TITUS
Mahabharata
Part No. 109
Chapter: 109
Adhyāya
109
Verse: 1
{Janamejaya
uvāca}
Halfverse: a
katʰito
dʰārtarāṣṭrāṇām
ārṣaḥ
saṃbʰava
uttamaḥ
katʰito
dʰārtarāṣṭrāṇām
ārṣaḥ
saṃbʰava\
uttamaḥ
/
Halfverse: c
amānuṣo
mānuṣāṇāṃ
bʰavatā
brahma
vittama
amānuṣo
mānuṣāṇāṃ
bʰavatā
brahma
vittama
/1/
Verse: 2
Halfverse: a
nāmadʰeyāni
cāpy
eṣāṃ
katʰyamānāni
bʰāgaśaḥ
nāma-dʰeyāni
ca
_apy
eṣāṃ
katʰyamānāni
bʰāgaśaḥ
/
Halfverse: c
tvattaḥ
śrutāni
me
brahman
pāṇḍavānāṃ
tu
kīrtaya
tvattaḥ
śrutāni
me
brahman
pāṇḍavānāṃ
tu
kīrtaya
/2/
Verse: 3
Halfverse: a
te
hi
sarve
mahātmāno
devarājaparākramāḥ
te
hi
sarve
mahātmāno
deva-rāja-parākramāḥ
/
Halfverse: c
tvayaivāṃśāvataraṇe
deva
bʰāgāḥ
prakīrtitāḥ
tvayā
_eva
_aṃśa
_avataraṇe
deva
bʰāgāḥ
prakīrtitāḥ
/3/
Verse: 4
Halfverse: a
tasmād
iccʰāmy
ahaṃ
śrotum
atimānuṣa
karmaṇām
tasmād
iccʰāmy
ahaṃ
śrotum
atimānuṣa
karmaṇām
/
Halfverse: c
teṣām
ājananaṃ
sarvaṃ
vaiśampāyana
kīrtaya
teṣām
ājananaṃ
sarvaṃ
vaiśampāyana
kīrtaya
/4/
Verse: 5
{Vaiśampāyana
uvāca}
Halfverse: a
rājā
pāṇḍur
mahāraṇye
mr̥gavyālaniṣevite
rājā
pāṇḍur
mahā
_araṇye
mr̥ga-vyāla-niṣevite
/
Halfverse: c
vane
maitʰuna
kālastʰaṃ
dadarśa
mr̥gayūtʰapam
vane
maitʰuna
kālastʰaṃ
dadarśa
mr̥ga-yūtʰapam
/5/
Verse: 6
Halfverse: a
tatas
tāṃ
ca
mr̥gīṃ
taṃ
ca
rukmapuṅkʰaiḥ
supatribʰiḥ
tatas
tāṃ
ca
mr̥gīṃ
taṃ
ca
rukma-puṅkʰaiḥ
supatribʰiḥ
/
Halfverse: c
nirbibʰeda
śarais
tīkṣṇaiḥ
pāṇḍuḥ
pañcabʰir
āśugaiḥ
nirbibʰeda
śarais
tīkṣṇaiḥ
pāṇḍuḥ
pañcabʰir
āśugaiḥ
/6/
Verse: 7
Halfverse: a
sa
ca
rājan
mahātejā
r̥ṣiputras
tapodʰanaḥ
sa
ca
rājan
mahā-tejā
r̥ṣi-putras
tapo-dʰanaḥ
/
Halfverse: c
bʰāryayā
saha
tejasvī
mr̥garūpeṇa
saṃgataḥ
bʰāryayā
saha
tejasvī
mr̥ga-rūpeṇa
saṃgataḥ
/7/
Verse: 8
Halfverse: a
saṃsaktas
tu
tayā
mr̥gyā
mānuṣīm
īrayan
giram
saṃsaktas
tu
tayā
mr̥gyā
mānuṣīm
īrayan
giram
/
Halfverse: c
kṣaṇena
patito
bʰūmau
vilalāpākulendriyaḥ
kṣaṇena
patito
bʰūmau
vilalāpa
_ākula
_indriyaḥ
/8/
Verse: 9
{Mr̥ga
uvāca}
Halfverse: a
kāmamanyuparītāpi
buddʰyaṅga
rahitāpi
ca
kāma-manyu-parītā
_api
buddʰy-aṅga
rahitā
_api
ca
/
Halfverse: c
