TITUS
Girk tltoc
Part No. 23
Previous part

Letter: 51 
Page: 234 
Line: 1  Պատասխանի թղթոյն Սորմենայ,
Line: 2  որ առ Վրթանէս վարդապետ գրեաց


Line: 3       Գիտէմք զի բազմադէմ եւ պէսպէս աւտինակաւք
Line: 4    խաւսեցայք ցուցանել զանձինս համախոհս
Line: 5    եւ միաբանս ընդ մեզ հաւատով, զոր տնկեաց
Line: 6    երանելի նահատակն Քրիստոսի եւ հայր մեր
Line: 7    Գրիգորիոս ի մշտնջենաւոր պայծառութիւն
Line: 8    Հայաստան աշխարհիս համարեցաք եթէ այդպէս
Line: 9    իցէ՝ վասնորոյ յոլով անգամ թախանձեալ
Line: 10    զսրբասէր եպիսկոպոսս քննութիւն առնել,
Line: 11    եւ ուսոյց մեզ, թէ ոչ է աւրէն առանց միաբանական
Line: 12    ժողովոյ՝ զոր այպանեալ էր ձեր մտաց՝ ի
Line: 13    պատասխանել անձանցթշնամանս յաճախելով՝
Line: 14    թէ յորժամ չէր իշխան ընդէ՞ր զհաստատեալ
Line: 15    սեղանսն յուղղափառացն կորվանեաց՝ եւ վերստինմկրտութիւնս
Line: 16    արա. Վասն որոյ տեղեկացաք, եթէ ոչ այդպէս,
Line: 17    այլ զկանոնակա՟նն եւ զիրաւացի՟ն կատարեաց.
Line: 18    Եւ դուք եստ որումն անձամբ անձին յաղթել
Line: 19    անարգանա՟ւք, քան զամենայն յաղթութիւնս
Line: 20    առաջին եւ քաչ վարկայք զմեր քերդողս,
Line: 21    նեռինն կարապետ առնելով ոտնհար եղայք՝
Line: 22    եթէ ի Դունա այրեցեալ եւ յաւերակ եկեղեցւոջդ
Line: 23    նստի՝ եւ նորոգանձեւութի՟ւն վարդապետէ.
Line: 24    Նեռի՟ն ասպնջական եւ առաջնորդ, եւ կարապե՟տ
Line: 25    զնա պատրաստել՝ որ ազգի միոյ
Page: 235  Line: 1    ապստամբութեան եղեալ պատճառ, եւ զարս ի կանանց
Line: 2    վարատելոյ՝ եւ զկանայս յարանց, յորոց բազումք
Line: 3    թափառական կենաւք ի տար աշխարհ վախճքանեցան, թաղման
Line: 4    անգամ ո́չ լինել արժանի եւ մանաւանդ յիւր
Line: 5    բնակ եւ յուղղափառ վարդապետաց կարգէ՝
Line: 6    սրանալով էփախուցեալ՝ որպէս զամպարիշտն՝
Line: 7    առանց ուրուք հալածելոյ, եւ տարագիր եղեալ
Line: 8    յամբիշ եւ հռչակաւոր՝ եւ կեցուցանող նոցին
Line: 9    հաւատոց.

Line: 10       Բայց եւ զայն պարտ է ճանաչել՝
Line: 11    զի որ բերանովք աւրհնէք, այսինքն ժառանգաւորս
Line: 12    հաւատոյ հանբաւելոյ զձեզ սրբոյն Գրիգորի,
Line: 13    զընծայ այրեցմանս այսորիկ եւ աւերածի
Line: 14    դո՟ւք մատուցէք նմա՟՝ թողումք ասել զայլ
Line: 15    եւս. Եւ վանից երիցունք եւ դոցին քահանայք,
Line: 16    որք ձեռն արկին, նզովելով զանաւրէն ժողովն
Line: 17    Քաղկեդոնի՝ զի առանց բռնադատելոյ արարին՝
Line: 18    ամենեցուն է յայտնիԹ Քանզի որք ոչ կամեցան
Line: 19    ձեռնարկել, տակաւին եւս ի տեղւոջս գնան
Line: 20    առանց իրիք խոշտանագանաց, եւ ոչ որպէս
Line: 21    բազումք ի ձէնջ հալածական եղեալ յաւուրս
Line: 22    ձմեռայնոյ՝ վէրս ընկալան, եւ ցարդ եւս
Line: 23    մորմոքին. Եւ քանզի վստահ էաք ի սահման
Line: 24    հաւատոյ հարցն եւ ճշմարիտ վարդապետացն
Line: 25    մերոց, ոչ ակամայ՝ այլ կամաւք երանելի
Line: 26    եպիսկոպոսին՝ եւ այլոց կոչէաք ի պարծանս
Line: 27    անձանց մերոց տեսանել, եւ ի պտուղ խաաղաղութեան.

