TITUS
Mahabharata
Part No. 109
Previous part

Chapter: 109 
Adhyāya 109


Verse: 1  {Janamejaya uvāca}
Halfverse: a    
katʰito dʰārtarāṣṭrāṇām   ārṣaḥ saṃbʰava uttamaḥ
   
katʰito dʰārtarāṣṭrāṇām   ārṣaḥ saṃbʰava\ uttamaḥ /
Halfverse: c    
amānuṣo mānuṣāṇāṃ   bʰavatā brahma vittama
   
amānuṣo mānuṣāṇāṃ   bʰavatā brahma vittama /1/

Verse: 2 
Halfverse: a    
nāmadʰeyāni cāpy eṣāṃ   katʰyamānāni bʰāgaśaḥ
   
nāma-dʰeyāni ca_apy eṣāṃ   katʰyamānāni bʰāgaśaḥ /
Halfverse: c    
tvattaḥ śrutāni me brahman   pāṇḍavānāṃ tu kīrtaya
   
tvattaḥ śrutāni me brahman   pāṇḍavānāṃ tu kīrtaya /2/

Verse: 3 
Halfverse: a    
te hi sarve mahātmāno   devarājaparākramāḥ
   
te hi sarve mahātmāno   deva-rāja-parākramāḥ /
Halfverse: c    
tvayaivāṃśāvataraṇe   deva bʰāgāḥ prakīrtitāḥ
   
tvayā_eva_aṃśa_avataraṇe   deva bʰāgāḥ prakīrtitāḥ /3/

Verse: 4 
Halfverse: a    
tasmād iccʰāmy ahaṃ śrotum   atimānuṣa karmaṇām
   
tasmād iccʰāmy ahaṃ śrotum   atimānuṣa karmaṇām /
Halfverse: c    
teṣām ājananaṃ sarvaṃ   vaiśampāyana kīrtaya
   
teṣām ājananaṃ sarvaṃ   vaiśampāyana kīrtaya /4/

Verse: 5 
{Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    
rājā pāṇḍur mahāraṇye   mr̥gavyālaniṣevite
   
rājā pāṇḍur mahā_araṇye   mr̥ga-vyāla-niṣevite /
Halfverse: c    
vane maitʰuna kālastʰaṃ   dadarśa mr̥gayūtʰapam
   
vane maitʰuna kālastʰaṃ   dadarśa mr̥ga-yūtʰapam /5/

Verse: 6 
Halfverse: a    
tatas tāṃ ca mr̥gīṃ taṃ ca   rukmapuṅkʰaiḥ supatribʰiḥ
   
tatas tāṃ ca mr̥gīṃ taṃ ca   rukma-puṅkʰaiḥ supatribʰiḥ /
Halfverse: c    
nirbibʰeda śarais tīkṣṇaiḥ   pāṇḍuḥ pañcabʰir āśugaiḥ
   
nirbibʰeda śarais tīkṣṇaiḥ   pāṇḍuḥ pañcabʰir āśugaiḥ /6/

Verse: 7 
Halfverse: a    
sa ca rājan mahātejā   r̥ṣiputras tapodʰanaḥ
   
sa ca rājan mahā-tejā r̥ṣi-putras tapo-dʰanaḥ /
Halfverse: c    
bʰāryayā saha tejasvī   mr̥garūpeṇa saṃgataḥ
   
bʰāryayā saha tejasvī   mr̥ga-rūpeṇa saṃgataḥ /7/

Verse: 8 
Halfverse: a    
saṃsaktas tu tayā mr̥gyā   mānuṣīm īrayan giram
   
saṃsaktas tu tayā mr̥gyā   mānuṣīm īrayan giram /
Halfverse: c    
kṣaṇena patito bʰūmau   vilalāpākulendriyaḥ
   
kṣaṇena patito bʰūmau   vilalāpa_ākula_indriyaḥ /8/

Verse: 9 
{Mr̥ga uvāca}
Halfverse: a    
kāmamanyuparītāpi   buddʰyaṅga rahitāpi ca
   
