TITUS
Girk tltoc
Part No. 27
Previous part

Letter: 55 
Page: 248 
Line: 1  Թուղթ Շրջագայական Մովսէսի
Line: 2  Եպիսկոպոսի


Line: 3       Ի ժամադրութիւն երկնից վիճակեալք սրբութեամբ
Line: 4    երկրպագեալք սրբոյ Երրորդութեանն, Քրիստոսեան
Line: 5    հաւատոցն սիրելութեամբ ընդունաւղք՝ ի
Line: 6    ձեռն երեք երանելոյ անզանագիտող նահատակին
Line: 7    դեառն սրբոյն Գրիգորի հայալեզու իշխանութեանդ
Line: 8    Գցուրտաւայ եկեղեցւոյ, առ որս առաւել
Line: 9    հարկ համարեցայ գրել իսկ յաւժարութեամբ
Line: 10    լսաւղաց, առ հասարակ ամենայն պաշտաւնէից
Line: 11    սրբոյ եկեղեցւոյ հանդերձ միաբանական ու̂ողովրդեամբ՝
Line: 12    ի Մովսիսի անարժանէ Տերամբ ողջոյն՝ ընդ
Line: 13    որով եւ առաւել ի խաղաղութեան պահպանեալք
Line: 14    լիջիք, յուսով սրբոյ Երրորդութեանն.

Line: 15       Սիրելիք՝ ի սկզբանէ իսկ ընդ որս հաճեցաւ
Line: 16    Աստուած եւ կոծեաց ի սպասաւորութիւն մեծի
Line: 17    տէրութեան իւրոյ, զյոյժ քաջահաճոյսն ընդրեալ՝
Line: 18    իմացեալ տեսանեմք, որոց զվերակացութիւն
Line: 19    ժողովրդեան շնորհեաց, եւ կամ որոց զմարգարեութեան
Line: 20    շնորհս առաջի էարկ. Ոմանք տեղի դտուն
Line: 21    եւ յաւժարութեամբ լուան կոչմանն, եւ կէսք
Line: 22    յապազէին զշնորհս եւ բամբասէին՝ եւ ոչ
Line: 23    մի ոք ի նոցանէ, վասն զի կէսք ի սպասաւորութեանն
Line: 24    մեծութենէ զարհուրեալ երկնչէին, այլքն հաւատովքն
Page: 249  Line: 1    համարձակեալք կոչաւղին զհետ
Line: 2    չոգան. Վասն որոյ ոմանք հրաժարմամբն զզաւրութիւնս
Line: 3    նշանացն պահանջեն որ յեգիպտոսն, եւ այլք
Line: 4    յաւժարութեամբն հաւատացան այլոց բերան
Line: 5    լինել եւ ոմանք համարձակութեամբ ի ձեռն
Line: 6    սերովբէին կայծակամբն սրբեցան, եւ այլք
Line: 7    երկչոտութեամբն զաւետիսն պահանջեն՝ թէ
Line: 8    յարգանդի իսկ սրբեցի. Բայց դարձեալ տեսանեմք
Line: 9    եւ այլս ոմանս կոչեցեալս եւ ի նոյն սպասաւորութիւն
Line: 10    կարգեալս՝ զոմանս աւծեալ ի թագաւորութիւն
Line: 11    ի հարմանէ Աստուծոյ՝ եւ զոմանս դասեալ
Line: 12    յարաքելութեան շնորհս՝ եւ զի չետուն զինքեանս
Line: 13    բովանդակ Հոգւոյն սրբոյ, եւ զի ոչ ցուցին
Line: 14    գնացս արժանաւորս ըստ կամաց կոչողին,
Line: 15    ոչ միայն չուգտեցան ինչ ի շնորհէն, այլ
Line: 16    զի եւ պատժեացն՝ եւս եւ պատժելոց են չարչար.
Line: 17    Ճաջայայտ է ամենեցուն զի Աստուած մեր
Line: 18    ոմանց է լոյս՝ բայց ոմանց հուր, ըստ իւրաքանչիւր
Line: 19    նիւթոյ որպիսութեանն՝ ապա ուրեմն զստացուած
Line: 20    զոր տայ ումեք Տէր յաւանդ, պարտ է երկիւղիւ
Line: 21    զգուշանալ եւ պահել, եւ առաւել եւս աճեցուցանել,
Line: 22    այլ ոչ եւս կորուսանել՝ զի պարգեւք Աստուծոյ
Line: 23    առանց համարողական հանդիսի ոչ ունին դիւրանալ,
Line: 24    այլ որպէս տուեալն լինի առատութեամբ ըստ
Line: 25    նմին եւ հատուցանելի է անճելութեամբ՝
Line: 26    մանաւանդ զառաջնորդութեան ստացուած զաւրինաւոր,
Line: 27    որո, որքան է բարձրութիւն՝ նոյնքան եւ
Line: 28    վտանգն.

