TITUS
Girk tltoc
Part No. 7
Previous part

Letter: 30 
Page: 128 
Line: 1  Երանելոյն Յովհանու (Հայոց) Եպիսկոպոսապետի,
Line: 2 
Ապացոյց յերկուց Բնութեանց ասել
Line: 3 
զՓրկիչն եւ կամ մի բնութիւն


Line: 4       Եւ քանզի առաքելական եւ մարգարէիցն կտակքն
Line: 5    
ո՟չ ուրեք յիշատակեն զերկուց բնութեանց
Line: 6    
այլութիւն՝ ապա պարտ է անդրղուելի խոստովանութեամբ
Line: 7    
դաւանել ի սուրբ Երրորդութեանն զԲանն
Line: 8    
Աստուած զմարմնացեալ. Որք ալեկոծութեատն
Line: 9    
յաղթողք լինիցին եւ բազմապատիկ առաքինութեամբ
Line: 10    
պայծառացեալք բոլորովիմք նուրելով զինքեանս
Line: 11    
մաքրութեանն՝ ընկալեալ զհոգի որդեգրութեանն
Line: 12    
շնորհի, բաւակա՟ն լիցին ասել զինքեանս
Line: 13    
քրիստոնեայս՝ քանզի գրեալ է, եթէ Ոչ ոք
Line: 14    
համարձակիցի ասել Տէր զՅիսուս եթէ ոչ
Line: 15    
Հոգւովն սրբով. իսկ եթէ Հոգւովն սրբով
Line: 16    
է գիտութիւն վայելչապէս խոստովանոցացն
Line: 17    
զՔրիստոսի՝ մի ոք յաւակնեալ մոլեգնութեամբ՝
Line: 18    
զնորայն յափշտակել զպատիւ, որ եւ զդիւացն
Line: 19    
զանց առնէ զամպարշտութեամբ. Հոգին զամեմնայն
Line: 20    
քննէ, ասէ, եւ զխորս Աստուծոյ՝ ապա ուրեմն
Line: 21    
թէ ոք լկնելով ժպրհիցի խնդիրս յուզել խորոցն
Line: 22    
Աստուծոյ, վաղվաղակի հեղձամղձելով մատնի
Line: 23    
սատակման. Զարքունի ճանապարհ գնասցուք, ոչ խոտորելով յաջ
Page: 129  Line: 1    
կամ յահեակ՝ քանզի հմուտ
Line: 2    
նաւաստին ոչ երբեք բաղձայ ստերւրելով
Line: 3    
անկանել ի յորձանուտն, այլ անսայթաք մաղթանաւք
Line: 4    
ցանկայ հանդիպել յապահովական նաւահանցիստ.
Line: 5    
իսկ մեզ զի՞նչ գուցէ այլ փափաքելի կամ
Line: 6    
խաղաղաւետ նաւահանգիստ՝ եթէ ոչ անսասանելի
Line: 7    
ճշմարիտ հաւատոց ամբութիւն յառաքելոցն
Line: 8    
՝ ի մարգարէիցն աւանդեալ՝ հաւատալն ի
Line: 9    
Հայրն ամենակալ՝ եւ յանսկզբնական Բան
Line: 10    
նորա եւ ի Հոգին սուրբ. Աստանաւր, յաւէտ
Line: 11    
զգուշանալով յոլովայեղանական զաղփաղփուն
Line: 12    
մտաց մերոց, զսուրբ Հոգին ձայնեսցուք
Line: 13    
ի թիկունս աւգնականի զի մի կործանեսցուք
Line: 14    
զանկանգնելին. քանզի ասեմք Ամենակալ զՀայրն
Line: 15    
եւ յաղթեմք՝ ոչ առնելով ի միտ այսպիսի
Line: 16    
ինչ՝ զի ամենակալն զբնաւս պարունակէ ինքն
Line: 17    
անբովանդակելի մնալով. արդ զի զբոլոր
Line: 18    
գոյացեալսն լնու յերկնի եւ յերկրի արարչական
Line: 19    
Բանիւն եւ էակից Հոգւովն, հաւատամք՝ բայց
Line: 20    
թէ ո՟րպէս, ոչ առնումք ի միտ՝ այլ անհետազոտելի
Line: 21    
արարչութեանն նուիրեմք զկարողութիւնն.

Line: 22       
Խոստովանիմք զգալն ընթանուրս երկրպագելով
Line: 23    
երիցն իսկապէս անձնաւորութեանցն, եւ միում
Line: 24    
աստուածութեանն. Ունիմք զաւանդութիւնս
Line: 25    
զայս, սիրելիք, յերջանիկ առաքելոցն եւ
Line: 26    
ի ճշմարիտ հարցն, որք ամենակալ քարոզեցին
Line: 27    
զՀայրն, եւ մի Տէր զՅիսուս Քրիստոս առ
Line: 28    
ի զերկուսին աղանդսն ի բաց կտրել, մանաւանդ
Line: 29    
թէ զբազմապատիկսն. Քանզի ամենակալն բառբարելով՝
Line: 30    
զբազմաստուածութիւնն եւ որք յոլով զյաւիտեանսն
Line: 31    
առասպելաբանելով տողեն, առ հասարակ տապալեալ
Page: 130  Line: 1    
կործանեսցին եւ մի Տէր զՅիսուս Քրիստոս
Line: 2    
վարդապետելով վիրաւորեսցին անբժշկելի
Line: 3    
վիրաւք, որ անբժշկելի մոլեգնեալք բաժանեն՝
Line: 4    
այ՟լ ոմն զյիսուսն գոլով ախտակրելի, եւ
Line: 5    
զայլ Քրիստոսն, անախտ եւ անչարչարելի
Line: 6    
միշտ մնալով առանց հաղորդութեան երկաքանչիւրոցն,
Line: 7    
զոր իսկապէս տապասելով, նշան կանգնեալ
Line: 8    
յաղթութեան հռչակեցելումն ընդ տիեզերս
Line: 9    
կաթողիկէ եկեղեցւոյ. Եւ նմա զվայլչականսն
Line: 10    
իմանալ. եւ զխոնարհագոյնսն զի ճշմարտութեամբ
Line: 11    
եղեւ մարմին խոնարհութեան մերոյ՝ Բանին
Line: 12    
Աստուծոյ մարմին՝ վասն որոյ անորոշաբար
Line: 13    
յերկնաւորաց եւ երկրաւորաց՝ եւ ի վայր
Line: 14    
սանդարամետիցն ընդունի երկրպագութիւն.Զի
Line: 15    
թէ անջրպետութիւն գոյր յանբաժ հաղորդութեանն
Line: 16    
ոչ զերծանէր Բանն որդի մարդոյ գոլ զինքն,
Line: 17    
կամ խոնարհական մերկ մարդն՝ Որդի Աստուծոյ
Line: 18    
զանձն ճոխաբանել, համեմատական ձայնիւ՝
Line: 19    
Ես եւ Հայր բայ մի եմք՝ Եւ թէ՝ որ ետետ
Line: 20    
զիս՝ ետես զՀայրն իմ՝ եւ դարձեալ թէ Ծանիչիք
Line: 21    
եւ տեսջիք զի ես ի Հայր եւ Հայր ձիս է.

