TITUS
John Chrysostom, On the Apostolicum (Ephrem)
Part No. 7
Previous part

Section: Comm.  
Line of ed.: 1   მისვე წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა
Line of ed.: 2   იოვანე ოქროპირისაჲ
Line of ed.: 3   განმარტებაჲ კათოლიკეთაჲ


Line of ed.: 4        უპირატეს უკუე ვიდრე დაწყებადმდე სიტყუათა სამოციქულოჲსა
Line of ed.: 5     ამის კათოლიკისათა, ჯერ-არს ჩუენდა ცნობად მიზეზსა და ძალსა,
Line of ed.: 6     თუ რაჲთა განიყოფების კათოლიკე ებისტოლისაგან. ესე ცხად არს
Line of ed.: 7     თარგმანებისაგან კათოლიკისა სახელისა, რამეთუ კათოლიკე სა\ყოველთაოდ
Line of ed.: 8     გამოითარგმანების და არა აქუს თჳსაგან პირი განჩე\მებული,
Line of ed.: 9     რომლისამცა მიმართ მიწერილ იყო, ვითარ-იგი ებისტოლენი
Line of ed.: 10     პავლე მოციქულისანი, რომელიმე ჰრომაელთა მიმართ არს, და
Line of ed.: 11     რომელიმე კორინთელთა, სხუაჲ გალატელთა და სხუაჲ ეფესელთა.
Line of ed.: 12     ხოლო ესე კათოლიკედ ზედა-წარწერილნი მოციქულთა მიერ --
Line of ed.: 13     საყოველთაონი არიან და საზოგადონი სამოძღურებელნი ყოველთა
Line of ed.: 14     ქრისტეანეთანი, ვითარ-ესე არს პირველად იაკობისი, ძმისა უფლისაჲ
Line of ed.: 15     და პირველისა მთავარეპისკოპოსისა იერუსალემისაჲ.



Subsection: 1  
Line of ed.: 16   თავი ა̂. მოთმინებისათჳს და სარწმუნოებისა
Line of ed.: 17   შეუორგულეგელისა და სიმდაბლისა მდიდართა მიმართ,
Line of ed.: 18   რომელსა შინა იტყჳს ჩუენ შორის განჴუ\\რვებისა Manuscript page: A212r 
Line of ed.: 19   მისთჳს და მის მიერთა ვნებათა, ვითარმედ არა ღმრთისაგან
Line of ed.: 20   არს მიზეზი, არამედ რაჲცა კეთილი არს ჩუენ შორის,
Line of ed.: 21   იგი არს მის მიერ
Line of ed.: 22   იაკომ მოციქულისა წიგნი კათოლიკე


Chapter: 1  
Verse: 1   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 23        იაკობ, ღმრთისა და უფლისა იესუ ქრისტეს მონაჲ, ათორმეტთა
Line of ed.: 24     ნათესავთა გიხაროდენ (1,1). თარგმანი: იხილე სიმდაბლე გონებისა
Line of ed.: 25     მისისაჲ ვითარ ძმად უფლისად სახელდებული ძეობისათჳს იოსებისსა
Line of ed.: 26     მონებასა უფლისასა დასწერს დიდად სამკაულად თავისა თჳსისა, და
Line of ed.: 27     ღმრთად და უფლად ქადაგებს სახელსა მისსა, ვითარცა ქადაგი
Line of ed.: 28     წინადაცუეთილებისაგანთაჲ, და ქადაგებასა ამას მისწერს არა ერთსა
Line of ed.: 29     ადგილსა, არამედ ყოველსა სოფელსა შინა მიმოგანთესულთა მიმართ
Page of ed.: 344   Line of ed.: 1     ათორმეტთა ნათესავთა ისრაელისთა. ვინაჲცა თჳთ სიტყუაჲ ესე
Line of ed.: 2     უსაკუთრესად ესრეთ წერილ არს: ათორმეტთა ნათესავთა, მიმო\განთესვასა
Line of ed.: 3     შინა მყოფთა, გიხაროდენ. ესრეთ თავისა თჳსისა დამონებითა
Line of ed.: 4     ქრისტესითა ყოველთავე ჰურიათაგანთა მორწმუნეთა უქადაგებს,
Line of ed.: 5     ვითარმედ არა ხუროჲსა ძე არს, იჭჳსაებრ ჰურიათაჲსა, არამედ
Line of ed.: 6     ბუნებით ღმერთი და მეუფე და დამბადებელი ყოველთა დაბადებულთაჲ.

