TITUS
Mahabharata
Part No. 117
Previous part

Chapter: 117 
Adhyāya 117


Verse: 1  {Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    pāṇḍor avabʰr̥tʰaṃ kr̥tvā   devakalpā maharṣayaḥ
   pāṇḍor avabʰr̥tʰaṃ kr̥tvā   deva-kalpā maharṣayaḥ /
Halfverse: c    tato mantram akurvanta   te sametya tapasvinaḥ
   tato mantram akurvanta   te sametya tapasvinaḥ /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    hitvā rājyaṃ ca rāṣṭraṃ ca   sa mahātmā mahātapāḥ
   hitvā rājyaṃ ca rāṣṭraṃ ca   sa mahātmā mahā-tapāḥ /
Halfverse: c    asmin stʰāne tapas taptuṃ   tāpasāñ śaraṇaṃ gataḥ
   asmin stʰāne tapas taptuṃ   tāpasān śaraṇaṃ gataḥ /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    sa jātamātrān putrāṃś ca   dārāṃś ca bʰavatām iha
   sa jāta-mātrān putrāṃś ca   dārāṃś ca bʰavatām iha /
Halfverse: c    pradāyopanidʰiṃ rājā   pāṇḍuḥ svargam ito gataḥ
   pradāya_upanidʰiṃ rājā   pāṇḍuḥ svargam ito gataḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    te parasparam āmantrya   sarvabʰūtahite ratāḥ
   te parasparam āmantrya   sarva-bʰūta-hite ratāḥ /
Halfverse: c    pāṇḍoḥ putrān puraskr̥tya   nagaraṃ nāgasāhvayam
   pāṇḍoḥ putrān puras-kr̥tya   nagaraṃ nāga-sāhvayam /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    udāramanasaḥ siddʰā   gamane cakrire manaḥ
   udāra-manasaḥ siddʰā   gamane cakrire manaḥ /
Halfverse: c    bʰīṣmāya pāṇḍavān dātuṃ   dʰr̥tarāṣṭrāya caiva hi
   bʰīṣmāya pāṇḍavān dātuṃ   dʰr̥tarāṣṭrāya caiva hi /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    tasminn eva kṣaṇe sarve   tān ādāya pratastʰire
   tasminn eva kṣaṇe sarve   tān ādāya pratastʰire /
Halfverse: c    pāṇḍor dārāṃś ca putrāṃś ca   śarīraṃ caiva tāpasāḥ
   pāṇḍor dārāṃś ca putrāṃś ca   śarīraṃ caiva tāpasāḥ /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    sukʰinī sā purā bʰūtvā   satataṃ putravatsalā
   sukʰinī sā purā bʰūtvā   satataṃ putra-vatsalā /
Halfverse: c    prapannā dīrgʰam adʰvānaṃ   saṃkṣiptaṃ tad amanyata
   prapannā dīrgʰam adʰvānaṃ   saṃkṣiptaṃ tad amanyata /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    sā nadīrgʰeṇa kālena   saṃprāptā kurujāṅgalam
   sā nadīrgʰeṇa kālena   saṃprāptā kuru-jāṅgalam /
Halfverse: c    vardʰamānapuradvāram   āsasāda yaśasvinī
   vardʰamāna-pura-dvāram   āsasāda yaśasvinī /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    taṃ cāraṇasahasrāṇāṃ   munīnām āgamaṃ tadā
   taṃ cāraṇa-sahasrāṇāṃ   munīnām āgamaṃ tadā /
Halfverse: c    śrutvā nāgapure nr̥̄ṇāṃ   vismayaḥ samajāyata
   śrutvā nāga-pure nr̥̄ṇāṃ   vismayaḥ samajāyata /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    muhūrtodita āditye   sarve dʰarmapuraskr̥tāḥ
   muhūrta_udita\ āditye   sarve dʰarma-puras-kr̥tāḥ / ՙ
Halfverse: c    sadārās tāpasān draṣṭuṃ   niryayuḥ puravāsinaḥ
   sadārās tāpasān draṣṭuṃ   niryayuḥ pura-vāsinaḥ /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    strī saṃgʰāḥ kṣatrasaṃgʰāś ca   yānasaṃgʰān samāstʰitāḥ
   strī saṃgʰāḥ kṣatra-saṃgʰāś ca   yāna-saṃgʰān samāstʰitāḥ /
Halfverse: c    brāhmaṇaiḥ saha nirjagmur   brāhmaṇānāṃ ca yoṣitaḥ