Line: 22       
Տեսանե՟ս, զի կերպարան զինքն բացայայտէ՝
Line: 23    
ի լուսոյն ծագեալ մեզ ճառագայթ՝ եւ երբեք
Line: 24    
զերկուց ոմանց շարընթացութիւնս ճարէ կամ
Line: 25    
զուգաճանապարհութիւն տարբերութեամբ երկաքանչիւրոցն.
Line: 26    
Որպէս Պետրոս եւ Յովհաննէս շարընչանալով
Line: 27    
ի ճանապարհակցութեան կէտն, եւ անյարմար
Line: 28    
է զերկեակսն՝ մի թարգմանել. իսկ փ րկաւղին
Line: 29    
զմեզ Տեառն բազմաւորական անուանքն՝ ոչ
Line: 30    
յոլով երեսս կամ զանազան բնութիւնս, այլ
Line: 31    
մի Տէր զՅիսուս Քրիստոս վարդապետելով
Line: 32    
հանդերձ մարմնովն.

Line: 33       
Բայց կամիմ փոքր իշատէ անցանել բանիւ
Line: 34    
յաղագս ճառի բնութեանցն, զոր ոմանք չարաչար
Page: 131  Line: 1    
ի կիր առեալ վարեցան, զամպաստանութիւնսն
Line: 2    
ի վայելչապէս ճառաւղսն կամելով թափել.
Line: 3    
Բայց նախ ճանաչել պարտ է՝ զի յիշատակեցաւ
Line: 4    
բնութեանցդ անուն՝ ի դէմս քրիստոսասէր
Line: 5    
ուղղափարաց՝ այլ չարչարան պատառմամբ խոստովանողաց,
Line: 6    
զորս անվրէպ գոյ ասել՝ քան զբնաւս անաւրինագոյնս
Line: 7    
եւ տարագրեալս յուվտէ աւետեացն, որք ըստ
Line: 8    
գոյացութեանց իմն բնախաւսելով, զէակս
Line: 9    
քննել առին ի կիր, զերկրիս խորհելով ընդ
Line: 10    
նոյն շաղեալք, ի խլրդենի կաւրութեան հաղբս.
Line: 11    
իսկ լուսաշաւեղ պատգամ վարդապետական սահմանին
Line: 12    
ի նուիրականն առաքելոյ ընկալեալ խրատ,
Line: 13    
գիտեն լինել ընդ անաւրէնս՝ որպէս զանաւրէն,
Line: 14    
ըստ հնարաւորութեան ճարտարապետ բժշկաց,
Line: 15    
որ ի դժնդակ եւ ի խիստ այտմունս մարմնոյ
Line: 16    
կամ պէս պէս ախտիցն խղխայթելոց, զվիրացն
Line: 17    
միայն նկատելով զապաքինութիւն, զհատանողականն
Line: 18    
եւ զխարմանն եւ զյուժգնակի կսկծեցուցիչ
Line: 19    
դեղսն, նա եւ յանսրբոցն առ հասարակ առեալ
Line: 20    
ի կիր. իսկ կազդուրեցելումն եւ յաւէտ
Line: 21    
առողջակաին ոչ եւս նոյնպէս, զի անկարգ
Line: 22    
է եւ շամբուշ յիմարութեան վեռնարկութիւն.

Line: 23       
Արդ ճշմարիտ վարդապետացն յաղագս այնպիսի
Line: 24    
իմն գաղափարի տուեալ զանձինս ի ջան՝ որք
Line: 25    
բնութեանց պատճառաւ վարէին, զի մոլեկանաց
Line: 26    
սոյն աստուածաբանութիւն ի մահ ծնկելոցն
Line: 27    
յանդիման կացուցանելով՝ թերեւս շահըսցի
Line: 28    
զանգիւտն կորուսեալս. Վասն այսորիկ իսկ
Line: 29    
զիւրաքանջիւրրոցն փութացեալք տալ ապացոյց
Line: 30    
լկնելոցն, զբնութիւն տրտմական եւ ախտակիր
Line: 31    
հոգւոյս մերոյ խոցումն ընդունաւղ շաշափելի
Line: 32    
մարմնոյս եւ զիշխանական մտացն.

Line: 33       
Քանզի յոլովք ուրացեալք զփրկիչն մեր եւ
Page: 132  Line: 1    
զՏէր՝ ունել զճարեցեալս, որպէս Ապաւղինարի
Line: 2    
թուր եւ նրին հետեւեցելոցն զորոց փորձ
Line: 3    
ձախողակի մաքառմանց ի նոցին հակառակութեանց
Line: 4    
դիւրաւ գոյ ուասանել, զի բոլորովին գտանին
Line: 5    
տարագրելաք ի հրաշալի փրկութենէն մեզ
Line: 6    
պարգեւեցելում. Ապա ուրեմն վասն զարտաքինիսն
Line: 7    
պապանձեցուցանել նոցին մարտուցեալք տրամիմացութեամբ,
Line: 8    
ըստ առաքելական սահմանադրութեանն լինել
Line: 9    
ընդ հրեայ, իբրեւ հրեայ, ոչ որպէս ոմանք
Line: 10    
ի հերետիկոսացն՝ հրէիցն հաւասարել խտրութեանց
Line: 11    
եւ հեթանոսաց կռամոլ զոհից, այլ ուղղակի
Line: 12    
ծանուցեալ զխրատն, ընդ հրեայս՝ նոցին
Line: 13    
գրովք պատերազմել, ընդ հեթանոսս՝ անհաւաստի
Line: 14    
կարծողական մատենիւքն. Եւ մի չարչար զբարիոք
Line: 15    
գրեցեալս յեղանակել կամ ընդ սուրբ Կտակացն
Line: 16    
համեմատելով, ճառել զճառս նոցա.

