TITUS
Brhaspati-Smrti
Part No. 18
Previous part

Chapter: 18 
Verse: 1 
Half verse: a    samāsena_uditas tu eṣa samaya-ācāra-niścayaḥ /
Half verse: b    
kraya-vikraya-sañjātas vivādaḥ \śrūyatām ayam //


18.1: paṇyam


Verse: 2 
Half verse: a    
jaṅgamaṃ stʰāvaraṃ ca_eva dravye dve samudāhr̥te /
Half verse: b    
kraya-kāle paṇya-śabda ubʰayor api ca smr̥taḥ //


18.2: sadoṣa-paṇya-kraye daṇḍaḥ


Verse: 3 
Half verse: a    
jñātvā sadoṣaṃ yaḥ paṇyaṃ vikrīṇa-atyavicakṣaṇaḥ /
Half verse: b    
tad eva dvi-guṇaṃ dāpyas tat-samaṃ vinayaṃ tatʰā //


18.3: tyājyāni


Verse: 4 
Half verse: a    
matta-unmattena vikrīyaṃ hīnam ūlyaṃ bʰayena /
Half verse: b    
asvatantreṇa mūḍʰena tyājyaṃ tasya punar \bʰavet //
Verse: 5 
Half verse: a    
yas_anya-haste tu vikrīya anyasmai tat \prayaccʰati /
Half verse: b    
sas_api tad dvi-guṇaṃ dāpyas vinayaṃ tāvat eva tu //


18.4: parīkṣaṇa-kālāḥ


Verse: 6 
Half verse: a    
daśa-eka-pañca-sapta-aha-māsa-tri-aha-ardʰa-māsikam / [= YS 2,177a]
Half verse: b    
bīja-ayas-vāhya-ratna-strī-dohya-puṃsāṃ parīkṣaṇam // [= YS 2,177b]
Verse: 7 
Half verse: a    
atas_arvāk paṇya-doṣas tu yadi \sañjāyate kvacit /
Half verse: b    
vikretuḥ pratideyaṃ tat kretā mūlyam \avāpnuyāt //
Verse: 8 
Half verse: a    
avijñātaṃ tu yat krītaṃ duṣṭaṃ paścāt vibʰāvitam /
Half verse: b    
krītaṃ tat svāmine deyaṃ paṇyaṃ kāle_anyatʰā na tu //
Verse: 9 
Half verse: a    
parīkṣeta svayaṃ paṇyam anyeṣāṃ ca \pradarśayet /
Half verse: b    
parīksitaṃ bahu-mataṃ gr̥hītvā na punas \tyajet //
Verse: 10 
Half verse: a    
aśva-rūpya-hiraṇyānāṃ dʰānya-loha-aja-vāsasām /
Half verse: b    
carma-kāṣṭʰa-vikārāṇām eka-ahaṃ \syāt parīkṣaṇam //
Verse: 11 
Half verse: a    
marṇī-bʰāśva-aśva-tariṇām āgamair mūlya-kalpanā /
Half verse: b    
nr̥pa-ājñayā_āpaṇa-stʰānāṃ go-bʰūmyor ubʰaya-iccʰayā //
Verse: 12 
Half verse: a    
saṃvibʰāge vinimaye kṣetrayor ubʰayor api /
Half verse: b    
anusmr̥ti-kr̥tā tābʰyāṃ kārya-siddʰir \bʰaviṣyati //
Verse: 13 
Half verse: a    
praṣṭavyāḥ sannidʰi-stʰāś cet kretrā jñāti-ādayaḥ smr̥tāḥ /
Half verse: b    
anyatʰā cet kr̥taṃ karma jñāti-iccʰāṃ \darśayet tataḥ //
Verse: 14 
Half verse: a    
jñāti-ādi-pratyayena_eva stʰāvara-kraya \iṣyate /
Half verse: b    
anyatʰā cet krayas yaḥ \syāt anya-grāme tri-pakṣakam //
Verse: 15 
Half verse: a    
sa-udarāś ca sa-piṇḍāś ca sa-udakāś ca sa-gotriṇaḥ /
Half verse: b    
sāmantā dʰanikā grāhyāḥ saptā_ete yonayas matāḥ //
Verse: 16 
Half verse: a    
mūlyaṃ datvā_adʰikaṃ nyūnaṃ mūlyasya_anucitaṃ smr̥tam /
Half verse: b    
kraya-siddʰes tu na_eva \syāt vatsarāṇāṃ śatair api //


18.5: kṣetra-kraye viśeṣaḥ


Verse: 17 
Half verse: a    
vikrayeṣu ca sarveṣu kūpa-vr̥kṣa-ādi \lekʰayet /
Half verse: b    
jala-mārga-ādi yat kiñcit anyaiś ca_eva br̥haspatiḥ //
Verse: 18 
Half verse: a    
kṣetra-ādi-upetaṃ paripakva-sasyaṃ vr̥kṣaṃ pʰalaṃ _api upabʰoga-yogyam /
Half verse: b    
kūpaṃ taḍākaṃ gr̥ham unnataṃ ca kretre ca vikretur idaṃ \vadanti //
Verse: 19 
Half verse: a    
matta-mūḍʰa-anabʰijña-ārta-mūḍʰair vinimayaḥ kr̥taḥ /
Half verse: b    
yat ca_anucita-mūlyaṃ \syāt tat sarvaṃ \vinivartayet //
Verse: 20 
Half verse: a    
jñāti-sāmanta-dʰanikāḥ kraye grāmāt bahir gatāḥ /
Half verse: b    
na_arhanti te pratikroṣṭuṃ krāntaṃ pakṣa-traye kramāt //
Verse: 21 
Half verse: a    
tri-pakṣāt atʰa māsāt tritayāt tu tad \āpnuyāt //


19: sīmā-vādaḥ

[1.19.0]


Next part



This text is part of the TITUS edition of Brhaspati-Smrti.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 22.4.2012. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.