TITUS
Hendrik van Veldeke, St. Servaes Legende
Part No. 2
Previous part

Book: 2  
Tweede boek



Verse: 1     Hebdi nu wale vernomen
Verse: 2     
Wie der heer is triecht comen,

Verse: 3     
Die heilige sinte Seruaes,
Verse: 4     
Ende wie gedaen sijn leuen was

Verse: 5     
Ende wie dat hi eyn eynde nam,
Verse: 6     
Nu verneemt wiet daer nae quam.

Verse: 7     
Doen dat gheschiet was altehant,
Verse: 8     
Die hunen voeren doer die lant Manuscript page: 57r  [57r]

Verse: 9     
Mit heercracht alsoe beraden
Verse: 10     
Dat sij groten scade daden.

Verse: 11     
Attila ende die sijne
Verse: 12     
Sij besatten agrippijne

Verse: 13     
Dat Collen sent ghenant waert.
Verse: 14     
Doen quamen daer ane der vaert

Verse: 15     
Die Elfdusent meechde
Verse: 16     
Die god daer gheweechde.

Verse: 17     
Die versloeghense alle ghemeyne,
Verse: 18     
Sij en spaerdenter egheyne,

Verse: 19     
Allen dat sij daer vonden.
Verse: 20     
Sij te stoerden ouch nae dien stonden

Verse: 21     
Tongheren, die meere.
Verse: 22     
Wie rijck dat sij weere,

Verse: 23     
Sij moeste ommer verstuert wesen.
Verse: 24     
Sij en lieten nyemant ghenesen

Verse: 25     
Der keersten die sy vynghen;
Verse: 26     
Groot jamer sij beghinghen

Verse: 27     
Ane wijue ende ane manne.
Verse: 28     
Te metze voeren sij van danne

Verse: 29     
Soe sijs best consten gheramen.
Verse: 30     
Te metze sij doen quamen

Verse: 31     
Die coninck mit sijnen knechten
Verse: 32     
Opten paeschauont rechte.

Verse: 33     
Metze dat sij doen besaten.
Verse: 34     
Des ontsaghen sij sich vtermaten

Verse: 35     
Die daer waren bynnen.
Verse: 36     
Sij en mochtens doch nijet ghewynnen,

Verse: 37     
Des heydenen Conincks holden
Verse: 38     
Wie gherne dat sij wolden.

Verse: 39     
Wennen die heerlike veste. Manuscript page: 57v  [57v]
Verse: 40     
Doen bedachten sij sich int leste,

Verse: 41     
Doen hon des leghers verdroet:
Verse: 42     
Des was haer torne voele groot

Verse: 43     
Beide vroech ende spade
Verse: 44     
Sij woerden des te rade

Verse: 45     
Dat sij rumen wolden.
Verse: 46     
Doen sij danne varen solden

Verse: 47     
Die ouele nae ghebeuren
Verse: 48     
Doen vielen der stat mueren,

Verse: 49     
Poerten ende toerne.
Verse: 50     
Dat saghen die hunen gherne.



Verse: 51     
Doen die muere laghen ter neder
Verse: 52     
Doe en sat sich daer nyement weder,

Verse: 53     
Egheyn keersten, ter weere.
Verse: 54     
Doen voer dat heyden heere

Verse: 55     
In die stat balde
Verse: 56     
Ende sloeghen jonghe ende alde.

Verse: 57     
Doen sij ghewonnen die ouerhant
Verse: 58     
Daer en bleyff nyet onuerbrant

Verse: 59     
Sonder sinte steffens huys:
Verse: 60     
Dat behoede seluer jhesus

Verse: 61     
Want sinte stephanus bloet
Verse: 62     
Was daer bynnen behoet

Verse: 63     
Ter eeren sinte Steffaen.
Verse: 64     
Men sachen opten choer staen

Verse: 65     
Daer hi tfuyr werde
Verse: 66     
Ende den choer daer mit gheneerde.



Verse: 67     
Doen metze dus verstoert waert
Verse: 68     
Te riemes namen sij haer vaert.

Verse: 69     
Sij woesten dat hon was gheleghen; Manuscript page: 58r  [58r]
Verse: 70     
Wat sijs vonden onderweghen

Verse: 71     
Dat roufden sij ende namen.
Verse: 72     
Doen sij te riemes quamen

Verse: 73     
Toe den seluen stonden
Verse: 74     
Den duuel sij daer vonden

Verse: 75     
Die ghenant is sathan.
Verse: 76     
Dien saghen sij op die porte staen.

Verse: 77     
Der hunen hij daer beyde,
Verse: 78     
In die stat hijse leyde

Verse: 79     
Te dien seluen stonden.
Verse: 80     
Sij versloeghent all dat sij daer vonden

Verse: 81     
Man, wijff ende kint,
Verse: 82     
Sij en spaerden nyemant sent

Verse: 83     
Want haer wille voert ghinck.
Verse: 84     
Die martilie van hon ontfinck

Verse: 85     
Die heilighe Sinte Nychaes
Verse: 86     
Die doen daer busscop was

Verse: 87     
Ende eyne maghet, hiet entropia,
Verse: 88     
Die waert mit hoem verslaghen dae.



Verse: 89     
Doen sij dae den seghe namen
Verse: 90     
Te troys sij daer nae quamen.

Verse: 91     
Doen sij daer quamen voren
Verse: 92     
Doen stont daer bouen den mueren

Verse: 93     
Die busscop sinte lupus,
Verse: 94     
Bouen die porte in eyn waeckhuys.

Verse: 95     
Doen Attila daer toe reyt
Verse: 96     
Ghewapent mit scaren breyt,

Verse: 97     
Mit scaren ongherechten,
Verse: 98     
Die den gods knechten Manuscript page: 58v  [58v]

Verse: 99     
Daden mennich onghemach -
Verse: 100     
Lupus den coninck toe sprach

Verse: 101     
Den ouelen manne toe:
Verse: 102     
Heer wat koninck bistu

Verse: 103     
Dattu die keerstene vaes
Verse: 104     
Ende vanghes ende slaes

Verse: 105     
Ende soe te woestes onse lant?
Verse: 106     
Doen antwoerde die coninck te hant:

Verse: 107     
"Ich ben attila, gods vleghel,
Verse: 108     
Ende sijn gheysel end sleghel.

Verse: 109     
Wie bistu? Waer toe vraechs duys?"
Verse: 110     
Doen antworde hem sinte lupus,

Verse: 111     
Eyn heylich busscop ende gherecht,
Verse: 112     
Hij sprack: "ich ben eyn gods knecht

Verse: 113     
Ende ben ihesum onderdaen."
Verse: 114     
"Soe mocht dich wale mijne gheysel slaen,"

Verse: 115     
Sprack attila die bodelinghes son;
Verse: 116     
"Doen mich de porten op doen

Verse: 117     
Soe laet ich dich huden syen,
Verse: 118     
Wiltu der waerheit ghien,

Verse: 119     
Wie der gods vleghel kan
Verse: 120     
Derschen wijff ende man."



Verse: 121     
Der busscop leystede sijne bede:
Verse: 122     
Die poerte men hem op dede

Verse: 123     
Hi liet den Coninck in riden.
Verse: 124     
Doen waert daer te dien tijden

Verse: 125     
Soe duyster ouer alle die stat
Verse: 126     
In allen eynden - voerwaer wet dat -

Verse: 127     
Dat men daer bynnen nyet en sach. Manuscript page: 59r  [59r]
Verse: 128     
Daer buten waest scoen dach,

Verse: 129     
Daer bynnen doncker als die nacht.
Verse: 130     
Dat dede god mit sijnre cracht

Verse: 131     
Diet herde wael doen mocht.
Verse: 132     
Den hunen, hon docht

Verse: 133     
In beiden siden der straten
Verse: 134     
Soe duyster vtermaten

Verse: 135     
Vanden groten duysternisse
Verse: 136     
Dat sij waenden - des sijt ghewisse -

Verse: 137     
Dattet waren hoghe mueren.
Verse: 138     
Vuter stadt sij voeren

Verse: 139     
Als sy daer in quamen
Verse: 140     
Dat sij daer nyet en namen

Verse: 141     
Noch daer nyet en mochten ghescaden:
Verse: 142     
God en wouds nyet ghestaden;

Verse: 143     
Het behuede der gods soen
Verse: 144     
Doer eer sinte lupoen

Verse: 145     
Ende doer des heilighen mans bede
Verse: 146     
Die hij decke tot gode dede.



Verse: 147     
Attila voer van danne
Verse: 148     
Toe hant mit sijnen mannen.

Verse: 149     
Die stadt lieten sij staen
Verse: 150     
Der god ghenade hadde ghedaen

Verse: 151     
Voer den Coninck heiden.
Verse: 152     
Doen waert dat heer gesceyden

Verse: 153     
In voele menghen synnen
Verse: 154     
Daer sij yet moechten ghewynnen

Verse: 155     
Daer sij sich mit generden.
Verse: 156     
Sij branden ende sij heerden,

Verse: 157     
Nyemant sij en verdroeghen,
Verse: 158     
Sij quelden ende sij sloeghen Manuscript page: 59v  [59v]

Verse: 159     
Beide man ende wijff,
Verse: 160     
Seer quelden sij hon den lijff,

Verse: 161     
Die gods vermalendiede;
Verse: 162     
Heilighe lude ende ghewijede

Verse: 163     
Die hadden sij alsoe onmeere
Verse: 164     
Alse oft beesten weeren;

Verse: 165     
Sij sloeghense ende worpen
Verse: 166     
Inden ghore achter dorpen;

Verse: 167     
Sij verwoesten alt lant,
Verse: 168     
Sij en lieten nyet ongebrant

Verse: 169     
Sonder triecht daer sinte Seruaes
Verse: 170     
Die helighe man begrauen was:

Verse: 171     
Dat bescheermde onse heer ihesus;
Verse: 172     
Ende te metze dat gods huys

Verse: 173     
Dat sij onuerbrant lieten staen:
Verse: 174     
Dat bescheermde sinte steffaen;

Verse: 175     
Ende troys die stat
Verse: 176     
Die sinte lupus gode verbat:

Verse: 177     
Des moesten sij ghenyeten
Verse: 178     
Dat sijt mit vreden lieten;

Verse: 179     
Dat was ane haren danck
Verse: 180     
Went sij god daer toe dwanck.



Verse: 181     
Die hunen waren doe balt
Verse: 182     
Want sij hadden die ghewalt

Verse: 183     
Dat sij voele quaets daden.
Verse: 184     
Sij waren alsoe beraden

Verse: 185     
Dat gheweldelijck sij mit scharen
Verse: 186     
Ouer alle die werelt wolden varen

Verse: 187     
Ende alle die werelt woude dwinghen.
Verse: 188     
Des en woude god nyet ghehenghen

Verse: 189     
Diet wale weren mochte. Manuscript page: 60r  [60r]
Verse: 190     
Doent heme tijt dochte

Verse: 191     
Doen hadde hijs schier wandel ghedoen
Verse: 192     
Als ghi hier nae sult verstoen

Verse: 193     
Ende als ich uch wale ghesegghen can:
Verse: 194     
Het hadde der Coninck karleman

Verse: 195     
Ghesament volcks ende coninck puppijn
Verse: 196     
Daer was mit hoem, der sone sijn,

Verse: 197     
Ende voert alle gemeynlijck
Verse: 198     
Die voersten van vrancrike

Verse: 199     
Die sich satten ter were
Verse: 200     
Mitten alre meysten heere

Verse: 201     
Dat sij doen gheleysten mochten.
Verse: 202     
Weder die hunen sij vochten

Verse: 203     
Daer mennich man den lijff verloes.
Verse: 204     
Die hunen bleuen segheloes.



Verse: 205     
Der hunen was doe eyn grot ghetall
Verse: 206     
Die doe verslaghen woerden all

Verse: 207     
Ende ter doot ghebracht mit slaghen:
Verse: 208     
Des en hoerde ich nye gheclagen.

Verse: 209     
God dien gaff men die eer.
Verse: 210     
Doen waert daer vernedert seer

Verse: 211     
Attelens ouermoet.
Verse: 212     
Het en was nye doer sijn goet

Verse: 213     
Dat hij ye soe hoghe gheclam
Verse: 214     
Want hijs eyn quaet eynde nam;

Verse: 215     
Want edt compt decke alsoe:
Verse: 216     
Die sich verheffet alte hoe

Verse: 217     
Hij valt decke onsachte neder.
Verse: 218     
Nu neemen wij onse reden weder

Verse: 219     
Ende segghen die waerheit.
Verse: 220     
Doen was die heilighe keerstenheit Manuscript page: 60v  [60v]

Verse: 221     
Ghecrenct ouer alle gallia.
Verse: 222     
Voele langhe duerde dit daer na,

Verse: 223     
Nae der hunnen heer vaert,
Verse: 224     
Dat nye te Tongheren en waert

Verse: 225     
Eynich busscop ghecoren
Verse: 226     
Sent dat der gods toren

Verse: 227     
Soe haert ouer hon gheganghen was.
Verse: 228     
Dat selue datter doe ghenas

Verse: 229     
Achter den lande wijde
Verse: 230     
Die waren in denen tijde -

Verse: 231     
Busscoppen ende gheleerde,
Verse: 232     
Gheordende ende bekeerde,

Verse: 233     
Keersten priesters ende leeraer -
Verse: 234     
En doersten openbaer

Verse: 235     
In die werelt nyet wesen;
Verse: 236     
Want sij en mochten nyet ghenesen

Verse: 237     
Doer die ongherechte diet:
Verse: 238     
Sij en lietense mit vreden nyet

Verse: 239     
Ende sloeghense ende woesten
Verse: 240     
Dat sij sich berghen moesten

Verse: 241     
In dat eynode ende in die holen;
Verse: 242     
Sij moesten armoede dolen

Verse: 243     
Mit dage ende mit nachte -
Verse: 244     
Want dat god bedachte

Verse: 245     
Dat hem begonde te erbermen
Verse: 246     
Dat yamer vanden armen.



Verse: 247     
Doen des gode dochte tijt,
Verse: 248     
Die ommer sij gebenedijt,

Verse: 249     
Te troest hij doen sande
Verse: 250     
Den luden vanden lande

Verse: 251     
In dat busdom van Tongheren Manuscript page: 61r  [61r]
Verse: 252     
Den meysterloesen jongheren.

Verse: 253     
Die thouft waren der kerken
Verse: 254     
Sij begonsten doen te merken

Verse: 255     
Dat die goede sinte Seruaes
Verse: 256     
In groter werdicheiden was

Verse: 257     
Ende sterckte die keerstenheit
Verse: 258     
Ende dat hem god sijnen arbeit

Verse: 259     
Te romen soe wale vergalt
Verse: 260     
Doen hem sinte peter die ghewalt

Verse: 261     
Mitten slotel doen gaff.
Verse: 262     
Sij begonsten te versoeken sijn graff,

Verse: 263     
Sijn gods huys sij eerden,
Verse: 264     
Haren vlijt sij daer toe keerden:

Verse: 265     
Mit trouwen sij dat daden.
Verse: 266     
Sinte Seruaes dat sij baden,

Verse: 267     
Den heilighen voersprekere,
Verse: 268     
Dat hij haer bode were

Verse: 269     
Te gode van hiemelrike
Verse: 270     
Dat hij ghenadelike

Verse: 271     
Haer noet bekende
Verse: 272     
Ende vrede onder hon sende

Verse: 273     
Want hijt wale vermochte te doen.
Verse: 274     
Sij baden sinte Seruacium

Verse: 275     
Dat hijs bode weer
Verse: 276     
Tot gode onsen lieuen heer

Verse: 277     
Dat hij doer gods ontfermicheit
Verse: 278     
Stillen woude haer grote leyt.



