmau   gʰr̥ṣṭa jānu śiro_akṣikān /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    daśa bālāñ jale krīḍan   bʰujābʰyāṃ parigr̥hya saḥ
   daśa bālān jale krīḍan   bʰujābʰyāṃ parigr̥hya saḥ /
Halfverse: c    āste sma salile magnaḥ   pramr̥tāṃś ca vimuñcati
   āste sma salile magnaḥ   pramr̥tāṃś ca vimuñcati /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    pʰalāni vr̥kṣam āruhya   pracinvanti ca te yadā
   pʰalāni vr̥kṣam āruhya   pracinvanti ca te yadā /
Halfverse: c    tadā pādaprahāreṇa   bʰīmaḥ kampayate drumam
   tadā pāda-prahāreṇa   bʰīmaḥ kampayate drumam /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    prahāra vegābʰihatād   drumād vyāgʰūrṇitās tataḥ
   prahāra vega_abʰihatād   drumād vyāgʰūrṇitās tataḥ /
Halfverse: c    sapʰalāḥ prapatanti sma   drutaṃ srastāḥ kumārakāḥ
   sapʰalāḥ prapatanti sma   drutaṃ srastāḥ kumārakāḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    na te niyuddʰe na jave   na yogyāsu kadā cana
   na te niyuddʰe na jave   na yogyāsu kadācana /
Halfverse: c    kumārā uttaraṃ cakruḥ   spardʰamānā vr̥kodaram
   kumārā\ uttaraṃ cakruḥ   spardʰamānā vr̥kodaram /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    evaṃ sa dʰārtarāṣṭrāṇāṃ   spardʰamāno vr̥kodaraḥ
   evaṃ sa dʰārtarāṣṭrāṇāṃ   spardʰamāno vr̥kodaraḥ /
Halfverse: c    apriye 'tiṣṭʰad atyantaṃ   bālyān na droha cetasā
   apriye_atiṣṭʰad atyantaṃ   bālyān na droha cetasā /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    tato balam atikʰyātaṃ   dʰārtarāṣṭraḥ pratāpavān
   tato balam atikʰyātaṃ   dʰārtarāṣṭraḥ pratāpavān /
Halfverse: c    bʰīmasenasya tajjñātvā   duṣṭabʰāvam adarśayat
   bʰīma-senasya taj-jñātvā   duṣṭa-bʰāvam adarśayat /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    tasya dʰarmād apetasya   pāpāni paripaśyataḥ
   tasya dʰarmād apetasya   pāpāni paripaśyataḥ /
Halfverse: c    mohād aiśvaryalobʰāc ca   pāpā matir ajāyata
   mohād aiśvarya-lobʰāc ca   pāpā matir ajāyata /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    ayaṃ balavatāṃ śreṣṭʰaḥ   kuntīputro vr̥kodaraḥ
   ayaṃ balavatāṃ śreṣṭʰaḥ   kuntī-putro vr̥kodaraḥ /
Halfverse: c    madʰyamaḥ pāṇḍuputrāṇāṃ   nikr̥tyā saṃnihanyatām
   madʰyamaḥ pāṇḍu-putrāṇāṃ   nikr̥tyā saṃnihanyatām /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    atʰa tasmād avarajaṃ   jyeṣṭʰaṃ caiva yudʰiṣṭʰiram
   atʰa tasmād avarajaṃ   jyeṣṭʰaṃ caiva yudʰiṣṭʰiram /
Halfverse: c    prasahya bandʰane baddʰvā   praśāsiṣye vasuṃdʰarām
   prasahya bandʰane baddʰvā   praśāsiṣye vasuṃ-dʰarām /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    evaṃ sa niścayaṃ pāpaḥ   kr̥tvā duryodʰanas tadā
   evaṃ sa niścayaṃ pāpaḥ   kr̥tvā duryodʰanas tadā /
Halfverse: c    nityam evāntara prekṣī   bʰīmasyāsīn mahātmanaḥ
   nityam eva_antara prekṣī   bʰīmasya_āsīn mahātmanaḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    tato jalavihārārtʰaṃ   kārayām āsa bʰārata
   tato jala-vihāra_artʰaṃ   kārayām āsa bʰārata /
Halfverse: c    cela kambalaveśmāni   vicitrāṇi mahānti ca
   cela kambala-veśmāni   vicitrāṇi mahānti ca /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    pramāṇa koṭyām uddeśaṃ   stʰalaṃ kiṃ cid upetya ca
   pramāṇa koṭyām uddeśaṃ   stʰalaṃ kiṃcid upetya ca /
Halfverse: c    krīḍāvasāne sarve te   śuci vastrāḥ svalaṃkr̥tāḥ
   krīḍā_avasāne sarve te   śuci vastrāḥ svalaṃkr̥tāḥ /
Halfverse: e    sarvakāmasamr̥ddʰaṃ tadannaṃ   bubʰujire śanaiḥ
   sarva-kāma-samr̥ddʰaṃ tad-annaṃ   bubʰujire śanaiḥ /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    divasānte pariśrāntā   vihr̥tya ca kurūdvahāḥ
   divasa_ante pariśrāntā   vihr̥tya ca kuru_udvahāḥ /
Halfverse: c    vihārāvasatʰeṣv eva   vīrā vāsam arocayan
   vihāra_āvasatʰeṣv eva   vīrā vāsam arocayan /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    kʰinnas tu balavān bʰīmo   vyāyāmābʰyadʰikas tadā
   kʰinnas tu balavān bʰīmo   vyāyāma_abʰyadʰikas tadā /
Halfverse: c    vāhayitvā kumārāṃs tāñ   jalakrīḍā gatān vibʰuḥ
   vāhayitvā kumārāṃs tān   jala-krīḍā gatān vibʰuḥ /
Halfverse: e    pramāṇa koṭyāṃ vāsārtʰī   suṣvāpāruhya tat stʰalam
   pramāṇa koṭyāṃ vāsa_artʰī   suṣvāpa_āruhya tat stʰalam /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    śītaṃ vāsaṃ samāsādya   śrānto madavimohitaḥ
   śītaṃ vāsaṃ samāsādya   śrānto mada-vimohitaḥ /
Halfverse: c    niśceṣṭaḥ pāṇḍavo rājan   suṣvāpa mr̥takalpavat
   niśceṣṭaḥ pāṇḍavo rājan   suṣvāpa mr̥ta-kalpavat /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    tato baddʰvā latā pāśair   bʰīmaṃ duryodʰanaḥ śanaiḥ
   tato baddʰvā latā pāśair   bʰīmaṃ duryodʰanaḥ śanaiḥ /
Halfverse: c    gambʰīraṃ bʰīmavegaṃ ca   stʰalāj jalam apātayat
   gambʰīraṃ bʰīma-vegaṃ ca   stʰalāj jalam apātayat /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    tataḥ prabuddʰaḥ kaunteyaḥ   sarvaṃ saṃcʰidya bandʰanam
   tataḥ prabuddʰaḥ kaunteyaḥ   sarvaṃ saṃcʰidya bandʰanam /
Halfverse: c    udatiṣṭʰaj jalād bʰūyo   bʰīmaḥ praharatāṃ varaḥ
   udatiṣṭʰaj jalād bʰūyo   bʰīmaḥ praharatāṃ varaḥ /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    suptaṃ cāpi punaḥ sarpais   tīkṣṇadaṃṣṭrair mahāviṣaiḥ
   suptaṃ ca_api punaḥ sarpais   tīkṣṇa-daṃṣṭrair mahā-viṣaiḥ /
Halfverse: c    kupitair daṃśayām āsa   sarveṣv evāṅgamarmasu
   kupitair daṃśayām āsa   sarveṣv eva_aṅga-marmasu /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    daṃṣṭrāś ca daṃṣṭriṇāṃ teṣāṃ   marmasv api nipātitāḥ
   daṃṣṭrāś ca daṃṣṭriṇāṃ teṣāṃ   marmasv api nipātitāḥ /
Halfverse: c    tvacaṃ naivāsya bibʰiduḥ   sāratvāt pr̥tʰuvakṣasaḥ
   tvacaṃ na_eva_asya bibʰiduḥ   sāratvāt pr̥tʰu-vakṣasaḥ /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    pratibuddʰas tu bʰīmas tān   sarvān sarpān apotʰayat
   pratibuddʰas tu bʰīmas tān   sarvān sarpān apotʰayat /
Halfverse: c    sāratʰiṃ cāsya dayitam   apahastena jagʰnivān
   sāratʰiṃ ca_asya dayitam   apahastena jagʰnivān /38/