kāma-manyu-parītā_api   buddʰy-aṅga rahitā_api ca /
Halfverse: c    
varjayanti nr̥śaṃsāni   pāpeṣv abʰiratā narāḥ
   
varjayanti nr̥śaṃsāni   pāpeṣv abʰiratā narāḥ /9/

Verse: 10 
Halfverse: a    
na vidʰiṃ grasate prajñā   prajñāṃ tu grasate vidʰiḥ
   
na vidʰiṃ grasate prajñā   prajñāṃ tu grasate vidʰiḥ /
Halfverse: c    
vidʰiparyāgatān artʰān   prajñā na pratipadyate
   
vidʰi-paryāgatān artʰān   prajñā na pratipadyate /10/

Verse: 11 
Halfverse: a    
śaśvad dʰarmātmanāṃ mukʰye   kule jātasya bʰārata
   
śaśvad dʰarma_ātmanāṃ mukʰye   kule jātasya bʰārata /
Halfverse: c    
kāmalobʰābʰibʰūtasya   katʰaṃ te calitā matiḥ
   
kāma-lobʰa_abʰibʰūtasya   katʰaṃ te calitā matiḥ /11/

Verse: 12 
{Pāṇḍur uvāca}
Halfverse: a    
śatrūṇāṃ vadʰe vr̥ttiḥ    mr̥gāṇāṃ vadʰe smr̥tā
   
śatrūṇāṃ vadʰe vr̥ttiḥ    mr̥gāṇāṃ vadʰe smr̥tā /
Halfverse: c    
rājñāṃ mr̥gana māṃ mohāt   tvaṃ garhayitum arhasi
   
rājñāṃ mr̥ga-na māṃ mohāt   tvaṃ garhayitum arhasi /12/

Verse: 13 
Halfverse: a    
accʰadmanāmāyayā ca   mr̥gāṇāṃ vadʰa iṣyate
   
accʰadmanā_amāyayā ca   mr̥gāṇāṃ vadʰa\ iṣyate /
Halfverse: c    
sa eva dʰarmo rājñāṃ tu   tad vidvān kiṃ nu garhase
   
sa\ eva dʰarmo rājñāṃ tu   tad vidvān kiṃ nu garhase /13/

Verse: 14 
Halfverse: a    
agastyaḥ satram āsīnaś   cacāra mr̥gayām r̥ṣiḥ
   
agastyaḥ satram āsīnaś   cacāra mr̥gayām r̥ṣiḥ /
Halfverse: c    
āraṇyān sarvadaivatyān   mr̥gān prokṣya mahāvane
   
āraṇyān sarva-daivatyān   mr̥gān prokṣya mahā-vane /14/

Verse: 15 
Halfverse: a    
pramāṇa dr̥ṣṭadʰarmeṇa   katʰam asmān vigarhase
   
pramāṇa dr̥ṣṭa-dʰarmeṇa   katʰam asmān vigarhase /
Halfverse: c    
agastyasyābʰicāreṇa   yuṣmākaṃ vai vapā hutā
   
agastyasya_abʰicāreṇa   yuṣmākaṃ vai vapā hutā /15/

Verse: 16 
{Mr̥ga uvāca}
Halfverse: a    
na ripūn vai samuddiśya   vimuñcanti purā śarān
   
na ripūn vai samuddiśya   vimuñcanti purā śarān /
Halfverse: c    
randʰra eṣāṃ viśeṣeṇa   vadʰakālaḥ praśasyate
   
randʰra\ eṣāṃ viśeṣeṇa   vadʰa-kālaḥ praśasyate /16/

Verse: 17 
{Pāṇḍur uvāca}
Halfverse: a    
pramattam apramattaṃ    vivr̥taṃ gʰnanti caujasā
   
pramattam apramattaṃ    vivr̥taṃ gʰnanti ca_ojasā /
Halfverse: c    
upāyair iṣubʰis tīkṣṇaiḥ   kasmān mr̥gavigarhase
   
upāyair iṣubʰis tīkṣṇaiḥ   kasmān mr̥ga-vigarhase /17/

Verse: 18 
{Mantriṇaḥ ūcuḥ}
Halfverse: a    
nāhaṃ gʰnantaṃ mr̥gān rājan   vigarhe ātmakāraṇāt
   