Line: 29       Որ ոք ջանայցէ կատարել զհրամայեալսն
Line: 30    բովանդահ, որ եկիսկոպոսաց եւ երիցանց
Line: 31    կարդեցան, աշխոյժ եւ ողջախոհս լինելն
Line: 32    եւ ուսուցիչս անբաղբաղայս յամենայնի՝
Line: 33    ծախելով զամրմինն ի կոգին յաւելուլ, զգայլսն
Line: 34    հալածելով՝ ի գահաւիժութենէ զփարախն պահել,
Line: 35    մերձեալ առ Աստուած եւ ընծայել զայլս.
Line: 36    Արդ վասն զի մեզ զդիպուած աշտիճանին՝
Page: 250  Line: 1    թէպէտ եւ կարգ մի հրաժաելն ուսուցանէր,
Line: 2    եւ առաւել եւս երկնչոտանալ ընդ երկնչոտսն՝
Line: 3    զի թէ յարժանաւորաց իսկ ոք լեալք, եւ
Line: 4    յոյժ իսկ ի քաջահաճոյիցն, սակայն ի վերագոյն
Line: 5    էր քան զմեր տկար բնութիւնս՝ միջնորդ
Line: 6    ընդ Աստուած եւ ընդ մարդիկ լինել՝ զմտաւ
Line: 7    ածելով լէ գուցէ վրիպեալք ինչ պատուհաւիցիմք,
Line: 8    թող թէ եւ յանարժանից եւս.

Line: 9       Բայց դարձեալ միւս եւս կարգն՝ զհնազանդելն
Line: 10    ուսոցանէր, զի որպէս ի հայրեանացն իմն ի սննդեան
Line: 11    տեղւոյ կոչեցեալ եղաք հաւատովք Աստուծոյ
Line: 12    նախախնամութեանն զշնորհս վարկանելով,
Line: 13    յաղագս որոյ տեղի տուեալ յաւժարութեամբ
Line: 14    լուաք կոչմանն՝ վասն որոյ յանկարծակի
Line: 15    իմն ի վերայ հասեալք հայհոյութեան ինչ՝
Line: 16    զոր յՈրդին Աստուծոյ էր հաստատեալ շնորհակորուսացն,
Line: 17    առ որս ծանուցեալ զվէրս անհնարինս՝ եւչիշխեցեալ
Line: 18    ընկենուլ ընդ լռութեամբ զախտն զոր եւ
Line: 19    շարժեցաք իսկ. Վասն որոյ եւ թշնամի եղեաք
Line: 20    ամենեցուն, եւ որչափ յանդիմանեցաք, առաւել
Line: 21    եւս սպառնացեալ եղեաք, ի քահանայապետից
Line: 22    եւ յիշխանաց, մինչեւ հարածել. ինձ այսպէս
Line: 23    թուի թէ զոր աւրինակ ընդ դատապարտութեամբ
Line: 24    անկեալ լինէր թէ գիտէր զախտն եւ ծածկէր,
Line: 25    նոյնպէս եւ չարչար բարկութեան էի արժանի,
Line: 26    որ լսէն եւ անփոյթ առնէ, որպէս եւ արաին
Line: 27    իսկ անփոյթ՝ որք զառաջնորդել ուրուք
Line: 28    չունի յանձին, եւ ինքեան եւ ոչ զդիւրագիտելին
Line: 29    անգամ կարեն առնուլի միտ, թէ երբ եւ կամ
Line: 30    յումմէ գերեալք եղեալ իցեն ի գեղեցիկ
Line: 31    հայերենի իւրեանց ժառանգութենէն, այլ
Line: 32    եւ վարիցեն եւս ընդ ինքեանս ի գերութեան
Line: 33    եւ զհաւտն, որ պարտէին կենաց. Ապա ուրեմն
Line: 34    յիրաւի լուիցին զսպառնացեալսն Աստուծոյ,
Page: 251  Line: 1    զորս եւ աստուածաւնովն Երեմիայիւ՝ Քահանայք,
Line: 2    ասէ, ոչ ասացին ո՞ւր է Տէր՝ եւ հովիւքն
Line: 3    ապբարշտեցան յինէն, եւ ցրուեցին զոչխար
Line: 4    արաւտի իմոյ. Եւ ապա զին՞չ՝ Յաղագս այդորիկ,
Line: 5    այսպէս ասէ Տէր՝ Ո՟վ հովիւք, որ կորուսէք
Line: 6    եւ ցրեցէք զոչխարս արաւտի իմոյ, արդ ահաւասիկ
Line: 7    ես վրէժ առից ի ձէնջ, զի լցան աւուրք
Line: 8    վեր ի հողհողումն.

