TITUS
Mahabharata
Part No. 113
Previous part

Chapter: 113 
Adhyāya 113


Verse: 1  {Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    evam uktas tayā rājā   tāṃ devīṃ punar abravīt
   evam uktas tayā rājā   tāṃ devīṃ punar abravīt /
Halfverse: c    dʰarmavid dʰarmasaṃyuktam   idaṃ vacanam uttamam
   dʰarmavid dʰarma-saṃyuktam   idaṃ vacanam uttamam /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    evam etat purā kunti   vyuṣitāśvaś cakāra ha
   evam etat purā kunti   vyuṣita_aśvaś cakāra ha /
Halfverse: c    yatʰā tvayoktaṃ kalyāṇi   sa hy āsīd amaropamaḥ
   yatʰā tvayā_uktaṃ kalyāṇi   sa hy āsīd amara_upamaḥ /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    atʰa tv imaṃ pravakṣyāmi   dʰarmaṃ tv etaṃ nibodʰa me
   atʰa tv imaṃ pravakṣyāmi   dʰarmaṃ tv etaṃ nibodʰa me /
Halfverse: c    purāṇam r̥ṣibʰir dr̥ṣṭaṃ   dʰarmavidbʰir mahātmabʰiḥ
   purāṇam r̥ṣibʰir dr̥ṣṭaṃ   dʰarmavidbʰir mahātmabʰiḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    anāvr̥tāḥ kila purā   striya āsan varānane
   anāvr̥tāḥ kila purā   striya\ āsan vara_ānane /
Halfverse: c    kāmacāravihāriṇyaḥ   svatantrāś cārulocane
   kāma-cāra-vihāriṇyaḥ   svatantrāś cāru-locane /4/

Verse: 5 
Halfverse: a    tāsāṃ vyuccaramāṇānāṃ   kaumārāt subʰage patīn
   tāsāṃ vyuccaramāṇānāṃ   kaumārāt subʰage patīn /
Halfverse: c    nādʰarmo 'bʰūd varārohe   sa hi dʰarmaḥ purābʰavat
   na_adʰarmo_abʰūd vara_ārohe   sa hi dʰarmaḥ purā_abʰavat /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    taṃ caiva dʰarmaṃ paurāṇaṃ   tiryagyonigatāḥ prajāḥ
   taṃ caiva dʰarmaṃ paurāṇaṃ   tiryag-yoni-gatāḥ prajāḥ /
Halfverse: c    adyāpy anuvidʰīyante   kāmadveṣavivarjitāḥ
   adya_apy anuvidʰīyante   kāma-dveṣa-vivarjitāḥ /
Halfverse: e    purāṇadr̥ṣṭo dʰarmo 'yaṃ   pūjyate ca maharṣibʰiḥ
   purāṇa-dr̥ṣṭo dʰarmo_ayaṃ   pūjyate ca maharṣibʰiḥ /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    uttareṣu ca rambʰoru   kuruṣv adyāpi vartate
   uttareṣu ca rambʰa_ūru   kuruṣv adya_api vartate /
Halfverse: c    strīṇām anugraha karaḥ   sa hi dʰarmaḥ sanātanaḥ
   strīṇām anugraha karaḥ   sa hi dʰarmaḥ sanātanaḥ /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    asmiṃs tu loke nacirān   maryādeyaṃ śucismite
   asmiṃs tu loke nacirān   maryādā_iyaṃ śuci-smite /
Halfverse: c    stʰāpitā yena yasmāc ca   tan me vistarataḥ śr̥ṇu
   stʰāpitā yena yasmāc ca   tan me vistarataḥ śr̥ṇu /8/

Verse: 9 
Halfverse: a    babʰūvoddālako nāma   maharṣir iti naḥ śrutam
   babʰūva_uddālako nāma   maharṣir iti naḥ śrutam /
Halfverse: c    śvetaketur iti kʰyātaḥ   putras tasyābʰavan muniḥ
   śveta-ketur iti kʰyātaḥ   putras tasya_abʰavan muniḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    maryādeyaṃ kr̥tā tena   mānuṣeṣv iti naḥ śrutam
   maryādā_iyaṃ kr̥tā tena   mānuṣeṣv iti naḥ śrutam /
Halfverse: c    kopāt kamalapatrākṣi   yadartʰaṃ tan nibodʰa me
   kopāt kamala-patra_akṣi   yad-artʰaṃ tan nibodʰa me /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    śvetaketoḥ kila purā   samakṣaṃ mātaraṃ pituḥ
   śveta-ketoḥ kila purā   samakṣaṃ mātaraṃ pituḥ /
Halfverse: c    jagrāha brāhmaṇaḥ pāṇau   gaccʰāva iti cābravīt
   jagrāha brāhmaṇaḥ pāṇau   gaccʰāva\ iti ca_abravīt /11/