varjayanti
nr̥śaṃsāni
pāpeṣv
abʰiratā
narāḥ
varjayanti
nr̥śaṃsāni
pāpeṣv
abʰiratā
narāḥ
/9/
Verse: 10
Halfverse: a
na
vidʰiṃ
grasate
prajñā
prajñāṃ
tu
grasate
vidʰiḥ
na
vidʰiṃ
grasate
prajñā
prajñāṃ
tu
grasate
vidʰiḥ
/
Halfverse: c
vidʰiparyāgatān
artʰān
prajñā
na
pratipadyate
vidʰi-paryāgatān
artʰān
prajñā
na
pratipadyate
/10/
Verse: 11
Halfverse: a
śaśvad
dʰarmātmanāṃ
mukʰye
kule
jātasya
bʰārata
śaśvad
dʰarma
_ātmanāṃ
mukʰye
kule
jātasya
bʰārata
/
Halfverse: c
kāmalobʰābʰibʰūtasya
katʰaṃ
te
calitā
matiḥ
kāma-lobʰa
_abʰibʰūtasya
katʰaṃ
te
calitā
matiḥ
/11/
Verse: 12
{Pāṇḍur
uvāca}
Halfverse: a
śatrūṇāṃ
yā
vadʰe
vr̥ttiḥ
sā
mr̥gāṇāṃ
vadʰe
smr̥tā
śatrūṇāṃ
yā
vadʰe
vr̥ttiḥ
sā
mr̥gāṇāṃ
vadʰe
smr̥tā
/
Halfverse: c
rājñāṃ
mr̥gana
māṃ
mohāt
tvaṃ
garhayitum
arhasi
rājñāṃ
mr̥ga-na
māṃ
mohāt
tvaṃ
garhayitum
arhasi
/12/
Verse: 13
Halfverse: a
accʰadmanāmāyayā
ca
mr̥gāṇāṃ
vadʰa
iṣyate
accʰadmanā
_amāyayā
ca
mr̥gāṇāṃ
vadʰa\
iṣyate
/
Halfverse: c
sa
eva
dʰarmo
rājñāṃ
tu
tad
vidvān
kiṃ
nu
garhase
sa\
eva
dʰarmo
rājñāṃ
tu
tad
vidvān
kiṃ
nu
garhase
/13/
Verse: 14
Halfverse: a
agastyaḥ
satram
āsīnaś
cacāra
mr̥gayām
r̥ṣiḥ
agastyaḥ
satram
āsīnaś
cacāra
mr̥gayām
r̥ṣiḥ
/
Halfverse: c
āraṇyān
sarvadaivatyān
mr̥gān
prokṣya
mahāvane
āraṇyān
sarva-daivatyān
mr̥gān
prokṣya
mahā-vane
/14/
Verse: 15
Halfverse: a
pramāṇa
dr̥ṣṭadʰarmeṇa
katʰam
asmān
vigarhase
pramāṇa
dr̥ṣṭa-dʰarmeṇa
katʰam
asmān
vigarhase
/
Halfverse: c
agastyasyābʰicāreṇa
yuṣmākaṃ
vai
vapā
hutā
agastyasya
_abʰicāreṇa
yuṣmākaṃ
vai
vapā
hutā
/15/
Verse: 16
{Mr̥ga
uvāca}
Halfverse: a
na
ripūn
vai
samuddiśya
vimuñcanti
purā
śarān
na
ripūn
vai
samuddiśya
vimuñcanti
purā
śarān
/
Halfverse: c
randʰra
eṣāṃ
viśeṣeṇa
vadʰakālaḥ
praśasyate
randʰra\
eṣāṃ
viśeṣeṇa
vadʰa-kālaḥ
praśasyate
/16/
Verse: 17
{Pāṇḍur
uvāca}
Halfverse: a
pramattam
apramattaṃ
vā
vivr̥taṃ
gʰnanti
caujasā
pramattam
apramattaṃ
vā
vivr̥taṃ
gʰnanti
ca
_ojasā
/
Halfverse: c
upāyair
iṣubʰis
tīkṣṇaiḥ
kasmān
mr̥gavigarhase
upāyair
iṣubʰis
tīkṣṇaiḥ
kasmān
mr̥ga-vigarhase
/17/
Verse: 18
{Mantriṇaḥ
ūcuḥ}