Verse: 279     
Doen sij des begonden
Verse: 280     
Doen was te dien stonden

Verse: 281     
Groet volck te triecht comen Manuscript page: 61v  [61v]
Verse: 282     
Want sij hadden vernomen

Verse: 283     
Sinte Seruaes hoechtijde.
Verse: 284     
Doen quamen sij verre ende wijde

Verse: 285     
Ouer verre ende ouer nae.
Verse: 286     
Sij dienden sinte Seruaes al dae

Verse: 287     
Mit groten oetmoede,
Verse: 288     
Mit alrehande goede,

Verse: 289     
Mit menghen goeden ghewerke
Verse: 290     
Mede te zieren sijne kerke,

Verse: 291     
Mit waken ende mit ghebede.
Verse: 292     
Eyn schoon teyken doen god dede

Verse: 293     
Diet wale vermochte te doen,
Verse: 294     
Hij eerde sinte Seruacium;

Verse: 295     
Doen waert verhoecht sinte Seruaes:
Verse: 296     
Des auonts doent bedemet was

Verse: 297     
Ende verganghen was der dach
Verse: 298     
Gods ghewalt men doe sach:

Verse: 299     
In die kerke te Triecht
Verse: 300     
Daer scheyn eyn scoen hiemels liecht

Verse: 301     
Vreyselijck ende claer
Verse: 302     
Meerre dan die sonne waer

Verse: 303     
Den blixeme ghelijck.
Verse: 304     
Doen woude god sekerlike

Verse: 305     
Sinte Seruaese gesterken.
Verse: 306     
Doer dat daeck vander kerken

Verse: 307     
Scheynt oft waer doer tghelas.
Verse: 308     
Eynre suylen edt ghelijck was

Verse: 309     
Gloyende van viere.
Verse: 310     
Dat liecht was herde diere.

Verse: 311     
Daer scheyn die grote gods macht:
Verse: 312     
Dat liecht duerde alle die nacht Manuscript page: 62r  [62r]

Verse: 313     
Dat men wale daer af ghesach
Verse: 314     
Went des morghens op den dach

Verse: 315     
Vroech te mettentijde
Verse: 316     
Doen die ghebenedijde

Verse: 317     
God van hiemel wolde
Verse: 318     
Eren sijnen holde

Verse: 319     
Seruacium den werden.
Verse: 320     
Dat liecht scheyn van der eerde

Verse: 321     
Op totten hiemel hoe.
Verse: 322     
Des waren alle te samen vroe

Verse: 323     
Die keerstene die dat saghen
Verse: 324     
Die in haren ghebede dae laghen

Verse: 325     
Off stonden off saten;
Verse: 326     
Haers rouwen sij vergaten,

Verse: 327     
Gheystelike sij sich ghetroesten,
Verse: 328     
Sij loefden gode den hoechsten

Verse: 329     
Mit ymmen ende mit sanghe
Verse: 330     
Allen die nacht langhe

Verse: 331     
Dat sij nyet en sliepen.
Verse: 332     
Gode sij aen riepen,

Verse: 333     
Sij baden sinte Seruacium
Verse: 334     
Dat hij haer boetscap woude doen

Verse: 335     
Ende voer gode brynghen
Verse: 336     
Ende hij hon woude verdynghen,

Verse: 337     
Die ghenadighe sinte Seruaes,
Verse: 338     
Die des voer gode werdich was

Verse: 339     
Dat hijne alsoe eerde
Verse: 340     
Ende sijnen loff ermeerde,

Verse: 341     
Alsullick teyken doer hem dede.
Verse: 342     
Doen verhoerde god haer bede Manuscript page: 62v  [62v]

Verse: 343     
Voele ghenadelike:
Verse: 344     
Hij sande in eertrike

Verse: 345     
Vroude ghenade ende vrede.
Verse: 346     
Doen ghinck die nyemaer ende die rede

Verse: 347     
Achter lande wijde
Verse: 348     
Dat god in dien tijde

Verse: 349     
Sinte seruaes dus grotelijk eerde.
Verse: 350     
Mennich mensche sich doe bekeerde.



Verse: 351     
Dat die goede sinte Seruaes
Verse: 352     
Alsud seer gheeert was,

Verse: 353     
Dat benijde der boese gheyst
Verse: 354     
Die des quaets sich vrouwet meyst,

Verse: 355     
Die den heiligen man Job bekoerde
Verse: 356     
Doe hij heme te stoerde

Verse: 357     
Sijn ghesonde ende sijn goet;
Verse: 358     
Maer sijnen stadighen moet

Verse: 359     
En mochte hij nyet vererren
Verse: 360     
Noch ter zielen ghewerren.

Verse: 361     
Hij woude ouch sinte Seruaese schaden.
Verse: 362     
Des en woude god nyet gestaden

Verse: 363     
Anders dan hij dat dack
Verse: 364     
Van sinte Seruaes monster brack,

Verse: 365     
Vander holtenre kerken,
Verse: 366     
Die hoem daden werken

Verse: 367     
Die burgher ende die dyenstman.
Verse: 368     
Die ontdecte Sathan.

Verse: 369     
Dat daeck werp hij ter neder.
Verse: 370     
Eert ghedeckt waert weder

Verse: 371     
Soe was leden mennich dach.
Verse: 372     
Scone teyken men dae sach Manuscript page: 63r  [63r]

Verse: 373     
Op sinte seruaes graff:
Verse: 374     
Als was dat daeck gheuallen aff

Verse: 375     
God bescermet daer bouen.
Verse: 376     
Des is hij wale te louen

Verse: 377     
Dat hijs soe goede waer nam
Verse: 378     
Dat daer ynne nyet en quam

Verse: 379     
Des reghens ennich traen.
Verse: 380     
Des liet ment onghedeckt staen.

Verse: 381     
Dat god daer mede wolde
Verse: 382     
Sterken sijnen holde

Verse: 383     
Dat was al openbaer.
Verse: 384     
Des ghinck die nyemaer

Verse: 385     
Achter lande verre ende wijde
Verse: 386     
Doen viel inden seluen tijde

Verse: 387     
Eyn znee eyselijck ende groot
Verse: 388     
Des menghen armen man verdroet:

Verse: 389     
Hi lach meer dan knyes hoe.
Verse: 390     
Doen bescheermde god alsoe

Verse: 391     
Sinte seruaes sijn graff
Verse: 392     
Daer hij dat liecht ouer gaff:

Verse: 393     
Daer op en viell des snees nyet.
Verse: 394     
Dat woude god diet beriet

Verse: 395     
Dat men des morghens wale sach
Verse: 396     
Wie hoghe dat der snee lach

Verse: 397     
Inden lande ouer all
Verse: 398     
Ouer berch ende ouer dall

Verse: 399     
Sonder ane die stat alleyne
Verse: 400     
Daer der busscop reyne

Verse: 401     
Ter eerden bestaet was,
Verse: 402     
Die salighe sinte Seruaes, Manuscript page: 63v  [63v]

Verse: 403     
Doer den welken dat god dede
Verse: 404     
Dat teyken ane der seluer stede

Verse: 405     
Ende ander te mengher tijt.
Verse: 406     
Des moet god sijn ghebenedijt.



Verse: 407     
Het en is mich nyet wale cont
Verse: 408     
Hoe langhe dat dit lant sto(nt)

Verse: 409     
In dolinghen, des neempt goem,
Verse: 410     
Ende dat tot denen busdome

Verse: 411     
Egheyn busscop en waert vercoren
Verse: 412     
Dat sinte Seruaes hadde daer te voren.

Verse: 413     
Het was gheuorstet ende ghespaert
Verse: 414     
Soe langhe dat eyne consilie waert

Verse: 415     
Te orliens, dat wolde god;
Verse: 416     
Dat was sijn wille ende sijn gebot

Verse: 417     
Dat ment beriet ende began.
Verse: 418     
Daer quam mennich heilich man

Verse: 419     
Doer trouwe ende doer gherechticheit.
Verse: 420     
Des die heilighe keerstenheit

Verse: 421     
Soe seer was verstoert
Verse: 422     
Als ghij hier voer hebt ghehoert.

Verse: 423     
Sij woerden des te rade
Verse: 424     
Wat men best daer mit dade

Verse: 425     
Nae soe ghedanen dinghen;
Verse: 426     
Sy spraken sonderlynghen,

Verse: 427     
Die meystere mitten jongheren,
Verse: 428     
Om dat busdome van tongheren

Verse: 429     
Dat langhe sonder busscop was
Verse: 430     
Dae der goede sinte Seruaes

Verse: 431     
Voertijts danne was verdreuen.
Verse: 432     
Des waest onberaden bleuen. Manuscript page: 64r  [64r]

Verse: 433     
Dat was eyn alte boesen raet
Verse: 434     
Ende eyne grote disdaet

Verse: 435     
Die ane hem was ghedaen.
Verse: 436     
Soe en doerstes nyemant daer bestaen

Verse: 437     
Die daer busscop wolde sijn,
Verse: 438     
Dat daer langhe was anschijn.



Verse: 439     
Doen sij god woude vereynen
Verse: 440     
Doen sande hon god alle gemeyne,

Verse: 441     
Den heiligen luden in haren moet,
Verse: 442     
Dat hon allen dochte goet,

Verse: 443     
Te triecht, daer sinte Seruaes
Verse: 444     
Ter eerden bestaet was,

Verse: 445     
Dat al daer dat busdom weer;
Verse: 446     
Want heme die tongherere

Verse: 447     
Doer haer boesheit verdreuen
Verse: 448     
Dien hon god hadde ghegheuen

Verse: 449     
Ende hon te trooste was ghegheuen
Verse: 450     
Ende die hon te troost was comen;

Verse: 451     
Dat sij sich seluen hadden benomen
Verse: 452     
Die busscoplike heerlijcheit,

Verse: 453     
Ende triecht hadde die werdicheit
Verse: 454     
Daer sinte Seruaes gebeynte lach

Verse: 455     
Ende daer men gods teyken sach.
Verse: 456     
Dat dae der stoele waer

Verse: 457     
Dat waert openbaer
Verse: 458     
Ghekondicht ouer alle den hoff.

Verse: 459     
Doen koes men eynen busscoff
Verse: 460     
Daer ney egheyn en was te voren. Manuscript page: 64v  [64v]

Verse: 461     
Daer waert teynen busscop ghecoren
Verse: 462     
Agricolus, eyn heylich man,

Verse: 463     
Dies daer alre eerst began.


Verse: 464     
Doen dat busdom waert beuolen

Verse: 465     
Den heilighen man agricolen
Verse: 466     
Dient god woude gheuen

Verse: 467     
Doen berichte hijt alle sijn leuen.
Verse: 468     
Die keerken dat hij stichtede;

Verse: 469     
Dat busdom hij berichtede
Verse: 470     
Mit keersteliken werken;

Verse: 471     
Inden dienst der heiliger kerken
Verse: 472     
Leyt hij gherne den arbeit.

Verse: 473     
Hi was inder werdicheit
Verse: 474     
Dat hij dat monster deckede weder

Verse: 475     
Daert dake aff was gheuallen neder
Verse: 476     
Ende vervuylt ende verloren,

Verse: 477     
Dat nyemant daer te voeren
Verse: 478     
Nyemant en deckte voer hij daer quam

Verse: 479     
Want hoem die eer wale betam.


Verse: 480     
Noe agricolum ghewan

Verse: 481     
Dat busdom eyn heilich man
Verse: 482     
Die was gheheiten maximijn;

Verse: 483     
Des mochte god gheloeft sijn.
Verse: 484     
Nae hem was desumatus

Verse: 485     
Ende nae heme resumatus
Verse: 486     
Ende daer nae eyn, hiet supplicijn

Verse: 487     
Ende eyn, quyrillus, die naecome sijn
Verse: 488     
Die busscop was ten gods huys, Manuscript page: 65r  [65r]

Verse: 489     
Nae hem quam Eutherius
Verse: 490     
Ende falco daer nae.

Verse: 491     
Sent waren busscoppen dae
Verse: 492     
Eucharius ende domiciane

Verse: 493     
Die gode waren onderdane;
Verse: 494     
Daer nae quam sinte monulf

Verse: 495     
Ende nae hem sinte Gondulff,
Verse: 496     
Die heilighe ende die meere,

Verse: 497     
Dat lanck te segghen weere
Verse: 498     
Van hare werdicheide

Verse: 499     
Ende all mitter waerheide,
Verse: 500     
Als men in hare legenden siet.

Verse: 501     
Wij en moghens alle gheseggen nyet.
Verse: 502     
Ouch en sal ment all nyet laten:

Verse: 503     
Wij soelen nae der maten
Verse: 504     
Der reden rueren eyn deel:

Verse: 505     
Sinte monulff hadde gheheel
Verse: 506     
Tot gheisteliken werken;

Verse: 507     
Hi stichtede die eerste kerke
Verse: 508     
Die te ludick ye gemaect waert;

Verse: 509     
Want hij decke voer die vaert
Verse: 510     
Tusschen triecht ende dynant.

Verse: 511     
Daer was sijne erue ende sijn lant.
Verse: 512     
Heerscap ende rijckdom,

Verse: 513     
Dat gaff hi al sinte Seruacium
Verse: 514     
Dien hij wale gonde.

Verse: 515     
Doen hij mochte ende conde
Verse: 516     
Soe vermeerde hij heme sijne rijcheit. Manuscript page: 65v  [65v]

Verse: 517     
Eyns daechs doen hij daer leyt
Verse: 518     
Tusschen triecht ende dynant,

Verse: 519     
Onderweghen hij daer vant
Verse: 520     
Eyn cleyne ghehochte

Verse: 521     
Dat heme scone dochte,
Verse: 522     
Dat ghehochte hiet legia.

Verse: 523     
Die heer dede maken da
Verse: 524     
Eyne kerke ende vryen,

Verse: 525     
Beureden ende wijen
Verse: 526     
Den gods onderdanen

Verse: 527     
Sinte Cosme ende damianen,
Verse: 528     
Dat beriet monulf die gods knecht.

Verse: 529     
Seder waert sinte lambrecht
Verse: 530     
Ghemartelt ane der seluer stede.

Verse: 531     
Daer waert die stat geheylicht mede
Verse: 532     
Mit sijnen heilighen bloede.

Verse: 533     
Dat vergalt hem god der goede.
Verse: 534     
Die heilighe sinte monulphus

Verse: 535     
Berichtede wale sijn gods huys.
Verse: 536     
Des heeft hij loen ende danck.