Line: 17       
Քանզի բազում ինչ գտանեմք ասացեալ այլուստ
Line: 18    
երջանիկն Պաւղոսի, զԿրետացիսն հանապազասուտս, զԱրին
Line: 19    
որ ննջեսդ, եւ զՂուկանացւոցն առասպելաբանութիւն,
Line: 20    
եւ զայլն եւս. Սակայն ոչ ոք համարձակի
Line: 21    
ի ճշմարիտ քրիստոնէից, յաղագս զուգապատութեան
Line: 22    
յիշատակել, այլ պիտակապէս՝ եւ մանաւանդ
Line: 23    
զանզգամսն, անզգամացն մատենիգք յանդիմանել՝
Line: 24    
զի մեծարանաւք ասել զընդունելն ի պատասխանիս
Line: 25    
վարդապետութեանն, յանբաւ կործանմանէ ամպարշտութիւնն,
Line: 26    
ի միտս հայլով ճառիցն նովին կանոնաւ բրնութեանցն
Line: 27    
պարտիմք ճանաչել ձեռնարկութիւնս, որպէս
Line: 28    
նոցին իսկ բացայայտեն առաջարկութիւնք.
Line: 29    
Զո որք զհոգի եւ զմիտս մարդկային ժխտեին
Line: 30    
ունել զփրկիչն մեր, կամ մարմին յոլով բնութեամբք
Page: 133  Line: 1    
եդեալ մարտ կռուէին, ամբիծ հաւատոյն
Line: 2    
ախոյեանի, զանազանութիւնս որոշելով
Line: 3    
զիւրաքանչիւրոցն. Քանզի այլ բնութիւն
Line: 4    
է մարմնոյ, եւ այլ հոգւոյ, նոյնպէս տիրական
Line: 5    
մտացն. Սակայն առ հարկի հիւանդացելոցն
Line: 6    
ի հաւատս, քննեալ լինիւր այս ամենայն.

Line: 7       
Այլ բնախաւսութեամբ ո՞ոք ի մարդկանէ
Line: 8    
զաւրեսցէ յանդիման կացուցանել զորչափութիւն
Line: 9    
մտաց եւ ոգւոյ եւ զտարացոյց երկաքանչիւրոցն
Line: 10    
յեղանակի, կամ կապակցութիւն ի մարմին՝
Line: 11    
զի մի, եւ ոչ բազում ասի մարդն. Տեսանե՞ս,
Line: 12    
քննեալն անքքնելի մնայ, իբազում տարակուսանս
Line: 13    
արկանելով զքննաւղն. Քանզի ոչ ոք զինքն
Line: 14    
տեսանեն միտքն, որպէս առաքելականն ստուգաբանէ
Line: 15    
յայտարարութիւն, թէ Ոչ ոք է որ ճանաչէ
Line: 16    
զմարդոյն բայց հոգին որ ի նմա եթէ՝ Ապ
Line: 17    
եթէ յանդգնեալ համարձակեսցի ոք ասել ճշդիւ
Line: 18    
գիտել, ուրեմն եւ զխորսն Աստուծոյ ճննէ,
Line: 19    
քանզի յերկուցունց է հրաչարըցուցեալ,
Line: 20    
անկարելի գոլով զխնդրելն՝ այլ որպէս վերագոյնն
Line: 21    
ասացաք յաղագս ախտացելոցն ի հաւատս զանասելին
Line: 22    
խաւսել. Զի թէ չէ հնար ի յովիվից մի եղեալ
Line: 23    
զմարդն քննել, կամ զմերձակայ ենկերն,
Line: 24    
կամ զինքն իսկ գլխովինմ զիա՟րդ արարչին
Line: 25    
ոք բաւոցէ լինել հասու, սահման դնելով
Line: 26    
անհեդազաւտելի տնտեսութեանն խորհրդոյ՝
Line: 27    
է́է այդպէս է խորհուրդն, ոչ եւս է խորհուրդ.
Line: 28    
Տի նա ճոխ եւ վեհագոյն պարտի սել զինքն
Line: 29    
սահմանադիր խնդրաւղն՝ քան զայն որ սահմանն
Line: 30    
ենկալաւ՝ զի մեծ է հասու եղեալն քննաւղ
Line: 31    
սահմանադիրն, քան զայն որ ընդ չափովն
Line: 32    
անկեալն սահմանն ընդունի. Տեսանե՞ս զնաւաբեկութիւն
Line: 33    
անուղղայ հայցման, զայսպիսեաց ասէր՝ երանելին
Line: 34    
Պաւղոս, թէ նաւակոծեցան ի հաւատսն, քանզի ոչինչ
Page: 134  Line: 1    
պարտիմք աւելի ածել զմտաւ, բայց միայն
Line: 2    
խոստովանել զնա յամենայնի կարող,
Line: 3    
եւ արարիչ, եւ Տէր. Եւ զարարչութեանն
Line: 4    
իսկ աւրինակ, որպէս զմեզ յանութենէ ի
Line: 5    
գոյութիւն ստեղծանէ, ինքն միայն գիտէ.
Line: 6    
Քանզի չեն բաւական միտք մեր նկատել զբովանդակն.
Line: 7    
Վասն որոյ եւ անվրէպ գոյ ճանաշել զհարցն՝
Line: 8    
զի եւ առ հարկի հիւանտացելոցն ի հաւատս՝
Line: 9    
քննեա՟լ լիւնիւր այս ամենայն՝ զոր վայելչապէս
Line: 10    
գոյ ի նոցին տեղեկանալ անստգիւտ վերստացութեանց.