Halfverse: a
nāhaṃ
gʰnantaṃ
mr̥gān
rājan
vigarhe
ātmakāraṇāt
na
_ahaṃ
gʰnantaṃ
mr̥gān
rājan
vigarhe\
ātma-kāraṇāt
/
ՙ
Halfverse: c
maitʰunaṃ
tu
pratīkṣyaṃ
me
syāt
tvayehānr̥śaṃsataḥ
maitʰunaṃ
tu
pratīkṣyaṃ
me
syāt
tvayā
_iha
_ānr̥śaṃsataḥ
/18/
Verse: 19
Halfverse: a
sarvabʰūtahite
kāle
sarvabʰūtepsite
tatʰā
sarva-bʰūta-hite
kāle
sarva-bʰūta
_īpsite
tatʰā
/
Halfverse: c
ko
hi
vidvān
mr̥gaṃ
hanyāc
carantaṃ
maitʰunaṃ
vane
ko
hi
vidvān
mr̥gaṃ
hanyāc
carantaṃ
maitʰunaṃ
vane
/
Halfverse: e
puruṣārtʰa
pʰalaṃ
kāntaṃ
yat
tvayā
vitatʰaṃ
kr̥tam
puruṣa
_artʰa
pʰalaṃ
kāntaṃ
yat
tvayā
vitatʰaṃ
kr̥tam
/19/
Verse: 20
Halfverse: a
pauravāṇām
r̥ṣīṇāṃ
ca
teṣām
akliṣṭakarmaṇām
pauravāṇām
r̥ṣīṇāṃ
ca
teṣām
akliṣṭa-karmaṇām
/
Halfverse: c
vaṃśe
jātasya
kauravya
nānurūpam
idaṃ
tava
vaṃśe
jātasya
kauravya
na
_anurūpam
idaṃ
tava
/20/
Verse: 21
Halfverse: a
nr̥śaṃsaṃ
karma
sumahat
sarvalokavigarhitam
nr̥śaṃsaṃ
karma
sumahat
sarva-loka-vigarhitam
/
Halfverse: c
asvargyam
ayaśasyaṃ
ca
adʰarmiṣṭʰaṃ
ca
bʰārata
asvargyam
ayaśasyaṃ
ca
adʰarmiṣṭʰaṃ
ca
bʰārata
/21/
Verse: 22
Halfverse: a
strī
bʰogānāṃ
viśeṣajñaḥ
śāstradʰarmārtʰatattvavit
strī
bʰogānāṃ
viśeṣajñaḥ
śāstra-dʰarma
_artʰa-tattvavit
/
Halfverse: c
nārhas
tvaṃ
surasaṃkāśa
kartum
asvargyam
īdr̥śam
na
_arhas
tvaṃ
sura-saṃkāśa
kartum
asvargyam
īdr̥śam
/22/
Verse: 23
Halfverse: a
tvayā
nr̥śaṃsakartāraḥ
pāpācārāś
ca
mānavāḥ
tvayā
nr̥śaṃsa-kartāraḥ
pāpa
_ācārāś
ca
mānavāḥ
/
Halfverse: c
nigrāhyāḥ
pārtʰivaśreṣṭʰa
trivargaparivarjitāḥ
nigrāhyāḥ
pārtʰiva-śreṣṭʰa
trivarga-parivarjitāḥ
/23/
Verse: 24
Halfverse: a
kiṃ
kr̥taṃ
te
naraśreṣṭʰa
nigʰnato
mām
anāgasam
kiṃ
kr̥taṃ
te
nara-śreṣṭʰa
nigʰnato
mām
anāgasam
/
Halfverse: c
muniṃ
mūlapʰalāhāraṃ
mr̥gaveṣa
dʰaraṃ
nr̥pa
muniṃ
mūla-pʰala
_āhāraṃ
mr̥ga-veṣa
dʰaraṃ
nr̥pa
/
Halfverse: e
vasamānam
araṇyeṣu
nityaṃ
śama
parāyaṇam
vasamānam
araṇyeṣu
nityaṃ
śama
parāyaṇam
/24/
Verse: 25
Halfverse: a
tvayāhaṃ
hiṃsito
yasmāt
tasmāt
tvām
apy
asaṃśayam
tvayā
_ahaṃ
hiṃsito
yasmāt
tasmāt
tvām
apy
asaṃśayam
/
Halfverse: c
dvayor
nr̥śaṃsakartāram
avaśaṃ
kāmamohitam