Verse: 537     
Het waer te segghen alte lanck
Verse: 538     
Die goede werck die hij beghinck

Verse: 539     
Des hij van gode den loen ontfinck.
Verse: 540     
Dat wij hebben wael vernomen -

Verse: 541     
Ende sijne heilighe nae comen
Verse: 542     
Perpetuuus ende Euergijs

Verse: 543     
Heilighe busscopen ende wijs
Verse: 544     
Sinte amant ende sinte Johan Manuscript page: 66r  [66r]

Verse: 545     
Ende sinte Remakele, eyn heilich man,
Verse: 546     
Ende die heilighe sinte theodart

Verse: 547     
Die ouch ghemartielijt waert,
Verse: 548     
Die heilighe ende die meere,

Verse: 549     
Ende ouch die mertelere,
Verse: 550     
Die werdighe sinte lambrecht

Verse: 551     
Ende nae hoem sinte hubrecht
Verse: 552     
Die dat busdom von triecht nam.

Verse: 553     
Dat was der leste die daer quam.


Verse: 554     
Daer nae ouer mennich iaer

Verse: 555     
Ich en weyt wie lange, dats waer,
Verse: 556     
Dat sinte Seruaes waert erhauen

Verse: 557     
Te triecht daer hi was begrauen
Verse: 558     
Als ich die waerheit vernam.

Verse: 559     
Nu hoert wie dat daer toe quam
Verse: 560     
Dat hij doen erhauen waert:

Verse: 561     
Karle hadde eyn heer vaert
Verse: 562     
Ghemaect mit goeden staden

Verse: 563     
Op die heyden die heme daden
Verse: 564     
Wedermoet ende onghemack,

Verse: 565     
Des hij sich deckwijle op hon wrack
Verse: 566     
Dattet hem dede stade,

Verse: 567     
Dat sij namen groten schade
Verse: 568     
In storme ende in strijde.

Verse: 569     
Des quam hij teynen tijde
Verse: 570     
In eyne verueerlike noet

Verse: 571     
Ende in groter vreysen vander doot,
Verse: 572     
Want hij was in eyn lant

Verse: 573     
Daer hi der heydene voele vant Manuscript page: 66v  [66v]
Verse: 574     
Soe onghetallijck bouen maten.

Verse: 575     
Hij en mochtes doch nyet laten,
Verse: 576     
Hij en settede sich ter weere.

Verse: 577     
Ende dat heydensche heere
Verse: 578     
Des was vtermaten vele

Verse: 579     
Dat mit hon ghinck vuten spele
Verse: 580     
Ende dat hij sorghe ende anxte ghewan:

Verse: 581     
Die heyden hadden wale .XX. man
Verse: 582     
Altoes teghen eynen den sijnen.

Verse: 583     
Doen wolde god laten schijnen
Verse: 584     
Sijne godlijke macht:

Verse: 585     
Karle daer den seghe vacht
Verse: 586     
Soe datten god verloeste

Verse: 587     
Ende die keersten vertroeste.
Verse: 588     
Daer toe halp hem sinte Seruaes

Verse: 589     
Des hoechijt dat des daechs was.


Verse: 590     
Doen karle die coninck rijck

Verse: 591     
Herde oetmoedelike
Verse: 592     
Des daichs in gods dienste dede

Verse: 593     
Sijne offerande ende sijne ghebede
Verse: 594     
Ter eeren gods ende sijnen druyt,

Verse: 595     
Soe gheboet hij ouerluyt
Verse: 596     
Den kerstenen alle ghemeyne

Verse: 597     
Dat sij den busscop reyne
Verse: 598     
Loefden ende eerden

Verse: 599     
Ende haren vlijte daer toe keerden
Verse: 600     
Dat sij heme eer daden,

Verse: 601     
Des waren sij saen beraden Manuscript page: 67r  [67r]
Verse: 602     
Want hon des noet was.

Verse: 603     
Ende die goede sinte Seruaes
Verse: 604     
Van gode hadde die ghewalt

Verse: 605     
Dat hijt hon wale vergalt
Verse: 606     
Want sij den seghe namen

Verse: 607     
Ende mit eeren danne quamen.


Verse: 608     
Doen coninck karle ende sijne man

Verse: 609     
Den seghe dae alsoe ghewan
Verse: 610     
Daer hem god dede ghenade

Verse: 611     
Doen waert hij des te rade
Verse: 612     
Dat hij sijne boden sande

Verse: 613     
In vranckrijcke tot sijnen lande.
Verse: 614     
Doe hem god loeste vuter noet

Verse: 615     
Den busscoppen hijt ontboet
Verse: 616     
Clercken ende gheleerden,

Verse: 617     
Abden ende bekeerden.
Verse: 618     
Mit goeden trouwen hij dat dede

Verse: 619     
Ende bat hon mit soeter bede,
Verse: 620     
Den heren van vranckrike,

Verse: 621     
Ende ontboet hon vriendelike
Verse: 622     
Wie dat heme erganghen was,

Verse: 623     
Datten god ende sinte seruaes
Verse: 624     
Vuter sorghen verloeste

Verse: 625     
Ende ghenadeliken trooste.
Verse: 626     
Hij ontboet hon sijne holde

Verse: 627     
Op dat hon god gheuen wolde
Verse: 628     
Ter zielen dat ewich liecht,

Verse: 629     
Dat sij voeren te triecht
Verse: 630     
Ende sinte Seruaes den werden

Verse: 631     
Verhieuen vuter eerden Manuscript page: 67v  [67v]
Verse: 632     
Ende hoechden ende eerden

Verse: 633     
Ende sijnen loff vermeerden
Verse: 634     
Want hoem die eer wale betam

Verse: 635     
Ende hij heme te hulpen quam
Verse: 636     
Doen hoem des noet was;

Verse: 637     
Want hem der goede sinte seruaes
Verse: 638     
Vuter sorghen verloeste

Verse: 639     
Wijseliken hijt bedachte.
Verse: 640     
Dat karle gheboden hadde soe

Verse: 641     
Des waren die keersten voele vroe.


Verse: 642     
Doen ghinck die nyemaer

Verse: 643     
Achter lande openbaer
Verse: 644     
In menegher stat, daer ment vernam.

Verse: 645     
Doen die meer volquam
Verse: 646     
In vranckrijke tot parijs

Verse: 647     
Doen voer eyn busscop, hiet willegijs,
Verse: 648     
Willich tot allen goede:

Verse: 649     
Hij was des te moede
Verse: 650     
Dat hij wolde varen daer

Verse: 651     
Te triecht ende neemen waer
Verse: 652     
Die gheystelike voerste

Verse: 653     
Off yet daer gheborste
Verse: 654     
Dat der kerken messtonde,

Verse: 655     
Dat hijs sich onderwonde
Verse: 656     
Ende hijt beteren dede.

Verse: 657     
Doen voer die busscop ter stede
Verse: 658     
Te sinte seruaes mitter vaert

Verse: 659     
Ende erwerff dat dae gemaect waert Manuscript page: 68r  [68r]
Verse: 660     
Eyn kostelike Cyborye

Verse: 661     
Doer die ewighe glorie.
Verse: 662     
Dat chierde die gods holde

Verse: 663     
Mit syluer ende mit golde;
Verse: 664     
Daer aen was mennich edel steyn;

Verse: 665     
Dat werck luchde ende scheyn
Verse: 666     
Alsoe liecht ende alsoe claer

Verse: 667     
Als oft eyn spieghel waer
Verse: 668     
Bouen sinte Seruaes graff,

Verse: 669     
Dies hoem goeden raet gaff.
Verse: 670     
Dat wolde god ende sinte Seruaes.

Verse: 671     
Doen die busscop willigis dae was
Verse: 672     
Gods wille hij vernam:

Verse: 673     
Eyn alt man tot hem quam
Verse: 674     
In sijnen vysione

Verse: 675     
Tot hem sprack hij scone:
Verse: 676     
"Verneeme mich", sprack hij, "gods knecht,

Verse: 677     
Het sall dich duncken onrecht
Verse: 678     
Dat sinte Seruaes die werde

Verse: 679     
Ligghet onder die eerde
Verse: 680     
Aldus langhe hij te triecht,

Verse: 681     
Die soe claer is ende soe liecht
Verse: 682     
Voer gode in hiemelrike.

Verse: 683     
Dat segghe ich dy ghewaerlike."


Verse: 684     
Willigis die gherechte

Verse: 685     
Ende sinte hubrechte
Verse: 686     
Die busscop was inder stat

Verse: 687     
Raet ende hulpe hij hem bat. Manuscript page: 68v  [68v]
Verse: 688     
Des was sinte hubrecht vroe

Verse: 689     
Wanttet hem ouch alsoe
Verse: 690     
Teynen tijde voer quam.

Verse: 691     
Doen hijt ouch van hoem vernam
Verse: 692     
Doen beuyelt hem des te bat.

Verse: 693     
Den luden gheboet hij dat,
Verse: 694     
Dat zij sich reynichden daer teghen,

Verse: 695     
Dat sij godt moeste gheweghen
Verse: 696     
Ende daer toe wolde gheraden.

Verse: 697     
Sijn ghebod sij doen daden.


Verse: 698     
Doen men die meer vernam

Verse: 699     
Groot volck te triecht quam
Verse: 700     
Beide wijff ende man.

Verse: 701     
Gheystelijck mens began
Verse: 702     
Soe men godlijckste mochte.

Verse: 703     
Sinte Seruaes men doe sochte
Verse: 704     
Mit groter oetmoede

Verse: 705     
Ende mit groten goede.
Verse: 706     
Sij deden mit deuocien ende mit ynnichheiden

Verse: 707     
Tot gode waert haer ghebede;
Verse: 708     
Sij loefden gode langhe

Verse: 709     
Mit ymnen ende mit sanghe
Verse: 710     
Die sij vroliken aen hoeuen.

Verse: 711     
Syn graff sij ontgroeuen
Verse: 712     
Daer sinte Seruaes eerst was begrauen,

Verse: 713     
Daer en sinte monulf hadde erhauen.
Verse: 714     
Des en wisten sij nyet doch,

Verse: 715     
Sij waenden dat hij daer laghe noch, Manuscript page: 69r  [69r]
Verse: 716     
Die grote heer sinte Seruaes.

Verse: 717     
Voele scone die stat was:
Verse: 718     
Sij was ghestuelt bynnen

Verse: 719     
Voele scoen in vier synnen,
Verse: 720     
Als men wale doe ghesach,

Verse: 721     
Daer dat heilichdom op lach
Verse: 722     
Dat van tongheren was comen,

Verse: 723     
Dat sinte Seruaes hadde ghenomen,
Verse: 724     
Die ghewaer gods holde,

Verse: 725     
Cassen mitten golde
Verse: 726     
Ende mit siluer beslaghen

Verse: 727     
Die hi danne dede draghen.


Verse: 728     
Inden midden saghen sij staen

Verse: 729     
Eynen sarck wael ghedaen
Verse: 730     
Van marberen steyne.

Verse: 731     
Sij waenden dat die reyne
Verse: 732     
Seruacius laghe daer ynne.

Verse: 733     
Mit gheysteliken synne
Verse: 734     
Sij vroudens sich alle te samen.

Verse: 735     
Sij droeghenten danne in gods namen,
Verse: 736     
Sij sattenten all openbaer

Verse: 737     
Bij den hoghen altaer,
Verse: 738     
Die ghetrouwe gods dienst man.

Verse: 739     
Sij en besaghens nyet nochtan
Verse: 740     
Noch en sattens opten altaer nyet

Verse: 741     
Des hon die vrese nyet en ryet;
Verse: 742     
Sij waren alsoe beraden

Verse: 743     
Dat sij gods dienste eer daden,
Verse: 744     
Alre ambachte gheheerste: Manuscript page: 69v  [69v]

Verse: 745     
Sij offerden talre eerste
Verse: 746     
Ons heeren vleysche ende sijn bloet.

Verse: 747     
Haer gheloue was soe goet
Verse: 748     
Dat sijt alsoe aen vynghen.

Verse: 749     
Doen sij daer toe ghynghen
Verse: 750     
Ende ontdeckten dien sarcke

Verse: 751     
Sij vleeden gode starke
Verse: 752     
Te dien seluen stonden.

Verse: 753     
Doen sij daer nyet en vonden
Verse: 754     
Seruacium den reynen

Verse: 755     
Doen was daer groot weynen
Verse: 756     
Ende yamer vtermaten.

Verse: 757     
Dat en consten sij nyet ghelaten.
Verse: 758     
Seer sij sich mestroosten,

Verse: 759     
Sij claechdent gode den hoechsten
Verse: 760     
Arme ende rijke.

Verse: 761     
Sij waenden sekerlijke
Verse: 762     
Dat sinte Seruaes die meere

Verse: 763     
Hon dae ghestolen weere.


Verse: 764     
Die rouwe ghinck hon voele na.

Verse: 765     
Doen was groten yamer da.
Verse: 766     
Beyde man ende wijff

Verse: 767     
Mit rouwen quelden sij haer lijff,
Verse: 768     
Des men waele gheloeuen mach.

Verse: 769     
Sij vasten alle den dach
Verse: 770     
Mit yamer ende mit rouwen,

Verse: 771     
Mit onsteliker trouwen.
Verse: 772     
Groten yamer sij maecten;

Verse: 773     
Alle die nacht sij waecten Manuscript page: 70r  [70r]
Verse: 774     
Doen ander lude sliepen.

Verse: 775     
Gode sij decke aen riepen
Verse: 776     
Die rouwighe van maestriecht.

Verse: 777     
Sij hadden haers herten liecht
Verse: 778     
Ende haer vroude verloren

Verse: 779     
Die sij hadden daer te voren.
Verse: 780     
Mit yamer waecten sij ouer macht

Verse: 781     
Wale tot ouer myddernacht.
Verse: 782     
Omtrent des eersten hanen crayt

Verse: 783     
Doen vondense eynen goeden raet,
Verse: 784     
Sinte Seruaes holden:

Verse: 785     
Dat sijne soeken solden
Verse: 786     
In eynre andere stede.

Verse: 787     
God wolde dat men dat dede
Verse: 788     
Inden seluen gods huys

Verse: 789     
Daer hem sinte monulphus
Verse: 790     
Gheleyt hadden ende beuolen.

Verse: 791     
Dat was hone allen doen verholen.
Verse: 792     
Eer sij dat vernamen

Verse: 793     
Ten graue sij doen quamen.
Verse: 794     
Haer gebet sij spraken.

Verse: 795     
Doen sij dat graff op braken
Verse: 796     
Doen quam eyn soe soeten gore

Verse: 797     
Om dat graff ende daer voere,
Verse: 798     
Die soeter was verre

Verse: 799     
Dan wierouck ende myrre,
Verse: 800     
Noch balsame noch aloe -

Verse: 801     
Sullich roke en waert nye mee - Manuscript page: 70v  [70v]
Verse: 802     
Noch muskus noch ander cruyt

Verse: 803     
En gaff soe goeden roeck nye vut
Verse: 804     
Als vut sijnen graue quam.

Verse: 805     
Ende als dat volck dat vernam
Verse: 806     
Desen roecke alsoe goet

Verse: 807     
Des ghewonnen sij hoghen moet,
Verse: 808     
Die reyne gods holden.