Line: 11       
Քանզի ՅԺ՜Ըքն ի Նիկիա գումարեալքն յարիանսացն
Line: 12    
ի քակումն, ոչ կալան փոյթ երկուց քամ
Line: 13    
յոլո՟վ եւս բընութեանց առնել ընդրութիւն
Line: 14    
զանազանութեամբ, այլ ըստ վիրաց վիրավոդելոյն
Line: 15    
բարբառեալ վաղվաղակի՝ կտրելով զարմատ
Line: 16    
ժահահոտ փտութեանն՝ մի բնութիւն ասացին
Line: 17    
նպատակ ուղղափառութեան կանգնելով յաղթութեանն
Line: 18    
յերիսս լրբենի լկնողաց, որք ուրացան զՈրդի
Line: 19    
յեութենէ Հաւր՝ յաղքատութիւն եւ յապականութիւն
Line: 20    
իջուցանեն տաժանեալք՝ նոյն բնութիւն Բանի
Line: 21    
Հաւր որով ամենայն եղեւ՝ եւ այս առաւել
Line: 22    
իմն դիպողագոյն, զի բնութիւն Բանին աստուածութիւնն
Line: 23    
է, բոլորեցունց դաւանելի է. քանզի չէ
Line: 24    
ոք ի սուրբ Երրորդութեանն յայլմէ եութենէ
Line: 25    
կամ ի գոյութենէ, մի նետիւ երեքսայրեան
Line: 26    
սլաքաւորաւ, սպանեն զթշնամինկ արդարութեան՝
Line: 27    
աւետարանելով զյաղթութիւն, հանդերձ հրաշալի
Line: 28    
տնտեսութեանն ձրիւք՝ իջեալ, ասէ մարմնացաւ
Line: 29    
եւ մարդացաւ եւ ծնաւ կատարելապէս ի Մարիամայ
Line: 30    
ի սուրբ կուսէ. Դարձեալ աստանաւր զիջանելն՝ ոմանք
Page: 135  Line: 1    
կերպարանաւք, եւ ոչ ճշմարտութեամբ
Line: 2    
վարկանին՝ զի տեղեացն ի տեղիս փաստաբանելով,
Line: 3    
փոփոխումն հաճութեամբ իմն եւ կամաւք,
Line: 4    
զխոնարհմանն տան աւրինակ՝ եւ ոչ գիտեն
Line: 5    
թէ որով զայլսն բամբասեն՝ ինքեանք վարմին
Line: 6    
նովին, յայտ առնելով թէ միոբվ վայերաւ
Line: 7    
բովանդակին. Եւ վասն այնորիկ իսկ զայլսն
Line: 8    
դատապարտեն, հայհոյիչս գոլ յամենայնի,
Line: 9    
եւ զայն ոչ իմանան թե տարրական նիւթեղինաց
Line: 10    
այնպիսի իրք ուրեամն լինել, եւ ի հեռաձիգսն
Line: 11    
կամաւք մի եւ հաճութիւն ունել անարդիւնաւոր՝
Line: 12    
զոր ոչ զաւրէ բոլորն աւարտել. իսկ անբովանդակելի
Line: 13    
եութեանն՝ ո՞ կարէ առնել որոշումն վայրաւք
Line: 14    
զանազանելով՝ յայտ է թէ ամբարի՟շտն. Ո՞չ
Line: 15    
ապաքէն զերկինս եւ զերկիր ես լնում, ասէ
Line: 16    
Տէր, եւ երկինք աթոռ իմ են եւ երկիրս
Line: 17    
պատուանագան ոտից իմոց. Եւ հեզն Գաւիթ
Line: 18    
բողոք բարձեալ յուժգնագոյն, գոռէ՝ Մի
Line: 19    
մոլորիք, ասէ՝ զի Աստուած մ՟եծ յերկինս
Line: 20    
եւ յերկրի է, ի ծովս եւյամենայն խորս՝
Line: 21    
եւ այլեւ ամենակալ՝ ապա թէ անկարելի գոլ
Line: 22    
թուի բնութեամբ մարմնանալ, եւ յընթանուրսն
Line: 23    
լինել, գիտասցէ զի եւ հաճութիւն՝ ի ի
Line: 24    
հաճելումն աւարտի՝ ոչ եւս ուրեք բաւելով,
Line: 25    
բայց ճշմարիտ քրիստոնէին ոչ է պարտ ընդ
Line: 26    
այնպիսի տղմուտ խոհերս դեգերելով թաթաւել,
Line: 27    
քանզի մահ գործէ. Եւ որք ժպրհեցան քննել
Line: 28    
զխորս Աստուծոյ, իսկապէս շահեցան զսատակումն,
Line: 29    
այլ հաւատալ մարմնացելում բանին Աստուծոյ
Line: 30    
եւ ապա զարմացմամբ փառաւորել, որ զծառային
Line: 31    
կերպարանս առնելով երեւեցաւ եւ է ի վեր
Line: 32    
քան զհրաշս խոնարհութիւնն.