dvayor
nr̥śaṃsa-kartāram
avaśaṃ
kāma-mohitam
/
Halfverse: e
jīvitāntakaro
bʰāva
evam
evāgamiṣyati
jīvita
_anta-karo
bʰāva
evam
eva
_āgamiṣyati
/25/
Verse: 26
Halfverse: a
ahaṃ
hi
kiṃdamo
nāma
tapasāpratimo
muniḥ
ahaṃ
hi
kiṃdamo
nāma
tapasā
_apratimo
muniḥ
/
Halfverse: c
vyapatrapan
manuṣyāṇāṃ
mr̥gyāṃ
maitʰunam
ācaram
vyapatrapan
manuṣyāṇāṃ
mr̥gyāṃ
maitʰunam
ācaram
/26/
Verse: 27
Halfverse: a
mr̥go
bʰūtvā
mr̥gaiḥ
sārdʰaṃ
carāmi
gahane
vane
mr̥go
bʰūtvā
mr̥gaiḥ
sārdʰaṃ
carāmi
gahane
vane
/
Halfverse: c
na
tu
te
brahmahatyeyaṃ
bʰaviṣyaty
avijānataḥ
na
tu
te
brahma-hatyā
_iyaṃ
bʰaviṣyaty
avijānataḥ
/
Halfverse: e
mr̥garūpadʰaraṃ
hatvā
mām
evaṃ
kāmamohitam
mr̥ga-rūpa-dʰaraṃ
hatvā
mām
evaṃ
kāma-mohitam
/27/
Verse: 28
Halfverse: a
asya
tu
tvaṃ
pʰalaṃ
mūḍʰa
prāpsyasīdr̥śam
eva
hi
asya
tu
tvaṃ
pʰalaṃ
mūḍʰa
prāpsyasi
_īdr̥śam
eva
hi
/
Halfverse: c
priyayā
saha
saṃvāsaṃ
prāpya
kāmavimohitaḥ
priyayā
saha
saṃvāsaṃ
prāpya
kāma-vimohitaḥ
/
Halfverse: e
tvam
apy
asyām
avastʰāyāṃ
pretalokaṃ
gamiṣyasi
tvam
apy
asyām
avastʰāyāṃ
preta-lokaṃ
gamiṣyasi
/28/
Verse: 29
Halfverse: a
antakāle
ca
saṃvāsaṃ
yayā
gantāsi
kanyayā
anta-kāle
ca
saṃvāsaṃ
yayā
gantā
_asi
kanyayā
/
Halfverse: c
pretarājavaśaṃ
prāptaṃ
sarvabʰūtaduratyayam
preta-rāja-vaśaṃ
prāptaṃ
sarva-bʰūta-duratyayam
/
Halfverse: e
bʰaktyā
matimatāṃ
śreṣṭʰa
saiva
tvām
anuyāsyati
bʰaktyā
matimatāṃ
śreṣṭʰa
sā
_eva
tvām
anuyāsyati
/29/
Verse: 30
Halfverse: a
vartamānaḥ
sukʰe
duḥkʰaṃ
yatʰāhaṃ
prāptitas
tvayā
vartamānaḥ
sukʰe
duḥkʰaṃ
yatʰā
_ahaṃ
prāptitas
tvayā
/
Halfverse: c
tatʰā
sukʰaṃ
tvāṃ
saṃprāptaṃ
duḥkʰam
abʰyāgamiṣyati
tatʰā
sukʰaṃ
tvāṃ
saṃprāptaṃ
duḥkʰam
abʰyāgamiṣyati
/30/
Verse: 31
{Vaiśampāyana
uvāca}
Halfverse: a
evam
uktvā
suduḥkʰārto
jīvitāt
sa
vyayujyata
evam
uktvā
suduḥkʰa
_ārto
jīvitāt
sa
vyayujyata
/
Halfverse: c
mr̥gaḥ
pāṇḍuś
ca
śokārtaḥ
kṣaṇena
samapadyata
mr̥gaḥ
pāṇḍuś
ca
śoka
_ārtaḥ
kṣaṇena
samapadyata
/31/
(E)1
This text is part of the
TITUS
edition of
Mahabharata
.
Copyright
TITUS Project
, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.