Verse: 809     
Doen sij dae hoeghen solden,
Verse: 810     
Seruacius den gods (bode),

Verse: 811     
Haer hande hoeuen sij te gode
Verse: 812     
Sij loefden heme ende eerden;

Verse: 813     
Haer ghebet sij vermeerden
Verse: 814     
Beide stille ende ouerluyt

Verse: 815     
Doen sij den heiligen goits druyt
Verse: 816     
Sinte Seruaes vonden

Verse: 817     
In eyn pellen ghewonden
Verse: 818     
Ende in lijnwade.

Verse: 819     
Sij woerden des te rade
Verse: 820     
Dat sij hem naerre quamen.

Verse: 821     
Van sijnder boerst dat sij namen
Verse: 822     
Eyn cruce van goeden golde

Verse: 823     
Dat lach opten gods holde.


Verse: 824     
Te dien seluen stonden

Verse: 825     
Onder sijn houft sij vonden
Verse: 826     
Eyn monstrancie, was roet gout.

Verse: 827     
Die eerde hij doer die schout,
Verse: 828     
Die heilighe busscop sinte Seruaes,

Verse: 829     
Want des heilighen houts daer in was Manuscript page: 71r  [71r]
Verse: 830     
Vanden cruce vrone.

Verse: 831     
Hij lach voele scone
Verse: 832     
Die gods gebenediede.

Verse: 833     
Te sijnre rechter sijden
Verse: 834     
Lach der busscop staff

Verse: 835     
Ende ane dander sijde dat hoem gaff
Verse: 836     
Sinte peter, doen hij te romen was,

Verse: 837     
Den sloetel, dien hij gaff sinte Seruaes,
Verse: 838     
Van hiemelschen ghewerke

Verse: 839     
Die noch is in sijnre kerken,
Verse: 840     
Des is geeert alle dit lant.

Verse: 841     
Cassen men doe bi hem vant
Verse: 842     
Daer in was kostelike heilichdome

Verse: 843     
Daer mede gheziert waert sijn doeme.


Verse: 844     
Eer sijne hoeuen vut den graue

Verse: 845     
Soe namen sij den pellen aue
Verse: 846     
Dien hem der warighe god gaff

Verse: 847     
Doen hij ghelacht waert int graff -
Verse: 848     
Dien sij doe wale erkanden -

Verse: 849     
Die die enghele mit haren handen
Verse: 850     
Ouer den lichame leyden

Verse: 851     
Doen hij was verscheyden
Verse: 852     
Van henen in eynre saligher vaert,

Verse: 853     
Doe hij dae gheleecht waert.
Verse: 854     
Dat saghen doen alle toe samen

Verse: 855     
Die daer ghinghen ende quamen.
Verse: 856     
Van gods ghenaden dattet quam.

Verse: 857     
Doen men dat zudarium aff nam
Verse: 858     
Dat op sijn ansicht lach,

Verse: 859     
Sijn anschijn men doen sach Manuscript page: 71v  [71v]
Verse: 860     
Der claere sonnen ghelijch

Verse: 861     
Dat dochte hon wonderlijch
Verse: 862     
Allen den gheenen diet saghen.

Verse: 863     
Des en derff nyemant vragen
Verse: 864     
Waeromme dattet waer.

Verse: 865     
Sijn ansicht was soe ouer claer
Verse: 866     
Als die sonne omtrent middach,

Verse: 867     
Dat men nyet wale daer teghen en sach;
Verse: 868     
Men en mochten nyet aen gesien.

Verse: 869     
Sij vielen neder op haer knyen
Verse: 870     
Die eerde dat sij kusten

Verse: 871     
Mit gheisteliker lusten
Verse: 872     
Die sij inden herten droeghen;

Verse: 873     
Voer hard boerste sij doen sloeghen
Verse: 874     
Die gods onderdane;

Verse: 875     
Mit menghen heiten trane
Verse: 876     
Soe netten sij haer ghewant.

Verse: 877     
Sij spraken: "heer heylant,
Verse: 878     
Die dich te rechte besiet,

Verse: 879     
Du en schijnes doot nyet:
Verse: 880     
Du bist nae den vleysche doot,

Verse: 881     
Maer die god die dich geboet
Verse: 882     
Die mochte dich wale gheuen

Verse: 883     
Opuerstentenisse ende leuen.
Verse: 884     
Saltu nu, heer, opuerstaen?

Verse: 885     
Die ghelijck bistu wale ghedaen."


Verse: 886     
Sij lietens gode gewalden

Verse: 887     
Ende wouden op halden
Verse: 888     
Den heilighen lichame

Verse: 889     
In ons heren christus name Manuscript page: 72r  [72r]
Verse: 890     
Ende in sijnen vrede.

Verse: 891     
Doen woerden alle sijne lede
Verse: 892     
Als eyn gloyende yser heyt -

Verse: 893     
Des men die waerheit wale weyt -
Verse: 894     
Dat welck dat ligt inden colen

Verse: 895     
Dat en mochten sij nyet verdolen:
Verse: 896     
Sy moesten den lichame laten staen

Verse: 897     
Doen sijne vonden soe ghedaen.
Verse: 898     
Des waert groot haer rouwe

Verse: 899     
Ende haer yamer euen nouwe.
Verse: 900     
Sij vreysden sich sonder mate

Verse: 901     
Went datse die prelaten
Verse: 902     
Gheysteliken troosten.

Verse: 903     
Sij loefden gode den hoechsten
Verse: 904     
Mit herten ende mit tonghen;

Verse: 905     
Scone psalmen dat sij songhen
Verse: 906     
Daer men gode mede vleet:

Verse: 907     
Dat vers dat daer gheschreuen steet
Verse: 908     
Dat spreect: "exurge domine".

Verse: 909     
Hon was sachte ende wee,
Verse: 910     
Sij waren rouwich ende vroe.

Verse: 911     
Het spreect in dutschen alsoe
Verse: 912     
"Stant op, heer,

Verse: 913     
Ende en slape nyet meer."


Verse: 914     
Schier nae den woerde,

Verse: 915     
Doen sij god verhoerde -
Verse: 916     
Die grote hytte die verghinck.

Verse: 917     
Des ment gheistelike aen vynck
Verse: 918     
Als men mit rechte solde doen.

Verse: 919     
Doen leyde men sinte Seruacium
Verse: 920     
Sijne heilige gebeyne Manuscript page: 72v  [72v]

Verse: 921     
In eyn sylueren vat reyne
Verse: 922     
Dat buten was van golde,

Verse: 923     
Den waren gods holde
Verse: 924     
Die alre eeren wert was.

Verse: 925     
Doen waert ghehoget Sinte Seruaes.
Verse: 926     
Soe heilich was der goede man:

Verse: 927     
Doen men hem te roeren began
Verse: 928     
Soe soeten gore van hem quam

Verse: 929     
Dat nye man sullichs en vernam,
Verse: 930     
Noch balsam noch cynamomijn.

Verse: 931     
Des moet god gheloeft sijn
Verse: 932     
Onser alre sceppare.

Verse: 933     
Doen scheyn eyn liecht claer
Verse: 934     
Ouer den monster bynnen

Verse: 935     
Ende buten in allen synnen,
Verse: 936     
Dat onghewoenliken dochte

Verse: 937     
Den luden - alst wale mochte -
Verse: 938     
Die daer omtrent waren.

Verse: 939     
Sij loefden gode twaren,
Verse: 940     
Alst gheyn wonder en was.

Verse: 941     
Dus waert verhauen sinte Seruaes
Verse: 942     
Inden sconen somertijde,

Verse: 943     
Die gods ghebenediede,
Verse: 944     
Septimo ydus junij.

Verse: 945     
Wildi weten wanneer dat sy?
Verse: 946     
In bramaent opten seuensten dach.

Verse: 947     
Voele scoenre teyken men doe sach.


Verse: 948     
Doen die goede sinte Seruaes

Verse: 949     
Aldus doen verheuen was
Verse: 950     
Mit eeren als hoem wale betam Manuscript page: 73r  [73r]

Verse: 951     
Ende dat die teyken vernam
Verse: 952     
Karole die coninck rike,

Verse: 953     
Doen ontfinck hijt blidelike.
Verse: 954     
Gode gaff hij den loff.

Verse: 955     
Te triecht sprack hij eynen hoff
Verse: 956     
Saen te paesschen daer na.

Verse: 957     
Sinte Seruaes diende hij da
Verse: 958     
Mit gheysteliken moede.

Verse: 959     
Dae gheschieden teyken goede,
Verse: 960     
Dat dede god mit synre macht:

Verse: 961     
Inden seluen paeschnacht
Verse: 962     
Die wijle dat men die lessen las

Verse: 963     
Eyn seer sieck man die ghenas
Verse: 964     
Die langhe was ghehaertscaert

Verse: 965     
God halp haer dat sij gaende waert
Verse: 966     
Ende eyne ander was houellecht

Verse: 967     
Denen waert der rugghe recht
Verse: 968     
Dat was goits gerichte

Verse: 969     
Eyn man die sieck was vander ghichte
Verse: 970     
Ende was verlaemt ende quall -

Verse: 971     
Hi lach daer inden hospitaell -
Verse: 972     
Die ghenas op die selue stonde;

Verse: 973     
Ende eyne ander was ghebonden
Verse: 974     
Mit tween kettenen, daer hij lach,

Verse: 975     
Daer men groten yamer ane sach
Verse: 976     
Beide spade ende vroe:

Verse: 977     
Hij was beseeten daer toe
Verse: 978     
Mitten ouelen gheyste;

Verse: 979     
Dat was dat alre meyste.
Verse: 980     
Dien verloeste god ende sinte Seruaes,

Verse: 981     
Daer grote vroude aff was. Manuscript page: 73v  [73v]


Verse: 982     
Kaerle die coninck goede

Verse: 983     
Hi was in bliden moede
Verse: 984     
Doen god die Teyken daer dede

Verse: 985     
Daer die menschen ter seluer stede
Verse: 986     
Mede waren gheneesen.

Verse: 987     
Die vite deden hij sich leesen
Verse: 988     
Van sinte Seruaes die dae was

Verse: 989     
Hij hoerde sij gherne, dat mense las,
Verse: 990     
Doer liefde ende doer myne;

Verse: 991     
Hij mercte sij ane mit synne;
Verse: 992     
Het was hem sachte ende ghemack

Verse: 993     
Als hij hoerde dat men sprack
Verse: 994     
Van sinte Seruaes leuen.

Verse: 995     
Hij mercte voele euen
Verse: 996     
Die goede werck die hij beghinck;

Verse: 997     
Dien loen dien hij ontfinck
Verse: 998     
Dat conde hi voele wael verstaen.

Verse: 999     
Hi liet in sijn herte gaen
Verse: 1000     
Ende was des voele vroe

Verse: 1001     
Dat hij verhauen was alsoe.
Verse: 1002     
Aen hoem hadde hi goeden troost,

Verse: 1003     
Des hij heme voer tijts hadde verloost
Verse: 1004     
Vanden heyden, doen hij vacht;

Verse: 1005     
Des was hij heme dienstacht
Verse: 1006     
Daer nae went in sijnen doot,

Verse: 1007     
Went hij hem verloeste vuter noet.


Verse: 1008     
Als kaerle doen verschiet

Verse: 1009     
Daer nae quam dat deensche dyet
Verse: 1010     
In dat lant mit ghewalt,

Verse: 1011     
Des mennich herde seer ontgalt Manuscript page: 74r  [74r]
Verse: 1012     
Daer in lutteringhen

Verse: 1013     
Daer sijt mochten bedwynghen
Verse: 1014     
Tusschen die mase ende den Rijn.

Verse: 1015     
Des en mocht ander raet sijn
Verse: 1016     
Dat lant hadden sij all veruochten.

Verse: 1017     
Des sij ghenyeten mochten
Verse: 1018     
Dat roefden sij ende namen,

Verse: 1019     
Doen sij te triecht quamen
Verse: 1020     
Daer die goede synte Seruaes

Verse: 1021     
Verhauen ende gheeert was.
Verse: 1022     
Ende dat werde heylichdome

Verse: 1023     
Dat doen was in sijnen doeme
Verse: 1024     
Dat wouden sij int vuyr verbernen,

Verse: 1025     
Daer sinte Seruaes was bynnen
Verse: 1026     
Die sich wale heerlijck wrack.

Verse: 1027     
Mit ledderen clommen sij opt daeck,
Verse: 1028     
Sij ontstaken die kerke

Verse: 1029     
Mit vuyre ende mit werke
Verse: 1030     
Mit droeghen houte ende mit stroe.

Verse: 1031     
Des woerden sij voele onvroe
Verse: 1032     
Want die somighe woerden verbrant,

Verse: 1033     
Sij selue ende haer ghewant,
Verse: 1034     
Van haers selfs vuyre.

Verse: 1035     
Sij becochtent herde duyre
Verse: 1036     
Dat sij die kerke ane staken.

Verse: 1037     
Den hals die somighe braken
Verse: 1038     
Die onsachte sneefden.

Verse: 1039     
Aen den muer die somighe cleefden
Verse: 1040     
Die men qualijck sach gebaren Manuscript page: 74v  [74v]

Verse: 1041     
Als off sij onghehuer waren.
Verse: 1042     
Dat dede god der leuende.

Verse: 1043     
Die sobighe bleuen cleuende
Verse: 1044     
Aen dat daeck mitten handen

Verse: 1045     
Tot dat sij sich bekanden.
Verse: 1046     
Die alsoe waren beraden

Verse: 1047     
Dat sij god ghenade baden
Verse: 1048     
Ende sanctus Seruacium

Verse: 1049     
Dien hij ghenade wolde doen,
Verse: 1050     
Denen vergaff hij sijnen toren.

Verse: 1051     
Dander bleuen alle verloren.
Verse: 1052     
Alsoe wrack sich sinte Seruaes.

Verse: 1053     
Lodewijch die coninck was,
Verse: 1054     
Hij was coninck karles sone.

Verse: 1055     
Van hem willich uch cont doene
Verse: 1056     
Eyne reden cortelike:

Verse: 1057     
Hij hadde vranckrike
Verse: 1058     
Dat hij mochte bedwinghen

Verse: 1059     
Ende daer toe alle lutteringhen;
Verse: 1060     
Sijn rijck ghinck bis aen den Rijn.

Verse: 1061     
Ende lodewijch die sone sijn.
Verse: 1062     
Die ghecroende ende ghewijede,

Verse: 1063     
Hij hadde hoff in dien tijde
Verse: 1064     
In dien keersdaghen te Coelen

Verse: 1065     
Openbaer ende onuerhoelen;
Verse: 1066     
Sijn hoechtide dat was heerlijch.

Verse: 1067     
Doen quam daer hertoech heynrich
Verse: 1068     
Van Sassen, des conincks maech,

Verse: 1069     
Den hij gherne dae sach Manuscript page: 75r  [75r]
Verse: 1070     
Want hij was rijck ende weert;

Verse: 1071     
Hij droech den Coninck sijn sweert
Verse: 1072     
Beide te monster ende te houe.