Line: 9       Արդ զի զսիրելի զՄիածին Որդին
Line: 10    Աստուծոյ զսպանաւղացն ախտացան,
Line: 11    յայտ է՝ թէ ըստ աւրինակի նոցա եւ ոչ ի
Line: 12    մարմնաւոր պատուհասէ վրիպելոց են. Եւ
Line: 13    նոքա զի՞նչ պատուհաս կրեցին արդեաւք՝
Line: 14    զիվիյն դեղ արարին կանայք նոցա զսիրելի
Line: 15    որդի իւրեանց՝ զորս խորովէին եւ ուտէին
Line: 16    ի պաշարելն Տիտոսի զԵրուսաղէմ. Զորս Զբիւր՝
Line: 17    սովովն սատկեաց, Ճ՝ եւ ի՝ բիւր սրով կոտորեաց,
Line: 18    Ծ՜՝ բիւր ի գերութեան վարեաց՝ եւ պատճառք
Line: 19    այսչափ բազմութեան ի քաղաքին գտանելոյ՝
Line: 20    զատիկ տաւնի էր՝ յորում ամենայն ազգն
Line: 21    ի մի վայր գումարեալ էին եւ իբրեւ ի բանդի
Line: 22    արգելան՝ զի յորում աւուր նենգեցին զկեանսն
Line: 23    իւրեանց զՔրիստոս Աստուած, ի նմին աւուր
Line: 24    զհատուղումնն ընկալան. Եւ այժմ որք զնոցայն
Line: 25    ախտանան՝ յայտ է թէ ընդ նոսին եւ պատժելոց
Line: 26    են՝ եւ զաստի եւ զատին.