Line: 28       Բայց այս առաւելագոյն եւս սքանչելի,
Line: 29    եւ յո՟յժ զարմացման արժանի՝ զի մինչդեռ
Line: 30    ուրանայիք երդմամբ հաստատելով ոչ աւելի
Line: 31    ինչ ունել կամ պակաս զդրութիւն հաւատոյ՝
Line: 32    քան զոր Հայաստան աշխարհիս է ընկալեալ, այս
Line: 33    եկեղեցւոյս առաջնորդաց եւ հնազանդեալ կամ ընդունել
Line: 34    զժողովոյն Քաղկեդոնի բռնադատեալ կանոնսն՝ ամենեւին
Page: 236  Line: 1    չառնուիք յանձն, այժմ ի ձեր
Line: 2    գրեալսն՝ զնորին հակառակն եհաս
Line: 3    տեսանել. Զի զոր մեր պատուական հարցն
Line: 4    եւ հոգեկիր վարդապետացն ընդ ուղղափառ
Line: 5    հովիւսն եւ ընդ մարտիրոսս է դասեալ՝ զԴէոսկորոս
Line: 6    եւ զՏիմոթէոս Աղեքսանդրացի, անջինջ նզովից
Line: 7    վիճակի առնէք արժանի, սուտ եւ մոլորեցուցիչս
Line: 8    կարդալով՝ եւ զթիւրսն եւ զչարապաթտսն
Line: 9    եւ հերձուածողս զՔաղկեդոնիտսն՝ բարեփառ
Line: 10    ասէք եւ փոխանակ միաւորութեան երեւեցուցանէք.

Line: 11       Գիտեմք արդ՝ թէ եւ այլ ինչ զոր ունիմքն՝
Line: 12    կարեւորագոյն են՝ եւ աւգտակարագոյնք ցուցանիցեմք՝
Line: 13    չիք ի ձեզ տեղի՝ ընդէ՞ր եւս եւ զառաջինն
Line: 14    քաջ եւ անդրդուելի վարդապետացն զանուանսն
Line: 15    ի կիր առեալ՝ փաստաբանութեամբ պարծիք
Line: 16    զսորբոյն Աթանասի, եւ զԲարսեղի, եւ զսքանչելի
Line: 17    Գրիգորանցն՝ եւ զյորոդորաբանն Յովհաննու
Line: 18    եւ զմեծի հաւրն Քրիստոսասիրի Կիւրղի,
Line: 19    եւ զերից ականակիտ եւ անթերի ժողովոցն,
Line: 20    որք ի պատիւ ամենասուրբ Երրորդութեան
Line: 21    գումարեցան. Զի թէ ճառեցելոյդ մեծարոյ
Line: 22    թուէր ձեզ՝ լիութիւն հաւատոյ, զմեզ ի
Line: 23    Քաղկեդոնի նորաձեւսն կցկցեալ կարկատէիք՝
Line: 24    եւ ոչ նմանեալ Աստուածընկալ հարցն որ
Line: 25    յԵփեսոս՝ մի Որդի դաւանելով՝ գնայիք զհետ
Line: 26    խոստովանութեան հաւատոյ բարեպաշտ հարցն՝
Line: 27    Այլ զի ըննդդէմ նոցին է, չգոյ յումէք
Line: 28    հնար ծածկել բայց զոր ճառելոցս եմ, ճարտարաբանեալս
Line: 29    իձէնջ ամենապատիկ ծաղո՟ւ է պատարուն,
Line: 30    թէ չեմք կարաւտ Խորասանիկ եւ Ատրպատիճ
Line: 31    կանոնաց եւ վարդապետութեան. Սակայն յոյժ
Line: 32    ստեցէք եւ ոչ մասնաւոր այսպիսի ինչ՝ զի
Line: 33    Խորասանիկ յարուցեալ ընդ առաւաւտս այսպիսի
Line: 34    եւ համարի թէ զամենայն գործեալ
Line: 35    աղտեղութիւնսն ի բաց մաքրեցի. Եւ
Page: 237  Line: 1    դուք մտանելով առ բոզս, ի բաղանիս
Line: 2    լոգացեալ՝ նոցին հաւասար սուրբ
Line: 3    կարծէք լինել. Վասն որոյ անխտիր ի տէրունական
Line: 4    մարմինն մերձենայք՝ զոր պատգամն Աստուածային
Line: 5    ընդ դատապարտութեամբ փակեաց՝