Verse: 12 
Halfverse: a    r̥ṣiputras tataḥ kopaṃ   cakārāmarṣitas tadā
   r̥ṣi-putras tataḥ kopaṃ   cakāra_amarṣitas tadā /
Halfverse: c    mātaraṃ tāṃ tatʰā dr̥ṣṭvā   nīyamānāṃ balād iva
   mātaraṃ tāṃ tatʰā dr̥ṣṭvā   nīyamānāṃ balād iva /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    kruddʰaṃ taṃ tu pitā dr̥ṣṭvā   śvetaketum uvāca ha
   kruddʰaṃ taṃ tu pitā dr̥ṣṭvā   śveta-ketum uvāca ha /
Halfverse: c    mā tāta kopaṃ kārṣīs tvam   eṣa dʰarmaḥ sanātanaḥ
   mā tāta kopaṃ kārṣīs tvam   eṣa dʰarmaḥ sanātanaḥ /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    anāvr̥tā hi sarveṣāṃ   varṇānām aṅganā bʰuvi
   anāvr̥tā hi sarveṣāṃ   varṇānām aṅganā bʰuvi /
Halfverse: c    yatʰā gāvaḥ stʰitās tāta   sve sve varṇe tatʰā prajāḥ
   yatʰā gāvaḥ stʰitās tāta   sve sve varṇe tatʰā prajāḥ /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    r̥ṣiputro 'tʰa taṃ dʰarmaṃ   śvetaketur na cakṣame
   r̥ṣi-putro_atʰa taṃ dʰarmaṃ   śveta-ketur na cakṣame /
Halfverse: c    cakāra caiva maryādām   imāṃ strīpuṃsayor bʰuvi
   cakāra caiva maryādām   imāṃ strī-puṃsayor bʰuvi /15/

Verse: 16 
Halfverse: a    mānuṣeṣu mahābʰāge   na tv evānyeṣu jantuṣu
   mānuṣeṣu mahā-bʰāge   na tv eva_anyeṣu jantuṣu /
Halfverse: c    tadā prabʰr̥ti maryādā   stʰiteyam iti naḥ śrutam
   tadā prabʰr̥ti maryādā   stʰitā_iyam iti naḥ śrutam /16/

Verse: 17 
Halfverse: a    vyuccarantyāḥ patiṃ nāryā   adya prabʰr̥ti pātakam
   vyuccarantyāḥ patiṃ nāryā adya prabʰr̥ti pātakam / ՙ
Halfverse: c    bʰrūṇa hatyā kr̥taṃ pāpaṃ   bʰaviṣyaty asukʰāvaham
   bʰrūṇa hatyā kr̥taṃ pāpaṃ   bʰaviṣyaty asukʰa_āvaham /17/