na_ahaṃ gʰnantaṃ mr̥gān rājan   vigarhe\ ātma-kāraṇāt / ՙ
Halfverse: c    
maitʰunaṃ tu pratīkṣyaṃ me   syāt tvayehānr̥śaṃsataḥ
   
maitʰunaṃ tu pratīkṣyaṃ me   syāt tvayā_iha_ānr̥śaṃsataḥ /18/

Verse: 19 
Halfverse: a    
sarvabʰūtahite kāle   sarvabʰūtepsite tatʰā
   
sarva-bʰūta-hite kāle   sarva-bʰūta_īpsite tatʰā /
Halfverse: c    
ko hi vidvān mr̥gaṃ hanyāc   carantaṃ maitʰunaṃ vane
   
ko hi vidvān mr̥gaṃ hanyāc   carantaṃ maitʰunaṃ vane /
Halfverse: e    
puruṣārtʰa pʰalaṃ kāntaṃ   yat tvayā vitatʰaṃ kr̥tam
   
puruṣa_artʰa pʰalaṃ kāntaṃ   yat tvayā vitatʰaṃ kr̥tam /19/

Verse: 20 
Halfverse: a    
pauravāṇām r̥ṣīṇāṃ ca   teṣām akliṣṭakarmaṇām
   
pauravāṇām r̥ṣīṇāṃ ca   teṣām akliṣṭa-karmaṇām /
Halfverse: c    
vaṃśe jātasya kauravya   nānurūpam idaṃ tava
   
vaṃśe jātasya kauravya   na_anurūpam idaṃ tava /20/

Verse: 21 
Halfverse: a    
nr̥śaṃsaṃ karma sumahat   sarvalokavigarhitam
   
nr̥śaṃsaṃ karma sumahat   sarva-loka-vigarhitam /
Halfverse: c    
asvargyam ayaśasyaṃ ca   adʰarmiṣṭʰaṃ ca bʰārata
   
asvargyam ayaśasyaṃ ca adʰarmiṣṭʰaṃ ca bʰārata /21/

Verse: 22 
Halfverse: a    
strī bʰogānāṃ viśeṣajñaḥ   śāstradʰarmārtʰatattvavit
   
strī bʰogānāṃ viśeṣajñaḥ   śāstra-dʰarma_artʰa-tattvavit /
Halfverse: c    
nārhas tvaṃ surasaṃkāśa   kartum asvargyam īdr̥śam
   
na_arhas tvaṃ sura-saṃkāśa   kartum asvargyam īdr̥śam /22/

Verse: 23 
Halfverse: a    
tvayā nr̥śaṃsakartāraḥ   pāpācārāś ca mānavāḥ
   
tvayā nr̥śaṃsa-kartāraḥ   pāpa_ācārāś ca mānavāḥ /
Halfverse: c    
nigrāhyāḥ pārtʰivaśreṣṭʰa   trivargaparivarjitāḥ
   
nigrāhyāḥ pārtʰiva-śreṣṭʰa   trivarga-parivarjitāḥ /23/

Verse: 24 
Halfverse: a    
kiṃ kr̥taṃ te naraśreṣṭʰa   nigʰnato mām anāgasam
   
kiṃ kr̥taṃ te nara-śreṣṭʰa   nigʰnato mām anāgasam /
Halfverse: c    
muniṃ mūlapʰalāhāraṃ   mr̥gaveṣa dʰaraṃ nr̥pa
   
muniṃ mūla-pʰala_āhāraṃ   mr̥ga-veṣa dʰaraṃ nr̥pa /
Halfverse: e    
vasamānam araṇyeṣu   nityaṃ śama parāyaṇam
   
vasamānam araṇyeṣu   nityaṃ śama parāyaṇam /24/

Verse: 25 
Halfverse: a    
tvayāhaṃ hiṃsito yasmāt   tasmāt tvām apy asaṃśayam
   
tvayā_ahaṃ hiṃsito yasmāt   tasmāt tvām apy asaṃśayam /
Halfverse: c    
dvayor nr̥śaṃsakartāram   avaśaṃ kāmamohitam
   