Verse: 1073     
Die voerste was in groten loue;
Verse: 1074     
Hij condt heerliken ende wael doen

Verse: 1075     
Mit coninckliken loen
Verse: 1076     
Ende mit heerliken dinghen:

Verse: 1077     
Hij gaff hem lutteringhen
Verse: 1078     
Te leen van sijnre hant,

Verse: 1079     
Dat heerscap ende dat goede lant
Verse: 1080     
Vander masen tot opden Rijn.

Verse: 1081     
Hij hielt hem dat wale schijn
Verse: 1082     
Dat hij was sijn lieue neue:

Verse: 1083     
Herde heerlijck was die gaue.
Verse: 1084     
Die ontfinck hij danckbaerlike.

Verse: 1085     
Het was dien van vranckrike
Verse: 1086     
Te groten danck ghedoen

Verse: 1087     
Dat hijt van heme wolde ontfoen.


Verse: 1088     
Dat leen dat was heerlijch.

Verse: 1089     
Doen quam der hertoech heynrijch
Verse: 1090     
Te triecht schier daer nae.

Verse: 1091     
Hij hadde sijnen hoff al dae.
Verse: 1092     
Sijne hertochdom hij dae besat,

Verse: 1093     
Dat was des landes houft stat.
Verse: 1094     
Die heeren hij doen besande

Verse: 1095     
Ende die heeren vanden lande,
Verse: 1096     
Die gherne tot hem quamen

Verse: 1097     
Doen si die reden vernamen. Manuscript page: 75v  [75v]
Verse: 1098     
Dat lant deder in sijnen eyt,

Verse: 1099     
Al waest den somighen leyt
Verse: 1100     
Het waert hem all gehoersam.

Verse: 1101     
Ich en weyt wie dat sent quam
Verse: 1102     
Dat die van vranckrijck

Verse: 1103     
Daden alsoe boeslike
Verse: 1104     
Dat sij in eyn ghedroeghen

Verse: 1105     
Ende haren concinck versloeghen,
Verse: 1106     
Lodewijch karles sone -

Verse: 1107     
Wie mochten sij qualiker ghedoen -
Verse: 1108     
Die haer heer was gheboren.

Verse: 1109     
Dat was leyt ende toren
Verse: 1110     
Den hertoghe heynrike.

Verse: 1111     
Hij dede wael die ghelijke
Verse: 1112     
Mit torentliken dinghen.

Verse: 1113     
Hij ontfinck alle lutteringhen
Verse: 1114     
Vander roemscher cronen

Verse: 1115     
Vanden rijne totter sonen
Verse: 1116     
Te toerne den karlinghen.

Verse: 1117     
Sy moetens ghehinghen
Verse: 1118     
Want sij en condens nyet ghekeren.

Verse: 1119     
Nochtan en wolde hijs nyet ontberen.
Verse: 1120     
Dat stont hon lasterlike

Verse: 1121     
Want het tot honnen rike
Verse: 1122     
Ghehoersam was daer beuoren;

Verse: 1123     
Dat hadden sij doen verloren.


Verse: 1124     
Die selue hertoch heynrike

Verse: 1125     
Hij was vroet ende louelike.
Verse: 1126     
Sent dat hij te triecht quam Manuscript page: 76r  [76r]

Verse: 1127     
Ende die werdicheit vernam
Verse: 1128     
Van sinte Seruaes, die daer lach,

Verse: 1129     
Dat hijs hoerde ende sach,
Verse: 1130     
Dat meercte hij in goede.

Verse: 1131     
Heme waert des te moede
Verse: 1132     
Ende vercoessen teynen patrone

Verse: 1133     
Doer sijne teyke scone.
Verse: 1134     
Die gheweldighe man

Verse: 1135     
Hi dede den raet dat hij gewan
Verse: 1136     
Sinte Seruaes stole ende sijnen staff.

Verse: 1137     
Hij verwerff dat ment hem gaff.
Verse: 1138     
Wijsseliken hijt bedachte.

Verse: 1139     
Doen hijt in sassen brachte
Verse: 1140     
Die hertoghe, der edel heer,

Verse: 1141     
In sinte Seruaes eer
Verse: 1142     
Stichte hij eyne abdye all dae

Verse: 1143     
By der boden, als ich verstae, -
Verse: 1144     
Soe heyt dat water dat dae gheyt

Verse: 1145     
Daer dat cloester by steyt
Verse: 1146     
Van edelen cloester vrouwen.

Verse: 1147     
Men maecht verre aenscouwen
Verse: 1148     
Want het staet alsoe

Verse: 1149     
Op eynen berch hoe
Verse: 1150     
Ende is herde rijch

Verse: 1151     
Schone ende heerlijch.
Verse: 1152     
Quiddelinghen borch die vrye

Verse: 1153     
Soe heytet die heerlyke abdye.
Verse: 1154     
Sij heeft wale menghen heerliken man. Manuscript page: 76v  [76v]

Verse: 1155     
Hij was salich diere ye began.


Verse: 1156     
Der hertoech heynrijch

Verse: 1157     
Sijn leuen was heerlijch.
Verse: 1158     
Die heilighe sinte Seruaes

Verse: 1159     
Die sijn patroen was,
Verse: 1160     
Hij en liets hem ongheloent nyet.

Verse: 1161     
Doen die heer verschiet
Verse: 1162     
Mocht hem wel helpen sinte Seruaes

Verse: 1163     
Van dies des hoem noet was.
Verse: 1164     
Men bestade den werden

Verse: 1165     
Mit eeren totter eerden
Verse: 1166     
Als men van rechte solde.

Verse: 1167     
God gheue heme sijne holde
Verse: 1168     
Ende den ewighen lijff.

Verse: 1169     
Noch doe leefde sijn edel wijff
Verse: 1170     
Ende Otte sijn lieue kint:

Verse: 1171     
Hij waert te Romen keyser sent.


Verse: 1172     
Doen men sijnen vader begroeff

Verse: 1173     
Gheweldichlijch hij sich erhoeff
Verse: 1174     
Als die stoute lewe doet

Verse: 1175     
Ende hadde manliken moet
Verse: 1176     
Ende hadde daer toe goeden sen

Verse: 1177     
Tallen tijden, ich seker ben,
Verse: 1178     
Daer hijse wolde keeren.

Verse: 1179     
Onder hem soet stont mit eeren
Verse: 1180     
Gheystelike ghestichte

Verse: 1181     
Ende werrentlijck gerichte.
Verse: 1182     
Dat hielt hij eerlijcke Manuscript page: 77r  [77r]

Verse: 1183     
Ende maecte inden rike
Verse: 1184     
Den armen ghenade ende vrede

Verse: 1185     
Ende gaff den riken wijse rede.
Verse: 1186     
Te romen voer hij sijne vaert

Verse: 1187     
Ende werff dat hij ghewijet waert
Verse: 1188     
Heerliken all openbaer.

Verse: 1189     
Doen spraken die romaer
Verse: 1190     
Dat sijs waren vroe

Verse: 1191     
Dat hem was comen alsoe,
Verse: 1192     
Dat eyn soe wale volkomen man

Verse: 1193     
Soe grote heerscap dae ghewan,
Verse: 1194     
Dien god all daer sande

Verse: 1195     
Van den dutschen lande.


Verse: 1196     
Otte was eyn seghe salich man.

Verse: 1197     
Doen hij dat rike ghewan
Verse: 1198     
Mit groter eeren hijt behielt.

Verse: 1199     
Bynnen sijnen tijden soe ghevielt
Verse: 1200     
Dat hij bussscopdome stichtede

Verse: 1201     
Ende dat rijke berichtede
Verse: 1202     
In eyns keysers stat.

Verse: 1203     
Sijn moeder hem deckwijle bat
Verse: 1204     
In moederliker mynnen

Verse: 1205     
Dat hi haer hulpe ghewynnen
Verse: 1206     
Sinte Seruaes ghebeyne,

Verse: 1207     
Dat heilighe ende dat reyne,
Verse: 1208     
Want sy den godes holde

Verse: 1209     
Gherne eer doen wolde;
Verse: 1210     
Oft sijt mochte leuen

Verse: 1211     
Dat sij hem haer eyghen wolde gheuen Manuscript page: 77v  [77v]
Verse: 1212     
Ende cloestere ende kerken

Verse: 1213     
In sijne eer solde laten werken.
Verse: 1214     
Monstere wolde sij vryen

Verse: 1215     
Ende in sijne eer ghebenedyen
Verse: 1216     
Nae haers soens rade

Verse: 1217     
Ende dat hij dan dade
Verse: 1218     
Daer mede dat hij woude doen.

Verse: 1219     
Soe langhe bat sij haren soen
Verse: 1220     
Mit liste ende mit synne

Verse: 1221     
Tot dat heme die mynne
Verse: 1222     
Van sijnre moeder gheryet

Verse: 1223     
Dat hijt en mochte laten nyet,
Verse: 1224     
Dat hij haren wille dede

Verse: 1225     
Ende leystede hare bede.


Verse: 1226     
Der coninck otte die ghewerde

Verse: 1227     
Sijnre moeder des sij begherde
Verse: 1228     
Des hij wale gheweldich was.

Verse: 1229     
Doen waert die goede sinte Seruaes
Verse: 1230     
Van triecht gheuoert alsoe.

Verse: 1231     
Die sassen waren voele vroe
Verse: 1232     
Hi was haer salicheit ende haer heyll

Verse: 1233     
Des sij ghenoten eyn groot deyll
Verse: 1234     
Bennen drien Jaren.

Verse: 1235     
Ende die van triecht waren
Verse: 1236     
Mit yamer beuanghen

Verse: 1237     
Doent hon soe was erganghen;
Verse: 1238     
Dat was haer rouwe ende toren

Verse: 1239     
Dat sij alsoe hadden verloren
Verse: 1240     
Haren troost, den reynen:

Verse: 1241     
Sy mochten byllich weynen. Manuscript page: 78r  [78r]
Verse: 1242     
Yamerlijck was haer claghe

Verse: 1243     
Beide mit nacht ende mit daghe
Verse: 1244     
Dat hon des nyet en verdroet.

Verse: 1245     
Maer der gheenre vroude was groot
Verse: 1246     
Die sint Seruaes voerden.

Verse: 1247     
Voele balde sij sich roerden
Verse: 1248     
Mit vrouden ende mit sanghe

Verse: 1249     
Allen die straten langhe
Verse: 1250     
Westualen ende sassen dorch

Verse: 1251     
All tot quiddelinghen borch.
Verse: 1252     
Daer brachten sij den heylant.

Verse: 1253     
All daer sij voeren doer die lant
Verse: 1254     
Mennich teyken men daer sach

Verse: 1255     
Beyde nacht ende dach,
Verse: 1256     
Voele ende ontellike

Verse: 1257     
Die god van hiemelrike
Verse: 1258     
Sinte Seruaes ter eeren dede.

Verse: 1259     
Des loefde men hem in mengher stede.


Verse: 1260     
Die teyken waren louelijck

Verse: 1261     
Ende der loff was heerlijck
Verse: 1262     
Ende men gaf den waren gode

Verse: 1263     
Ende sinte Seruaes sijnen bode
Verse: 1264     
Wijde achter den lande

Verse: 1265     
Menghe rijke offerande
Verse: 1266     
Van ouden ende van jonghen.

Verse: 1267     
Doghentlike sy songhen
Verse: 1268     
Bouen inder lochten

Verse: 1269     
Dat sijt horen mochten
Verse: 1270     
Die keersten, als sij daden: Manuscript page: 78v  [78v]

Verse: 1271     
Het quam bi gods ghenaden.


Verse: 1272     
Doen der heer loefsam

Verse: 1273     
Te quiddelinghen borch quam,
Verse: 1274     
Die goede sinte seruaes,

Verse: 1275     
Grote vroude doen daer was.
Verse: 1276     
Heerlijck was der ontfanck

Verse: 1277     
Ende heerlijck was doe haer ghesanck.
Verse: 1278     
Die edele cloester vrouwen

Verse: 1279     
Sy ontfinghen hem mit trouwen,
Verse: 1280     
Die louelike gemmen,

Verse: 1281     
Ende mit vroliken stemmen,
Verse: 1282     
Die reyne gods brude,

Verse: 1283     
Ende ander goede lude
Verse: 1284     
Die langhe sijns hadden begheert.

Verse: 1285     
Hij was der eeren wale weert
Verse: 1286     
Die heilighe sinte Seruaes.

Verse: 1287     
Groten yamer doen was
Verse: 1288     
Te triecht alle die drie iaer.

Verse: 1289     
Dat mach men weten wel voerwaer.
Verse: 1290     
Alsoe voele als der Sassen

Verse: 1291     
Haer vroude was ghewassen
Verse: 1292     
Soe wies triecht die rouwe.

Verse: 1293     
Die wijse ende die ghetrouwe
Verse: 1294     
Sinte Seruase dienstman,

Verse: 1295     
Dien soe leyde was ghedaen
Verse: 1296     
Dat hon haer troost was ghenomen,

Verse: 1297     
Sij waren des in ey comen
Verse: 1298     
Verholen, nyet openbaer -

Verse: 1299     
Ich en weyt wie mennich daer Manuscript page: 79r  [79r]
Verse: 1300     
Die saken ouerdachten

Verse: 1301     
Ende dat wolden achten
Verse: 1302     
Off sijt mochten ghedoen -

Verse: 1303     
Dat sij sanctus Seruacium
Verse: 1304     
Weder mochten brenghen

Verse: 1305     
Woldes hon god ghehenghen
Verse: 1306     
Dats hon stade ghelaghe.

Verse: 1307     
Sij satten in die waghe
Verse: 1308     
Beide lijff ende goet:

Verse: 1309     
Dat ryet hon haer manlike moet.


Verse: 1310     
Te sassen voeren sij nae

Verse: 1311     
Ende dienden soe langhe dae
Verse: 1312     
Went sij woerden heymelijch.

Verse: 1313     
Haer seden waren eerlijch
Verse: 1314     
Ende haer werken der sij plaghen

Verse: 1315     
Tot dat sij wale besaghen
Verse: 1316     
Die seden ende die gheleghentheiden.

Verse: 1317     
Dit quam van groter doghentheiden
Verse: 1318     
Dat sij des begonden.

Verse: 1319     
Doe sijt all ondervonden
Verse: 1320     
Wie derre Costeryen plach

Verse: 1321     
Ende waer sinte Seruaes lach,
Verse: 1322     
Die gods ghebenediede,

Verse: 1323     
Doen waert eyn hoechtijde
Verse: 1324     
Daer arme ende rijke

Verse: 1325     
Begonden werdelike,
Verse: 1326     
Die lude vanden lande

Verse: 1327     
Dient god te moede sande.
Verse: 1328     
Inden cloester ende inder stat

Verse: 1329     
Der eyn vrunt den anderen bat Manuscript page: 79v  [79v]
Verse: 1330     
Als men ten hoechtijden doet.

Verse: 1331     
Doen waert dat hoechtijde voele goet
Verse: 1332     
Mit vieren ende mit waken

Verse: 1333     
Mit vrouden in mengher saken
Verse: 1334     
Mit drincken ende mit weertscapen

Verse: 1335     
Mit mynnen ende mit vrientscapen.
Verse: 1336     
Twee daghen ende eyne nacht

Verse: 1337     
Dat sij waecten ouer macht.
Verse: 1338     
Sij speelden ende sij riepen.