Line: 6       Եւ Ատրպատիճս՝ զի ոչ գիտեն եթէ խնդիր զհաւատ
Line: 7    լուծանէ, միշտ ծփին փոփոխելով ի բազմաստուածութիւնս,
Line: 8    զոր եւ վասն ձեր ճշմարտութեամբ է ասել
Line: 9    հանդէրձ արտասուաւք, զի անդադար էքալէկոծական
Line: 10    ազտորութեամբ շփոթեալք, այլ եւ այլ սահմանադրութիւնս
Line: 11    առնել հաւատոյ ոչ շատանայք. Ապա ուրեմն
Line: 12    սուտ էր եւ կարի անպատրաստաբար զԽորասանիկսն
Line: 13    բամբասել եւ զԱտրպատիճս, զի ոչ կարէք
Line: 14    ժխտել զայս՝ որպէս թէ չոցէ այդպէս՝ Այլ
Line: 15    զպարծանաց յոյս ունել ի Փրկիչն մեր եւ
Line: 16    ի Տէր Յիսուս Քրիստոս, որ ի վերայ ամենեցուն
Line: 17    է Աստուած՝ բաղձալի պանծանաւք առնումք
Line: 18    յանձն՝ մարմանցեալն, մարդացեալ յԱստուածածին,
Line: 19    եւ ի միշտ կուսէն Մարիամայ՝ խաչեալն եւ
Line: 20    թաղեալն, եւ յարուցեալն յաւուր երրորդի՝
Line: 21    ամբարձեալ յերկինս, նստեալ ընդ Հաւր Աստուածախառն
Line: 22    մարմնով զամենայն կատարեաց արդարութիւնս.

Line: 23       Արդ զի արտաքոյ ամենակալ Երրորդութեանն՝
Line: 24    Աստուածզոք ասել հաւասար անհամեմատականին
Line: 25    ամպարշտութիւն է՝ ըստ այնմ թէ, չիք Աստուած՝
Line: 26    բաց ի միոյն՝ որ է ամենասուրբ Երրորդութիւնն.
Line: 27    Անձնաւորութիւնն որոշմամբ, եւ միաւորեալ
Line: 28    Աստուածութիւնն. Զի՟արդ զՔրիստոս Աստուած
Line: 29    խոստովանիք, եւ զխաչն արտաքոյ Երրորդութեանն՝
Line: 30    ոչ է ասէք պարտ յԵրրորդութեանն դնել զնորա
Line: 31    խչն՝ զի չհաճի Աստուածութիւնն՝ որ ի թշնամանս
Line: 32    ինչ նմա բերի՝ եւ պատճառս՝ զՆիկիական
Page: 238  Line: 1    հոգեյադար ժողովն ունիք. Եւ այս զի նանիր
Line: 2    եւ ստոնի պատրանաւք եւ պաճուճեալ՝ լուր,
Line: 3    զի ի Նիկիա հարքն դաւանելով զՀայր ամենակալ,
Line: 4    ի նոյն վաղվաղակի յարեալ մի Տէր զՅիսուս
Line: 5    Քրիստոս քարոզեցին, ծնեա՟լ յԱստուծոյ
Line: 6    Հաւրէ յառաջ քան զամենայն յաւիտեանս՝
Line: 7    եւ զնոյն մարմնացեալ ի Մարիամայ միշտ
Line: 8    կուսէն եւ խաչեալ՝ ահաւասիկ յԵրրորդութենէն
Line: 9    նորա խաչն. Քանզի Բանն Աստուած, մի ի դիմաց Երրորդութենէն՝
Line: 10    մարմնով իւրով, որ բնութեամբ մարդկային
Line: 11    էր՝ եւ միաւորութեամբտնաւրենութեանն Աստուածային,
Line: 12    արար զփրկութիւն ի մէջ երկրի. Ապա ուրեմն
Line: 13    ոչ Երրորդութեանն այլ յԵրրորդութենէն
Line: 14    խաչն՝ զոր դուք արտաքոյ հանեալ առանց
Line: 15    զանգիտելոյ, ասէք թէ չէ յԵրրորդութենէն
Line: 16    խաչն՝ կարծեալ աւրինադրել ինչ, եւ մե՟րկ
Line: 17    մարդոյ տայք զփրկական եւ զկենդանտրար
Line: 18    զչարչարանսն, ուրում ոչ գոյ հնար ապրեցուցանել
Line: 19    զոք.