   brāhmaṇaiḥ saha nirjagmur   brāhmaṇānāṃ ca yoṣitaḥ /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    tatʰā viṭ śūdra saṃgʰānāṃ   mahān vyatikaro 'bʰavat
   tatʰā viṭ śūdra saṃgʰānāṃ   mahān vyatikaro_abʰavat /
Halfverse: c    na kaś cid akarod īrṣyām   abʰavan dʰarmabuddʰayaḥ
   na kaścid akarod īrṣyām   abʰavan dʰarma-buddʰayaḥ /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    tatʰā bʰīṣmaḥ śāṃtanavaḥ   somadatto 'tʰa bāhlikaḥ
   tatʰā bʰīṣmaḥ śāṃtanavaḥ   soma-datto_atʰa bāhlikaḥ /
Halfverse: c    prajñā cakṣuś ca rājarṣiḥ   kṣattā ca viduraḥ svayam
   prajñā cakṣuś ca rāja-r̥ṣiḥ   kṣattā ca viduraḥ svayam /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    sā ca satyavatī devī   kausalyā ca yaśasvinī
   sā ca satyavatī devī   kausalyā ca yaśasvinī /
Halfverse: c    rājadāraiḥ parivr̥tā   gāndʰārī ca viniryayau
   rāja-dāraiḥ parivr̥tā   gāndʰārī ca viniryayau /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    dʰr̥tarāṣṭrasya dāyādā   duryodʰana purogamāḥ
   dʰr̥tarāṣṭrasya dāyādā   duryodʰana purogamāḥ /
Halfverse: c    bʰūṣitā bʰūṣaṇaiś citraiḥ   śatasaṃkʰyā viniryayuḥ
   bʰūṣitā bʰūṣaṇaiś citraiḥ   śata-saṃkʰyā viniryayuḥ /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    tān maharṣigaṇān sarvāñ   śirobʰir abʰivādya ca
   tān maharṣi-gaṇān sarvān   śirobʰir abʰivādya ca /
Halfverse: c    upopaviviśuḥ sarve   kauravyāḥ sapurohitāḥ
   upa_upaviviśuḥ sarve   kauravyāḥ sapurohitāḥ /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    tatʰaiva śirasā bʰūmāv   abʰivādya praṇamya ca
   tatʰaiva śirasā bʰūmāv   abʰivādya praṇamya ca /
Halfverse: c    upopaviviśuḥ sarve   paurajānapadā api
   upa_upaviviśuḥ sarve   paura-jānapadā\ api /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    tam akūjam ivājñāya   janaugʰaṃ sarvaśas tadā
   tam akūjam iva_ājñāya   jana_ogʰaṃ sarvaśas tadā /
Halfverse: c    bʰīṣmo rājyaṃ ca rāṣṭraṃ ca   maharṣibʰyo nyavedayat
   bʰīṣmo rājyaṃ ca rāṣṭraṃ ca   maharṣibʰyo nyavedayat /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    teṣām atʰo vr̥ddʰatamaḥ   pratyuttʰāya jaṭājinī
   teṣām atʰo vr̥ddʰatamaḥ   pratyuttʰāya jaṭā_ajinī /
Halfverse: c    maharṣimatam ājñāya   maharṣir idam abravīt
   maharṣi-matam ājñāya   maharṣir idam abravīt /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    yaḥ sa kauravya dāyādaḥ   pāṇḍur nāma narādʰipaḥ
   yaḥ sa kauravya dāyādaḥ   pāṇḍur nāma nara_adʰipaḥ /
Halfverse: c    kāmabʰogān parityajya   śataśr̥ṅgam ito gataḥ
   kāma-bʰogān parityajya   śata-śr̥ṅgam ito gataḥ /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    brahmacarya vratastʰasya   tasya divyena hetunā
   brahma-carya vratastʰasya   tasya divyena hetunā /
Halfverse: c    sākṣād dʰarmād ayaṃ putras   tasya jāto yudʰiṣṭʰiraḥ
   sākṣād dʰarmād ayaṃ putras   tasya jāto yudʰiṣṭʰiraḥ /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    tatʰemaṃ balināṃ śreṣṭʰaṃ   tasya rājño mahātmanaḥ
   tatʰā_imaṃ balināṃ śreṣṭʰaṃ   tasya rājño mahātmanaḥ /
Halfverse: c    mātariśvā dadau putraṃ   bʰīmaṃ nāma mahābalam