Line: 27       Արդ զի ընդ որս մի եւ մեզ լիցի լսել
Line: 28    զահագին սպառնալիսն Աստուծոյ, եւ կրել
Line: 29    զանողորմ զպատուհաս զայն, հարկ համարեցայ
Line: 30    ի ձեռն զգուշացուցիչ թղթոյս խաւսիլ յականջս
Line: 31    Աստուածսիրութեանդ ձերոյ՝ զգոյշ եւ աշխոյժ լինել ի
Line: 32    հաղորդութենէ տէրուրացաց եւ տիրասպանաց մեծարողաց ժողովոյն
Page: 252  Line: 1    Քաղկեդոնի. Քանզի առաջնորդք ժողովոյն՝ աղանդակիցք Նեստորի
Line: 2    էին, եւ հալածեալք յեկեղեցւոյ, որոց սատար
Line: 3    գտեալ զթագաւորն Մարկիանոս եւ զկնի նորին
Line: 4    Պաւղքերիանէ՝ սոքա քինախնդիրք եղեալ Նեստորի,
Line: 5    յեղեալ ի բաց տապալեցին զառաջին սահմանս
Line: 6    զերանելի վարդապետացն՝ եւ ոչ մնաց խոստուանութիւն
Line: 7    առաքելոցն, որք ի սկզբանէ ականատեմք եւ
Line: 8    սպասաւորք եղեն բանին, եւ այլ սահման
Line: 9    հաստատեցին այլաձեւ քան ցՆեստորին՝ եւ
Line: 10    նոյնամիտ որպէս զնորին, զի դիւրաւ կորուսանել
Line: 11    մարթասցեն զպարզամիտս՝ Զորոց զկեղծաւորութիւն,
Line: 12    նոցին իսկ գրեալքն յայտ առնեն՝ զի յետ
Line: 13    հրաշալի խառնման եւ ճշմարիտ միաւորութեանն,
Line: 14    երկուս բնութիւնս սահմանեցին ի վերայ
Line: 15    միոյ Քրիստոսի, բաժանեալս եւ անջատեալս
Line: 16    ի միմեանց՝ եւ վրիպեցուցանելով, մերթ
Line: 17    ասեն մի՟ է եւ միադէմ՝ եւ նոյն Քրիստոսն՝
Line: 18    Ոդրի Աստուծոյ եւ Տէր եւ Միածին! Եւ անդրէն
Line: 19    դարձեալ ասեն՝ եւ յերկուց բնութեանց անխառնելի
Line: 20    է, եւ որք խառնել համարին՝ ասեն զերկուս
Line: 21    բնութիւնսն Քրիստոսի այսինքն զմարդկութիւն
Line: 22    իւր բովանդակ, ընդ իւրում Աստուածութեանն,
Line: 23    զնոսա նզովեմք ասեն, վասն որոյ իսկ եւ
Line: 24    յերկուս դէմս եւ յերկուս զաւրութիւնս
Line: 25    բաժանեն զբանս գրոց սրբոց՝ եւ որ խոնարհագոյնք
Line: 26    ասացեալ՝ միւմ բնութեանն առանձինն որոշեն՝
Line: 27    եւ զբարձրագոյնսն՝ միւս եւս բնութեանն
Line: 28    առանձին զատուցանեն.

Line: 29       Այսպէս՝ զասելն, թէ Ես եւ Հայր իմ
Line: 30    մի եմք, եւ ի վերայ ծովուն զգնալն, զփորձչին
Line: 31    զյաղթիլն, զխեղսն ողջացուցանելն, զքաղցեալսն
Line: 32    կերակրելն, զչորեքաւրեաց զմեռեալն յարուցանելն,
Line: 33    եւ որ ինչ նման է դորին, միայնոյ՝ եւ
Line: 34    մերկի Աստուածային բնութեանն առանձին
Line: 35    զատուցանեն. Իսկ ասելն, թէ
Page: 253  Line: 1    Հայր իմ մեծ է քան զիս՝ եւ զվաստակելն, եւ զննչելն,
Line: 2    զքաղցնուլն, եւ զծարաւելն, եւ ահագին
Line: 3    զչարչարանսն, եւ զկամաւոր մահն, մարդկային
Line: 4    բնութեանս միայնոյ առանձին որոշեն, եւ
Line: 5    իբրեւ սոսակի մարդոյ, զամենայն տկարութեամբ
Line: 6    կրել վարկանին՝ Բանին զնա վարելով յայն.
Line: 7    Եւ այսպիսի կեղծաւորութեամբ՝ բնութեանցն
Line: 8    բաժանմամբ զհայհոյութիւն առաջնոցն սահմանեցին.
Line: 9    Զի թէ բնութիւնք երկուք անհաղորդելիք
Line: 10    եւ անխառնք եպ ի միմեանց՝ որպէս ասենն,
Line: 11    յայտ է թէ եւ դեմք երկուք՝ ապա եւ որդիք
Line: 12    երկուք .