Line: 20       Այսպիսի վկայութեամբ չարչար ի կիր
Line: 21    առնելով զբարիոք ասացեալսն՝ թէ Մատնելոց
Line: 22    է որդի մարդոյ ի ձեռս մեղաւորաց՝ եւ թէ
Line: 23    Պարտ է որդւոյ մարդոյ բազում չարչարանս
Line: 24    կրել եւ զյիսուս Նազովրեցի զայր ցուցեալ
Line: 25    յԱստուծոյ՝ եւ որ ինչ ի կարգին է, եւ
Line: 26    զայն Յիսուս զոր դուքն ապանէք՝ եւ զայլն
Line: 27    եւս նման սոցին, զոր Բանն Աստուած զծառայի
Line: 28    առաջին առնելով կերպարանս՝ ոչ համարեցաւ
Line: 29    ամաւթ կատարեալ սոսկ մարդոյ կրել ձեռնարկել,
Line: 30    եւ մարդն է Յիսուս Քրիստոս ըստ
Line: 31    Պաւղոսի.

Line: 32       Արդ եթէ սոսկ մարդ է Քրիստոս որ մեռաւ
Line: 33    վասն մեր՝ ընդունայն են հաւատք եւ դատարկ
Line: 34    աւետիքն փրկութեանն՝ եւ լի նզովիւք, քանզի
Line: 35    գրեալ է, թէ Անիծեալ է որ դիցէ զյոյս իւր ի մարդ.
Page: 239  Line: 1    Եւ եթէ Աստուած խոստովանիք՝
Line: 2    յայտ է, եթէ եկամուտ եւ պիտակ համարիք
Line: 3    զԱստուածութիւնն եւ շնորհաւք ընկալեալ,
Line: 4    վասն որոյ եւ զխաչն արտաքոյ Երրորդութեանն
Line: 5    դնէք, եւ այսպէս յայտնաբար երկուս որդիս
Line: 6    քարոզէք՝ մի բնութեամբ զԱստուածն Բան,
Line: 7    եւ միւս նշնորհիւ զի Մարիամայ մարդն,
Line: 8    քանզի լցեալ է ամենայն աշխարհհայհոյութեամբս
Line: 9    այսորիկ ի ձեր գրեցելոցն.

Line: 10       Եթէ Որդի Աստուծոյ՝ ոչ միայն Աստուածութեան
Line: 11    բնութեամբն ի վերայ կայ, այլ եւ ի մարմնոյն
Line: 12    բնութեան այսպիսի երեւութիւք՝ թէ Ես եղէց
Line: 13    նմա ի Հայր, եւ նա եղիցի ինձ յորդի՝ ահաւասիկ,
Line: 14    ասեն, որդիս անուն եւ ի մարմնոյս բնութեան
Line: 15    վերայ կայ. Եւ դարձեալ թէ՝ Տէր ասաց
Line: 16    ցիս, որդի եմ ես դու, եւ ես այսաւր ծնայ
Line: 17    զքեզ միայն, եւ այս ասեն որդի մարմնոյ
Line: 18    բնութեան կոչի. Եւ աւետաւորութիւնն նոր
Line: 19    առ երջանիկ կոյսն ի հրեշտակէն՝ թէ Ահա
Line: 20    յղասցիստ՝ եւ ծնցիս որդի եւ կոչեսցեն
Line: 21    զանուն նորա Յիսուս՝ նա եղիցի մեծ եւ
Line: 22    որդի բարձելոյ կոչեսցի. Տեսանես, ասեն,
Line: 23    զի եւ ի մարմնոյն վերայ կայ որդիդ անուն՝
Line: 24    եւ ոչ միայն Ատուածութեանն բնութեան.
Line: 25    Այսպիսի եւ եւս դժնդակագոյն իրաւք են
Line: 26    ընդհանուր գաւարք, ոչ գիտեմք ուստի՝ յորդեցայք
Line: 27    զվաղնջուցն շիցուցեալ արծարծել, զի́ վաղենտիանացն,
Line: 28    եւ այլ ստանուն զիտանականացն քանզի այն
Line: 29    դպրոցի էր գուպար վստահութեանդ այդորիկ՝
Line: 30    այլ զոմն չարչարեալն աղանդելով՝ եւ այլ
Line: 31    զո́չ չարչարեալն, որոց գլուխ եւ արմատ
Line: 32    դարնութեան Սիմոն ճանաչիւր կախարդ, երկուս
Line: 33    որդիս անուանելով, մի ըստ բնութեան՝ եւ
Line: 34    մի շնորհաւք, զոմն անմահ, եւ զոմն մահկանացու.
Line: 35    Արդ որ նորանշան հարուածովքն անկեալ
Line: 36    հերձաւ՝ վայրապարին ճապաղեալ
Page: 240  Line: 1    քրթփչո՟րն ճարակ լինելով յաւիտենական հրոյն, մեծարանաւք
Line: 2    առեալ ի կիր համառաւտէք բարեպաշտս ծանուցանել
Line: 3    յամառեալք զաստուածավայելչաբար միաւորութիւն
Line: 4    Բանին ի մարմնին իւրում. Սահմանեցին խոստովանել՝
Line: 5    եւ մի լինել մշտնչենաւոր անքակութեամբ
Line: 6    վասն որոյ մի Քրիստոս եւ Տէր քարոզի յերկնաւորաց
Line: 7    եւ՝ անջինջ նզովից պարտաւոր էք.