   mātariśvā dadau putraṃ   bʰīmaṃ nāma mahā-balam /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    puruhūtād ayaṃ jajñe   kuntyāṃ satyaparākramaḥ
   puru-hūtād ayaṃ jajñe   kuntyāṃ satya-parākramaḥ /
Halfverse: c    yasya kīritr maheṣvāsān   sarvān abʰibʰaviṣyati
   yasya kīritr mahā_iṣvāsān   sarvān abʰibʰaviṣyati /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    yau tu mādrī maheṣvāsāv   asūta kurusattamau
   yau tu mādrī mahā_iṣvāsāv   asūta kuru-sattamau /
Halfverse: c    aśvibʰyāṃ manujavyāgʰrāv   imau tāv api tiṣṭʰataḥ
   aśvibʰyāṃ manuja-vyāgʰrāv   imau tāv api tiṣṭʰataḥ /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    caratā dʰarmanityena   vanavāsaṃ yaśasvinā
   caratā dʰarma-nityena   vana-vāsaṃ yaśasvinā /
Halfverse: c    eṣa paitāmaho vaṃśaḥ   pāṇḍunā punar uddʰr̥taḥ
   eṣa paitāmaho vaṃśaḥ   pāṇḍunā punar uddʰr̥taḥ /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    putrāṇāṃ janma vr̥ddʰiṃ ca   vaidikādʰyayanāni ca
   putrāṇāṃ janma vr̥ddʰiṃ ca   vaidika_adʰyayanāni ca /
Halfverse: c    paśyataḥ satataṃ pāṇḍoḥ   śaśvat prītir avardʰata
   paśyataḥ satataṃ pāṇḍoḥ   śaśvat prītir avardʰata /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    vartamānaḥ satāṃ vr̥tte   putralābʰam avāpya ca
   vartamānaḥ satāṃ vr̥tte   putra-lābʰam avāpya ca /
Halfverse: c    pitr̥lokaṃ gataḥ pāṇḍur   itaḥ saptadaśe 'hani
   pitr̥-lokaṃ gataḥ pāṇḍur   itaḥ saptadaśe_ahani /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    taṃ citā gatam ājñāya   vaiśvānara mukʰe hutam
   taṃ citā gatam ājñāya   vaiśvānara mukʰe hutam /
Halfverse: c    praviṣṭā pāvakaṃ mādrī   hitvā jīvitam ātmanaḥ
   praviṣṭā pāvakaṃ mādrī   hitvā jīvitam ātmanaḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    sā gatā saha tenaiva   patilokam anuvratā
   sā gatā saha tena_eva   pati-lokam anuvratā /
Halfverse: c    tasyās tasya ca yat kāryaṃ   kriyatāṃ tadanantaram
   tasyās tasya ca yat kāryaṃ   kriyatāṃ tad-anantaram /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    ime tayoḥ śarīre dve   sutāś ceme tayor varāḥ
   ime tayoḥ śarīre dve   sutāś ca_ime tayor varāḥ /
Halfverse: c    kriyābʰir anugr̥hyantāṃ   saha mātrā paraṃtapāḥ
   kriyābʰir anugr̥hyantāṃ   saha mātrā paraṃtapāḥ /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    pretakārye ca nirvr̥tte   pitr̥medʰaṃ mahāyaśāḥ
   preta-kārye ca nirvr̥tte   pitr̥-medʰaṃ mahā-yaśāḥ /
Halfverse: c    labʰatāṃ sarvadʰarmajñaḥ   pāṇḍuḥ kurukulodvahaḥ
   labʰatāṃ sarva-dʰarmajñaḥ   pāṇḍuḥ kuru-kula_udvahaḥ /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    evam uktvā kurūn sarvān   kurūṇām eva paśyatām
   evam uktvā kurūn sarvān   kurūṇām eva paśyatām /
Halfverse: c    kṣaṇenāntar hitāḥ sarve   cāraṇā guhyakaiḥ saha
   kṣaṇena_antar hitāḥ sarve   cāraṇā guhyakaiḥ saha /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    gandʰarvanagarākāraṃ   tatraivāntarhitaṃ punaḥ
   gandʰarva-nagara_ākāraṃ   tatra_eva_antarhitaṃ punaḥ /
Halfverse: c    r̥ṣisiddʰagaṇaṃ dr̥ṣṭvā   vismayaṃ te paraṃ yayuḥ
   r̥ṣi-siddʰa-gaṇaṃ dr̥ṣṭvā   vismayaṃ te paraṃ yayuḥ /33/ (E)33



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.