Line: 33       
Այլ Բանն յաշխարհի էր, որպէս աւետարանագիրն
Line: 34    
իսկ ասէ, եւ աշխարհ նովաւ եղեւ, եւ որպէս
Line: 35    
էրն է՟ միշտ ծածկատեսն. Միայն յայտնի եական
Page: 136  Line: 1    
աւետաւոր պատգամացն, եւ մարգարէիցն
Line: 2    
գուշակութեան երթիցուք զհետ՝ եւ մի բնութեամբ
Line: 3    
գուպար եդեալ զանռաճելիսն բաց ասելով
Line: 4    
չարչար աւցտիցեմք. իսկ արդ եթէ չէին մոլորեգնեալ
Line: 5    
դասք հերձուածողացն, որք յառաքելոցն ընկալան
Line: 6    
զքարոզութիւն՝ արդեաւք զէ՟ին քրիստոնեայք՝
Line: 7    
քանզի բնութեանդ անուն եւ յականջաւորս
Line: 8    
ուրուք չէր հասեալ, այլ նորին հակառակն.
Line: 9    
Կեանք յայտնեցան, ասէ, եւ տեսաք եւ վկայեմք՝
Line: 10    
քանզի որ էին առ Հաւր, եւ երեւեցաւ մեզ.
Line: 11    
Ո՟վ սքանչելի առաջի եդեալ նպատակիս որ
Line: 12    
առաւել իմն ուշմնագոյնս տայ ընթանալ ի
Line: 13    
կէտ կոչմանն Աստուծոյ՝ զի որք զմարմնոյն
Line: 14    
միայն տեսանէին կերպարան՝ որպէս էր իսկ
Line: 15    
ճշմարտիւ եղեալն մարդն, որդիկ Յովսեփու
Line: 16    
կոռէին՝ այլ եւ սամարացի եւ հայհոյիչ.
Line: 17    
իսկ զիմանալն ունաւղք հոգեւորական աչս՝
Line: 18    
Լոյս փառաց եւ նկարագիր էութեան անսկզբնականի
Line: 19    
Հաւրն խոստովանէին. Քանզի լուան ի կենսատու
Line: 20    
փրկչէն, եւ հաւատացին թէ Ես ի Հայր յիս
Line: 21    
է. Ապա զինչ ասիցէ աստանաւոր բնութեանցն
Line: 22    
խնդրաւղ որ քրիստոնեայ զինքն անուանէ՝
Line: 23    
զ՞որ բնութիւն տեսին աշակերտաքն՝ զաստուածութեանն
Line: 24    
եթէզմամնոյն. յայտ է զի զմարմին տեսին.
Line: 25    
Այլ թպէ բիւր անգմ կամիցին ուասանել,
Line: 26    
զիրն բողոք բարձեալ աղաղակէ՝ թէ Շաւշափեցէք
Line: 27    
զիս եւ սեսէք զի ոգի, մարմին եւ ոսկերս
Line: 28    
ոչ ունի, որպէս եւ զիս տեսանէք զի ունիմ՝
Line: 29    
զոր եառն ի զաւակէ աւթի. Քանզի հայեին
Line: 30    
ի նա որպէս մի ոք ի մարդկանէ այլ Բնն
Line: 31    
միացեալ էր ի մարմնին, բառնայ ի բաց զտրութիւնն
Line: 32    
անչրպետութեան. Քանզի ոչ ասաց թէ, Որ ետես
Page: 137  Line: 1    
զաստուածութեանն բնւթիւն կամ զմարմնոյն,
Line: 2    
այլ անորոշաբար ասէ թէ՝ Զիս Ե դարձել
Line: 3    
թ Ոչ ոք ել յերկինս եթէ ոչ որ էջն յերկնից
Line: 4    
որդին մարդոյ էն յերկիս՝ ո՞ւր էր որդին
Line: 5    
մարդոյ յերկնս զորմէ իջանելն ասէ՝ աղէ
Line: 6    
ցուցցե́ն. Զի թէ երկնաւոր էր մրմինն,
Line: 7    
ոչ յորջրջիւր Որդի մարդոյ, եւ թ յերկրէ
Line: 8    
եւ ի զաւակէ Աբրահամու որպէս խոստովանիմ
Line: 9    
իսկ պանձալով, զիրդ էր յերկինս, եթէ ոչ
Line: 10    
ուղղակի իմացուք յասղագս անբաժ միաւորուեան.

Line: 11       
Արդ եթէ ստուգիւ հաւատամք ասացելում փրկչին
Line: 12    
եւ Տեառն՝ ի բաց թողցուք զխտրութեանն
Line: 13    
բաժանմունս, զի մի նմանեալք լիցուք փարիսէցւոցն,
Line: 14    
թէ դու մարդ ես, եւ եւզանձն ո Աստուած
Line: 15    
առնես. Զի եթէ որոշութիւն գոր տարբերութեան,
Line: 16    
ընդ՞էր դատպարտին հրեայք, զի նոքա ի մարդն
Line: 17    
արկին ձեռս նախանձ ունեով յաղագս անտեսանելի
Line: 18    
եւ անըմբռնելի աստուածային բնութեան.
Line: 19    
Եւ զի լուեալ էր յահե ցուցականութենէն՝
Line: 20    
թէ Ո՟չ ոք տեսանէ զերեսս իմ եւ ապրի՝
Line: 21    
եւ Տեսիլ նոա անրգ նուազեալ քան զամենայն
Line: 22    
որդո մարդկան, եւ այլ եւս՝ զի հրապորաւղսն
Line: 23    
պաշտել զաստուածս աւտարս, յանխնայս հրամայեն
Line: 24    
սպանանել աւրէնքն, որչափ եւս առաւել՝ որ
Line: 25    
զինքն լոյս կոչէ աշխարհ համմատ Հաւրն,
Line: 26    
թէ Ես եւ հայր իմ մի եմք. Թէ այդպիս իցէ՝
Line: 27    
քան զամենայն նախնեացն բարեպաշտագոն էր
Line: 28    
հրեիցն զԲարձն ի մէնջ ասել եւհան ի խաչ.
Line: 29    
Որպս զայր մի ի հարուածսն գիտէր համբերել
Line: 30    
ցաւոց, այլ գիրք ընդդէմ սմին ասեն՝ զի
Line: 31    
իբր եւ զայր մի որ կայ ի հարուածսն՝ նոյն
Line: 32    
ինքն տեսանողն ասէ՝ նորա վիրւքն բժշկեցաք
Line: 33    
ամենեքին յայտ անելվ զվիրացն Տեառն
Line: 34    
գերազանցութին. Զազգատոհմն նորա բայ,
Page: 138  Line: 1    
ո՟ պատնեսցէ, զի բառնան յերկրէ կեանք նորա. Եւ
Line: 2    
եկեղեցւոյ փողն Պաւղոս, փառաց Տէր կոչեաց զխաչելեալն
Line: 3    
զոր մարգարէն կանխաւ գուշակեաց, Թէ ինքնին
Line: 4    
եկեսցէ եւ փրկեսցէ զմեզ եթէ Ոչ պատգամաւորք
Line: 5    
եւ ոչ հեշտակք, այլ ինքնին Տէր րեաց զմեզ.
Line: 6    
ԶՔրիսոսի գալոգստն գրէթէ ակնյանդիման
Line: 7    
տեսանելո, մատամբ ցուցաէին, Ահաւսիկ աս
Line: 8    
Աստուած մեր. Ո՟վ բանի զաւրութիւնն որ
Line: 9    
առհասարակ տապալէ զդասս բաժանող երկաբնակ
Line: 10    
աանդոյն Ո ասաց, թէ ահաւասիկ աստուածային
Line: 11    
բնութիւնն՝ կամ մարմնոյն՝ կամ հաճութեան
Line: 12    
ասպնական՝ կամ մարգարէն, այլ անորոշաբար
Line: 13    
գոչէ՝ Ահաւասիկ Աստուած մեր, եւ բարոք
Line: 14    
ասէ՝ եր՝ զի որք մարգարէի լինին ձաինակիցք
Line: 15    
խոստովանութեան, նոցա է Աստուած եւ Հայր
Line: 16    
հանդերձելոյ աշխարհին, իսկ պտարաղացն
Line: 17    
զտնւրէնութեանն պտմուճան, հատուցանողն
Line: 18    
զդատաստանս, եւ հատուսցէ. Վասն որոյ ձկայութիւն
Line: 19    
դնէ՝ վաստակաւքն աաւեեալ նահատակն պհել
Line: 20    
զպատուիրանն ամբիծ անարատ մինչեւ ի յայտնւթիւն
Line: 21    
Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի՝ զոր յիւր
Line: 22    
ժամանակս ցուցցէ, երջնիկն՝ միայն ունելով, ասէ,
Line: 23    
զանմահութիւն բնակեալ ի լոյս անմատոյց.