Line: 13       Եւ արդ զի՞ եւս ըստ առաջին կեղծաւորութեամբ
Line: 14    մեղմեխանացն նոցա վեր ի վայր ընթացուցանեմք
Line: 15    զբանս՝ յորում ժամանակի գետնացողի, եւ
Line: 16    սողեցուցանելով մուծանէին զհերձուածն,
Line: 17    վասն զի եւ աշխարհ ծաղկեալ եւս էր տակաւին
Line: 18    սրբով հաւատովն. իսկ այժմ առաւել եւս
Line: 19    յայտնապէս գրեալ տեսանեմք զաղանդն Նեստորի,
Line: 20    յեւս առաւել նորաձեւ գրեալս նոցա, զոր
Line: 21    ես տեսի եւ կարդացի նոցին իսկ գրով, որ
Line: 22    թարգմանի ի մեր լեզուս այ՟սպէս. Ասէ,
Line: 23    Զոր աւրինակ աղնիւ հիւսան, գտեալ նիւթ
Line: 24    ինչ՝ առնէ զնա անաւթ պատուական, այսպէս
Line: 25    Աստուածութեանն գտեալ զարգանդ կուսին
Line: 26    սուրդ եւ ամբիծ, արար ի նմա ասէ, զմարդն
Line: 27    զոր զգեցաւ եւ ծնաւ իս կուսէն. Եւ դարձեալ,
Line: 28    զի զարմանս, ասէ ո՟վ այր դոպ, զի զոր
Line: 29    աւրինակ զկինն ի կողից առնն ստեղծ, սոյնպէս
Line: 30    եւ զայրն յայգանդի կուսին արար, ասէ,
Line: 31    զոր զգեցաւ եւ ծնաւ ի կնոջէն. Եւ յայլում
Line: 32    տեղւոջ ասէ, եւ ոչամաւթ համարեցաւ զո
Line: 33    որ արարեալ զմարդն՝ զգենուլ եւ ծնանել
Line: 34    ի կիւսէն՝ եւ զոր միանգամ երանելի վարդապետացն
Line: 35    զթուղթս տեսի եւ կարդացի՝ զոր յաղագս
Line: 36    հրաշալի խոռնմանն եւ անճառ միւթեանն էր
Line: 37    ասացեալ, զամենայն
Page: 254  Line: 1    յայսպիսի հայհոյութիւնս փոփոխեալ տեսի.

Line: 2       Իսկ զեւս առաւել հրէական սարտափելի
Line: 3    հայհոյութիւնս նոցա, վիճելովն մերկացուցեալ
Line: 4    զարժանայաք՝ թէ ո՞րպէս ամենեւիմք իսկ
Line: 5    արտաքոյ Երրորդութեան, այլ եւ եթ զոմն
Line: 6    զխաչեալն Քրիստոս, հրէաբար հայհոյէին.
Line: 7    Արդ զայս ամենայն գիտացեալ, սիրելիք,
Line: 8    զճանապարհ արքունի գնասցուք՝ մի յաջ խոտորեսցուք,
Line: 9    եւմի յահեակ. Յամենայն ծառոյ դրախտի Աստուծոյ
Line: 10    կերիցուքյ այսինքն աուր եւ սուրբ աչաւք
Line: 11    մտացն հայել յայմենայն ի սուրբ եկեղեցական
Line: 12    գրոց եւ յուղղափառ վարդապետաց ճաշակեսցուք
Line: 13    զբանն Աստուծոյ եւ կեցցուք. իսկ որ աւտարաւտիսն
Line: 14    բերեն ի մէջ, ինոցանէ ասաց Աստուած ոչ
Line: 15    ճաշակել մեզ, զի մի մեռցուք. Քանզի հաւատք
Line: 16    են ամենայն բարեաց գործոց գլխաւորութիւն՝
Line: 17    եւ առանց ուղիղ հաւատոց՝ անհնար է հաճոյ
Line: 18    լինել Աստուծոյ. Պահեցին նոքա սրբութեմբ,
Line: 19    եւ մի ոք պղծեսցէ զնոսա՝ քանզի հիմն սրբութեանկաւատոց
Line: 20    այժմ, այլ ոք ոչ կարէ դնել քան զեդեալն
Line: 21    որ է Յիսուս Քրիստոս, մի յԵրրորդութենէն
Line: 22    մեծատունն՝ վասն մեր աղքատացեալն որով
Line: 23    ամենայնքն եստ Պաւղոսի՝ զորմէ եւ Յովհաննէսն
Line: 24    ասէ՝ թէ Որ էրն իսկզբաննէ Բանն կենաց՝
Line: 25    առանց որոյ եղեւն եւ ոչինչ՝ զնա՝ աչք
Line: 26    իսկ մեր տեսին, ասէ՝ եւ ձեռք մեր շաշափեցին.

