TITUS
Author: Nand.
Nandikeśvara
Text: Abhinayad.
Abhinayadarpaṇam
Electronically
prepared
by
Pietro
Chierichetti
,
Torino
2010;
TITUS
version
by
Jost
Gippert
,
Frankfurt
a/M
, 20.7.2012
nandikeśvara
-viracittam
abʰinayadarpaṇam
namaskriyā
Strophe: 1
Verse: a
āṅgikaṃ
bʰuvanaṃ
yasya
vācikaṃ
sarvavāṅmayam
\
Verse: b
āhāryaṃ
candratārādi
taṃ
numaḥ
sāttvikaṃ
śivam
\\ 1 \\
Strophe: 2
Verse:
nāṭyotpattiḥ
Verse: a
nāyyavedaṃ
dadau
pūrvaṃ
bʰaratāya
caturmukʰaḥ
\
Verse: b
tataśca
bʰarataḥ
sārdʰaṃ
gandʰarvāpsarasāṃ
gaṇauḥ
\\ 2 \\
Strophe: 3
Verse: a
nāṭyaṃ
nr̥ṭyaṃ
nr̥ttaṃ
tatʰā
nr̥tyamagre
śambʰoḥ
prayuktavān
\
Verse: b
prayogamuddʰataṃ
smr̥tvā
svaprayuktaṃ
tato
haraḥ
\\ 3 \\
Strophe: 4
Verse: a
taṇḍunā
svagaṇāgraṇyā
bʰaratāya
nyadīdiśat
\
Verse: b
lāsyamasyāgrataḥ
prītvā
pārvatyā
samadīdiśat
\\ 4 \\
Strophe: 5
Verse: a
buddʰvā
'tʰa
tāṇḍavaṃ
tāṇḍormartyebʰyo
munayo
'vadan
\
Verse: b
pārvatī
tvanuśāsti
sma
lāsyaṃ
bāṇatmajamuṣāām
\\ 5 \\
Strophe: 6
Verse: a
tayā
dvāravatīgopyastābʰiḥ
saurāṣṭr̥yoṣitaḥ
\
Verse: b
tābʰistu
tattaddeśīyāstadaśiṣyanta
yoṣitaḥ
\\ 6 \\
Strophe: 7
Verse: a
evaṃ
paramparāprāptamettalloke
pratiṣṭitam
\
Verse:
nāṭyapraśaṃsā
Verse: b
r̥gyajuḥ
sāmavedebʰyo
vedāccātʰarvaṇaḥ
kramāt
\\ 7 \\
Strophe: 8
Verse: a
pāṭyaṃ
cābʰinayaṃ
gītaṃ
rasān
saṃgr̥hya
padmajaḥ
\
Verse: b
vyarīracaccāstramidaṃ
dʰarmakāmārtʰamokṣadam
\\ 8 \\
Strophe: 9
Verse: a
kīrtiprāgalbʰyasaubʰāgyavaidagdʰyānāṃ
pravardʰanam
\
Verse: b
audāryastʰairyadʰairyāṇāṃ
vilāsasya
ca
kāraṇam
\\ 9 \\
Strophe: 10
Verse: a
duḥkʰārtiśokanirvekʰedakʰedaviccedakāraṇaṃ
\
Verse: b
api
brahmaparānandādidamabʰyadʰikaṃ
matam
\\ 10 \\
Strophe: 11
Verse: a
jahāra
nāradādīnāṃ
cittāni
katʰamanyatʰā
\
Verse:
naṭanabʰedāḥ
Verse: b
etaccaturvidʰopetaṃ
naṭanaṃ
trividʰaṃ
smr̥tam
\\ 11 \\
Strophe: 12
Verse: a
nāṭyaṃ
nr̥ttaṃ
nr̥tyamiti
munibʰirbʰaratādibʰiḥ
\
Verse:
naṭanaprayogakālaḥ
Verse: b
draṣṭavye
nāṭyanr̥tye
ca
parvakāle
viśeṣataḥ
\\ 12 \\
Strophe: 13
Verse: a
nr̥ttaṃ
tatra
narendrāṇāmabʰiṣeke
mahotsave
\
Verse: b
yātrāyāṃ
devayātrāyāṃ
vivāhe
priyasaṅgame
\\ 13 \\
Strophe: 14
Verse: a
nagarāṇāmagārāṇāṃ
praveśe
putrajanmani
\
Verse: b
śubʰārtʰibʰiḥ
prayoktavyaṃ
māṅgalyaṃ
sarvakarmabʰiḥ
\\ 14 \\
Verse:
nāṭyam
Strophe: 15
Verse: a
nāṭyaṃ
tannāṭakaṃ
cava
pūjyaṃ
pūrvakatʰāyutam
\
Verse:
nr̥ttam
Verse: b
bʰāvābʰinayahīnaṃ
tu
nr̥ttamityabʰidʰīyate
\\ 15 \\
Strophe: 16
Verse:
nr̥tyam
Verse: a
rasabʰāvavyañjanādiyuktaṃ
nr̥ttamitīryate
\
Verse: b
etannr̥tyaṃ
mahārājasabʰāyāṃ
kalpayet
sadā
\\ 16 \\
Strophe: 17
Verse:
sabʰāpatilakṣaṇam
Verse: a
śrīmān
dʰīmān
vivekī
vitaraṇanipuṇo
gānavidyāpravīṇaḥ
\
Verse: b
sarvajñaḥ
kīrtiśālī
sarasaguṇayuto
hāvabʰāveṣvabʰijñaḥ
\
Verse: c
mātsaryadve
ṣahīnaḥ
prakr̥tihitasadācāraśīlo
dayāludʰīṃro
Verse: d
dāntaḥ
kalāvānabʰinayacaturo
'sau
sabʰānāyakaḥ
syāt
\\ 17 \\
Strophe: 18
Verse:
mantrilakṣaṇam
Verse: a
megʰāsustʰirabʰāṣaṇaguṇaparāḥ
śr̥īmadyaśolampaṭā
Verse: b
bʰāvajñā
guṇadoṣabʰedanipuṇāḥ
śraṅgāralīlāyutāḥ
\
Verse: c
madʰyastʰā
nayakāvidāḥ
sahr̥dayāḥ
satpaṇiḍatā
bʰānti
te
Verse: d
bʰāṣābʰedavicakṣaṇāḥ
sukavayaścāsya
prabʰormantriṇaḥ
\\ 18 \\
Strophe: 19
Verse:
sabʰālakṣaṇam
Verse: a
sabʰākalpatarurbʰāti
vedaśākʰopajīvitaḥ
\
Verse: b
śāstrapuṣpasamākīrṇo
vidvadbʰramaraśobʰitaḥ
\\ 19 \\
Strophe: 20
Verse:
sabʰāracanā
Verse: a
evaṃvidʰaḥ
sabʰānātʰaḥ
prāṅmukʰo
niviśen
mudā
\
Verse: b
varteran
pārśvayostasyakavimāntrimuhr̥jjanāḥ
\\ 20 \\
Strophe: 21
Verse: a
tadagre
naṭanaṃ
kuryāt
tat
stʰalaṃ
raṅga
ucyate
\
Verse: b
raṅgamadʰye
stʰite
pātre
tatsamīpe
naṭottamaḥ
\\ 21 \\
Strophe: 22
Verse: a
dakṣiṇe
tāladʰārī
ca
pārścadvamdve
mr̥daṅgakau
\
Verse: b
tayormadʰye
gītakārī
śrutikārastasantike
\\ 22 \\
Strophe: 23
Verse: a
evaṃ
tiṣṭet
krameṇaiva
nāṭyādau
raṅgamaṇḍalī
\
Verse:
pātralakṣaṇam
Verse: b
tanvī
rūpavatī
śyāmā
pīnotnatapayodʰarā
\\ 23 \\
Strophe: 24
Verse: a
prahalbʰā
sarasā
kāntā
kuśalā
grahamokṣayoḥ
\
Verse: b
viśālalocanā
gītavādyatālanuvartinī
\\ 24 \\
Strophe: 25
Verse: a
parārdʰyabʰūṣāsampannā
prasannamukʰapaṅkajā
\
Verse: b
evaṃvidʰaguṇopetā
nartakī
samudīritā
\\ 25 \\
Strophe: 26
Verse:
varjanīyapātrāṇi
Verse: a
puṣpākṣī
keśahīnā
ca
stʰūloṣṭʰī
lambitastanī
\
Verse: b
atistʰūlāpyatikr̥śā
atyuccāpyativāmanā
\\ 26 \\
Strophe: 27
Verse: a
kubjā
ca
svarahīnā
ca
daśaitā
nāṭyavarjitāḥ
\
Verse:
pātrasya
prāṇāḥ
Verse: b
javaḥ
stʰiratvaṃ
rekʰā
ca
bʰramarī
dr̥ṣṭaraśramaḥ
\\ 27 \\
Strophe: 28
Verse: a
medʰā
śraddʰā
vaco
gītaṃ
prātnaprāṇā
daśa
smr̥tāḥ
\
Verse: b
evaṃvidʰena
pātreṇa
nr̥tyaṃ
kāryaṃ
vidʰānataḥ
\\ 28 \\
Strophe: 29
Verse:
kiṅkiṇīlakṣaṇam
Verse: a
sukʰarāśca
surūpāśca
sūkṣmā
nakṣatradevatāḥ
\
Verse: b
kiṅkiṇyaḥ
kāṃsyaracitā
ekaikāṅgulikāntaram
\\ 29 \\
Strophe: 30
Verse: a
badʰnīyānnalasūtreṇa
grantʰibʰiśca
dr̥ḍʰaṃ
punaḥ
\
Verse: b
śatadvayaṃ
śataṃ
vāpi
pādayornāṭyakāriṇī
\\ 30 \\
Strophe: 31
Verse:
prārtʰanādikam
Verse: a
vigʰneśaṃ
murajādʰipaṃ
ca
gaganaṃ
stutvā
mahīṃ
prārtʰayet
\
Verse: b
tattadvādyakadambakasya
vidʰinā
pūjāvidʰāmanasyet
\
Verse: c
ālapyātimanoharān
bahuvidʰīn
saṃpādya
bʰūyastatʰā
\
Verse: d
gurvājñāmavalambya
pātramucitaṃ
śraṅgāramevārabʰet
\\ 31 \\
Strophe: 32
Verse:
raṅgādʰidevatāstutiḥ
Verse: a
bʰaratakulabʰāgyakalike
bʰāvarasānandapariṇtākāre
\
Verse: b
jagadekamohanakale
jaya
jaya
raṅgādʰidevate
devi
\\ 32 \\
Strophe: 33
Verse:
puṣpāñjaliḥ
Verse: a
vigʰrānāṃ
nāśanaṃ
kartuṃ
bʰūtānāṃ
rakṣaṇāya
ca
\
Verse: b
devānāṃ
tuṣṭaye
cāpi
prekṣakāṇāṃ
vibʰūtaye
\\ 33 \\
Strophe: 34
Verse: a
śreyase
nāyakasyātra
pātrasaṃrakṣaṇāya
ca
\
Verse: b
ācāryaśikṣāsiddʰyartʰaṃ
puṣpāñjalimatʰārabʰet
\\ 34 \\
Strophe: 35
Verse:
nāṭyakramaḥ
Verse: a
evaṃ
kr̥tvā
pūrvaraṅgaṃ
nr̥tyaṃ
kāryaṃ
tataḥ
param
\
Verse: b
nr̥tyaṃ
gītābʰinayanaṃ
bʰāvatālayutaṃ
bʰavet
\\ 35 \\
Strophe: 36
Verse: a
āsyenalambayed
gītaṃ
hastenārtʰaṃ
pradarśayet
\
Verse: b
cakṣurbʰyāṃ
darśayed
bʰāvaṃ
pādābʰyāṃ
tālamācaret
\\ 36 \\
Strophe: 37
Verse: a
yato
hastastato
dr̥ṣṭiryato
dr̥ṣṭistato
manaḥ
\
Verse: b
yato
manastato
bʰāvo
yato
bʰāvastato
smaḥ
\\ 37 \\
Strophe: 38
Verse:
abʰinayaḥ
Verse: a
tatra
svabʰinayasyaiva
prādʰānyamit
katʰyate
\
Verse: b
āṅgiko
vācikastadvadāhāryaḥ
sātviko
'paraḥ
\\ 38 \\
Strophe: 39
Verse:
caturdʰābʰinayas
-
Verse:
āṅgikābʰinayaḥ
Verse: a
tatra
āṅgiko
'ṅgainīrdaśitaḥ
\
Verse:
vācikābʰinayaḥ
Verse: b
vācā
viracitaḥ
kāvyanāṭakādi
tu
vācikaḥ
\\ 39 \\
Strophe: 40
Verse:
āhāryābʰinayaḥ
Verse: a
āhāryā
hārakeyūraveṣādibʰiralaṃkr̥tiḥ
\
Verse:
sātvikābʰinayaḥ
Verse: b
sāttvikaḥ
sāttvikairbʰāvairbʰāvajñena
vibʰāvitaḥ
\\ 40 \\
Strophe: 41
Verse: a