Line: 8       Ոչինչ նուազ եւ հանդերձեալ պատասխանիքս
Line: 9    ընծայեն զարմացումն այսպիսի ինչ՝ թէ զտեսութիւն
Line: 10    ձեր թեթեւ՟ համարեալ, մեր նուաստութիւնս՝
Line: 11    ոչ զաւրաց բառնալ՝ այլ յաճախագոյն արտասուաւք
Line: 12    փութացայ տեղեկութիւն տալ թագաւորաց մերոց.
Line: 13    արդ տեսութիւն թուել ծանր՝ ըստ իրաւա՟նց
Line: 14    արդեաւք էր, բայց զանձին իւրոյ զողբս
Line: 15    թողեալ, որ սաստկագոյն քան զամենեցուն
Line: 16    իցէ, կարի իսկ յետին անմտութիւն լինի՝
Line: 17    զայլոց ի կիր առնուլ զաղխարհումն. Պարտ
Line: 18    է ձեզ ձերոյին աշխարհդ լա՟լ անմխիթար
Line: 19    սգով թախծանաւք՝ զի ճեղքեալ էք եւ աղմեկեալք
Line: 20    անթիւ աղանդոց զանանզանութեամբ՝ եւ միաբանալ
Line: 21    կամ ցասնուլ ոչ նկատէք՝ իսկ յորժամ ոք
Line: 22    իւրում տան վերակացութիւն առնել չգիտիցէ
Line: 23    կամ չզաւրիցէ, զի՞արդ ի վեհագունից հրապարակախաւս
Line: 24    համարձակեալ հրաման տայցէ ճոռոմաբանելով՝
Line: 25    ո՞չ ապաքէ՞ն յամենեցուցնց կրիցէ ծա՟ղր
Line: 26    եւ ա՟յպն կատականաց՝ եւ փոխանակ նեղ դրան,
Line: 27    ի թշնամանաց զլայ՟նն բանայցէ. Զանձինս
Line: 28    քննեցէք, եւ ոչ դատապարտիք՝ զի իւրաքանչիւր
Line: 29    ոք ընդ անձին իւրոյ տալոց է դատ առաջի
Line: 30    Աստուծոյ. Այլ թէպէտ այս՝ այսպէս է՝ սակայն
Line: 31    պարտ եւ պատշաճ է մեզ յուսալ ի Քրիստոս
Page: 241  Line: 1    աստուած մեր, լինել ձեռնտու եւ բառնալ
Line: 2    ի մըջոյ զնորոգաձեւ գայթակղութիւն որ
Line: 3    ի Քաղկեդոնի յարձանէն Լեւոնի բռնազբաւսութեամբ
Line: 4    սերմանեցաւ. Քանզի նա միայն է քաջ եւ
Line: 5    յաղթող հովիւ եւ սիրող պատուիրանապահաց
Line: 6    իւրոց՝ խոնարհ եւ այցելու՝ որ երբեմն
Line: 7    զարիանոսացն քակեաց կաճեալ ճոխութիւն՝
Line: 8    նոյնպէս հաւատամ՝ եւ զՔաղկեդոնիտսդ տեսանել
Line: 9    նորին զաւրավիգն աւգնականութեամբ՝ եւ
Line: 10    ապա լինի հաճոյ ժողովել միշտ ի բարեպաշտութեան
Line: 11    ամրացեալ բոլոր եպիսկոպոսաց մերոց եւ
Line: 12    ճշմարիտ քահանայից ամենայն ուխտի սրբոյ
Line: 13    եկեղեցւոյ, խորտակել եւ քառնալ ի միջոյ
Line: 14    զտիիեզերակործան արանձին գայթագղութիւնս՝
Line: 15    եւ զանբաժանելի եւ զանայլայելի զքաջ Հովիւն
Line: 16    Փրկիչ եւ Տէր մեր խոստովանելով ձայնին
Line: 17    տալ լսել.



Next part


This text is part of the TITUS edition of Girk tltoc.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 28.8.2010. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.