Verse: 18 
Halfverse: a    bʰāryāṃ tatʰā vyuccarataḥ   kaumārīṃ brahmacāriṇīm
   bʰāryāṃ tatʰā vyuccarataḥ   kaumārīṃ brahma-cāriṇīm /
Halfverse: c    pativratām etad eva   bʰavitā pātakaṃ bʰuvi
   pati-vratām etad eva   bʰavitā pātakaṃ bʰuvi /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    patyā niyuktā yā caiva   patny apatyārtʰam eva ca
   patyā niyuktā yā caiva   patny apatya_artʰam eva ca /
Halfverse: c    na kariṣyati tasyāś ca   bʰaviṣyaty etad eva hi
   na kariṣyati tasyāś ca   bʰaviṣyaty etad eva hi /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    iti tena purā bʰīru   maryādā stʰāpitā balāt
   iti tena purā bʰīru   maryādā stʰāpitā balāt /
Halfverse: c    uddālakasya putreṇa   dʰarmyā vai śvetaketunā
   uddālakasya putreṇa   dʰarmyā vai śveta-ketunā /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    saudāsena ca rambʰoru   niyuktāpatya janmani
   saudāsena ca rambʰa_ūru   niyuktā_apatya janmani /
Halfverse: c    madayantī jagāmarṣiṃ   vasiṣṭʰam iti naḥ śrutam
   madayantī jagāma-r̥ṣiṃ   vasiṣṭʰam iti naḥ śrutam /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    tasmāl lebʰe ca sā putram   aśmakaṃ nāma bʰāminī
   tasmāl lebʰe ca sā putram   aśmakaṃ nāma bʰāminī /
Halfverse: c    bʰāryā kalmāṣapādasya   bʰartuḥ priyacikīrṣatā
   bʰāryā kalmāṣa-pādasya   bʰartuḥ priya-cikīrṣatā /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    asmākam api te janma   viditaṃ kamalekṣaṇe
   asmākam api te janma   viditaṃ kamala_īkṣaṇe /
Halfverse: c    kr̥ṣṇadvaipāyanād bʰīru   kurūṇāṃ vaṃśavr̥ddʰaye
   kr̥ṣṇa-dvaipāyanād bʰīru   kurūṇāṃ vaṃśa-vr̥ddʰaye /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    ata etāni sarvāṇi   kāraṇāni samīkṣya vai
   ata\ etāni sarvāṇi   kāraṇāni samīkṣya vai /
Halfverse: c    mamaitad vacanaṃ dʰarmyaṃ   kartum arhasy anindite
   mama_etad vacanaṃ dʰarmyaṃ   kartum arhasy anindite /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    r̥tāv r̥tau rājaputri   striyā bʰartā yatavrate
   r̥tāv r̥tau rāja-putri   striyā bʰartā yata-vrate /
Halfverse: c    nātivartavya ity evaṃ   dʰarmaṃ dʰarmavido viduḥ
   na_ativartavya\ ity evaṃ   dʰarmaṃ dʰarmavido viduḥ /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    śeṣeṣv anyeṣu kāleṣu   svātantryaṃ strī kilārhati
   śeṣeṣv anyeṣu kāleṣu   svātantryaṃ strī kila_arhati /
Halfverse: c    dʰarmam etaṃ janāḥ santaḥ   purāṇaṃ paricakṣate
   dʰarmam etaṃ janāḥ santaḥ   purāṇaṃ paricakṣate /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    bʰartā bʰāryāṃ rājaputri   dʰarmyaṃ vādʰarmyam eva vā
   bʰartā bʰāryāṃ rāja-putri   dʰarmyaṃ vā_adʰarmyam eva vā /
Halfverse: c    yad brūyāt tat tatʰā kāryam   iti dʰarmavido viduḥ
   yad brūyāt tat tatʰā kāryam   iti dʰarmavido viduḥ /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    viśeṣataḥ putra gr̥ddʰī   hīnaḥ prajananāt svayam
   viśeṣataḥ putra gr̥ddʰī   hīnaḥ prajananāt svayam /
Halfverse: c    yatʰāham anavadyāṅgi   putradarśanalālasaḥ
   yatʰā_aham anavadya_aṅgi   putra-darśana-lālasaḥ /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    tatʰā raktāṅguli talaḥ   padmapatra nibʰaḥ śubʰe
   tatʰā rakta_aṅguli talaḥ   padma-patra nibʰaḥ śubʰe /
Halfverse: c    prasādārtʰaṃ mayā te 'yaṃ   śirasy abʰyudyato 'ñjaliḥ
   prasāda_artʰaṃ mayā te_ayaṃ   śirasy abʰyudyato_añjaliḥ /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    manniyogāt sukeśānte   dvijātes tapasādʰikāt
   man-niyogāt sukeśa_ante   dvijātes tapasā_adʰikāt /
Halfverse: c    putrān guṇasamāyuktān   utpādayitum arhasi
   putrān guṇa-samāyuktān   utpādayitum arhasi /
Halfverse: e    tvatkr̥te 'haṃ pr̥tʰuśroṇigaccʰeyaṃ   putriṇāṃ gatim
   tvat-kr̥te_ahaṃ pr̥tʰu-śroṇi-gaccʰeyaṃ   putriṇāṃ gatim /30/

Verse: 31 
Halfverse: a    evam uktā tataḥ kuntī   pāṇḍuṃ parapuraṃjayam
   evam uktā tataḥ kuntī   pāṇḍuṃ para-puraṃjayam /
Halfverse: c    pratyuvāca varārohā   bʰartuḥ priyahite ratā
   pratyuvāca vara_ārohā   bʰartuḥ priya-hite ratā /31/

Verse: 32 
Halfverse: a    pitr̥veśmany ahaṃ bālā   niyuktātitʰi pūjane
   pitr̥-veśmany ahaṃ bālā   niyuktā_atitʰi pūjane /
Halfverse: c    ugraṃ paryacaraṃ tatra   brāhmaṇaṃ saṃśitavratam
   ugraṃ paryacaraṃ tatra   brāhmaṇaṃ saṃśita-vratam /32/

Verse: 33 
Halfverse: a    nigūḍʰa niścayaṃ dʰarme   yaṃ taṃ durvāsasaṃ viduḥ
   nigūḍʰa niścayaṃ dʰarme   yaṃ taṃ durvāsasaṃ viduḥ /
Halfverse: c    tam ahaṃ saṃśitātmānaṃ   sarvayajñair atoṣayam
   tam ahaṃ saṃśita_ātmānaṃ   sarva-yajñair atoṣayam /33/