stambʰaḥ
svedāmbu
romāñcaḥ
svarabʰaṅgo
'tʰa
vepatʰuḥ
\
Verse: b
vaivarṇyamaśra
pralaya
ityaṣṭau
sāttvikā
smr̥tāḥ
\\ 41 \\
Strophe: 42
Verse:
āṅgikābʰinayasādʰanāni
Verse: a
atrāṅgiko
'ṅgopāṅgaistredʰā
prakāśataḥ
\
Verse: b
aṅgānyatra
śiro
hastau
vakṣaḥ
pārśvau
kaṭītaṭau
\\ 42 \\
Strophe: 43
Verse: a
pādāviti
ṣaḍuktāni
grīvāmapyapare
jaguḥ
\
Verse:
pratyaṅgāni
Verse: b
pratyaṅgānyatʰa
ca
skandʰau
bāhū
pr̥ṣṭaṃ
tatʰodaram
\\ 43 \\
Strophe: 44
Verse: a
ūrū
jaṅgʰe
ṣaḍityāhurapare
maṇibandʰakau
\
Verse: b
jānunī
kūrparāvetat
trayamapyadʰikaṃ
jaguḥ
\\ 44 \\
Strophe: 45
Verse:
grīvā
syādapy
-
Verse:
upāṅgāni
Verse: a
upāṅgantu
skandʰa
eva
jagurbūdʰāḥ
\
Verse: b
dr̥ṣṭirbʰr
puṭatārāśca
kapolau
nāsikā
hanū
\\ 45 \\
Strophe: 46
Verse: a
adʰaro
daśanā
jihvā
cubukaṃ
vadanaṃ
tatʰā
\
Verse: b
upāṅgāni
dvādaśvai
śirasyaṅgāntareṣu
ca
\\ 46 \\
Strophe: 47
Verse: a
pārṇigulpʰau
tatʰāṅgulyaḥ
karayoḥ
pādayostale
\
Verse: b
etāni
pūrvaśāstrānusāreṇoktāni
vai
mayā
\\ 47 \\
Strophe: 48
Verse: a
nr̥tyamātropayogīni
katʰyante
lakṣaṇaiḥ
kramāt
\
Verse: b
aṅgānāṃ
calanādeva
pratyaṅgopāṅgayorapi
\\ 48 \\
Strophe: 49
Verse: a
calanaṃ
prabʰavettasmāt
sarveṣāṃ
nātra
lakṣaṇam
\
Verse:
śirobʰedāḥ
Verse: b
samamudvāhitamadʰomukamālolitṃ
dʰutam
\\ 49 \\
Strophe: 50
Verse: a
kampitaṃ
ca
parāvr̥ttamutkṣiptaṃ
parivāhitam
\
Verse: b
navadʰā
katʰitaṃ
śīrṣaṃ
nāṭyaśastraviśāradaiḥ
\\ 50 \\
Strophe: 51
Verse:
samaśiraḥ
Verse: a
niścalaṃ
samamākʰyātaṃ
tannatyunnativarjitam
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
nr̥tyārambʰe
japādau
ca
garve
praṇayakopayoḥ
\\ 51 \\
Strophe: 52
Verse: a
stambʰane
niṣkriyatve
ca
samaśīrṣamudāhr̥tam
\
Verse:
udvāhitaśiraḥ
Verse: b
udvāhitaśiro
jñemūrdʰvabʰāgonnatananam
\\ 52 \\
Strophe: 53
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
dʰvaje
candre
ca
gagane
parvate
vyomagāmiṣu
\
Verse: b
tuṅgavastuni
saṃyojyamudvāhitaśiro
budʰaiḥ
\\ 53 \\
Strophe: 54
Verse:
adʰomukʰaśiraḥ
Verse: a
adʰastānnamitaṃ
vakta
madʰomukʰamitoritam
\
Verse:
vinoyogaḥ
Verse: b
lajjākʰedapraṇāmeṣu
duścintāmūrcayostatʰā
\\ 54 \\
Strophe: 55
Verse: a
adʰaḥstʰitārtʰanirdeśo
yujyate
'mbuni
majjane
\
Verse:
ālolitaśiraḥ
Verse: b
maṇḍalākāramudbʰrāntamālolitaṃ
śiro
bʰavet
\\ 55 \\
Strophe: 56
Verse: a
nidrodvegagrahāveśamadamadasūrcāsu
tanmatam
\
Verse: b
bʰramaṇe
vikaṭoddāmahāsye
cālolitaṃ
śiraḥ
\\ 56 \\
Strophe: 57
Verse:
dʰutaśiraḥ
Verse: a
vāmadakṣiṇabʰāgeṣu
calitaṃ
taddʰa
tam
śiraḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
nāstītivacane
bʰayaḥ
pārśvadeśāvalokane
\\ 57 \\
Strophe: 58
Verse: a
janāśvāse
vismaye
ca
viṣāde
'nīpsite
tatʰā
\
Verse: b
śītārte
jvarite
bʰīte
sadyaḥpītāsave
tatʰā
\\ 58 \\
Strophe: 59
Verse: a
yuddʰe
yatne
visedʰādāvamarṣe
svāṅgavīkṣaṇe
\
Verse: b
pārśvahvane
ca
tasyoktaḥ
prayogo
bʰaratādibʰiḥ
\\ 59 \\
Strophe: 60
Verse:
kampitaśiraḥ
Verse: a
ūrdʰvādʰobʰāgacalitaṃ
taccʰiraḥ
kampitaṃ
bʰavet
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
roṣe
tiṣṭʰeti
vacane
praśne
saṃkʰyopahūtayoḥ
\\ 60 \\
Strophe: 61
Verse: a
āvāhane
tarjane
ca
kampitaṃ
viniyujyate
\
Verse:
parāvr̥ttaśiraḥ
Verse: b
parāṅmukʰīkr̥taṃ
śirṣaṃ
parāvr̥ttamitīritam
\\ 61 \\
Strophe: 62
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
tat
kāryaṃ
kopalajjādikr̥te
vaktāpasaraṇe
\
Verse: b
anādare
kace
tūṇyāṃ
parāvr̥ttaśiro
bʰavet
\\ 62 \\
Strophe: 63
Verse:
utkṣiptaśiraḥ
Verse: a
pārśvārdʰvabʰāgacalitanutkṣiptaṃ
katʰyate
śiraḥ
\
Verse: b
gr̥hāṇāgaccetyādyartʰasūcane
pariśoṣaṇe
\\ 63 \\
Strophe: 64
Verse: a
aṅgikāre
prayoktavyamutkṣiptaṃ
nāma
śīrṣakam
\
Verse:
parivāhitaśiraḥ
Verse: b
pārśvayoścamaramiva
tataḥ
cet
parivāhitam
\\ 64 \\
Strophe: 65
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
mohe
ca
virahe
stotre
santoṣe
cānumādane
\
Verse: b
vicāre
ca
prayoktavyaṃ
parivāhitaśīrṣakam
\\ 65 \\
Strophe: 66
Verse:
dr̥ṣṭibʰedāḥ
Verse: a
samamālokitaṃ
sācī
prālokitanimīlite
\
Verse: b
ullokitānuvr̥tte
ca
tatʰā
caivāvalokitam
\\ 66 \\
Strophe: 67
Verse: a
ityaṣṭau
dr̥ṣṭibʰedāḥ
syuḥ
kīrtitāḥ
pūrvasūribʰiḥ
\
Verse:
samadr̥ṣṭiḥ
Verse: b
vīkṣaṇaṃ
suranārīvat
sānandaṃ
samavīkṣaṇam
\\ 67 \\
Strophe: 68
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
nāṭyārambʰe
tulāyāṃ
cāpyanyacintāviniścaye
\
Verse: b
āścarye
devatārūpe
samadr̥ṣṭirudāhr̥tā
\\ 68 \\
Strophe: 69
Verse:
ālokitadr̥ṣṭiḥ
Verse: a
ālokitaṃ
bʰavedāśubʰramaṇaṃ
spʰuṭavīkṣaṇam
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
kulālacakrabʰramaṇe
sarvavastupradarśane
\\ 69 \\
Strophe: 70
Verse: a
yāñcāyāṃ
ca
prayoktavyamālokitanirīkṣaṇam
\
Verse:
sācīdr̥ṣṭiḥ
Verse: b
svastʰāne
tiryagākāramapāṅgavalanaṃ
kramāt
\\ 70 \\
Strophe: 71
Verse: a
sācīdr̥ṣṭiriti
jñeyā
nāṭyaśastraviśāradaiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
iṅgite
śmaśru
saṃspatśe
śaralakṣye
śuke
smr̥tau
\\ 71 \\
Strophe: 72
Verse: a
sūcanāyāṃ
ca
kāryāṇāṃ
nāṭye
sācīnirīkṣaṇam
\
Verse:
pralokitadr̥ṣṭiḥ
Verse: b
pralokitaṃ
parijñeyaṃ
calanaṃ
parśvabʰāgayoḥ
\\ 72 \\
Strophe: 73
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
abʰayoḥ
pārśvayorvastu
nirdeśe
ca
prasaṃjite
\
Verse: b
calane
buddʰijāḍye
ca
pralokitanirīkṣaṇam
\\ 73 \\
Strophe: 74
Verse:
mīlitadr̥ṣṭiḥ
Verse: a
dr̥ṣṭerardʰavikāśena
mīlitā
dr̥ṣṭirīritā
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
āśīviṣe
pāravaśye
jape
śyāne
namaskr̥tau
\\ 74 \\
Strophe: 75
Verse: a
unmāde
sūkṣmadr̥ṣṭau
ca
mīlitā
dr̥ṣṭirīritā
\
Verse:
ullokitadr̥ṣṭiḥ
Verse: b
ullokitamiti
jñeyamūrdʰvabʰāge
vilokanam
\\ 75 \\
Strophe: 76
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
dʰvajāgre
gopure
devamaṇḍale
pūrvajanmani
\
Verse: b
aunnatye
candrakādāvapyullokitanirīkṣaṇam
\\ 76 \\
Strophe: 77
Verse:
anuvr̥ttadr̥ṣṭiḥ
Verse: a
urdʰvādʰo
vīkṣaṇaṃ
vegādanuvr̥ttamitīritam
\
Verse:
viniyoga
Verse: b
kopadr̥ṣṭau
priyāmantre
anuvr̥ttanarīkṣaṇam
\\ 77 \\
Strophe: 78
Verse:
avalokitadr̥ṣṭiḥ
Verse: a
adʰastāddarśanaṃ
yattadavalokitamucyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
cāyāloke
vicāre
caryāyāṃ
paṭʰanaśrame
\\ 78 \\
Strophe: 79
Verse: a
svāṅgāvalokane
yāne
'pyavalokitamucyate
\
Verse:
grīvābʰedāḥ
Verse: b
sundarī
ca
tiraścīnā
tatʰaiva
parivartitā
\\ 79 \\
Strophe: 80
Verse: a
prakampitā
ca
bʰāvajñairjñeyā
grīvā
caturvidʰā
\
Verse:
sundarī
grīvā
Verse: b
tiryak
cañcalitā
grīvā
sundarīti
nigadyate
\\ 80 \\
Strophe: 81
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
snehārambʰe
tatʰā
yatne
samyagartʰe
ca
vismr̥te
\
Verse: b
sarasatvānumode
ca
sā
grīvā
sundarī
matā
\\ 81 \\
Strophe: 82
Verse:
tiraścīnā
grīvā
Verse: a