Line: 24       
Դարձեալ եւ աստանաւոր պապանձեցուցնէ զանջրպեութեանն
Line: 25    
զանազանաւղս՝ քանզիԿորնթացւոցն րէ զոր
Line: 26    
ինքն ընկալաւ, թէ Քրիստոս մեռաւվասն մեղաց
Line: 27    
մերոց, եւ աստ թէ Միայն ունի անմահոթիւն.
Line: 28    
Երկո՞ւս արդեաւք Քրիստոս քարոզիցէ. զան
Line: 29    
ինքն իսկ դաւանեալ կնքէ, թէ միՏէր Յիուս
Line: 30    
Քրիստոս. Կամ բնութեա՞մբք ինչ վարդապետեսցէ,
Line: 31    
եւ ոչ երբէք, քանզի յոյժ հեռագոյնս
Page: 139  Line: 1    
կամինփախչել յայսոսիկ բառբարոյ յռաքելոցն եւ
Line: 2    
մարգարէիցն դասաք, զմի Տէր գիտեն զմեռեալ եւ
Line: 3    
նմահ մնացեալն, որպէս ի միում մարմնի անդամս
Line: 4    
բազումս ոնիմք զանազանեալս գործով. Զի
Line: 5    
ոչք աչ լսեն, եւ ոչ ականջք տեսանեն՝ եւ
Line: 6    
ոչ զլեզւոյն պատկանեն զպատգամաւորութիւն,
Line: 7    
եւ միագամայն իսկ անդամք զնոյն ունին
Line: 8    
աւրինակ, այլ ոչ ոք հակառակեալ զկարի
Line: 9    
իսկ անարգագոյնն ասիցէ եթէ Չես ինձ պիտոյ՝
Line: 10    
որպէս առաքելականն ստուգէ ցուցականաբար.
Line: 11    
Վասն զի ազում անդամովք աւարտեալ մարմին՝
Line: 12    
կոչի մարդ՝ քանզի բազումք մի մարմին են
Line: 13    
եւ մարդ. Այսպէս զփրկչին մերո եւ տառն
Line: 14    
իմաասցուք՝ որպէս հաւատոյն ւսուցանէ կարգ.
Line: 15    
Բնն Աստուած մարմնացաւ եւ մարդացաւ ասէ,
Line: 16    
զի միաւորեաց աստուածավայելչաբար զմարմին
Line: 17    
խոնարհութեան մերոյ բովանդակ զհոգի եւ
Line: 18    
զմարմին, զի ճշմարիտ եղեւ մարմին Բանին
Line: 19    
Աստուծոյ. ասն այնորիկ ասի ատեանելոյն
Line: 20    
տեսանիլ, եւ անշաւշփելոյն շաւշափիլ, խաչիլ,
Line: 21    
թաղիլ, եւ յառնել յւուրերրորդի՝ քանզի
Line: 22    
ինքն էր յարյարելին անչարչարեի, անմհ,
Line: 23    
եւ որ զմահնընկալաւ. Ապա թէ ոչ, զիա՞րդ
Line: 24    
ինիւր տուեալ Հաւ Միածինն՝ կամ փառց Տէր
Line: 25    
գոլ խաչեցելումն. Այս էի բազում անդամոցն
Line: 26    
ի մարին՝ թէպէտ եւ զնոյն գործ չունին.
Line: 27    
Զի ոչ հոգին ըստ իքեան խոում ընդունի,
Line: 28    
եւ ոչ մարմինն տրտմութիւն, եւ Բանն գերիվերոյ
Line: 29    
եւ անընդունակ երկաքնչիւրոցն. Եւ է ամենայնիւ
Line: 30    
տարեալն եւ անտանելին, եւ վասն այնորիկ
Line: 31    
ասի մարդ Աստուած, ընդունլով սահմանաստուած
Line: 32    
մարդացեալ. Ապաքէն թէ զմի նչ ի բաց բառնայցեմք
Line: 33    
յանդամոցն անչրպետելով՝ կրճատութիւն է
Line: 34    
թշնամանելի. Մի շնամանեսցուք որպէս հրեայք,
Page: 140  Line: 1    
տրաւրէնանջատմամբ զաստուածավայելչաբար
Line: 2    
միութիւնն. Յիսուն ամ չեւս է բան քո
Line: 3    
եւ զԱբրահամ տեսե՞ր, փոխանա զընդդիմագոյնսն
Line: 4    
լուան, Յառաջ քան զլինելն Աբրահամու եմ
Line: 5    
ես. Արդ ո՞ւմ տայցեմք իրաւունս բաժնորդ
Line: 6    
լինելով մասին՝ աւետարանչին՝ որ զտէրունականն
Line: 7    
երկորդէ զպատասխանիս, թէ հրե՞իցն՝ քանզի
Line: 8    
մարդ տեսին՝ զծնունդն անւամ գիտելով՝
Line: 9    
վասն այնորիկ իսկ փութացեալ, մատնել ի
Line: 10    
սպանդ խաչի, զի աստուած զնքն քարոզէր.