dvayor nr̥śaṃsa-kartāram   avaśaṃ kāma-mohitam /
Halfverse: e    
jīvitāntakaro bʰāva   evam evāgamiṣyati
   
jīvita_anta-karo bʰāva evam eva_āgamiṣyati /25/

Verse: 26 
Halfverse: a    
ahaṃ hi kiṃdamo nāma   tapasāpratimo muniḥ
   
ahaṃ hi kiṃdamo nāma   tapasā_apratimo muniḥ /
Halfverse: c    
vyapatrapan manuṣyāṇāṃ   mr̥gyāṃ maitʰunam ācaram
   
vyapatrapan manuṣyāṇāṃ   mr̥gyāṃ maitʰunam ācaram /26/

Verse: 27 
Halfverse: a    
mr̥go bʰūtvā mr̥gaiḥ sārdʰaṃ   carāmi gahane vane
   
mr̥go bʰūtvā mr̥gaiḥ sārdʰaṃ   carāmi gahane vane /
Halfverse: c    
na tu te brahmahatyeyaṃ   bʰaviṣyaty avijānataḥ
   
na tu te brahma-hatyā_iyaṃ   bʰaviṣyaty avijānataḥ /
Halfverse: e    
mr̥garūpadʰaraṃ hatvā   mām evaṃ kāmamohitam
   
mr̥ga-rūpa-dʰaraṃ hatvā   mām evaṃ kāma-mohitam /27/

Verse: 28 
Halfverse: a    
asya tu tvaṃ pʰalaṃ mūḍʰa   prāpsyasīdr̥śam eva hi
   
asya tu tvaṃ pʰalaṃ mūḍʰa   prāpsyasi_īdr̥śam eva hi /
Halfverse: c    
priyayā saha saṃvāsaṃ   prāpya kāmavimohitaḥ
   
priyayā saha saṃvāsaṃ   prāpya kāma-vimohitaḥ /
Halfverse: e    
tvam apy asyām avastʰāyāṃ   pretalokaṃ gamiṣyasi
   
tvam apy asyām avastʰāyāṃ   preta-lokaṃ gamiṣyasi /28/

Verse: 29 
Halfverse: a    
antakāle ca saṃvāsaṃ   yayā gantāsi kanyayā
   
anta-kāle ca saṃvāsaṃ   yayā gantā_asi kanyayā /
Halfverse: c    
pretarājavaśaṃ prāptaṃ   sarvabʰūtaduratyayam
   
preta-rāja-vaśaṃ prāptaṃ   sarva-bʰūta-duratyayam /
Halfverse: e    
bʰaktyā matimatāṃ śreṣṭʰa   saiva tvām anuyāsyati
   
bʰaktyā matimatāṃ śreṣṭʰa   _eva tvām anuyāsyati /29/

Verse: 30 
Halfverse: a    
vartamānaḥ sukʰe duḥkʰaṃ   yatʰāhaṃ prāptitas tvayā
   
vartamānaḥ sukʰe duḥkʰaṃ   yatʰā_ahaṃ prāptitas tvayā /
Halfverse: c    
tatʰā sukʰaṃ tvāṃ saṃprāptaṃ   duḥkʰam abʰyāgamiṣyati
   
tatʰā sukʰaṃ tvāṃ saṃprāptaṃ   duḥkʰam abʰyāgamiṣyati /30/

Verse: 31 
{Vaiśampāyana uvāca}
Halfverse: a    
evam uktvā suduḥkʰārto   jīvitāt sa vyayujyata
   
evam uktvā suduḥkʰa_ārto   jīvitāt sa vyayujyata /
Halfverse: c    
mr̥gaḥ pāṇḍuś ca śokārtaḥ   kṣaṇena samapadyata
   
mr̥gaḥ pāṇḍuś ca śoka_ārtaḥ   kṣaṇena samapadyata /31/ (E)1



Next part



This text is part of the TITUS edition of Mahabharata.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 8.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.