pārśvayorurdʰvabʰāge
tu
calitā
sarpayānavat
\
Verse: b
sā
grīvā
tu
traścīnetyucyate
nāṭyakovidaiḥ
\\ 82 \\
Strophe: 83
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
kʰaḍgaśrame
sarpagatyāṃ
tiraścīnā
prayujyate
\
Verse:
parivartitā
grīvā
Verse: b
savyāpasavyacalitā
grīvā
yatrārdʰacandravat
\\ 83 \\
Strophe: 84
Verse: a
sā
hi
nāṭyakalābʰijñairvijñeyā
parivartitā
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
śr̥ṅgāranaṭane
kāntakapoladvayacumbane
\\ 84 \\
Strophe: 85
Verse: a
nāṭyatantravicārajñaiḥprayojyā
parivartitāa
\
Verse:
prakampita
grīvā
Verse: b
puraḥ
paścāt
pracalanāt
kapolīkaṇṭʰakampavat
\\ 85 \\
Strophe: 86
Verse: a
prakampiteti
sā
grīvā
nāṭyaśāstre
paśasyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
yuṣmadasmaditi
prokte
deśīnāṭye
viśesataḥ
\\ 86 \\
Strophe: 87
Verse: a
dolāyāṃ
maṇite
caiva
prayoktavyā
prakampitā
\
Verse:
hastabʰedāḥ
Verse: b
atʰedānīntu
hastānāṃ
lakṣaṇaṃ
procyate
mayā
\\ 87 \\
Strophe: 88
Verse: a
asaṃyutāḥ
saṃyutāśca
hastatadvedʰā
nirūpetā
\
Verse: b
tatrāsaṃyutahastānāmādau
lakṣaṇamucyate
\\ 88 \\
Strophe: 89
Verse:
asaṃyutahastāḥ
Verse: a
patākasripatāko
'rdʰapatākaḥ
kartarīmukʰaḥ
\
Verse: b
mayūrākʰyo
'rdʰacandraśca
arālaḥ
śukatuṇḍakaḥ
\\ 89 \\
Strophe: 90
Verse: a
muṣṭiśca
śikʰarākʰyaśca
kapittʰaḥ
kaṭakāmukʰaḥ
\
Verse: b
sūcī
candrakalā
padmakośaḥ
sarpaśirastatʰā
\\ 90 \\
Strophe: 91
Verse: a
mr̥gaśīrṣaḥ
siṃhamukʰaḥ
kāmgulaścālapadmakaḥ
\
Verse: b
caturo
bʰramaraścaiva
haṃsāsyo
haṃsapakṣakaḥ
\\ 91 \\
Strophe: 92
Verse: a
sandaṃśo
mukulaśceva
tāmracūḍastriśūlakaḥ
\
Verse: b
ityasaṃyutahastānāmaṣṭāviśātirīritā
\\ 92 \\
Strophe: 93
Verse:
patākahastaḥ
Verse: a
aṅgulyaḥ
kuñcitāṅguṣṭaḥ
saṃśliṣṭāḥ
prasr̥tā
yadi
\
Verse: b
sa
patākakaraḥ
prokto
nr̥tyakarmaviśāradaiḥ
\\ 93 \\
Strophe: 94
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
nāṭyarambʰe
vārivāhe
vane
vastuniṣedʰane
\
Verse: b
kucastʰale
niśāyāṃ
ca
nadyāmaramaṇḍale
\\ 94 \\
Strophe: 95
Verse: a
turaṅge
kʰaṇḍane
vāyau
śayane
gamanodyame
\
Verse: b
pratāpe
ca
prasāde
ca
candrikāyāṃ
gʰanātape
\\ 95 \\
Strophe: 96
Verse: a
kavāṭapāṭane
saptavibʰaktyartʰe
taraṅgake
\
Verse: b
vītʰipraveśabʰāve
'pi
samatve
cāṅgarāgake
\\ 96 \\
Strophe: 97
Verse: a
ātmārtʰe
śapatʰe
cāpi
tūṣṇīṃbʰāvanidarśane
\
Verse: b
tālapatne
ca
kʰeṭe
ca
dravyādisparśane
tatʰā
\\ 97 \\
Strophe: 98
Verse: a
āśīrvādakriyāyāṃ
ca
nr̥paśreṣṭasya
bʰāvane
\
Verse: b
tatra
tatreti
vacane
sindʰau
ca
sukr̥takrame
\\ 98 \\
Strophe: 99
Verse: a
sambodʰane
puroge
'pi
kʰaṇgarūpasya
dʰāraṇe
\
Verse: b
māse
saṃvatsare
varṣadine
sammārjane
tatʰā
\\ 99 \\
Strophe: 100
Verse: a
evamartʰeṣu
yujyante
patākahastabʰāvanāḥ
\
Verse:
tripatākahastaḥ
Verse: b
sa
eva
tripatākaḥ
syāsvakritānāmikāṅguliḥ
\\ 100 \\
Strophe: 101
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
makuṭe
vr̥kṣabʰāveṣu
vajre
taddʰaravāsave
\
Verse: b
ketakīkusume
dīpe
vahnijvālā
vijr̥mbʰane
\\ 101 \\
Strophe: 102
Verse: a
kapote
ṣatralekʰāyāṃ
bāṇārtʰe
parivartane
\
Verse: b
yujyate
tripatāko
'yaṃ
katʰito
bʰaratottamaiḥ
\\ 102 \\
Strophe: 103
Verse:
ardʰapatākahastaḥ
Verse: a
tripatāke
kaniṣṭā
ced
vakritārdʰapatākikā
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
pallave
pʰalake
tīre
ubʰayoriti
vācake
\\ 103 \\
Strophe: 104
Verse: a
krakace
curikāyāṃ
ca
dʰvaje
gopuraśr̥ṅgayoḥ
\
Verse: b
yujyate
'rdʰapatākoa
|y
aṃ
tattatkarmaprayogake
\\ 104 \\
Strophe: 105
Verse:
kartarīmukʰahastaḥ
Verse: a
asyaiva
cāpi
hastasya
tarjanī
ca
kaniṣṭʰikā
\
Verse: b
bahiḥ
prasārite
dve
ca
sa
karaḥ
kartarīmukʰaḥ
\\ 105 \\
Strophe: 106
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
strīpuṃsayostu
viśleṣe
viparyāsapade
'pi
vā
\
Verse: b
luṇṭʰane
nayanānte
ca
maraṇe
bʰedabʰāvane
\\ 106 \\
Strophe: 107
Verse: a
vidya
dartʰe
'pye
kaśayyāvirahe
patane
tatʰā
\
Verse: b
latāyāṃ
yujyate
yastu
sa
karaḥ
kartarīmukʰaḥ
\\ 107 \\
Strophe: 108
Verse:
mayūrahastaḥ
Verse: a
asminnābʰikāṅ
guṣṭʰau
śliṣṭau
cānyāḥ
prasāritāḥ
\
Verse: b
mayūrahastaḥ
katʰitaḥ
karaṭīkāvicakṣaṇaiḥ
\\ 108 \\
Strophe: 109
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
mayūrāsye
latāyāṃ
ca
śakune
vamane
tatʰā
\
Verse: b
alakasyāpanayane
lalāṭatilakeṣu
ca
\\ 109 \\
Strophe: 110
Verse: a
nadyudakasya
nikṣepe
śāstravāde
prasiddʰake
\
Verse: b
evamartʰeṣu
yujyante
mayūrakarabʰāvanāḥ
\\ 110 \\
Strophe: 111
Verse:
ardʰacandrahastaḥ
Verse: a
ardʰacandrakaraḥ
so
'yaṃ
patāke
'ṅguṣṭʰasāraṇāt
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
candre
kr̥ṣṇāṣṭamībʰāji
galahastārtʰake
'pi
ca
\\ 111 \\
Strophe: 112
Verse: a
bʰallāyudʰe
devatānāmabʰiṣa
vanakarmaṇi
\
Verse: b
bʰukpātre
codbʰave
kaṭyāṃ
vintāyāmātmavācake
\\ 112 \\
Strophe: 113
Verse: a
dʰyāne
ca
prārtʰane
cāpi
aṅgānāṃ
sparśane
tatʰā
\
Verse: b
prākr̥tānāṃ
namaskāre
ardʰacandre
niyujyate
\\ 113 \\
Strophe: 114
Verse:
arālahastaḥ
Verse: a
patāke
rajanī
vakrā
nāmnā
so
'yamarālakaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
viṣādyamr̥tapāneṣu
pracaṇḍapavane
'pi
ca
\\ 114 \\
Strophe: 115
Verse:
śukatuṇḍahastaḥ
Verse: a
asminnanābʰikā
vakrā
śukatuṇḍakaro
bʰavet
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
bāṇāprayoge
kuntārtʰe
vālayasya
smr̥tikrame
\\ 115 \\
Strophe: 116
Verse: a
marmok
tyāmugrabʰāveṣu
śukataṇḍo
niyujyate
\
Verse:
muṣṭihastaḥ
Verse: b
melanādaṅgulīnāñca
kuñcitānāṃ
talāntare
\\ 116 \\
Strophe: 117
Verse: a
aṅguṣṭʰaścopareyuto
muṣṭihasto
'yamīryute
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
stʰire
kacagrahe
dārḍʰye
vastvādīnāṃ
ca
dʰāraṇe
\\ 117 \\
Strophe: 118
Verse: a
mallānāṃ
yuddʰabʰāve
'pi
muṣṭihasto
'yamiṣyate
\
Verse:
śikʰarahastaḥ
Verse: b
cenmuṣṭirunnapatāṅguṣṭʰaḥ
sa
eva
śikʰaraḥ
karaḥ
\\ 118 \\
Strophe: 119
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
madane
kārmuke
stambʰe
niścaye
pitr̥karmaṇi
\
Verse: b
oṣṭʰapraviṣṭarūpe
ca
radane
praśnabʰāvane
\\ 119 \\
Strophe: 120
Verse: a
liṅge
nāstīti
vacane
smaraṇe
'bʰinayāntike
\
Verse: b
kaṭibandʰākarṣaṇe
ca
parirambʰavidʰikrame
\\ 120 \\
Strophe: 121
Verse: a
gʰaṇṭānināde
śikʰaro
yujyate
bʰaratādibʰiḥ
\
Verse:
kapittʰahastaḥ
Verse: b
aṅguṣṭʰamūrdʰniśikʰare
vakritā
yadi
tarjanī
\\ 121 \\
Strophe: 122
Verse: a
kapittʰākʰyaḥ
karaḥ
so
'yaṃ
kīrtito
nr̥tyakovidaiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
lakṣmyāṃ
caiva
sarakʰatyāṃ
naṭānāṃ
tāladʰāraṇe
\\ 122 \\
Strophe: 123
Verse: a
godohane
'pyañjane
ca
līlākusumadʰāraṇe
\
Verse: b
celāñcalādigrahaṇe
paṭasyaivāvaguṇṭʰane
\\ 123 \\
Strophe: 124
Verse: a
dʰūpadīpārcane
cāpi
kapittʰaḥ
saṃprayujyate
\
Verse:
kaṭakāmukʰahastaḥ
Verse: b