Line: 27       Արդ՝ թէ սոսկ մարդ է ծնեալն ի ի կուսէն
Line: 28    ըստ բանին նոցա, յո՞րմէ մեծութեանէ արդեաւք
Line: 29    աղքատացաւ, եւ կամ ամենայնքն նովաւ զի՞արդ
Line: 30    եղեն, եւ թէ ոչ բնութեամբ էր խառնեալ
Line: 31    եւ միացուցեալ Աստուածն Բանի զբովանդակ
Line: 32    մարդկութիւն իւր՝ այսինքն մարմին եւ հոգի
Line: 33    եւ միտս եւ զի՞նչ ի մարդ է ընդ իւրում Աստուածութեանն
Page: 255  Line: 1    որպէս գիտէ միայն Երրորդութիւնն
Line: 2    զանտեսանելի զբանն՝ զի՞արդ արդեաւք տեսանէին՝ եւ
Line: 3    կամ զաներեւոյթն զի՞արդ շուշափէին. Այլ
Line: 4    զի յաղագս այսպիսեացս իսկ որք ասէին՝
Line: 5    թէ ոչ եկն Տէրն մարմնով, փութով պնդութեամբ
Line: 6    զհամառաւտ գրէ առաքեալն եւ աւետարանիչն
Line: 7    ասելով՝ թէ զի́ սկզբաննէ Բանն առանց որոյ
Line: 8    եղեւն եւ ոչինչ՝ աչք մեր իսկ տեսին, ասէ
Line: 9    եւ ձեռք մեր շուշաթեցին, եւ որ ինչ այլ
Line: 10    այսպիսիք.

Line: 11       Արդ մեք, սիրելիք, պարտական գթով
Line: 12    շարժեցեալք ի վերայ եղբայրական կորստեալ
Line: 13    վախճան, անձանց զգուշասցուք որպէս եւ
Line: 14    պարտ է, եւ ի վերայ նոցա աղաւթս արասցուք
Line: 15    որպէս արժան է՝ դառնալ նոցա ի վրիպեալ
Line: 16    մտացն եւ գալ յուղեղ հաւատս, որ տուեալ
Line: 17    են ի սկզբանէ յեկեղեցիս, յաստուածատես
Line: 18    առաքելոցն, եւ յերանելի վարդապետացն՝
Line: 19    Եւ զայս այսչափ փոքր ի ղատէ հարկ համարեցաք
Line: 20    գրել ձեզ, եւ զմեղանս յաձանց ի բաց թափել
Line: 21    առաջի Աստուծոյ եւ մարդկան. Եւ ետու բերել
Line: 22    զպատճառս ժողովոցն, եւ այլ հաւասարս հաւատոց
Line: 23    զերանելի վարդապետացն, եւ զընդդիմակաց
Line: 24    հերձուածողացն, զյոլովագոյնն այտի տեղեկացիք.
Line: 25    Եւ որք յետ այսր պատուիրանի անփոյթ առնելով
Line: 26    անխրատաբար վարեսցիի հաղորդութիւն աղանդին,
Line: 27    ինքն բարձցէ զդատաստանն ի Տեառնէ եւ զասղիս
Line: 28    եւ զանդին՟ո ոք եւ իցէ, եւ մեք անպարտ
Line: 29    լիցուք.

Line: 30       Ողջ լերուք ի Տէր մեր Յիսուս Քրիստոս.



Next part


This text is part of the TITUS edition of Girk tltoc.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 28.8.2010. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.