Verse: 2   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 7        მოციქულისაჲ: ყოველივე სიხარულად შეჰრაცხეთ, ძმანო ჩემნო,
Line of ed.: 8     რაჟამს განსაცდელსა შესცჳვეთ პირად-პირადსა (1,2). თარგმანი:
Line of ed.: 9     ისწავე თუ ვითარ უფალი ლოცვად გუაწუევს, რაჲთა არა შევიდეთ
Line of ed.: 10     განსაცდელსა, ხოლო ძმაჲ უფლისაჲ ყოვლისავე განსაცდელისა
Line of ed.: 11     შემთხუევასა შინა მხიარულებად გუეტყჳს; ცხად არს, ვითარმედ --
Line of ed.: 12     განსაცდელთა ნებსითთა, რომელ არიან სულიერნი ვნებანი, რომელთა
Line of ed.: 13     შინა შთავრდომისა მიზეზ არს შინა-განცემაჲ გულის-სიტყუათა ჩუენთა
Line of ed.: 14     გემოვნებისაჲ, ესევითართა მათგან Manuscript page: E282r  ლტოლვაჲ გჳღირს, საქმით
Line of ed.: 15     განყენებითა მოქმედებათა მათთაგან და სიტყჳთ შევრდომითა უფლი\საჲთა
Line of ed.: 16     ლოცვათა მიერ, ვითარ-იგი გუამცნებს მაცხოვარი ჩუენი.
Line of ed.: 17     ხოლო გარეთ ჩუენ ზედა მომავალთა ჭირთა და განსაცდელთა, არა
Line of ed.: 18     მავნებელთა, არამედ უფროჲსღა გამომაჴურვებელთა და განმწმედელთა
Line of ed.: 19     სულისა ნაბრძჳლთასა, ფრიადითა სიხარულითა გჳღირს თავს-დებაჲ,
Line of ed.: 20     Manuscript page: A212v  და ესრეთ მორჩილებაჲ სიტყუათა არა ხოლო უფლისათა,
Line of ed.: 21     არამედ ძმად მისსა წოდებულისაცა იაკობ მართლისათა, რომელი
Line of ed.: 22     ესევითართა განსაცდელთა შემთხუევისა თავს-მდებელთა არღარა
Line of ed.: 23     შვილად, არცა მოწაფედ, არამედ უზეშთაეს ამათსა ძმად უწოდს,
Line of ed.: 24     ვითარცა სრულ ქმნილთა საზომითა.

Verse: 3   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 25        მოციქულისაჲ: უწყოდეთ, რამეთუ გამოცდილებამან მან სარწმუ\ნოებისა
Line of ed.: 26     თქუენისამან შექმნის მოთმინებაჲ, ხოლო მოთმინებასა მას
Line of ed.: 27     საქმე სრული აქუნდინ, რაჲთა იყვნეთ სრულ და ყოვლად ცოცხალ
Line of ed.: 28     და არარაჲთ ნაკლულევან (1,3-4). თარგმანი: სარწმუნოებით
Line of ed.: 29     მოლოდებაჲ მერმეთა მათ სასყიდლის კუალად-გებათაჲ იქმნის მიზეზ
Line of ed.: 30     ყოველთავე ჭირთა და შრომათა თავს-დებისა. ხოლო თავს-დებაჲ
Line of ed.: 31     იგი და მოთმინებაჲ ჭირთაჲ ამას ეძიებს საქმედ სისრულისა, რაჲთა
Line of ed.: 32     არა ჟამ ერთ ხოლო, არამედ ვიდრე აღსასრულადმდე ცხორებისა
Line of ed.: 33     ჩუენისა ჟამთა დავითმინნეთ ჭირნი და ღუაწლნი, ვიდრემდის ვიქმნნეთ
Page of ed.: 345   Line of ed.: 1     სრულ მოთმინებასა შინა და ყოვლად ცოცხალ, რაჲთა არღარაჲ
Line of ed.: 2     წარვიტანოთ ჩუენ თანა მერმესა მას უსრული და ნაკლულევანი
Line of ed.: 3     განწმედისაგან, რამეთუ, რომელმან დაითმინოს სრულიად, იგი
Line of ed.: 4     ცხონდესო და სოფელსა ამას ჭირი გაქუნდეს, რამეთუ მერმეღა-\იგი
Line of ed.: 5     არს ჟამი მორწმუნეთა განსუენებისაჲ.