Verse: 1339     
Ende doen si doen ontsliepen
Verse: 1340     
Des anderen nachts daer nae

Verse: 1341     
Doen waest voele stille dae
Verse: 1342     
Want sij sliepen vaste;

Verse: 1343     
Weerde ende ouch die gaste,
Verse: 1344     
Die vrouwen inden cloester,

Verse: 1345     
Dyenaer ende kuster,
Verse: 1346     
Sij en condens nyet ghelaten

Verse: 1347     
Haers selues sij vergaten;
Verse: 1348     
Blusschen lieten sij dat liecht.

Verse: 1349     
Die doen daer waren van triecht
Verse: 1350     
Van sinte Seruaes lande geboren

Verse: 1351     
Sij hadden langhe daer beuoren
Verse: 1352     
Haer dinck daer toe beraden -

Verse: 1353     
Alse die wijsliken daden -
Verse: 1354     
Wie sij vuten lande queemen

Verse: 1355     
Off sy sinte seruaes neemen.
Verse: 1356     
Dat hadden sij te voren bedacht.

Verse: 1357     
Het was inder middernacht
Verse: 1358     
Doen hon gheluck gaff die stade.

Verse: 1359     
Doen berouwede hon haren scade. Manuscript page: 80r  [80r]
Verse: 1360     
Haer leuen setten sij aen eyn heyll:

Verse: 1361     
Sij sneden aff die clocken seyll
Verse: 1362     
Vanden clocken die daer hynghen.

Verse: 1363     
Totter altaer sy ghinghen.
Verse: 1364     
Doe sij daer toe quamen

Verse: 1365     
Dat schrijn dat sij doen namen
Verse: 1366     
Daer sinte Seruaes in lach,

Verse: 1367     
Die haer herte verlichte als der dach.
Verse: 1368     
Nae hon sloeten sij die doere

Verse: 1369     
Doen sij quamen daer voere.
Verse: 1370     
Mit anxte ende mit sorghen

Verse: 1371     
Sij riepen: "god wille ons borghen."
Verse: 1372     
Dat lant ruymden sij daer mede.

Verse: 1373     
Sij wisten wael der lude sede
Verse: 1374     
Ende hadden wale bekant

Verse: 1375     
Die rechte weghe doer dat lant.


Verse: 1376     
Dat lant sij doen ruymden,

Verse: 1377     
Dat sij doe nyet en versuymden
Verse: 1378     
Daer sy om quamen daer.

Verse: 1379     
Doen mens int cloester waert gewaer,
Verse: 1380     
Die des Cloesters plaghen,

Verse: 1381     
Doen sij den scade besaghen
Verse: 1382     
Dat ontfoert was sinte Seruaes,

Verse: 1383     
Groten yamer doen daer was
Verse: 1384     
Inden lande ouer all.

Verse: 1385     
Als sij vernamen den vall
Verse: 1386     
Ende die vreyselike mere,

Verse: 1387     
Quiddelinghen burghere,
Verse: 1388     
Doen was groot claghe dae. Manuscript page: 80v  [80v]

Verse: 1389     
Ghewapent volchden sij hon nae.
Verse: 1390     
Dat was doen al te spade:

Verse: 1391     
Eer sijs woerden te rade
Verse: 1392     
Dat sij te samen ghequamen

Verse: 1393     
Ende haer wapen ghenamen,
Verse: 1394     
Soe waren sij soe verre gheuaren

Verse: 1395     
Dat sij vut haren oughen waren;
Verse: 1396     
Sij en mochtense nyet eruolghen.

Verse: 1397     
Des waren sij seer verbolghen.
Verse: 1398     
Dat wolde die goede sinte Seruaes

Verse: 1399     
Ende god des die ghewalt was.
Verse: 1400     
Dat waert hon voele wale bekant:

Verse: 1401     
Anders en mochten sij doer dlant
Verse: 1402     
Noch van danne moghen comen;

Verse: 1403     
God hadse in sijne hoede ghenomen
Verse: 1404     
Ende in sijnen gheleyde.

Verse: 1405     
Sij voeren mit arbeyde
Verse: 1406     
Beide spade ende vroe.

Verse: 1407     
Soe lange daden sij daer toe
Verse: 1408     
Dat sij te lande quamen.

Verse: 1409     
Ende doent die van triecht vernamen
Verse: 1410     
Doen waren sijs blide ende vroe

Verse: 1411     
Datse god wolde troesten soe.


Verse: 1412     
Doen men dat te triecht vernam

Verse: 1413     
Dat haer troost weder quam,
Verse: 1414     
Die weerde heer sinte Seruaes,

Verse: 1415     
Grote vroude doen daer was.
Verse: 1416     
Als sij van recht souden sijn

Verse: 1417     
Dat deden sij wale in schijn.
Verse: 1418     
Daer toech groot volck teghen Manuscript page: 81r  [81r]

Verse: 1419     
Beide in straten ende in weghen
Verse: 1420     
Beide arme ende rike;

Verse: 1421     
Sy ontfinghenten vrolike
Verse: 1422     
Die Clercken mitten leken.

Verse: 1423     
Daer dede god scone teeken
Verse: 1424     
Doer sinte Seruaes sijnen knecht:

Verse: 1425     
Daer worden cropele gaende recht
Verse: 1426     
Ende recht gaen die Cromme

Verse: 1427     
Daer woerden sprekende die stomme;
Verse: 1428     
Mitten gods gheloeue

Verse: 1429     
Woerden sprekende die doeue
Verse: 1430     
Te dien seluen stonden.

Verse: 1431     
Eyn die daer quam ghebonden
Verse: 1432     
Mitten boesen gheyste,

Verse: 1433     
Des dede hem god volleyste
Verse: 1434     
Ende sinte Seruaes, dat hijne verloeste

Verse: 1435     
Ende sijne vriende ghetrooste.
Verse: 1436     
Dat was merkelijck ghenoech.

Verse: 1437     
Eyn die water Calff droech,
Verse: 1438     
Die ydropocus ghenant was,

Verse: 1439     
Dien eerde god ende sinte Seruaes
Verse: 1440     
Dat hem die water sucht verghinck.

Verse: 1441     
Doen men den heilighen heer ontfinck
Verse: 1442     
Sinte Seruaes in gods namen,

Verse: 1443     
Die Clocken luyden altesamen
Verse: 1444     
Alleyne mitter goids cracht.

Verse: 1445     
Die teyken waren eeracht.


Verse: 1446     
Die ghoids ghenade was daer groot

Verse: 1447     
Des mennich menssche doen ghenoet. Manuscript page: 81v  [81v]
Verse: 1448     
Alle die daer quamen

Verse: 1449     
Die die teykenen vernamen,
Verse: 1450     
Vroliken sij doen songhen;

Verse: 1451     
Mit herten ende mit tonghen
Verse: 1452     
Hoeuen sij ane den gods loff.

Verse: 1453     
Doen sij quamen opten vrijthoff
Verse: 1454     
Voer des monsters doere,

Verse: 1455     
Doen was daer groot volck voere
Verse: 1456     
Buten ende bynnen,

Verse: 1457     
Diene ontfinghen mit mynnen
Verse: 1458     
Mit loue ende mit sanghe

Verse: 1459     
Mit gheysteliken ontfanghe
Verse: 1460     
Alst den heer wale betam,

Verse: 1461     
Doen hij in dat monster quam
Verse: 1462     
In sijn eyghen huys te triecht,

Verse: 1463     
Daer dat ghewarighe gods liecht
Verse: 1464     
In eynen stillen ghedencken

Verse: 1465     
Die kerssen dede ontfencken
Verse: 1466     
Den luden inden handen,

Verse: 1467     
Die vanden goids vuyr ontbranden
Verse: 1468     
Liecht ende vtermaten scone,

Verse: 1469     
Ane den muer ende ane die crone
Verse: 1470     
Ende op die Candelaer

Verse: 1471     
Soe dat ment openbaer
Verse: 1472     
Die gods teyken daer sach.

Verse: 1473     
Mit recht viert men den dach
Verse: 1474     
Die ligt inden bramaende

Verse: 1475     
Des Seuenden daechs aengoende
Verse: 1476     
Als inden boeken daer steyt Manuscript page: 82r  [82r]

Verse: 1477     
Als hier te voren is gheseyt.
Verse: 1478     
Hets recht dat men sijne feeste begheyt

Verse: 1479     
Gheystelike ende scone;
Verse: 1480     
Ende vander translacione

Verse: 1481     
Dat sinte Seruaes waert erhauen
Verse: 1482     
Vuter eerden daer hij lach begrauen.

Verse: 1483     
Dat quam beide op eynen dach
Verse: 1484     
Dat woude god diet al vermach.



Verse: 1485     
Sinte Seruaes dienstman
Verse: 1486     
Die ich ghenoemen nyet en can

Verse: 1487     
Diene weder hadden bracht
Verse: 1488     
Van Sassen mitter gods cracht,

Verse: 1489     
Sij ghinghen ten lecter staen
Verse: 1490     
Want sij hadden daer om ghedaen

Verse: 1491     
Alsoe ghedanen arbeyt.
Verse: 1492     
Sij seiden alle die waerheit

Verse: 1493     
Wie sij den heilighen heer
Verse: 1494     
Haelden alsoe verre

Verse: 1495     
Ende wie sij danne quamen
Verse: 1496     
Doent die van Sassen vernamen

Verse: 1497     
Die seer waren verbolghen,
Verse: 1498     
Doen sij hon solden volghen

Verse: 1499     
Ghewapent mit groten scaren;
Verse: 1500     
Wie sij god wolde bewaren

Verse: 1501     
Vanden groten volke;
Verse: 1502     
Wie dat eyne neuel wolke

Verse: 1503     
Ouer die Sassen quam
Verse: 1504     
Die hon den rechten wech benam

Verse: 1505     
Dat hon onkondich was der aert:
Verse: 1506     
Want hon dat weder waert Manuscript page: 82v  [82v]

Verse: 1507     
Soe duyster vtermaten
Verse: 1508     
Dat sij mysden der straten

Verse: 1509     
Dat sij te dien stonden
Verse: 1510     
Des weechs nyet en vonden

Verse: 1511     
Daer sij henen wolden;
Verse: 1512     
Sij en wisten waer sij solden

Verse: 1513     
Haere nyrghen gheyn twaren
Verse: 1514     
Ende lieten sinte Seruase varen

Verse: 1515     
Ende sijne man in gods vrede.
Verse: 1516     
Den Sassen woerden haer lede

Verse: 1517     
Alsoe swaer als eyn steyn.
Verse: 1518     
Ende ouer sinte Seruaes scheyn

Verse: 1519     
Dat heilighe hiemelsche liecht
Verse: 1520     
Ende ouer sijne dienstman van triecht

Verse: 1521     
Diene mit trouwen voerden.
Verse: 1522     
Herde schier sij sich roerden

Verse: 1523     
Sijne lieue vaert ghenote.
Verse: 1524     
Sij hadden hulpe groot

Verse: 1525     
Die hon der goede god beriet,
Verse: 1526     
Die ouch dat ysrahelsche diet

Verse: 1527     
Vut Egipten leyde
Verse: 1528     
Ende hon wael bereide

Verse: 1529     
Des weechs ende der snelden.
Verse: 1530     
Dat seiden sij ende vertelden

Verse: 1531     
Armen ende riken
Verse: 1532     
Den luden alle ghelijken

Verse: 1533     
Mit openbaren woerden.
Verse: 1534     
Doe spraken sij diet hoerden:

Verse: 1535     
"In nomine domini
Verse: 1536     
Der gheware god geloeft sy." Manuscript page: 83r  [83r]



Verse: 1537     
Doen die goede sinte Seruaes
Verse: 1538     
Te triecht weder comen was

Verse: 1539     
Daer en god ghesande,
Verse: 1540     
Doen was daer inden lande

Verse: 1541     
Mennich mensche herde vroe.
Verse: 1542     
Daer nae schier quaemt alsoe

Verse: 1543     
Dat dat rijck bleyff hereloes
Verse: 1544     
Ende der Coninck sijn lijf verloes

Verse: 1545     
Die des rijcks doen plach,
Verse: 1546     
Den men mit eeren noemen mach,

Verse: 1547     
Otte, des Conincks otten sone,
Verse: 1548     
Dien god die eer wolde doen

Verse: 1549     
Dat hij dat Coninckrijck
Verse: 1550     
Besat herde eerlijck,

Verse: 1551     
Behielt ende berichtede
Verse: 1552     
Ende busscopdome stichtede,

Verse: 1553     
Die weder die grieken vacht
Verse: 1554     
In Calabren mit groter cracht.



Verse: 1555     
Doen die coninck doot was
Verse: 1556     
Doen stont dat rijck, sijt seker das,

Verse: 1557     
Menghen dach onberaden
Verse: 1558     
Dat die menghe onrechte daden

Verse: 1559     
Den goeden ende mennich onghemack,
Verse: 1560     
Dat nyemant en richte noch en wrack

Verse: 1561     
Alst herde wale bescheyn.
Verse: 1562     
Eer die voersten des woerden eyn

Verse: 1563     
Dat eyn ander coninck waert ghecoren
Verse: 1564     
Soe hadde sinte Seruaes verloren

Verse: 1565     
Eyn goet dat bij der moselen lach,
Verse: 1566     
Dat sijn eyghen was menghen dach

Verse: 1567     
Ende sijn is noch hude. Manuscript page: 83v  [83v]
Verse: 1568     
Dat namen hem quade lude

Verse: 1569     
Bij Couelense herde nae:
Verse: 1570     
Onrechte heeren woenden dae

Verse: 1571     
Dijt hoem namen mit ghewalt,
Verse: 1572     
Des die somighe seer ontgalt.

Verse: 1573     
Dus waert berouft sinte Seruaes
Verse: 1574     
Dat doch groot onrecht was.

Verse: 1575     
Dat hij sijn eyghen hadde verloren
Verse: 1576     
Des hadden rouwe ende toren

Verse: 1577     
Sijn vrunt goede.
Verse: 1578     
Doen woerden sijs te moede

Verse: 1579     
Dat men sijne kasse daer droech
Verse: 1580     
Ende sijns heyldoms ghenoech

Verse: 1581     
Dat goet was ende gheweere,
Verse: 1582     
Des die quade roeuere

Verse: 1583     
Herde seer ontgolden
Verse: 1584     
Die sich nyet beteren en wolden.



Verse: 1585     
Doen sinte Seruaes daer was comen.
Verse: 1586     
Die hem sijn goet hadden benomen

Verse: 1587     
Sij verloren voele meer:
Verse: 1588     
Siele, lijff, goet end eer

Verse: 1589     
All daer sij in goeden hoeghen saten,
Verse: 1590     
Vroelijck droncken ende aten

Verse: 1591     
Ende wale mit vreden waenden sijn.
Verse: 1592     
Dat waert haren ongheluck schijn:

Verse: 1593     
Die boese gheyst daer quam
Verse: 1594     
Die sommighen mit lyue ende ziele nam

Verse: 1595     
Ende voerdese inder hellen.
Verse: 1596     
Die andere, haer ghesellen,

Verse: 1597     
Dien god die ghenade wolde gheuen Manuscript page: 84r  [84r]
Verse: 1598     
Dat sij behielden haer leuen,

Verse: 1599     
Doen sij die waerheit vernamen
Verse: 1600     
Tot sinte Seruaes dat sij quamen

Verse: 1601     
Mit gheysteliken rade
Verse: 1602     
Ende soechten sijne ghenade

Verse: 1603     
Ende beterden haer schulde
Verse: 1604     
Ende erworuen sijne hulde

Verse: 1605     
Haer eyghen gauen sij heme om dat
Verse: 1606     
Dat sij versoenden des te bat.