kapittʰe
tarjanī
cordʰvamucitāṅguṣṭʰamadʰyamā
\\ 124 \\
Strophe: 125
Verse: a
kaṭakāmukʰahasto
'yaṃ
kīrtito
bʰaratāgamaiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
kusumāvacaye
muktāstragdāmnāṃ
dʰāraṇe
tatʰā
\\ 125 \\
Strophe: 126
Verse: a
śaramadʰyākarṣaṇe
ca
nāgavallīpradānake
\
Verse: b
kastūrikādivastūnāṃ
peṣaṇe
gandʰavāsane
\\ 126 \\
Strophe: 127
Verse: a
vacane
dr̥ṣṭibʰāve
'pi
kaṭakāmukʰa
iṣyate
\
Verse:
sūcīhastaḥ
Verse: b
ūrdʰva
prasāritā
yatra
kaṭakāmukʰatarjanī
\\ 127 \\
Strophe: 128
Verse: a
sūcīhastaḥ
sa
vijñeyo
bʰaratāgamakovidaiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
ekārtʰe
'pi
parabrahmabʰāvanāyāṃ
śate
'pi
ca
\\ 128 \\
Strophe: 129
Verse: a
ravai
nagaryāṃ
lokārtʰe
tatʰeti
vacane
'pi
\
Verse: b
yaccabde
'pi
taccabde
vijanārtʰe
'pi
tarjane
\\ 129 \\
Strophe: 130
Verse: a
kārśye
śalāke
vapuṣi
āścarye
veṇibʰāvane
\
Verse: b
catre
samartʰe
pāṇai
ca
romālyāṃ
merīvādane
\\ 130 \\
Strophe: 131
Verse: a
kulālacakrabʰramaṇe
ratʰāṅgamaṇḍale
tatʰā
\
Verse: b
vivecane
dinānte
ca
sūcīhastaḥ
prakīrtitaḥ
\\ 131 \\
Strophe: 132
Verse:
candrakalāhastaḥ
Verse: a
sūcyāmaṅguṣṭʰamokṣe
tu
karaścandrakalā
bʰavet
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
candre
mukʰe
prādeśe
tanmātrākāravastuni
\\ 132 \\
Strophe: 133
Verse: a
śivasya
mukuṭe
gaṅgānadyāṃ
ca
laguḍe
'pi
\
Verse: b
eṣāṃ
candrakalā
caiva
viniyojyā
vidʰoyate
\\ 133 \\
Strophe: 134
Verse:
padmakośahastaḥ
Verse: a
aṅgulyo
viralā
kiñcit
kuñcitāstalanimnagāḥ
\
Verse: b
padmakośābʰidʰe
hastastannirūpaṇamucyate
\\ 134 \\
Strophe: 135
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
pʰale
bilvakapittʰādai
strīṇāṃ
ca
kucakumbʰayoḥ
\
Verse: b
āvarte
kanduke
stʰālyāṃ
bʰojane
puṣpakorake
\\ 135 \\
Strophe: 136
Verse: a
sahakārapʰale
puṣpavarṣe
mañjarikādiṣu
\
Verse: b
japākusumabʰāve
ca
gʰaṇṭārūpe
vidʰānake
\\ 136 \\
Strophe: 137
Verse: a
valmīke
kamale
'pyaṇḍe
padmakośo
vidʰīyate
\
Verse:
sarpaśirṣahastaḥ
Verse: b
patākā
namitāgrā
cet
sarpaśīrṣakaro
bʰavet
\\ 137 \\
Strophe: 138
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
cāndane
bʰujage
mandre
prokṣaṇe
poṣaṇādiṣu
\
Verse: b
devasyodakadāneṣu
āspʰāle
gajakumbʰayoḥ
\\ 138 \\
Strophe: 139
Verse: a
bʰujastʰāne
mallānāṃ
tu
yujyate
sarpaśīrṣakaḥ
\
Verse:
mr̥gaśīrṣahastaḥ
Verse: b
asmin
kaniṣṭʰikāṅguṣṭʰe
prasr̥te
mr̥gaśīrṣakaḥ
\\ 139 \\
Strophe: 140
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
strīṇāmartʰe
kapole
ca
cakramaryādayorapi
\
Verse: b
bʰītyāṃ
vivāde
nepatʰye
āhvāne
ca
tripuṇḍake
\\ 140 \\
Strophe: 141
Verse: a
mr̥gamukʰe
raṅgamallyāṃ
pādasaṃvāhane
tatʰā
\
Verse: b
sarvasve
melane
kāmamandire
catradʰāraṇe
\\ 141 \\
Strophe: 142
Verse: a
sañcāre
ca
priyāhvāne
yujyate
mr̥gaśīrṣakaḥ
\
Verse:
siṃhamukʰahastaḥ
Verse: b
madʰyamānāmikāgrābʰyāmaṅguṣṭʰo
miśrito
yadi
\\ 142 \\
Strophe: 143
Verse: a
śeṣai
prasāritau
yatra
siṃhāsyakaro
bʰavet
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
home
śaśe
gaje
darbʰacalane
padmadāmani
\\ 143 \\
Strophe: 144
Verse: a
siṃhānane
vaidyapāke
śodʰane
saṃprayujyate
\
Verse:
kāṅgulahastaḥ
Verse: b
padmakośe
'nāmikā
cennamnā
kāṅgulahstakaḥ
\\ 144 \\
Strophe: 145
Verse:
dʰutaśiraḥ
Verse: a
lakucasya
pʰale
bālakiṅkiṇyāṃ
gʰaṇṭikārtʰake
\
Verse: b
cakore
kramuke
bālakuce
kahlārake
tatʰā
\\ 145 \\
Strophe: 146
Verse: a
cātake
nālikere
ca
kāṅgulo
yujyate
karaḥ
\
Verse:
alapadmahastaḥ
Verse: b
kaniṣṭʰādyā
vakritāśca
viralāścālapadmakaḥ
\\ 146 \\
Strophe: 147
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
cakacābje
katittʰādipʰale
cāvartake
kuce
\
Verse: b
virahe
mukure
pūrṇacandre
saundaryabʰāvane
\\ 147 \\
Strophe: 148
Verse: a
dʰammille
cadraśālāyāṃ
grāme
coddʰr̥takopayoḥ
\
Verse: b
taṭāke
śakaṭe
cakravāke
kalakalārave
\\ 148 \\
Strophe: 149
Verse: a
ślāgʰane
so
'lapadmaśca
kīrtito
bʰaratāgame
\
Verse:
caturahastaḥ
Verse: b
tarjanyādyāstatra
śliṣṭāḥ
kaniṣṭʰā
prasr̥tā
yadi
\\ 149 \\
Strophe: 150
Verse: a
aṅguṣṭʰo
'nāmikāmūle
tiryak
ceccaturaḥ
karaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
kastūryāṃ
kiñcidartʰe
ca
svarṇe
tāmne
ca
lohake
\\ 150 \\
Strophe: 151
Verse: a
ārdre
kʰede
rasāsvāde
locane
varṇabʰedane
\
Verse: b
pramāṇe
sarase
mandagamane
śakalīkr̥te
\\ 151 \\
Strophe: 152
Verse: a
ānane
gʰr̥tatailādai
yujyate
caturaḥ
karaḥ
\
Verse:
bʰramarahastaḥ
Verse: b
madʰyamāṅguṣṭʰasaṃyoge
tarjanī
vakritākr̥tiḥ
\\ 152 \\
Strophe: 153
Verse: a
śeṣāḥ
prasāritāścāsau
bʰramarābʰidʰahastakaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
bʰramare
ca
śuke
pakṣe
sārase
kokilādiṣu
\\ 153 \\
Strophe: 154
Verse: a
bʰramarākʰyaśca
hasto
'yaṃ
kīrtito
bʰaratāgame
\
Verse:
haṃsāsyahastaḥ
Verse: b
madʰyamādyāstrayoṅgulyaḥ
prasr̥tā
viralā
yadi
\\ 154 \\
Strophe: 155
Verse: a
tarjanyaṅguṣṭʰasaṃśleṣāt
karo
haṃsāasyako
bʰavet
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
māṇgalye
sūtrabandʰe
ca
upadeśaviniścaye
\\ 155 \\
Strophe: 156
Verse: a
romāñce
maiktikādai
ca
dīpavartiprasāraṇe
\
Verse: b
nikaṣe
mallikādau
ca
citre
tallekʰane
tatʰā
\\ 156 \\
Strophe: 157
Verse: a
daṃśe
ca
jalabandʰe
ca
haṃsāsyo
yujyate
karaḥ
\
Verse:
haṃsapakṣahastaḥ
Verse: b
sarpaśīrṣkare
samyak
kaniṣṭʰā
praṣr̥tā
yadi
\\ 157 \\
Strophe: 158
Verse: a
haṃsapakṣaḥ
karaḥ
so
'yaṃ
tannirūpaṇamucyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
ṣaṭ
saṃkʰyāyāṃ
setubandʰe
nakʰarekʰāṅkaṇe
tatʰā
\\ 158 \\
Strophe: 159
Verse: a
pidʰāne
haṃsapakṣo
'yaṃ
katʰito
bʰaratāgame
\
Verse:
sandaṃśahastaḥ
Verse: b
punaḥ
punaḥ
padmākośaḥ
saṃśliṣṭo
viralo
yadi
\\ 159 \\
Strophe: 160
Verse: a
sandaṃśābʰidʰahasto
'yaṃ
kīrtito
nr̥tyakovidaiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
udare
validāne
ca
vraṇe
kīṭmahābʰaye
\\ 160 \\
Strophe: 161
Verse: a
arcane
pañcasaṃkʰyāyāṃ
sandaṃśākʰyo
niyujyate
\
Verse:
mukulahastaḥ
Verse: b
aṅgulīpañcakaṃ
caiva
melayitvā
pradarśane
\\ 161 \\
Strophe: 162
Verse: a
mukulābʰidʰahasto
'yaṃ
kīrtyate
bʰaratāgame
\
Verse: b
kumude
bʰojane
pañcabāṇe
mudrādidʰāraṇe
\\ 162 \\
Strophe: 163
Verse: a
nābʰau
ca
kadalīpuṣpe
yujyate
mukulaḥ
karaḥ
\
Verse:
tāmracūḍahastaḥ
Verse: b
makule
tāmracūḍaḥ
syāttarjanī
vakritā
yadi
\\ 163 \\
Strophe: 164
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
kukkuṭādau
vake
kāke
uṣṭre
vatse
ca
lekʰane
\
Verse: b
yujyate
tāmracūḍākʰyaḥ
karo
bʰaratavedibʰiḥ
\\ 164 \\
Strophe: 165
Verse:
triśūlahastaḥ
Verse: a
nikuccanayutāṅguṣṭʰakaniṣṭʰastu
triśūlakaḥ
\
Verse: b
bilvapatre
tritvayukte
triśūlakara
īrite
\\ 165 \\
Strophe: 166
Verse:
vyāgʰrahastaḥ
Verse: a
kaniṣṭʰāṅguṣṭʰanamane
mr̥gaśīrṣakare
tatʰā
\