Verse: 5   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 6        მოციქულისაჲ: ხოლო უკუეთუ ვინმე თქუენგანი ნაკლულევან
Line of ed.: 7     არს სულიერითა სიბრძნითა, ითხოვენ ღმრთისაგან, რომელმან-იგი
Line of ed.: 8     მოსცის ყოველთა უხუად და არავის აყვედრის და მოსცეს მას (1,5).
Line of ed.: 9     თარგმანი: აჰა ესერა თჳთვე გუასწავებს ღონესა სრულისა საქმისა
Line of ed.: 10     წარმართებისასა, ვითარმედ არა ჴორციელითა და მშჳნვიერითა, არამედ
Line of ed.: 11     ზეგარდამოჲთა სიბრძნითა წარემართების მონიჭებულითა ღმრთისა
Line of ed.: 12     მიერ, რომელი-იგი ყოველთავე სარწმუნოებით მთხოველთა თითოეულსა
Line of ed.: 13     უხუად მიეცემის და შემდგომად მიცემისა არცა ერთსა შეამთხუევს
Line of ed.: 14     სირცხჳლსა ყუედრებისასა, რამეთუ შეუნანებელ არიან მადლნი და
Line of ed.: 15     ნიჭნი ღმრთისანი.

Verse: 6   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 16        მოციქულისაჲ: ითხოვდინ ხოლო სარწმუნოებით და ნუ ორგულებით,
Line of ed.: 17     რამეთუ რომელი ორგუ\\ლებდეს, Manuscript page: A213r  მსგავს არს იგი ღელვასა
Line of ed.: 18     ზღჳსასა, ქარითა აღძრულსა და მიმოტაცებულსა. ნუ ჰგონებნ კაცი
Line of ed.: 19     იგი, ვითარმედ მო-რაჲმე-იღოს ღმრთისაგან. კაცი ორგული დაუდგ\რომელ
Line of ed.: 20     არს ყოველთა გზათა მისთა (1,6-8). თარგმანი: იხილე,
Line of ed.: 21     რაოდენი სარწმუნოებაჲ უჴმს ქრისტეანესა შეწირვასა მინა ლოცვათასა,
Line of ed.: 22     რაჲთა შეუორგულებელ იყოს თხოვათა მოღებისათჳს. ხოლო თხოვათა
Line of ed.: 23     კეთილთა დასაბამი არს ღმრთივ სწავლული იგი სახარებისა მიერ,
Line of ed.: 24     ვითარმედ: ითხოვდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა და
Line of ed.: 25     სიმართლესა მისსა და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ. ესე არს
Line of ed.: 26     სათხოველი, რაჲთა მტკიცითა სარწმუნოებითა ვეძიებდეთ ცხორებასა
Line of ed.: 27     საუკუნესა, და შეუორგულებელ ვიყვნეთ, ვითარმედ მოვიღოთ. ხოლო
Line of ed.: 28     ესე ცხად არს, ვითარმედ ჩუენდა ძიებაჲ ოდენ ბრძანებულ არს
Line of ed.: 29     საუკუნოჲსა ცხორებისაჲ სარწმუნოებითა შეუორგულებელითა, არამედ
Line of ed.: 30     გზაჲ, მუნ მიმყვანებელი ჩუენი, მან მხოლომან უწყის, მუნ შემ\ყვანებელმან
Line of ed.: 31     ჩუენმან, თუ ვითარ განაგოს -- სიმდიდრითა ანუ სი\გლახაკითა,
Line of ed.: 32     სიმრთელითა ანუ სნეულებითა; მხოლოდ ჩუენ მტკიცედ
Page of ed.: 346   Line of ed.: 1     ვდგეთ გზათა ზედა საღმრთოჲსა შჯულისათა, და დაუდგრომელობითა
Line of ed.: 2     მათ ზედა ნუმცა გუესმის განჩინებაჲ ესე, თქუმული ურწმუნოთათჳს,
Line of ed.: 3     ვითარმედ: Manuscript page: E282v  ნუ ჰგონებნ ეგევითარი, თუმცა მო-რაჲმე-იღო
Line of ed.: 4     ღმრთისაგან.