Verse: 1607     
Doen die heilighe man
Verse: 1608     
Sijn eyghen weder ghewan,

Verse: 1609     
Die gheweldighe sinte Seruaes,
Verse: 1610     
Ende dat wonder dat dae was

Verse: 1611     
Gheschiet all openbaer,
Verse: 1612     
Doen ghinck die nyemaer

Verse: 1613     
Achter lande wijde.
Verse: 1614     
Doen baden in dien tijde

Verse: 1615     
Van Coulense die heerscap
Verse: 1616     
Doer gheystelike broederscap

Verse: 1617     
Dat ment hon ter eeren wolde doen
Verse: 1618     
Ende men sanctus Seruacium

Verse: 1619     
Hon daer naerre brechte.
Verse: 1620     
Sijne priesteren ende dienst knechte

Verse: 1621     
Waren alsoe beraden
Verse: 1622     
Dat sijt gherne daden.

Verse: 1623     
Doen men die meer vernam
Verse: 1624     
Groot volck daer integhen quam

Verse: 1625     
Dien ment gheboet ende bat
Verse: 1626     
Van Couelentze vuter stat

Verse: 1627     
Ende vanden lande alomme, Manuscript page: 84v  [84v]
Verse: 1628     
Die wijse ende die domme.

Verse: 1629     
Doen was daer te diere stont
Verse: 1630     
Mensschen mennich dusent

Verse: 1631     
Mitt heyldoems ghenoeghen.
Verse: 1632     
Haer crucen die sij droeghen.

Verse: 1633     
Synghende sy doen ghinghen,
Verse: 1634     
Mit eeren sijne ontfinghen.

Verse: 1635     
Aen eynen velde wijde,
Verse: 1636     
Daer stont aender suden sijden

Verse: 1637     
Eyn berch scone ende hoe.
Verse: 1638     
God van hiemel wolde alsoe

Verse: 1639     
Dat sulck heylichdom daer was
Verse: 1640     
Dat eeren wolde sinte Seruaes

Verse: 1641     
Die voele guets stichtede:
Verse: 1642     
Die kasse sich op richtede

Verse: 1643     
Ende neych daer henen .drie. stont
Verse: 1644     
Alst oft woude segghen: "blijft gesont."

Verse: 1645     
Sinte Seruaes die eerlike,
Verse: 1646     
Hij dede al dies ghelike

Verse: 1647     
Als off hij orloff nemen wolde
Verse: 1648     
Doen dede der gods holde

Verse: 1649     
Als die danne wolde keren.
Verse: 1650     
Doen voer hij danne mit eren.



Verse: 1651     
Dat scheiden dat was heerlijck.
Verse: 1652     
Nu hoert wiet daer na quam waerlike

Verse: 1653     
Te golse, dat daer bij was,
Verse: 1654     
Daer eyghen hadde sinte Seruaes

Verse: 1655     
Ende daer toe wijngarde:
Verse: 1656     
Die woerden verwoest haerde;

Verse: 1657     
Dat berichtede hij wale sent.
Verse: 1658     
Doen ghingen der gebeuren kint Manuscript page: 85r  [85r]

Verse: 1659     
Des nachts inden wijngaert -
Verse: 1660     
Dat hon tonghemake waert -

Verse: 1661     
Ende stalen die wijnbeeren.
Verse: 1662     
Doent sinte Seruaes wilde weren

Verse: 1663     
Doen hadde hij schier ghedaen.
Verse: 1664     
Die wijnberen mocht men eten saen

Verse: 1665     
Doen mense plucte ende las.
Verse: 1666     
Inden herfst dattet was

Verse: 1667     
Dat die kinder daer in waren comen
Verse: 1668     
Ende hadden der wijnberen voele genomen

Verse: 1669     
Dat sy doer nyemant en vermeden.
Verse: 1670     
Die eyne droeghen, dander sneden,

Verse: 1671     
Sij braken ende aten,
Verse: 1672     
Sij woesteden vtermaten,

Verse: 1673     
Daer hare egheyn aen en wan.
Verse: 1674     
Tot hon quam eyn alt man

Verse: 1675     
Scone ende heerlijch;
Verse: 1676     
Sinte Seruaes was hij ghelijch

Verse: 1677     
Des wijngarde dat men daer brack.
Verse: 1678     
Totten kinderen hij sprack:

Verse: 1679     
"Waeromme neemder mijn goet?
Verse: 1680     
Het is quaet dat ghij doet.

Verse: 1681     
Ondanck hebbe hij diet uch ryet.
Verse: 1682     
En waerdy alsoe kint nyet

Verse: 1683     
Het soude uch qualijck vergaen.
Verse: 1684     
Doch soe wijt is gedaen,

Verse: 1685     
Alsoe kint als ghij sijt,
Verse: 1686     
Uch en sall te deser tijt

Verse: 1687     
Nyemant henne gheleyden:
Verse: 1688     
Ghij sult des daichs verbeiden Manuscript page: 85v  [85v]

Verse: 1689     
Tot dat uch ur vrunde hij vynden."
Verse: 1690     
Dit sprack hij totten kinden.



Verse: 1691     
Als die reden eynde nam,
Verse: 1692     
Sy en wisten wae der heer quam.

Verse: 1693     
Saen te desen stonden
Verse: 1694     
Soe stonden sij alle ghebonden

Verse: 1695     
Beyde groot ende cleyne;
Verse: 1696     
Sij bleuen alle ghemeyne

Verse: 1697     
Ane den wijngaert cleuende
Verse: 1698     
Ende dootliken leuende.

Verse: 1699     
Sij begonden te mesbaren
Verse: 1700     
Als off sij woedende waren;

Verse: 1701     
Haer anschijn was eyselijck
Verse: 1702     
Ende haer ghebeer vreyselijck;

Verse: 1703     
Sij verloren sen ende macht.
Verse: 1704     
Alsoe stonden sij alle die nacht

Verse: 1705     
Ende des anderen daichs ouer middach.
Verse: 1706     
Ende als sij eyn yeghelijck sach.

Verse: 1707     
Die sijn kint hadde verloren,
Verse: 1708     
Van dien sij waren geboren,

Verse: 1709     
Die hare vriende roechten,
Verse: 1710     
Langhe wijle dat sijse soechten

Verse: 1711     
Tot dat noene leden was.
Verse: 1712     
Alsoe woldet sinte Seruaes.

Verse: 1713     
Teghen die auontstonden
Verse: 1714     
Quamen sij daer sijse vonden

Verse: 1715     
Clemmende aen die stucke
Verse: 1716     
Te haren groten onghelucke.

Verse: 1717     
Sij en hoerden noch sij en saghen.
Verse: 1718     
Dit meshaechde haren maghen. Manuscript page: 86r  [86r]

Verse: 1719     
Die oughen waren hon verkeert.
Verse: 1720     
Des waert hon dat herte besweert

Verse: 1721     
Den vaderen ende den moederen,
Verse: 1722     
Den susteren ende den broederen.

Verse: 1723     
Haert was hon allen der lijff:
Verse: 1724     
Sij stonden als loths wijff

Verse: 1725     
Die wijlen teynen steyne waert.
Verse: 1726     
Doen mochte hon rouwen die vaert.



Verse: 1727     
Die vrunt waren voele onvroe
Verse: 1728     
Doen sijse vonden alsoe

Verse: 1729     
Staende soe kommerlike;
Verse: 1730     
Sy weynden yamerlike

Verse: 1731     
Diese mit trouwen meynden.
Verse: 1732     
Doen sij voele gheweynden

Verse: 1733     
Doen woerden sij soe beraden
Verse: 1734     
Dat sij ghenade baden

Verse: 1735     
Gode ende sinte Seruacium,
Verse: 1736     
Dat hon god genade wolde doen;

Verse: 1737     
Ende doer dijns selues eere,
Verse: 1738     
Die heilighe ende die meere,

Verse: 1739     
Dat hijs sich onderwonde
Verse: 1740     
Ende die kindere ontbonde

Verse: 1741     
Ende aensaghe haer yoechde;
Verse: 1742     
Doer sijnre groter doechde

Verse: 1743     
Lyet ghenyeten den kinden
Verse: 1744     
Ende hijse woude ontbinden

Verse: 1745     
Haer lijff ende ouch haer lede.
Verse: 1746     
Ende sij gheloefden heme mede

Verse: 1747     
Dat ommermeer sijn goet
Verse: 1748     
Voer hon soude sijn behoet, Manuscript page: 86v  [86v]

Verse: 1749     
Off hijs wolde gheroeken
Verse: 1750     
Dat sijne souden besoeken

Verse: 1751     
Baruoet te sijnen graue.
Verse: 1752     
Doen dede hij hon die bande aue

Verse: 1753     
Die ghenadighe sinte Seruaes
Verse: 1754     
Die des wale gheweldich was.

Verse: 1755     
Die kinder hij verloeste,
Verse: 1756     
Die alder hij ghetrooste.

Verse: 1757     
Alsoe rychten sij sinte Seruaes
Verse: 1758     
Vann dat daer misdaen was;

Verse: 1759     
Ende hij behielt sijn recht.
Verse: 1760     
Het was eyn hertoghe, hiet Ghijsebrecht,

Verse: 1761     
Ende was heer in lutteringhen,
Verse: 1762     
Ghepresen in menghen dinghen,

Verse: 1763     
Eyn heelt van sijnen lyue.
Verse: 1764     
Hij hadden ghenomen te wyue

Verse: 1765     
Des conincks Otten dochter
Verse: 1766     
Dien men wale louen mochte.

Verse: 1767     
Hi was willich tallen goede.
Verse: 1768     
Heme waert des te moede

Verse: 1769     
Dat hij den keyser bat,
Verse: 1770     
Te triecht in sijnre houft stat

Verse: 1771     
Dat hij daer wonen wolde
Verse: 1772     
By den gods holde,

Verse: 1773     
Sinte Seruaes, by sijn graff.
Verse: 1774     
Doesn hoem der coninck orloff gaff

Verse: 1775     
Doen buwede hij ende stichtede;
Verse: 1776     
Die lant hij berichtede

Verse: 1777     
Vroech ende spade.
Verse: 1778     
Doen waert hij des te rade Manuscript page: 87r  [87r]

Verse: 1779     
Der hertoghe reyne
Verse: 1780     
Dat hij van groten steyne

Verse: 1781     
Eynen muer wolde doen wercken
Verse: 1782     
Om sinte Seruaes kerken,

Verse: 1783     
Vast werck ende hoghe daer toe.
Verse: 1784     
Maer doch en quaemt nyet alsoe:

Verse: 1785     
Doen hij des woerden was in eyn
Verse: 1786     
Sinte Seruaes hem erscheyn

Verse: 1787     
In sijnen slape daer hij lach,
Verse: 1788     
Dat hem dochte dat hijne sach

Verse: 1789     
In sijnen vysione
Verse: 1790     
Mynnentlike ende schone

Verse: 1791     
Ende dat hijne wale erkande,
Verse: 1792     
Der hertoghe vanden lande.

Verse: 1793     
Dat dochte den heelde
Verse: 1794     
By eynen guldenen bielde

Verse: 1795     
Dat nae hem ghewracht was.
Verse: 1796     
Tot hem sprack doe sinte Seruaes:

Verse: 1797     
"Vrunt hertoghe ghijsebrecht
Verse: 1798     
Ich sall dich waernen, het is recht:

Verse: 1799     
Du wolt eyn dinck bestaen
Verse: 1800     
Dat dich nyet goet en is ghedaen,

Verse: 1801     
Mit desen groten werke
Verse: 1802     
Dattu om mijne kerke

Verse: 1803     
Hier wilste nu beghynnen.
Verse: 1804     
Des waernen ich dich mit mynnen.

Verse: 1805     
Ich wille dattuyt laets
Verse: 1806     
Ende dich daer ane ghemaets.

Verse: 1807     
Die wijle dattu heues ghewalt. Manuscript page: 87v  [87v]
Verse: 1808     
Proeue dattu ommer wesen salt

Verse: 1809     
Ten ewighen lijue
Verse: 1810     
Dat dich dat stade blyue.

Verse: 1811     
Het heuet der warighe heylant
Verse: 1812     
Mit sijnre almoeghender hant

Verse: 1813     
Gheuestet ende gheuryet,
Verse: 1814     
Gheuedemet ende gebenedyet."

Verse: 1815     
Noch doen sprack der heilige man:
Verse: 1816     
"Want ich dich wale goets gan

Verse: 1817     
Daerome waerne ich dich des.
Verse: 1818     
Ich segghe dich dat waer es:

Verse: 1819     
God dien ich daer om bat,
Verse: 1820     
Hij sall mijne houft stat

Verse: 1821     
Beschermen ende beureden,
Verse: 1822     
Die meyster is van alre reden,

Verse: 1823     
Die sinte maria ghedroech.
Verse: 1824     
Dese stat is ommer vast genoech

Verse: 1825     
Went aen den doemels dach
Verse: 1826     
Datse nyemant en mach

Verse: 1827     
Te breken noch te storen,
Verse: 1828     
Ende die daer toe behoren,

Verse: 1829     
Off sijt mit reden merken
Verse: 1830     
Dat sijt nyet en verwerken

Verse: 1831     
Mit groten houftsonden.
Verse: 1832     
Dat saltu hon orkonden."



Verse: 1833     
Alse dat ghesproken was
Verse: 1834     
Van hem schiet sinte Seruaes,

Verse: 1835     
Vanden hertoghe daer hij lach,
Verse: 1836     
Dat hij nyet meer sijns en sach

Verse: 1837     
Ende lieten inden gots vrede Manuscript page: 88r  [88r]
Verse: 1838     
Doen hij hem seide dese reden

Verse: 1839     
Die hij voele gherne vernam
Verse: 1840     
Want hoem goet daer aff quam.

Verse: 1841     
Des was sijn herte voele vroe.
Verse: 1842     
Teynen male quaemt soe

Verse: 1843     
Dat des hertoghen wijff
Verse: 1844     
Die hoem lieff was als sijn lijff

Verse: 1845     
In sinte Seruaes monster quam
Verse: 1846     
Daer sij onrecht goet nam

Verse: 1847     
In die heilighe stat.
Verse: 1848     
Den kuster sij des erbat

Verse: 1849     
Dat hij die treeskamer ontsloet,
Verse: 1850     
Des sij sent qualijck genoet.

Verse: 1851     
Dat dede haer onrechte sen.
Verse: 1852     
Die hertoghinne ghinck daer in

Verse: 1853     
Dat ornament scouwen.
Verse: 1854     
Doen vergat sij derre trouwen:

Verse: 1855     
Doen sij sach die zierheit
Verse: 1856     
Doen verwan sij die ghiericheit

Verse: 1857     
Om eyn pellen dien sij sach
Verse: 1858     
Dieinden tresoer daer lach

Verse: 1859     
Duyr ende voele goet.
Verse: 1860     
Daer toe stond haer der moet:

Verse: 1861     
Van groten sonden dat quam
Verse: 1862     
Dat sij den pellen doe nam.