Verse: b
vyāgʰrahastaḥ
sa
vijñeyo
bʰaratāgamakovidaiḥ
\\ 166 \\
Strophe: 167
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
vyāgʰre
bʰeke
markaṭe
ca
śukto
saṃyujyate
karaḥ
\
Verse:
ardʰasūcīhastaḥ
Verse: b
kapittʰe
tarjanī
ūrdʰvasāraṇe
tvardʰasūvikaḥ
\\ 167 \\
Strophe: 168
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
aṅkure
pākṣiśāvādau
br̥hatkoṭe
niyujyate
\
Verse:
kaṭakahastaḥ
Verse: b
sandaṃśo
'pyurdʰvabʰāge
tu
madʰyamānāmikānvayā
\\ 168 \\
Strophe: 169
Verse: a
------- -------- --------
kaṭako
hasta
ucyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
etasya
viniyogastu
------ ------
darśate
\\ 169 \\
Strophe: 170
Verse: a
āhvānabʰāvacalane
------ ------ \
Verse:
pallihastaḥ
Verse: b
mayūre
tarja
nīpr̥ṣṭʰo
madʰyamena
yuto
yadi
\\ 170 \\
Strophe: 171
Verse: a
pallihastaḥ
sa
vijñeyaḥ
pallyartʰe
viniyujyate
\
Verse: b
abʰinayavaśādeṣāṃ
saṃyutatvaṃ
prakīrtitam
\\ 171 \\
Strophe: 172
Verse: a
mārgapradarśānaṃ
teṣāṃ
kramāllakṣyānusāratḥ
\
Verse:
saṃyutahastāḥ
Verse: b
añjaliśca
kapotaśca
karkaṭaḥ
svastikastatʰā
\\ 172 \\
Strophe: 173
Verse: a
ḍolāhastaḥ
puṣpapuṭa
utsaṅgaḥ
śivaliṅgakaḥ
\
Verse: b
kaṭakāvardʰanaścaiva
kartarīsvastikastatʰā
\\ 173 \\
Strophe: 174
Verse: a
śakaṭaṃ
śaṅkʰacake
ca
sampuṭaḥ
pāśakīlakau
\
Verse: b
matsyaḥ
kūrmo
varāhaśca
garuḍo
nāgabandʰakaḥ
\\ 174 \\
Strophe: 175
Verse: a
kʰaṭvā
bʰeruṇḍa
ityete
saṃkʰyātā
saṃyutāḥ
karāḥ
\
Verse: b
trayāviṃśatirityuktāḥ
pūrvagairbʰaratādibʰiḥ
\\ 175 \\
Strophe: 176
Verse:
añjalihastaḥ
Verse: a
patākātalayoryogādañjaliḥ
kara
īritaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
devatāguruviprāṇāṃ
namaskāreṣbanukramāt
\\ 176 \\
Strophe: 177
Verse: a
kāryaḥ
śiromukʰorastʰo
viniyoge
'ñjalirbudʰaiḥ
\
Verse:
kapotahastaḥ
Verse: b
kapoto
'sau
karo
yatra
śliṣṭāmūlāgrapāśvakaḥ
\\ 177 \\
Strophe: 178
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
praṇāme
gurusambʰāṣe
vinayāṅgīkr̥teṣvayam
\
Verse:
karkaṭahastaḥ
Verse: b
anyonyasyāntare
yatrāṅgulyo
niḥsr̥tya
hastayoḥ
\\ 178 \\
Strophe: 179
Verse: a
antarbahirvā
vartante
karkaṭaḥ
so
'bʰidʰīyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
samūhāgamane
tundadarśane
śaṅkʰapūraṇe
\\ 179 \\
Strophe: 180
Verse: a
aṅgānāṃ
moṭane
śākʰonnamane
ca
niyujyate
\
Verse:
svastikahastaḥ
Verse: b
patākayoḥ
sanniyuktaḥ
karayormaṇibandʰayoḥ
\\ 180 \\
Strophe: 181
Verse: a
saṃyogena
svastikākʰyo
makare
viniyujyate
\
Verse:
ḍolāhastaḥ
Verse: b
patāka
ūrūdeśastʰe
ḍolāhasto
'yamiṣyate
\\ 181 \\
Strophe: 182
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
nāṭyārambʰe
prayoktavya
iti
nāṭyavido
viduḥ
\
Verse:
puṣpapuṭahastaḥ
Verse: b
saṃśliṣtakarayoḥ
sarpaśīrṣaḥ
puṣpapuṭaḥ
karaḥ
\\ 182 \\
Strophe: 183
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
nīrājanāvidʰau
vāripʰalādigrahaṇe
'pi
ca
\
Verse: b
sandʰyāyāmardʰyadāne
ca
mantrapuṣpe
ca
yujyate
\\ 183 \\
Strophe: 184
Verse:
utsaṅgahastaḥ
Verse: a
anyonyabāhudeśastʰau
mr̥gaśīrṣakarau
yadi
\
Verse: b
utsaṅgahastaḥ
sa
jñeyo
bʰaratāgamavedibʰiḥ
\\ 184 \\
Strophe: 185
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
āliṅgane
ca
lajjāyāamaṅgadādipradarśane
\
Verse: b
bālānāṃ
śikṣaṇe
cāyamutsaṅgo
yujyate
karaḥ
\\ 185 \\
Strophe: 186
Verse:
śivaliṅgahastaḥ
Verse: a
vāme
'rdʰacandro
vinyastaḥ
śikʰaraḥ
śivaliṅgakaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
viniyogastu
tasyaiva
śīvaliṅgasya
darśane
\\ 186 \\
Strophe: 187
Verse:
kaṭakāvardʰanahastaḥ
Verse: a
kaṭakāmukʰyoḥ
pāṇyoḥ
svastiko
maṇibandʰayoḥ
\
Verse: b
kaṭakāvardʰanākʰyaḥ
syāditi
nāṭyavido
viduḥ
\\ 187 \\
Strophe: 188
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
paṭṭābʰiṣeke
pūjāyāṃ
vivāhādiṣu
yujyate
\
Verse:
kartarīsvastikahastaḥ
Verse: b
kartarīsvastikākārā
kartarīsvastiko
bʰavet
\\ 188 \\
Strophe: 189
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
śākʰāsu
cādriśikʰare
vr̥kṣeṣu
ca
niyujyate
\
Verse:
śakaṭahastaḥ
Verse: b
bʰramare
madʰyamāṅgaṣṭʰaprasārāccakaṭo
bʰavet
\\ 189 \\
Strophe: 190
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
rākṣasābʰinaye
prāyaḥ
śakaṭo
viniyujyate
\
Verse:
śaṇkʰahastaḥ
Verse: b
śikʰarāntargatāṇguṣṭʰa
itarāṇguṣṭʰasaṅgataḥ
\\ 190 \\
Strophe: 191
Verse: a
tarjanyā
yuta
aśliṣṭaḥ
śaṅkʰahastaḥ
prakīrtitaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
śaṇkʰādiṣu
prayojyo
'yamityāhurbʰaratādayaḥ
\\ 191 \\
Strophe: 192
Verse:
cakrahastaḥ
Verse: a
yatrārdʰacandrau
tiryañcāvanyonyatalasaṃspr̥śau
\
Verse: b
cakrahastaḥ
sa
vijñeyaścakrārtʰe
viniyujyate
\\ 192 \\
Strophe: 193
Verse:
sampuṭahastaḥ
Verse: a
kuñcitāṅgulayaścake
proktaḥ
sampuṭahastakaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
vastvāccāde
sampuṭe
ca
sampuṭaḥ
kara
īritaḥ
\\ 193 \\
Strophe: 194
Verse:
pāśāhastaḥ
Verse: a
sūcyāṃ
nikuñcite
śliṣṭe
tarjanyau
pāśa
īritaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
anyonyakalahe
pāśe
śr̥ṅkʰalāyāṃ
niyujyate
\\ 194 \\
Strophe: 195
Verse:
kīlakahastaḥ
Verse: a
kaniṣṭʰe
kuñcite
śliṣṭe
mr̥gaśīrṣastu
kīlakaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
snehe
narmānulāpe
ca
kīlako
viniyujyate
\\ 195 \\
Strophe: 196
Verse:
matsyahastaḥ
Verse: a
karapr̥ṣṭʰāpari
nyasto
yatra
hastastvadʰomukʰaḥ
\
Verse: b
kiñcitprasāritāṅguṣṭʰakaniṣṭʰo
matsyanāmakaḥ
\\ 196 \\
Strophe: 197
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
etasya
viniyogastu
sammato
matsyadarśane
\
Verse:
kūrmahastaḥ
Verse: b
kuñcitāgrāṅgaliścakre
tyaktāṅguṣṭʰakaniṣṭʰakaḥ
\\ 197 \\
Strophe: 198
Verse: a
kūrmahastaḥ
sa
vijñeyaḥ
kūrmārtʰe
viniyujyate
\
Verse:
varāhahastaḥ
Verse: b
mr̥gaśīrṣe
tvanyatare
svoparyekaḥ
stʰite
yadi
\\ 198 \\
Strophe: 199
Verse: a
kaniṣṭʰāṅguṣṭʰayoryogādvarāhakara
īritaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
etasya
viniyogaḥ
syādvarāhārtʰapradarśane
\\ 199 \\
Strophe: 200
Verse:
garuḍahastaḥ
Verse: a
tiryaktalastʰitāvardʰacandrāvaṅguṣṭʰayogataḥ
\
Verse: b
garuḍahastaḥ
ityāhurgaruḍārtʰe
niyujyate
\\ 200 \\
Strophe: 201
Verse:
nāgabandʰahastaḥ
Verse: a
sarpaśīrṣasvastikañca
nagabandʰa
itīritaḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
etasya
viniyogastu
nāgabandʰe
hi
sammataḥ
\\ 201 \\
Strophe: 202
Verse:
kʰaṭvāhastaḥ
Verse: a
cature
caturaṃ
nyasya
tarjanyaṇguṣṭʰamokṣataḥ
\
Verse: b
kʰaṭvāhasto
bʰavedeṣa
kʰaṭvāśivikayoḥ
smr̥taḥ
\\ 202 \\
Strophe: 203
Verse:
bʰeruṇḍahastaḥ
Verse: a
maṇibandʰe
kapittʰābʰyāṃ
bʰeruṇḍakara
iṣyate
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
bʰeruṇde
pakṣidampatyorbʰeruṇḍo
yujyate
karaḥ
\\ 203 \\
Strophe: 204
Verse:
devahastāḥ
Verse: a
atʰātra
brahmārudrādidevatābʰinayakramāt