Line: 11       
Իսկ եթէ բանն էր մարմինեղեալ բնութեամբ
Line: 12    
եւ բան ինչ էր մարմինն, նոքա զմարդն ուրացան
Line: 13    
մհու մատնելով. Բարեպաշտագոյն արտ համարել
Line: 14    
զգործն, զի ունէին հրամանս Տեառն Աստւծոյ
Line: 15    
միայն երկիրպագանել եւ պաշտաւն մատուցանել, զՄի
Line: 16    
անիցեսն քեզ նմանութիւն յերկնի եւ յեկրի,
Line: 17    
եւ ի ջուրս. ի յերինսասելով՝ ի լուսաւորաց
Line: 18    
հրաժարեցուցանէ, եւ այլ եւ զւրութեանց
Line: 19    
պաշտամանէ՝ իսկ յերկրի՝ ի մարդոյ եւ առհասարակ
Line: 20    
ի սմա բնաելոս, շնչական եւ անշունչ րարածոց
Line: 21    
տարերբն հանդերձ, հմազոյգ նմին եւ չրոց
Line: 22    
թէ որ ինչ միանգամ ի դոսա է նմանութիւն
Line: 23    
համարելով արարչին եւ երկրպագել աաւրենութիւն
Line: 24    
է՝ Այլ ասեն իւր համարէր զերկրպագութիւն
Line: 25    
Բանն՝ նոյնպէս եւ զթշնամանս կամաւք ոչ
Line: 26    
բնութեամբ գոլով մարմին, Որ ի վերայ այոց
Line: 27    
սրբոց կան մեծարանք. Ոչ զձեզ անարգեցին,
Line: 28    
ասէ Աստուած ցՍամուիլէ, այլ զիս մերժեցին՝
Line: 29    
եւ զմովսէս, ասէ Աստուած Փարաւոնի, եւ
Line: 30    
զնոսա առ որս բանն Աստուծոյ եղեւ, Ես
Line: 31    
ասէի թէ աստուածք իցէք, եւ Տէրն ցաշակերտսն՝
Line: 32    
թէ Որ զձեզ ընդունի զիս ընդունի. Այս
Line: 33    
է համարելն, որք յորջորջաս միայն ընկալան՝
Line: 34    
եւ ոչ եւս գտանեմք ուրեք աստուած
Page: 141  Line: 1    
քարոզեալ զնոսա. Զի Մովսէս գլուխ գոլով
Line: 2    
մարգարէիցն, եւ բոլոր մարգարէքն որ ի Մովսիսէ եւ
Line: 3    
այսր խաւսեցան, ոչ աստուած, այլ հաւատարիմ
Line: 4    
ծառայ զնա կոչեցին. Զի ր պիտակաբարն ընկալաւ
Line: 5    
անուն յորջորջանաց վրէժ առնուլ ի Փառաւոնէ, փոխարկի
Line: 6    
դարձեալ հաւատարիմ մարգարէ՝ նա զի ընկալաւ
Line: 7    
իսկ պատիժ պատուհասից յաղագս բամբասակա
Line: 8    
ջուրցն, ոչ մտանել յերկիր պարգեւացն.

Line: 9       
Իսկ ծնիցեալն ի կուսէն, Եմմանուէլն
Line: 10    
Աստուած եւ հզաւր, իշխան, եւ ոչ գոլ ումեք
Line: 11    
կարողութիւն զնորայն պատմել զազգատոհմ,
Line: 12    
եւ լոյս Երուսաղէմի, եւ ծագումն փառաց
Line: 13    
Տեառն, եւ ի քեզ Տէր յայտնեսցի, եւ ի
Line: 14    
գալ անդր արանց Սաբեացւոց, ի քեզ աստուած
Line: 15    
է, եւ սա է Աստուած մեր՝ ընդ որում ոչ
Line: 16    
համարեսցի այլ տուաւղ զիմսատութիւն Յակոբայ,
Line: 17    
այսինքն բարեպաշտելի աւրէնս. Եւ զնոյն
Line: 18    
ասէ յերկրի երեւելով ընդ մարդկան շրջել.
Line: 19    
եւ ահաւասիկ Աստուած մեր երեւեալ արեգակն
Line: 20    
ի բարձանց՝ ունելով ջժշկութիւն ի թեւս՝ լուսաւորել
Line: 21    
զխաւար մեր՝ եւ ոգի երեսաց մերոց Տէր
Line: 22    
Քրիստոս՝ որ վերծանէ զփռումն առաջին մարդոյն.
Line: 23    
Նաեւ ի մառնամուտ եւ ի վիմափոր զբին զնոյն
Line: 24    
ազդէին զՅարիցէն Աստուած. եւ Զարթի ընդէրն
Line: 25    
ննչես Տէր եւ Զարթիր սաղմոսարան եւ քնար՝
Line: 26    
եւ Զարթեաւ որպէս ի քնոյ Տէր. Քանզի Տէր
Line: 27    
զմարդկացեալն եւ ամենակալ գիտէին մարգարէքն.
Line: 28    
Ահաւասիկ ես ըկից եւ բնակեցայց ի միջի
Line: 29    
քո, ասէ Տէր ամենակալն եւ Ծանիջիք թէ
Line: 30    
Տէր ամենակալ առաքեաց զիս. Ամենակալ զԱմենակալ
Line: 31    
առաքէ, այսինքն, Հայր զՈրդի. Տեսանես,
Line: 32    
զի ոչ է ասացեալ թէ ամենակալն առաքեաց
Line: 33    
զամենակալն համարեալ՝ ոչ զՏէրն համարեալ, եւ ո́չ
Page: 142  Line: 1    
Աստուածն. Թէ պարզ բազմապատիկն ոք քննեսցէ
Line: 2    
զճառս որ յաղագս փրկչին մերոյ՝
Line: 3    
մարգարեականն պարունակէ ասացեալ, նոյնպէս
Line: 4    
եւ առաքեալքն, որոց խաւսեցաւ թէ Որ զձեզ
Line: 5    
ընդունի, զիս ընդունի, ոչ ուրեք տեսանեմք
Line: 6    
համեմատել զինքեանս անհամեմատական էութեանն.
Line: 7    
Ոչ եթէ զանձինս ինչ քարոզեմք, ասեն, այլ
Line: 8    
զՅիսուս Քրիստոս Տէր, եւ զմեզ ծառայս
Line: 9    
ձեզ վասն Քրիստոսի՝ եւ թէ նա է ճշմարիտ
Line: 10    
Աստուած եւ կեանք յաւիտենականք, եւ Ակն
Line: 11    
ունիմք յայտնութեան մեծին Աստուծոյ եւ
Line: 12    
փռկչին Յիսուսի Քրիստոսի՝ եւ Յորոց Քրիստոս
Line: 13    
ըստ մարմնոյ որ է ի վերայ ամենեցուն Աստուած՝
Line: 14    
հանդերձ մարմնովն գիտելով զնա Աստուած՝
Line: 15    
եւ լոյս փառաց եւ նկարագիրք եութեան նորա,
Line: 16    
եւ չհամարել ումեք յափշտակութիւն զգոլն
Line: 17    
հաւասար Աստուծոյ. Զի թէ համարելով էկամ
Line: 18    
յափշտակութիւն է, զբռնազբաւսութեամբ կամ
Line: 19    
պարգեւական տուր, եւ զերկաքանչիւր յաստուածայինութեանն
Line: 20    
իմանալ մեծագոյն ամպարշտութիւն է.