Verse: 1863     
Heymelijck sijne danne droech.
Verse: 1864     
Dat was mesdaet meer dan ghenoech

Verse: 1865     
Dat sijt yet ghedachte.
Verse: 1866     
Doen sijt thuys brachte -

Verse: 1867     
Als haer der viant gheriet - Manuscript page: 88v  [88v]
Verse: 1868     
Eyn cleyt sij daer aff maken lyet,

Verse: 1869     
Die hertoghinne rijke,
Verse: 1870     
Sij deden herde zyerlike

Verse: 1871     
Scheppen ende ghellen
Verse: 1872     
Want het was eyn duere pellen;

Verse: 1873     
Des deden sij die nade
Verse: 1874     
Neyen mit goltdrade.

Verse: 1875     
Des en dorste men haer nyet veronnen
Verse: 1876     
Hadde sijt wale ghewonnen.



Verse: 1877     
Nu hoert hier die waerheit:
Verse: 1878     
Doen dese rock was bereyt

Verse: 1879     
Schoen ende herde zierlike
Verse: 1880     
Dien die hertoghinne rijke

Verse: 1881     
Te hoechtijde soude draghen
Verse: 1882     
Ende inden heilighen daghen,

Verse: 1883     
Des en woude nyet sinte Seruaes.
Verse: 1884     
Doent sinte Seruaes dach was

Verse: 1885     
Ende sij ter kerken soude gaen,
Verse: 1886     
Den rock hadde sij aen gedaen

Verse: 1887     
Want hij was herde chiersam.
Verse: 1888     
Doen sij inden monster quam,

Verse: 1889     
Als men ten ambacht vynck,
Verse: 1890     
Eyn ouel slaep haer ouer ghinck

Verse: 1891     
Al daer alle tfolck toe sach.
Verse: 1892     
In slape sij daer neder lach.

Verse: 1893     
Doen sij eyne wijle gesliep
Verse: 1894     
Vreyseliken dat sij ryep

Verse: 1895     
Want haer in droeme was.
Verse: 1896     
"Ghenade, heer sinte Seruaes,"

Verse: 1897     
Riep die vrouwe ouer luyt, Manuscript page: 89r  [89r]
Verse: 1898     
"Helpt mich, heer, soete druyt",

Verse: 1899     
Derdeweruen riep sij seer:
Verse: 1900     
"Verloest mich, troest, soete heer."



Verse: 1901     
Die lude die dit hoerden
Verse: 1902     
Verveerden sich vanden woerden.

Verse: 1903     
Doen des der hertoghe waert ghewaer
Verse: 1904     
Doen ghinck hij haestelick all daer.

Verse: 1905     
In sijnen armen dat hijse nam.
Verse: 1906     
Doen sij tot haer seluer quam

Verse: 1907     
Voele seer dat sij doen weynde.
Verse: 1908     
Hij vraechde haer wat sij meynde

Verse: 1909     
Der hertoghinnen rijke.
Verse: 1910     
Hij bat haer goedertierlijck

Verse: 1911     
Dat sij hoem wolde lyen
Verse: 1912     
Wat sij daer hadde ghesyen,

Verse: 1913     
Dat sij sich soe erueerde
Verse: 1914     
Ende soe enxtelijken ghebeerde.

Verse: 1915     
Des vraechde hij haer mit synne.
Verse: 1916     
Doen sprack die hertoghinne:

Verse: 1917     
"Heer doer dijne eer,
Verse: 1918     
Ich scaems mich vtermaten seer

Verse: 1919     
Maer doch moet icht uch konden.
Verse: 1920     
Het quam van mijnen sonden;

Verse: 1921     
Dat hebbe ich wale beuonden.
Verse: 1922     
Ich was tot eynre stonden

Verse: 1923     
In die Treeskamere:
Verse: 1924     
Dat compt mich nu te yamere -

Verse: 1925     
Voele hertze lieue gheselle,
Verse: 1926     
Daer nam ich desen pelle Manuscript page: 89v  [89v]

Verse: 1927     
Dien ich hij aen draghe;
Verse: 1928     
Dat arne ich hude in desen daghe.

Verse: 1929     
Nu doen ich her in quam
Verse: 1930     
Ende mich der slaep die macht benam,

Verse: 1931     
In mijnen droeme, daer ich lach,
Verse: 1932     
Sinte Seruaes ich sitten sach

Verse: 1933     
Voer den hoeghen altaer;
Verse: 1934     
Schoen ende alsoe claer

Verse: 1935     
Sat daer die gods holde
Verse: 1936     
Op eynen stoele van golde,

Verse: 1937     
Schoen ende wael ghedaen.
Verse: 1938     
Om heme soe sach ich staen

Verse: 1939     
Heiligher heere eyne scare.
Verse: 1940     
Doen wolde ich mich ghenaken daere

Verse: 1941     
Ende comen te sijnen voeten
Verse: 1942     
Te ghenaden ende te boeten.

Verse: 1943     
Doen ich hem te naken began
Verse: 1944     
Doen quam daer eyn swart man

Verse: 1945     
Grymmende end vreyseljck,
Verse: 1946     
Onghehuyr ende eyselijck

Verse: 1947     
Ane hude ende aen haer,
Verse: 1948     
Ende gaff mich slaghe swaer

Verse: 1949     
Ouer rughe ende ouer sijden.
Verse: 1950     
Ich en mocht hem nyet ontstryden

Verse: 1951     
Noch ich en mocht hem nyet ontflyen.
Verse: 1952     
Mijn ghewant woude hij mich aue tyen

Verse: 1953     
Dat ich bleue naect ende bloet;
Verse: 1954     
Des was mijn anxte voele groot

Verse: 1955     
Dat hij mich wolde ontcleyden. Manuscript page: 90r  [90r]
Verse: 1956     
Doen was voele nae ghescheyden

Verse: 1957     
Mijne ziele van mijnen lyue,
Verse: 1958     
Mij armen sondighen wyue.

Verse: 1959     
Ich waer sekerliken doot
Verse: 1960     
Maer dat mich sijne hant boet

Verse: 1961     
Die ghenadighe sinte Seruaes,
Verse: 1962     
Des ich nye werdich en was.

Verse: 1963     
Voerwaer, wet dat, lieue geselle.
Verse: 1964     
Wee mich, dat ich desen pelle

Verse: 1965     
Ye ghesach ofte ghenam
Verse: 1966     
Daer mich dit ouel aue quam."



Verse: 1967     
Der hertoghe Ghijsbrecht, die guede,
Verse: 1968     
Was in droeuen moede

Verse: 1969     
Doen hij vernam ende hoerde
Verse: 1970     
Vander vrouwen dese woerde

Verse: 1971     
Want hij wale bekande
Verse: 1972     
Die sonde ende die scande;

Verse: 1973     
Des hadde hij groten rouwe
Verse: 1974     
Maer doch troeste hij die vrouwe.

Verse: 1975     
Ghetruweliken hij haer ryet:
Verse: 1976     
"Vrouwe, en mestroest uch nyet.

Verse: 1977     
Dats nu der beste raet
Verse: 1978     
Dat wij dese mesdaet

Verse: 1979     
Mit goeden willen boeten."
Verse: 1980     
"God onne ons dat wij moeten",

Verse: 1981     
Sprack die hertoghinne.
Verse: 1982     
"Mijne voele lieue mynne",

Verse: 1983     
Sprack die hertoge Ghijsebrecht,
Verse: 1984     
"Wij soelen bieden, dat is recht, Manuscript page: 90v  [90v]

Verse: 1985     
Heerlike soene.
Verse: 1986     
Dat rade ich uch te doene.

Verse: 1987     
Eeren wij onsen lieuen heer ihesum
Verse: 1988     
Ende den goedertieren Seruacium

Verse: 1989     
Die uch huyden verloeste."
Verse: 1990     
Die vrowe hij dus troeste

Verse: 1991     
Als hijt in sijnen herten vant.
Verse: 1992     
Sijn vrouwe nam hij mitter hant

Verse: 1993     
Voer al dat volck openbaer
Verse: 1994     
Ende ghinck totten altaer

Verse: 1995     
Ende voer sinte Seruaes graff.
Verse: 1996     
Groet goet hij hem gaff,

Verse: 1997     
Eyghen ende dienst man,
Verse: 1998     
Die sinte Seruaes doe ghewan,

Verse: 1999     
Man wijff ende ouch kint;
Verse: 2000     
Ende waren beide ommer sent

Verse: 2001     
Sinte Seruaese dienstacht.
Verse: 2002     
Soe groot is die gods cracht.



Verse: 2003     
Heerlijck die gaue was
Verse: 2004     
Die dae ontfinck sinte Seruaes

Verse: 2005     
Die gods ghebenediede.
Verse: 2006     
In eyns conincks tijde

Verse: 2007     
Die was gheheyten coenraet,
Verse: 2008     
Doen was te huys inder stat

Verse: 2009     
Eyn sinte Seruaes eyghen man
Verse: 2010     
Die doer stoutheit began

Verse: 2011     
Dat hem ergherde sijn leuen.
Verse: 2012     
Eyn heer hadde hem gegheuen

Verse: 2013     
Eyn heerlijcheit die tzens galt
Verse: 2014     
Sinte Seruaes ende mit gewalt Manuscript page: 91r  [91r]

Verse: 2015     
Wolde hij dat breken aff
Verse: 2016     
Alsoe dat hijs nyet en gaff.

Verse: 2017     
Hij was gheheyten Cendebolt.
Verse: 2018     
Hij was sculdich van rechter scholt

Verse: 2019     
Cens van sijnen houfde.
Verse: 2020     
Sinte Seruaes hij des roufde

Verse: 2021     
Mit onrechter gewalt,
Verse: 2022     
Des hij eyns deyls ontgalt.

Verse: 2023     
Hij onthielden mit stryde.
Verse: 2024     
Van sijns vaders sijde

Verse: 2025     
Was hij van ridderscap geboren.
Verse: 2026     
Daer om hadde hij groten toren

Verse: 2027     
Als heme yemant des ghewoech
Verse: 2028     
Dat was hoem onwert genoech.

Verse: 2029     
Dat waert hem namaels seer suer.
Verse: 2030     
Teynen tijde dat hij swoer:

Verse: 2031     
Hij en betaeldes nommer pennynck
Verse: 2032     
Doer egheynre hande dynck -

Verse: 2033     
Des en dorst nyemant hebben waen -
Verse: 2034     
Die wijle dat hij mochte ghestaen

Verse: 2035     
Op sijne voete ende op sijne beyn;
Verse: 2036     
Dat heme in corten tijden scheyn:

Verse: 2037     
Want inder naester nacht
Verse: 2038     
Velden eyn groot onghemach,

Verse: 2039     
Dat quam van gods ghericht,
Verse: 2040     
Doen hoem vander ghycht

Verse: 2041     
Die beyn all mitten voeten.
Verse: 2042     
Doen wolde hij gherne boeten

Verse: 2043     
Mit goeder lude rade.
Verse: 2044     
Doen waest all te spade:

Verse: 2045     
Ane den lyue mochte hij nyet genesen.
Verse: 2046     
Die ziele mocht wale behalden wesen Manuscript page: 91v  [91v]

Verse: 2047     
Off hijt verduldeliken nam
Verse: 2048     
Dat heme van sijnen sonden quam.



Verse: 2049     
Van sinte seruaes is ons bleuen
Verse: 2050     
Menghe goede dinck bescreuen.

Verse: 2051     
Dat is ons wale kondich
Verse: 2052     
Dat eyn goet keyser heynrijch

Verse: 2053     
Sinte Seruaes seer eerde
Verse: 2054     
Ende sijnen vlijt daer toe keerde

Verse: 2055     
Tot sijnen dienst alle sijn leuen;
Verse: 2056     
Want god hadde hem ghegheuen

Verse: 2057     
Den sen ende den goeden wille
Verse: 2058     
Openbaer ende stille

Verse: 2059     
Dat hij hem was soe dienstacht.
Verse: 2060     
Der wille meerde hoem die cracht

Verse: 2061     
Beide stille ende ouerluyt.
Verse: 2062     
Des loende hoem die gods druyt

Verse: 2063     
Dat hijne hadde vuteruercoren
Verse: 2064     
Allen heiligen busscopen te voren

Verse: 2065     
Te heeren ende te patrone.
Verse: 2066     
Des hadde hij dat te lone,

Verse: 2067     
Dat hijne decke gheneerde
Verse: 2068     
Die sijnre hulpen gheerde.

Verse: 2069     
Dat hadder wale beuonden
Verse: 2070     
Te voele menghen stonden

Verse: 2071     
Daer hi in groter vreysen was,
Verse: 2072     
Dae hoem verloeste sinte Seruaes.

Verse: 2073     
Dat wiste der keyser wale voerwaer.
Verse: 2074     
Doen stichtde hij te gozslaer,

Verse: 2075     
Die selue keyser heynrijck,
Verse: 2076     
Eyn goids huys herde eerlijck

Verse: 2077     
Als men noch wale syet. Manuscript page: 92r  [92r]
Verse: 2078     
Prouonden hij daer toe beriet.



Verse: 2079     
Die stat die wolde hij vryen;
Verse: 2080     
Dat goids huys dede hij wijen,

Verse: 2081     
Der keyser voele gheheer,
Verse: 2082     
In tweer apostelen eer,

Verse: 2083     
Sinte Jude ende symoens,
Verse: 2084     
Ende ouch sijns patroens

Verse: 2085     
Sijns heeren, die der deerde was,
Verse: 2086     
Die genadighe sinte Seruaes.

Verse: 2087     
Den dryen dede hijt wijen te samen,
Verse: 2088     
Dat gods huys, in haren namen.

Verse: 2089     
Aen sint Seruaes stont sijn moet
Verse: 2090     
Want hij dede hem mennich goet.

Verse: 2091     
Aen heme hadde hij groten troost
Verse: 2092     
Want hijne decke hadde verloest.

Verse: 2093     
Hij was sijns herten liecht.
Verse: 2094     
Sijne boden sande hij te Triecht,

Verse: 2095     
Te sinte Seruaes houft stat.
Verse: 2096     
Sijnen broederen hij des bat,

Verse: 2097     
Den proeste vanden cloester,
Verse: 2098     
Den deken ende den coster

Verse: 2099     
Ende den broederen al te samen
Verse: 2100     
Ter eeren sinte Seruaes namen

Verse: 2101     
Ende allen sijnen holden,
Verse: 2102     
Dat sij heme senden wolden

Verse: 2103     
Van sinte Seruaes gebeyne,
Verse: 2104     
Des confessoers ende busscop reyne,

Verse: 2105     
Te sijnen nuwen werke,
Verse: 2106     
Te verchieren sijne kerke:

Verse: 2107     
Hij woldet gherne eeren Manuscript page: 92v  [92v]
Verse: 2108     
Ende sijnen loff vermeeren

Verse: 2109