\
Verse: b
mūrtibʰedena
ye
hastāsteṣāṃ
lakṣaṇamucyate
\\ 204 \\
Strophe: 205
Verse:
brahmāhastaḥ
Verse: a
brahmāṇaścaturo
vāme
haṃsāsyo
dakṣiṇe
karaḥ
\
Verse:
īśvarahastaḥ
Verse: b
śambʰorvāmv
mr̥śirṣastripatākastu
dakṣiṇe
\\ 205 \\
Strophe: 206
Verse:
viṣṇuhastaḥ
Verse: a
hastābʰyāṃ
tripatākastu
viṣṇuhastaḥ
sa
kīrtitaḥ
\
Verse:
sarasvatīhastaḥ
Verse: b
sūcīkr̥te
dakṣiṇe
ca
vāme
cāṃsasamakr̥tau
\\ 206 \\
Strophe: 207
Verse: a
kapittʰake
'pi
bʰāratyāḥ
kara
syāditi
sammataḥ
\
Verse:
pārvatīhastaḥ
Verse: b
ūrdʰvādʰaḥ
prasr̥tāvardʰacandrākʰyau
vāmadakṣiṇau
\\ 207 \\
Strophe: 208
Verse: a
abʰayo
varadaścaiva
pārvattyāḥ
kara
īritaḥ
\
Verse:
lakṣmīhastaḥ
Verse: b
aṃsopakaṇtʰe
hastābʰyāṃ
kapittʰastu
śriyaḥ
karaḥ
\\ 208 \\
Strophe: 209
Verse:
vināyakahastaḥ
Verse: a
arogatābʰyāṃ
hastābʰyāṃ
kapittʰo
vigʰrarāṭ
karaḥ
\
Verse:
ṣaṇmukʰahastaḥ
Verse: b
vāme
kare
triśūlañca
śikʰaro
dakṣiṇe
kare
\\ 209 \\
Strophe: 210
Verse: a
ūrdʰvaṃ
gate
ṣaṇmukʰasya
hastaḥ
syāditi
kīrtitaḥ
\
Verse:
manmatʰahastaḥ
Verse: b
vāme
kare
tu
śikʰaro
dakṣiṇe
kaṭakāmukʰaḥ
\\ 210 \\
Strophe: 211
Verse: a
manmatʰasya
karaḥ
prokto
nāṭyaśāstrārtʰakovidaiḥ
\
Verse:
indrahastaḥ
Verse: b
tripatākaḥ
svastikaśca
śakrahastaḥ
prakīrtitaḥ
\\ 211 \\
Strophe: 212
Verse:
agnihastaḥ
Verse: a
tripatāko
dakṣiṇe
tu
vāme
kāṅgulahastakaḥ
\
Verse: b
agnihastaḥ
sa
vijñeyo
nāṭyaśāstraviśāradaiḥ
\\ 212 \\
Strophe: 213
Verse:
yamahastaḥ
Verse: a
vāme
pāśaṃ
dakṣiṇe
tu
sūcī
yamākaraḥ
smr̥taḥ
\
Verse:
nirr̥tihasaḥ
Verse: b
kʰaṭvā
ca
śakaṭaścaiva
kīrtito
nirr̥teḥ
karaḥ
\\ 213 \\
Strophe: 214
Verse:
varuṇahastaḥ
Verse: a
patāko
dakṣiṇe
vāme
śikʰaro
vāruṇaḥ
karaḥ
\
Verse:
vāyuhastaḥ
Verse: b
arālo
dakṣiṇe
haste
vāme
cārdʰapatākikā
\\ 214 \\
Strophe: 215
Verse: a
dʰr̥tā
cedvāyudevasya
kara
ityabʰidʰīyate
\
Verse:
kuberahastaḥ
Verse: b
vāme
padmaṃ
dakṣiṇe
tu
gadā
yakṣapateḥ
karaḥ
\\ 215 \\
Strophe: 216
Verse:
daśāvatārahastāḥ
Verse:
matsyāvatārahastaḥ
Verse: a
matsyahastaṃ
darśayitvā
tataḥ
skandʰasamau
karau
\
Verse: b
dʰr̥tau
matsyāvatārasya
hasta
ityuabʰidʰīyate
\\ 216 \\
Strophe: 217
Verse:
kūrmāvatārahastaḥ
Verse: a
kūrmahastaṃ
darśayitvā
tataḥ
skandʰasamau
karau
\
Verse: b
dʰr̥tau
kūrmāvatārasya
hasta
ityamidʰīyate
\\ 217 \\
Strophe: 218
Verse:
nr̥siṃhāvatārahastaḥ
Verse: a
vāme
siṃhamukʰaṃ
dʰr̥tvā
dakṣiṇe
tripatākikā
\
Verse: b
narasiṃhāvatārasya
hasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\\ 218 \\
Strophe: 220
Verse:
vāmanāvatārahastaḥ
Verse: a
urdʰvādʰo
dʰr̥tamuṣṭbʰyāṃ
savyānyābʰyāṃ
yadi
stʰitaḥ
\
Verse: b
sa
vāmanāvatārasya
hasta
ityabʰidʰīyate
\\ 220 \\
Strophe: 221
Verse:
paraśurāmāvatārahastaḥ
Verse: a
vāmaṃ
kaṭitaṭe
nyasya
dakṣiṇe
'rdʰapatākikā
\
Verse: b
dʰr̥tā
paraśurāmasya
hasta
ityabʰidʰīyate
\\ 221 \\
Strophe: 222
Verse:
rāmacandrāvatārahastaḥ
Verse: a
kapittʰo
dakṣiṇe
haste
vāme
tu
śikʰaraḥ
karaḥ
\
Verse: b
ūrdʰvaṃ
dʰr̥to
rāmacandrahasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\\ 222 \\
Strophe: 223
Verse:
balarāmāvatārahastaḥ
Verse: a
patāko
dakṣiṇe
haste
muṣṭirvāmakare
tatʰā
\
Verse: b
balarāmāvatārasya
hasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\\ 223 \\
Strophe: 224
Verse:
kr̥ṣṇāvatārahastaḥ
Verse: a
mr̥gaśirṣe
tu
hastābʰyāmanyonyābʰimukʰe
kr̥te
\
Verse: b
āsyopakaṇṭʰe
kr̥ṣṇāsya
hasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\\ 224 \\
Strophe: 225
Verse:
kalkyavatārahastaḥ
Verse: a
patāko
dakṣiṇe
vāme
tripatākaḥ
karo
dʰr̥taḥ
\
Verse: b
kalkyākʰyasyāvatārasya
hasta
ityabʰidʰīyate
\\ 225 \\
Strophe: 226
Verse:
atʰa
tattajjātīyahastāḥ
Verse:
rākṣasahastaḥ
Verse: a
mukʰe
karābʰyāṃ
śakaṭau
rākṣasānāṃ
karaḥ
smr̥taḥ
\
Verse:
brāhmaṇahastaḥ
Verse: b
karābʰyāṃ
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
yajñasūtrasya
sūcane
\\ 226 \\
Strophe: 227
Verse: a
dakṣiṇena
kr̥te
niryag
brāhmaṇānāṃ
karaḥ
smr̥taḥ
\
Verse:
kṣatriyahastaḥ
Verse: b
vāmena
śikʰaraṃ
tiryag
dʰr̥tvānyena
patākikā
\\ 227 \\
Strophe: 228
Verse: a
dʰr̥tā
yadi
kṣatriyāṇāṃ
hasta
ityabʰidʰīyate
\
Verse:
vaiśyahastaḥ
Verse: b
kare
vāme
tu
haṃsāsyo
dakṣiṇe
kaṭakāmukʰaḥ
\\ 228 \\
Strophe: 229
Verse: a
vaiśyahasto
'yamākʰyāto
munibʰirbʰaratādibʰiḥ
\
Verse:
śūdrahastaḥ
Verse: b
vāme
tu
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
dakṣiṇe
mr̥gaśīrṣakaḥ
\\ 229 \\
Strophe: 230
Verse: a
śūdrahastaḥ
sa
vijñeyo
munibʰirbʰaratādibʰiḥ
\
Verse: b
yadaṣṭādaśajātīnāṃ
karma
tena
karāḥ
smr̥tā
\\ 230 \\
Strophe: 231
Verse: a
tattaddeśajānāmapi
evamuhyaṃ
buddʰottamaiḥ
\
Verse:
bāndʰavahastāḥ
Verse:
dampatihastāḥ
Verse: b
vāme
tu
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
dakṣiṇe
mr̥gaśīrṣakaḥ
\\ 231 \\
Strophe: 232
Verse: a
dʰr̥taḥ
strīpuṃsayorhastaḥ
kʰyāto
bʰaratakovidaiḥ
\
Verse:
mātr̥hastaḥ
Verse: b
vāme
haste
'rdʰacandraśca
sandaṃśo
dakṣiṇe
kare
\\ 232 \\
Strophe: 233
Verse: a
āvartayitvā
jaṭʰare
vāmahastaṃ
tataḥ
param
\
Verse: b
striyāḥ
karo
dʰr̥to
mātr̥hasta
mātr̥hasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\\ 233 \\
Strophe: 234
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
jananyāṃ
ca
kumāryāṃ
ca
mātr̥hasto
niyujyate
\
Verse:
pitr̥hastaḥ
Verse: b
etasmin
mātr̥haste
tu
śikʰare
dakṣiṇena
tu
\\ 234 \\
Strophe: 235
Verse: a
dʰr̥te
sati
pitr̥hasta
ityākʰyāto
manīṣibʰiḥ
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
ayaṃ
hastastu
janake
jāmātari
ca
yujyate
\\ 235 \\
Strophe: 236
Verse:
ścaśrūhastaḥ
Verse: a
vinyasya
kaṇṭʰe
haṃsāsyaṃ
sandaṃśaṃ
dakṣiṇe
kare
\
Verse: b
udare
ca
parāmr̥śya
vāmahastaṃ
tataḥ
param
\\ 236 \\
Strophe: 237
Verse: a
striyāḥ
karo
dʰr̥taḥ
śvaśrūhastastasyāṃ
niyujyate
\
Verse:
śvaśurahastaḥ
Verse: b
etasyānte
tu
hastasya
śikʰaro
dakṣiṇe
yadi
\\ 237 \\
Strophe: 238
Verse: a
dʰr̥taśca
śvaśurasyāyaṃ
hasta
ityucyate
buddʰaiḥ
\
Verse:
bʰartr̥bʰrātr̥hastaḥ
Verse: b
vāme
tu
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
pārśvayoḥ
kartarīmukʰaḥ
\\ 238 \\
Strophe: 239
Verse: a
dʰr̥to
dakṣiṇahastena
bʰartr̥bʰrātr̥karaḥ
smr̥taḥ
\
Verse:
nanāndr̥hastaḥ
Verse: b
ante
tvetasya
hastasya
strīhasto
dakṣiṇe
kare
\\ 239 \\
Strophe: 240
Verse: a
dʰr̥to
nanāndr̥hastaḥ
syāditi
nāṭyavidāṃ
matam
\
Verse:
jyeṣṭʰakaniṣṭʰabʰrātr̥hastaḥ
Verse: b
mayūrahastaḥ
pūrataḥ
pārśvabʰāge
ca
darśitaḥ
\\ 240 \\
Strophe: 241
Verse: a
jyeṣṭʰabʰrātuḥ
kaniṣṭʰasyāpyayaṃ
hasta
iti
smr̥taḥ
\
Verse:
putrahastaḥ
Verse: b
sandaṃśāmudare
nyasya
bʰrāmayitvā
tataḥ
param
\\ 241 \\
Strophe: 242
Verse: a
dʰr̥to
vāmena
śikʰaraṃ
putrahastaḥ
prakīrtitaḥ
\
Verse:
snuṣāhastaḥ
Verse: b
etadante
dakṣiṇena
strīhastaśca
dʰr̥to
yadi
\\ 242 \\