Verse: 39 
Halfverse: a    bʰojane bʰīmasenasya   punaḥ prākṣepayad viṣam
   bʰojane bʰīma-senasya   punaḥ prākṣepayad viṣam /
Halfverse: c    kālakūṭaṃ navaṃ tīkṣṇaṃ   saṃbʰr̥taṃ lomaharṣaṇam
   kāla-kūṭaṃ navaṃ tīkṣṇaṃ   saṃbʰr̥taṃ loma-harṣaṇam /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    vaiśyāputras tadācaṣṭa   pārtʰānāṃ hitakāmyayā
   vaiśyā-putras tadā_ācaṣṭa   pārtʰānāṃ hita-kāmyayā /
Halfverse: c    tac cāpi bʰuktvājarayad   avikāro vr̥kodaraḥ
   tac ca_api bʰuktvā_ajarayad   avikāro vr̥kodaraḥ /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    vikāraṃ na hy ajanayat   sutīkṣṇam api tad viṣam
   vikāraṃ na hy ajanayat   sutīkṣṇam api tad viṣam / ՙ
Halfverse: c    bʰīma saṃhanano bʰīmas   tad apy ajarayat tataḥ
   bʰīma saṃhanano bʰīmas   tad apy ajarayat tataḥ /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    evaṃ duryodʰanaḥ karṇaḥ   śakuniś cāpi saubalaḥ
   evaṃ duryodʰanaḥ karṇaḥ   śakuniś ca_api saubalaḥ /
Halfverse: c    anekair abʰyupāyais tāñ   jigʰāṃsanti sma pāṇḍavān
   anekair abʰyupāyais tān   jigʰāṃsanti sma pāṇḍavān /42/

Verse: 43 
Halfverse: a    pāṇḍavāś cāpi tat sarvaṃ   pratyajānann ariṃdamāḥ
   pāṇḍavāś ca_api tat sarvaṃ   pratyajānann ariṃ-damāḥ /
Halfverse: c    udbʰāvanam akurvanto   vidurasya mate stʰitāḥ
   udbʰāvanam akurvanto   vidurasya mate stʰitāḥ /43/ (E)43



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.