Verse: 34 
Halfverse: a    sa me 'bʰicāra saṃyuktam   ācaṣṭa bʰagavān varam
   sa me_abʰicāra saṃyuktam   ācaṣṭa bʰagavān varam /
Halfverse: c    mantragrāmaṃ ca me prādād   abravīc caiva mām idam
   mantra-grāmaṃ ca me prādād   abravīc caiva mām idam /34/

Verse: 35 
Halfverse: a    yaṃ yaṃ devaṃ tvam etena   mantreṇāvāhayiṣyasi
   yaṃ yaṃ devaṃ tvam etena   mantreṇa_āvāhayiṣyasi /
Halfverse: c    akāmo vā sakāmo vā   sa te vaśam upaiṣyati
   akāmo vā sakāmo vā   sa te vaśam upaiṣyati /35/

Verse: 36 
Halfverse: a    ity uktāhaṃ tadā tena   pitr̥veśmani bʰārata
   ity uktā_ahaṃ tadā tena   pitr̥-veśmani bʰārata /
Halfverse: c    brāhmaṇena vacas tatʰyaṃ   tasya kālo 'yam āgataḥ
   brāhmaṇena vacas tatʰyaṃ   tasya kālo_ayam āgataḥ /36/

Verse: 37 
Halfverse: a    anujñātā tvayā devam   āhvayeyam ahaṃ nr̥pa
   anujñātā tvayā devam   āhvayeyam ahaṃ nr̥pa /
Halfverse: c    tena mantreṇa rājarṣe   yatʰā syān nau prajā vibʰo
   tena mantreṇa rāja-r̥ṣe   yatʰā syān nau prajā vibʰo /37/

Verse: 38 
Halfverse: a    āvāhayāmi kaṃ devaṃ   brūhi tattvavidāṃ vara
   āvāhayāmi kaṃ devaṃ   brūhi tattvavidāṃ vara /
Halfverse: c    tvatto 'nujñā pratīkṣāṃ māṃ   viddʰy asmin karmaṇi stʰitām
   tvatto_anujñā pratīkṣāṃ māṃ   viddʰy asmin karmaṇi stʰitām /38/

Verse: 39  {Pāṇḍur uvāca}
Halfverse: a    adyaiva tvaṃ varārohe   prayatasva yatʰāvidʰi
   adya_eva tvaṃ vara_ārohe   prayatasva yatʰā-vidʰi /
Halfverse: c    dʰarmam āvāhaya śubʰe   sa hi deveṣu puṇyabʰāk
   dʰarmam āvāhaya śubʰe   sa hi deveṣu puṇyabʰāk /39/

Verse: 40 
Halfverse: a    adʰarmeṇa na no dʰarmaḥ   saṃyujyeta katʰaṃ cana
   adʰarmeṇa na no dʰarmaḥ   saṃyujyeta katʰaṃcana /
Halfverse: c    lokaś cāyaṃ varārohe   dʰarmo 'yam iti maṃsyate
   lokaś ca_ayaṃ vara_ārohe   dʰarmo_ayam iti maṃsyate /40/

Verse: 41 
Halfverse: a    dʰārmikaś ca kurūṇāṃ sa   bʰaviṣyati na saṃśayaḥ
   dʰārmikaś ca kurūṇāṃ sa   bʰaviṣyati na saṃśayaḥ /
Halfverse: c    dattasyāpi ca dʰarmeṇa   nādʰarme raṃsyate manaḥ
   dattasya_api ca dʰarmeṇa   na_adʰarme raṃsyate manaḥ /41/

Verse: 42 
Halfverse: a    tasmād dʰarmaṃ puraskr̥tya   niyatā tvaṃ śucismite
   tasmād dʰarmaṃ puras-kr̥tya   niyatā tvaṃ śuci-smite /
Halfverse: c    upacārābʰicārābʰyāṃ   dʰarmam ārādʰayasva vai
   upacāra_abʰicārābʰyāṃ   dʰarmam ārādʰayasva vai /42/

Verse: 43  {Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    sā tatʰoktā tatʰety uktvā   tena bʰartrā varāṅganā
   sā tatʰā_uktā tatʰā_ity uktvā   tena bʰartrā vara_aṅganā /
Halfverse: c    abʰivādyābʰyanujñātā   pradakṣiṇam avartata
   abʰivādya_abʰyanujñātā   pradakṣiṇam avartata /43/ (E)43



Next part


This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.