Strophe: 243
Verse: a
snuṣāhasta
iti
kʰyāto
bʰaratāgamakovidaiḥ
\
Verse:
sapatnīhastaḥ
Verse: b
darśayitvā
pāśahastaṃ
karābʰyāṃ
strīkarāvubʰau
\\ 243 \\
Strophe: 244
Verse: a
dʰr̥tau
sapatnīhastaḥ
syāditi
bʰāvadido
viduḥ
\
Verse:
nr̥ttahastānāṃ
gatayaḥ
Verse: b
bʰavanti
nr̥ttahastānāṃ
gatayaḥ
pañcadʰā
bʰuvi
\\ 244 \\
Strophe: 245
Verse: a
ūrdʰvādʰarottarā
prācī
dakṣiṇā
ceti
viśra
tā
\
Verse: b
yatʰā
syāt
pādavinyāstatʰaiva
karayorapi
\\ 245 \\
Strophe: 246
Verse: a
vāmāṅgabʰāge
vāmasya
dakṣiṇe
dakṣiṇasya
ca
\
Verse: b
kuryāt
pracalanaṃ
hya
tannr̥ttasiddʰāntalakṣaṇam
\\ 246 \\
Strophe: 247
Verse: a
yatʰo
hastastato
dr̥ṣṭiryato
dr̥ṣṭistato
manaḥ
\
Verse: b
yato
manastato
bʰāvo
yato
bʰāvastato
smaḥ
\\ 247 \\
Strophe: 248
Verse:
nr̥ttahastaḥ
Verse: a
patākāsvastikākʰyaśca
ḍolāhastastatʰāñjali
\
Verse: b
kaṭakāvardʰanaścaiva
śakaṭaḥ
pāśakīhakau
\\ 248 \\
Strophe: 249
Verse: a
kapittʰaḥ
śikʰaraḥ
kūrmo
haṃsāsyaścālapadmakaḥ
\
Verse: b
trayodaśaite
hastāḥ
syurnr̥ttasyāpyupayoginaḥ
\\ 249 \\
Strophe: 250
Verse:
navagrahahastaḥ
Verse:
sūryahastaḥ
Verse: a
aṃsopakaṇṭʰe
hastābʰyāmalapadmakapittʰakaḥ
\
Verse: b
dʰr̥to
yadi
karo
hyeṣa
divākarakaraḥ
smr̥taḥ
\\ 250 \\
Strophe: 251
Verse:
candrahastaḥ
Verse: a
alapadmo
vāmahaste
dakṣiṇe
ca
patākikā
\
Verse: b
niśākarakaraḥ
prokto
bʰaratāgamadarśibʰiḥ
\\ 251 \\
Strophe: 252
Verse:
kujahastaḥ
Verse: a
vāme
kare
tu
sūcī
syānmuṣṭihastastu
dakṣiṇe
\
Verse: b
dʰr̥taścennāṭyaśāstrajñairaṅgārakakaraḥ
smr̥taḥ
\\ 252 \\
Strophe: 253
Verse:
budʰahastaḥ
Verse: a
tiryagvāme
ca
muṣṭiḥ
syāddakṣiṇe
ca
patākikā
\
Verse: b
budʰagrahakaraḥ
prokto
bʰaratāgamavedibʰiḥ
\\ 253 \\
Strophe: 254
Verse:
guruhastaḥ
Verse: a
hastābʰyāṃ
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
yajñasūtrasya
darśanam
\
Verse: b
r̥ṣibrāhmaṇahasto
'yaṃ
guroścāpi
prakīrtitaḥ
\\ 254 \\
Strophe: 255
Verse:
śukrahastaḥ
Verse: a
vāmoccabʰāge
muṣṭiḥ
syādadʰastāddakṣiṇe
tatʰā
\
Verse: b
śukragrahakaraḥ
prokto
bʰaratāgamavedibʰiḥ
\\ 255 \\
Strophe: 256
Verse:
śanihastaḥ
Verse: a
vāme
kare
tu
śikʰarastriśūlo
dakṣiṇe
kare
\
Verse: b
śanaiścarakaraḥ
prokto
bʰaratāgamakovidaiḥ
\\ 256 \\
Strophe: 257
Verse:
rāhuhastaḥ
Verse: a
sarpaśīrṣā
vāmakare
sūcī
syāddakṣiṇe
kare
\
Verse: b
rāhugrahakaraḥ
prokto
nāṭyavidyādʰipairjanaiḥ
\\ 257 \\
Strophe: 258
Verse:
ketuhastaḥ
Verse: a
vāme
kare
tu
sūcī
syāddakṣiṇe
tu
patākikā
\
Verse: b
ketugrahakaraḥ
prokto
bʰaratāgamadarśibʰiḥ
\\ 258 \\
Strophe: 259
Verse:
pādabʰedāḥ
Verse: a
vakṣyate
pādabʰedānāṃ
lakṣaṇaṃ
pūrvasammatam
\
Verse: b
maṇḍalotplavane
caiva
bʰramarī
pādacārikā
\\ 259 \\
Strophe: 260
Verse: a
caturdʰā
pādabʰedāḥ
syusteṣāṃ
lakṣaṇamucyate
\
Verse:
maṇḍalabʰedāḥ
Verse: b
stʰānakaṃ
cāyatālīḍʰaṃ
proṅkʰaṇapreritāni
ca
\\ 260 \\
Strophe: 261
Verse: a
pratyālīḍʰaṃ
svastikaṃ
ca
moṭitaṃ
samasūcikā
\
Verse: b
pārśvasūcīti
ca
daśa
maṇḍalānīritānīha
\\ 261 \\
Strophe: 262
Verse:
stʰānakamaṇḍalam
Verse: a
kaṭi
spr̥ṣṭvārdʰacandrākʰyapāṇibʰyāṃ
samapādataḥ
\
Verse: b
samarekʰatayā
tiṣṭʰet
tat
syāt
syānakamaṇḍalam
\\ 262 \\
Strophe: 263
Verse:
āyatamaṇḍalam
Verse: a
vitastyantaritau
pādau
kr̥tvā
tu
caturastrakau
\
Verse: b
tiryak
kuñcitajānubʰyāṃ
stʰitirāyatamaṇḍalam
\\ 263 \\
Strophe: 264
Verse:
ālīḍʰamaṇḍalam
Verse: a
dakṣiṇāṇgʰreśca
purataḥ
vitastitritayāntaram
\
Verse: b
vinyased
vāmapādaṃ
ca
śikʰaraṃ
vāmapāṇinā
\\ 264 \\
Strophe: 265
Verse: a
kaṭakāmukʰahastastaśca
dakṣiṇena
dʰr̥to
yadi
\
Verse: b
ālīḍʰamaṇḍalamiti
vikʰyātaṃ
bʰaratādibʰiḥ
\\ 265 \\
Strophe: 266
Verse:
pratyālīḍʰamaṇḍalam
Verse: a
allīḍʰasya
viparyāsāt
pratyālīḍʰākʰyamaṇḍalam
\
Verse:
preṅkʰaṇamaṇḍala
Verse: b
prasr̥tyaikapadaṃ
pārśve
pārṣṇideśasya
pādataḥ
\\ 266 \\
Strophe: 267
Verse: a
stʰitvānte
kūrmahastena
stʰitiḥ
preṅkʰamaṇḍalam
\
Verse:
preritamaṇḍalam
Verse: b
santāḍyaikaṃ
padaṃ
pārśve
vitastitritayāntaram
\\ 267 \\
Strophe: 268
Verse: a
tiryak
kuñcitajānubʰyāṃ
stʰitvātʰa
śikʰaraṃ
karam
\
Verse: b
vidʰāya
vakṣyasyanyena
prasr̥tā
ca
patākikā
\\ 268 \\
Strophe: 269
Verse: a
pradarśayedidaṃ
tajjñāḥ
preritaṃ
maṇḍalaṃ
jaguḥ
\
Verse:
svastikamaṇḍalam
Verse: b
dakṣiṇottarataḥ
kuryāt
pāde
pādaṃ
kare
karam
\\ 269 \\
Strophe: 270
Verse: a
vyātyāsena
tadā
proktaṃ
svastikaṃ
nāma
maṇḍalam
\
Verse:
moṭitamaṇḍalam
Verse: b
prapadābʰyāṃ
bʰuvi
stʰitvā
jānuyugmena
saṃspr̥śet
\\ 270 \\
Strophe: 271
Verse: a
kramād
bʰūtalamekaikaṃ
tripatākakaradvayam
\
Verse: b
kr̥tvā
tanmoṭitaṃ
nāma
maṇḍalam
katʰitaṃ
buddʰaiḥ
\\ 271 \\
Strophe: 272
Verse:
samasūcīmaṇḍalam
Verse: a
pādāgrābʰyāṃ
ca
jānubʰyāṃ
bʰūtalaṃ
saṃspr̥śedyadi
\
Verse: b
maṇḍalaṃ
samasūcīti
katʰitaṃ
pūrvasūribʰiḥ
\\ 272 \\
Strophe: 273
Verse:
pārśvasūcīmaṇḍalam
Verse: a
stʰitvā
pādāgrayugmeṇa
jānunaikena
pārśvataḥ
\
Verse: b
saṃspr̥śed
bʰūtalaṃ
pārśvasūcīmaṇḍalamīritam
\\ 273 \\
Strophe: 274
Verse:
stʰānakabʰedāḥ
Verse: a
pādavinyāsabʰedena
stʰānakaṃ
ṣaṇvidʰaṃ
bʰavet
\
Verse: b
samapādaṃ
caikapādaṃ
nāgabandʰastataḥ
param
\\ 274 \\
Strophe: 275
Verse: a
aindraṃ
ca
gāruḍaṃ
caiva
brahmastʰānamiti
kramāt
\
Verse:
sampādastʰānam
Verse: b
stʰitiḥ
samābʰyāṃ
pādābʰyāṃ
samapādamiti
smr̥tam
\\ 275 \\
Strophe: 276
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
puṣpāñjalau
devarupe
samapādaṃ
niyujyate
\
Verse:
ekapādastʰānam
Verse: b
jānvāśritya
padaikena
stʰitiḥ
syādekapādakam
\\ 276 \\
Strophe: 277
Verse:
viniyogaḥ
Verse: a
ekapādaṃ
tvidaṃ
stʰānaṃ
niścale
tapasi
stʰitam
\
Verse:
nāgabandʰastʰānam
Verse: b
pādaṃ
pādena
saṃveṣṭya
tatʰā
pāṇiṃ
ca
pāṇinā
\\ 277 \\
Strophe: 278
Verse: a
stʰitiḥ
syānnāgabandʰākʰyā
nāgabandʰe
prayujyate
\
Verse:
aindrakastʰānam
Verse: b
pādamekaṃ
samākuñcya
stʰitvānyapadajānunī
\\ 278 \\
Strophe: 279
Verse: a
uttānite
karaḥ
nyasya
stʰitiṃraindramitīritam
\
Verse:
viniyogaḥ
Verse: b
vāsave
rājabʰāve
ca
stʰānamaindraṃ
niyujyate
\\ 279 \\
Strophe: 280
Verse:
guruṇstʰānakam
Verse: a
ālīḍʰamaṇḍale
paścādatʰa
jānutalaṃ
bʰuvi
\
Verse: b
saṃstʰāpya
pāṇiyugmena
vahan
viralamaṇḍalam
(?) \\ 280 \\
Strophe: 281
Verse: a
stʰitistu
garuḍastʰānaṃ
garuḍe
viniyujyate
\
Verse:
brahmastʰanam
Verse: b
jānupari
padaṃ
nyasya
pasasyopari
jānu
ca
\\ 281 \\
Strophe: 282
Verse: a
stʰitaṃ
yadi
bʰaved
brāhmaṃ
japādiṣu
niyujyate
\
Verse:
utplavanabʰedāḥ
Verse: b
atʰotplavanabʰedānāṃ
lakṣaṇaṃ
parikatʰyate
\\ 282 \\
Strophe: 283
Verse: a
alagaṃ
kartarī
vāśvotplavnaṃ
moṭitaṃ
tatʰā
\
Verse: b
kr̥pālagamiti
kʰyātaṃ
pañcadʰotplavanaṃ
buddʰaiḥ
\\ 283 \\
Strophe: 284
Verse:
alagotplavanam
Verse: a
utplutya
pārśvayugalaṃ
kaṭideśe
tu
vinyaset
\
Verse: b
badʰvāṃkarābʰyāṃ
śikʰarau
alagotplavanaṃ