Line: 21       
Այլ գիրք զսորին հակառակն ասեն, եակից Հաւր
Line: 22    
ցուցանելով թէ Բանն էր առ Աստուած, եւ
Line: 23    
իսկոյն զարարչականն յարէ ի նոյն, թէ Աստուած
Line: 24    
էր Բանն եւ Զնա հայր կնքեաց Աստուած,
Line: 25    
այսինքն սքանչելի վկայութեամբն, որ ահեղ
Line: 26    
որոտմամբպ բառբարեցաւ, զի վկայել՝ կնքել
Line: 27    
փոխարկի. Եւ Թովմաս զի հրեից խոցեալն
Line: 28    
Տէր եւ Աստուած խոստովանեաց, զիշխանական
Line: 29    
եւ զարարչութեանն անուն եւ գտանե՟մ ուրեք
Line: 30    
զհամարեալդ դասակից. Զի համարեալդ զերկուց
Line: 31    
կերպարանաց ցուցանէ ընդրութիւն՝ որպէս
Line: 32    
այն թէՈր զիս ընդունի, զարաքիչն իմ ընդունի,
Line: 33    
եւ ահա առաքիչ հանապազ զՀայր ծանոցանէ,
Line: 34    
թէ Որ առաքեացն զիս հայր ընդ իս է՝ եւ
Line: 35    
չասաց երբեք թէ Որդի առաքեաց.
Page: 143 

Line: 1       
Արդ մեք զինչ ասացուք կամ զոր ընտրիցիմք՝
Line: 2    
մարգարէիցն եւ առաքելոցն հաւանիցիմք պատգամաց,
Line: 3    
որք Աստուած Տէր փառաց եւ ամենակալն դաւանել
Line: 4    
ուսուցանեն մեզ զխաչեալն, թէ կռւասէ՞ր
Line: 5    
ւոռոտաբան Աստուծոյ քայքայութեանց եւ
Line: 6    
խնդրոց, եւ սոսկալի բաժանմանց. Այլ մի
Line: 7    
լիցի՝ քանզի բանն մարմնոյն է բան, եւ
Line: 8    
մարմինն՝ բանին մարմին՝ ոչ կարծեաւք կամ
Line: 9    
համարելով՝ պատւոյ միայն ճոխութեամբ,
Line: 10    
այլ ճշմարիտ միաւորութեամբ. Քանզի հանապազ
Line: 11    
քարոզի ընթանուր ի կաթուղիկէ եկեղեցիս,
Line: 12    
թէ Գալոց է նովին մարմնով, զոր երանելի
Line: 13    
առաքեալքն տեսին երթեալ յերկինս. եւ զոր
Line: 14    
տեսինն՝ աւետառանագիրն վկայէ՝ թէ իսկզբանէ
Line: 15    
ականատեսք եւ սպասաւորք եղեն Բանին. ընդ
Line: 16    
Որս եւ մեզ եղիցի զերանատրական պատգամսն
Line: 17    
լսել, թէ Երանի որոց ոչ իցէ տեսեալ զիս
Line: 18    
եւ հաւատասցեն.

Line: 19       
Եւ այս է հաւատն, եթէ զոր տեսին
Line: 20    
առաքեալքն եւ շաշափեցին զԲանն
Line: 21    
կենաց, նա է ճշմարիտ Աստուած եւ կեանք
Line: 22    
յաւիտենականք, զոր ցանկային տեսանել գոնեա
Line: 23    
ընդ աղաւտ հրեշտակքն. Եւ որք ոչ հաւանին
Line: 24    
այսմ՝ զխնդիրսն յուզաւղքն, եւ ոչ զտնտեսութիւնն
Line: 25    
Աստուծոյ հաւատովք. Փախիցուք ի ստանուն
Line: 26    
գիտութենէ նորաձայն բանից նոցա գաէշելի՝
Line: 27    
եւ պեղծ համարելով՝ եւ մի եղիցուք հաղորդք
Line: 28    
չար գործոց նոցա, զի յերեւել փրկչին մերոյ
Line: 29    
հայրականփառաւքն, արժանաւորս արասցէ զթութեամբ
Line: 30    
իւրով որպէս եւ էն, ըստ աւետարանչին,
Line: 31    
ընդունելով ի բաւական աջոյն զանվախճան
Line: 32    
պարգեւացն զեղմունս, եւ միշտ փառաւորել
Line: 33    
զանսկիզբն Հայր՝ եակից Որդւովն, եւ սուրբ
Line: 34    
Հոգւովն յաւիտենից յաւիտեանս՝ ամէն.



Next part



This text is part of the TITUS edition of Girk tltoc.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 28.8.2010. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.