bʰavet
\\ 284 \\
Strophe: 285
Verse:
utplavanakartarī
Verse: a
utplutya
prapadaiḥ
savyapādasyaikasya
pr̥ṣṭʰataḥ
\
Verse: b
kartarī
vinyasedeṣā
syādutplavanakartarī
\\ 285 \\
Strophe: 286
Verse: a
adʰomukʰaṃ
ca
śikʰaraṃ
kaṭau
hastaṃ
nyasadiha
\
Verse:
aśvotplavanam
Verse: b
paraḥ
pādaṃ
samutplutya
paścātpādaṃ
niyojayet
\\ 286 \\
Strophe: 287
Verse: a
dvau
karau
tu
tripatākʰyau
kr̥tvāśvotplavanaṃ
bʰavet
\
Verse:
moṭitotplavanam
Verse: b
paryāyapārśvotplavanaṃ
kartarīva
tu
moṭitā
\\ 287 \\
Strophe: 288
Verse: a
tripatāke
ca
karayoḥ
kr̥tvā
śaśvatprakāśanāt
\
Verse:
kr̥pālagotplavanam
Verse: b
pārṣṇimekaikapādasya
kaṭau
paryāyato
nyaset
\\ 288 \\
Strophe: 289
Verse: a
ardʰacandrakalāmadʰye
nyastamanyat
kr̥pālagam
\
Verse:
bʰramarīlakṣaṇam
Verse: b
bʰramaryā
lakṣaṇānyatra
vakṣye
lakṣaṇabʰedataḥ
\\ 289 \\
Strophe: 290
Verse: a
utplutabʰramarī
cakrabʰramarī
garuḍābʰidʰā
\
Verse: b
tatʰaikapādabʰramarī
cakrabʰramarī
garuḍābʰidā
\
Verse: c
tatʰaikapādabʰramarī
kuñcitabʰramarī
tatʰā
\\ 290 \\
Strophe: 291
Verse: a
ākāśabʰramarī
caiva
tatʰāṅgabʰramarīti
ca
\
Verse: b
bʰramaryaḥ
sapta
vijñeyā
nāṭyāśāstraviśāradaiḥ
\\ 291 \\
Strophe: 292
Verse:
utplutabʰramarī
Verse: a
stʰitvā
samābʰyāṃ
pādābʰyāmutplutya
bʰrāmayodyadi
\
Verse: b
sarvāṅgamantarāle
syādumluttabʰramarī
tvasau
\\ 292 \\
Strophe: 293
Verse:
cakrabʰramarī
Verse: a
bʰuvi
pādau
muhuḥ
karṣaṃ
stripatākau
karau
vahan
\
Verse: b
cakravad
bʰramate
yatra
sā
cakrabʰramarī
bʰavet
\\ 293 \\
Strophe: 294
Verse:
garuḍabʰramarī
Verse: a
tiryak
prasārtʰekapādaṃ
paścājjānu
bʰuvi
kṣipet
\
Verse: b
samyak
prasārya
bāhū
bʰrāmayed
garuḍo
bʰavet
\\ 294 \\
Strophe: 295
Verse:
ekapādabʰramarī
Verse: b
sā
tvekapādabʰramarī
bʰavediti
vinisicatā
\\ 295 \\
Strophe: 296
Verse:
kuñcitabʰramarī
Verse: a
nikuṃcya
jānubʰramaṇaṃ
kuñcitabʰramarī
bʰavet
\
Verse:
ākāśabʰramarī
Verse: b
utplutya
pādau
viralau
kr̥tvā
pādau
prasārya
ca
\\ 296 \\
Strophe: 297
Verse: a
bʰrāmayet
sakalaṃ
gātramākāśabʰramarī
bʰavet
\
Verse:
aṅgabʰramarī
Verse: b
vitastyantaritau
pādau
kr̥tvāṅgabʰramaṇaṃ
tatʰā
\\ 297 \\
Strophe: 298
Verse: a
tiṣṭʰed
yadi
bʰavedaṅgabʰramarī
bʰarataditā
\
Verse:
cāribʰedāḥ
Verse: b
atʰātra
cāribʰedānāṃ
lakṣaṇaṃ
katʰyate
mayā
\\ 298 \\
Strophe: 299
Verse: a
ādau
tu
calanaṃ
proktaṃ
paścāccaṃkramaṇaṃ
tatʰā
\
Verse: b
saraṇaṃ
veginī
caiva
kuttanaṃ
ca
tataḥ
param
\\ 299 \\
Strophe: 300
Verse: a
luṭʰitaṃ
lolitaṃ
caiva
tato
viṣamasañcaraḥ
\
Verse: b
cāribʰedā
amī
aṣṭau
proktā
bʰratavedibʰiḥ
\\ 300 \\
Strophe: 301
Verse:
calanacāri
Verse: a
svastʰānāt
svasya
pādasya
calanāccalanaṃ
bʰavet
\
Verse:
caṃkramaṇam
Verse: b
pādayorbāhyapārśvābʰyāmutkṣipyotkṣipya
yatnataḥ
\\ 301 \\
Strophe: 302
Verse: a
gatirbʰaveccaṃkramaṇaṃ
varṇitaṃ
nāṭyakovidaiḥ
\
Verse:
saraṇam
Verse: b
calanaṃ
tu
jalūkāvadekenānyasya
pārṣṇinā
\\ 302 \\
Strophe: 303
Verse: a
tiryagākarṣayed
bʰūmi
karābʰyāṃ
tu
patākike
\
Verse: b
dʰr̥tvā
ca
gamanaṃ
yattu
saraṇaṃ
tadudīritam
\\ 303 \\
Strophe: 304
Verse:
veginī
Verse: a
pārṣṇināṃ
vā
padāgreṇa
dra
taṃ
gatyā
tu
cālanam
\
Verse: b
karābʰyāṃ
cālapadme
ca
tripatāke
tatʰākramam
\\ 304 \\
Strophe: 305
Verse: a
dʰr̥tvā
naṭed
yadi
bʰaved
vegavattvena
veginī
\
Verse:
kuttunam
Verse: b
pārṣṇinā
vā
padāgreṇa
samastena
talena
vā
\\ 305 \\
Strophe: 306
Verse: a
yattaḍanaṃ
bʰūtalasya
kuttanaṃ
tadudīritam
\
Verse:
luṭʰitam
Verse: b
svastikastʰitipādāgre
kuṭṭanālluṭʰitaṃ
bʰavet
\\ 306 \\
Strophe: 307
Verse:
lolitam
Verse: a
pūrvavat
kuṭṭanaṃ
kr̥tvā
mandaṃ
mandamataḥ
param
\
Verse: b
aspr̥ṣṭabʰūmeḥ
pādasya
cālanaṃ
lolitaṃ
bʰavet
\\ 307 \\
Strophe: 308
Verse:
viṣamasañcaraḥ
Verse: a
veṣṭayitvā
dakṣiṇena
vāmaṃ
vāmena
dakṣiṇam
\
Verse: b
krameṇa
pādaṃ
vinyasya
bʰaved
viṣamasañcaraḥ
\\ 308 \\
Strophe: 309
Verse:
gatibʰedāḥ
Verse: a
atʰātra
gatibʰedānāṃ
lakṣaṇaṃ
vakṣyate
kramāt
\
Verse: b
haṃsī
mayūrī
ca
mr̥gī
gajalīlā
turaṅginī
\\ 309 \\
Strophe: 310
Verse: a
siṃho
mujaṅgī
maṇḍūkī
gatiṃvīrā
ca
mānavī
\
Verse: b
daśautā
gatayo
jñeyā
nāṭyaśāstraviśāradaiḥ
\\ 310 \\
Strophe: 311
Verse:
haṃsīgatiḥ
Verse: a
parivartya
tanuṃ
pārśvaṃ
vitastyantaritaṃ
śanaiḥ
\
Verse: b
ekaikaṃ
tat
padaṃ
nyasya
kapittʰaṃ
karayorvahan
\\ 311 \\
Strophe: 312
Verse: a
haṃsavadgamanaṃ
yattu
sā
haṃsī
gatirīritā
\
Verse:
mayūrīgatiḥ
Verse: b
prapadābʰyāṃ
bʰūvi
stʰitvā
kapittʰaṃ
karayorvahan
\\ 312 \\
Strophe: 313
Verse: a
ekaikajānucalanānmayūrī
gatirīrita
\
Verse:
mr̥gīgatiḥ
Verse: b
mr̥gavad
gamanaṃ
vegāt
tripatākakarau
vahan
\\ 313 \\
Strophe: 314
Verse: a
purataḥ
pārśvayoścaiva
yānaṃ
mr̥gagatirbʰavet
\
Verse:
gajalīlāgatiḥ
Verse: b
pārśvayostu
patākābʰyāṃ
karābʰyāṃ
vicaraṃstataḥ
\\ 314 \\
Strophe: 315
Verse: a
samapādagatirbʰandaṃ
gajalīleti
viśrutā
\
Verse:
turaṅgiṇīgatiḥ
Verse: b
utkṣipya
dakṣiṇaṃ
pādamullaṇdʰya
ca
muhurmuhu
\\ 315 \\
Strophe: 316
Verse: a
vāmeṇa
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
dakṣiṇena
patākikām
\
Verse: b
turaṅgiṇī
gatiḥ
proktā
nr̥ttaśāstraviśāradaiḥ
\\ 316 \\
Strophe: 317
Verse:
siṃhīgatiḥ
Verse: a
pādāgrābʰyāṃ
bʰuvi
stʰitvā
pura
utplutya
vegataḥ
\
Verse: b
karābʰyāṃ
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
yānaṃ
siṃhagatirbʰavet
\\ 317 \\
Strophe: 318
Verse:
bʰujaṅgīgatiḥ
Verse: a
tripatākakarau
dʰr̥tvā
pārśvayorubʰayorapi
\
Verse: b
pūrvavadgamanaṃ
yattu
sā
bʰujaṅgī
gatirbʰavet
\\ 318 \\
Strophe: 319
Verse:
maṇḍūkīgatiḥ
Verse: a
karābʰyāṃ
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
kiñcit
siṃhīsamā
gatiḥ
\
Verse: b
maṇḍūkī
gatirityeṣā
prasidvā
bʰaratāgame
\\ 319 \\
Strophe: 320
Verse:
vīrāgatiḥ
Verse: a
vāme
tu
śikʰaraṃ
dʰr̥tvā
dakṣiṇena
patākikā
\
Verse: b
dūrādāgamanaṃ
yattu
vīrā
gatirīritā
\\ 320 \\
Strophe: 321
Verse:
manavigatiḥ
Verse: a
maṇḍalākāravad
bʰrāntyā
samāgatya
muhurmuhuḥ
\
Verse: b
vāmaṃ
karaṃ
nyasya
kaṭau
dakṣiṇe
kaṭakāmukʰam
\\ 321 \\
Strophe: 322
Verse: a
mānavī
gatirityeṣā
prasiddʰā
pūrvasuribʰiḥ
\
Verse: b
maṇḍalāni
prayuktāni
tatʰaivotplavanāni
ca
\\ 322 \\
Strophe: 323
Verse: a
bʰramaryaścaiva
cāryaśca
gatayaśca
paramparam
\
Verse: b
ekaikabʰedasambandʰādanantāni
bʰavanti
hi
\\ 323 \\
Strophe: 324
Verse: a
etāśca
nartanavidʰau
śāstrataḥ
sampradāyataḥ
\
Verse: b
satāmanugraheṇaiva
vijñeyā
nānyatʰā
bʰuvi
\\ 324 \\
Strophe: *
Verse:
kecit
ślokāḥ
-
Verse: a
kevalam
emākʰyātapustake
maṇḍalabʰedebʰyaḥ
prāg
dr̥śyate
\
Verse: b
spaṣṭataḥ
prakṣiptā
iti
te
parityaktāḥ
\
This text is part of the
TITUS
edition of
Nandikeshvara, Abhinayadarpana
.
Copyright
TITUS Project
, Frankfurt a/M, 16.9.2012. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.