Verse: 9   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 5        მოციქულისაჲ: იქადოდენ ძმაჲ იგი მდაბალი ამაღლებასა თჳსსა,
Line of ed.: 6     ხოლო მდიდარი -- დამდაბლებასა თჳსსა. რამეთუ ვითარცა ყუავილი
Line of ed.: 7     თივისაჲ, ეგრე წარჴდეს; რამეთუ აღმოჴდა მზე სიცხითა თჳსითა
Line of ed.: 8     და განაჴმო თივაჲ იგი და ყუავილი მისი დასცჳვა და შუენიერებაჲ
Line of ed.: 9     პირისა მისისაჲ წარჴდა. ეგრეცა მდიდარი სლვასა შინა თჳსსა
Line of ed.: 10     დაჭნეს (1,9-11). თარგმანი: ესე არს ამაღლებაჲ მდაბლისაჲ, რაჟამს
Line of ed.: 11     სიგლახაკესა და უპოვარებასა შინა ჴორცთასა მდიდარ იქმნეს სულითა,
Line of ed.: 12     ხოლო დამდაბლება მდიდრისა -- რაჟამს განიცადოს და გულისჴმა-
Line of ed.: 13     ყოს Manuscript page: A213v  ყუავილებრ დაჭნობადი იგი და მტუერებრ განქარვებადი
Line of ed.: 14     სიმდიდრე თჳსი, და მარადის გონებითა მდაბლითა არა დასცხრებოდის
Line of ed.: 15     წარმავალთა მიერ მოგებად წარუვალთა. ესრეთ უკუე ორთავე ამათ
Line of ed.: 16     შუენის საღმრთოდ სიქადული უფლისა მიერ; პირველსა მას --
Line of ed.: 17     ჭირთა შინა მოთმინებისათჳს, და მეორესა -- საშუებელთა მიერ არა
Line of ed.: 18     ოდეს წარტყუენვისათჳს. მისდა სათნოება არს უზრუნველობაჲ
Line of ed.: 19     უპოვარებასა შინა, ხოლო ამისსა -- რაჲთა არარას წარმავალთაგანსა
Line of ed.: 20     დაამონოს აზნაურებაჲ სულისა თჳსისაჲ.

Verse: 12   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 21        მოციქულისაჲ: ნეტარ არს კაცი იგი, რომელმან დაუთმოს გან\საცდელსა,
Line of ed.: 22     რამეთუ გამოცდილ იქმნეს და მოიღოს გჳრგჳნი ცხო\რებისაჲ,
Line of ed.: 23     რომელი აღუთქუა ღმერთმან მოყუარეთა მისთა (1,12).
Line of ed.: 24     თარგმანი: იხილე, ვითარ ნეტარებითა და აღთქუმითა გჳრგჳნისაჲთა
Line of ed.: 25     და შერაცხვითა მოყუარეთა თანა უფლისათა საწადელ ჩუენდა ჰყოფს
Line of ed.: 26     ვიდრე სიკუდილადმდე თავს-დებასა ჩუენდა შემთხუეულთა ჭირთა
Line of ed.: 27     და განსაცდელთასა, რამეთუ მისთჳს თავს-მდებელთა ღუაწლისათა
Line of ed.: 28     იგი განუმზადა ღმერთმან, რომელსა ვერ დაიტევს კაცობრივი ხედვაჲ
Line of ed.: 29     ანუ სმენაჲ ანუ მოგონებაჲ.

Verse: 13   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 30        მოციქულისაჲ: ნუ ვინ განცდილთაგანი იტყჳნ, ვითარმედ: ღმრთისა
Line of ed.: 31     მიერ განვიცადები, რამეთუ ღმერთი გამოუცდელ არს ბოროტისა და
Page of ed.: 347   Line of ed.: 1     არავის განსცდის იგი (1,13). თარგმანი: ამას გულის-სიტყუათა
Line of ed.: 2     ვნებულთა ზედა-აღდგომისათჳს იტყჳს, რომლისა მიზეზ არავინ არს
Line of ed.: 3     სხუაჲ, თჳნიერ უდებებაჲ გონებისაჲ და უკრძალველობაჲ გულის\სიტყჳსაჲ.
Line of ed.: 4     ამისთჳს ესევითარისა რაჲსმე შემთხუევისა მიზეზ არავინ
Line of ed.: 5     არს სხუაჲ, თჳნიერ თავნი ჩუენნი.

Verse: 14   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 6        მოციქულისაჲ: არამედ კაცად-კაცადი განიცადების თჳსისაგან
Line of ed.: 7     გულის-თქუმისა, მიიზიდვის და სცთების. მერმე გულის-თქუმაჲ იგი
Line of ed.: 8     მიუდგის და შვის ცოდვაჲ, და ცოდვაჲ იგი სრულ იქმნის და შვის
Line of ed.: 9     სიკუდილი (1,14-15). თარგმანი: ზემო ცხად ყო, ვითარმედ ღმერთი
Line of ed.: 10     არცა ერთითა რაჲთ ვის განსცდის ბოროტითა Manuscript page: A214r  სულისა
Line of ed.: 11     სავნებელითა, რამეთუ ყოველთა ბოროტთაგან უცხო არს წყაროჲ
Line of ed.: 12     იგი სახიერებისაჲ და მიზეზი ყოველთა კეთილთაჲ. ხოლო აწ ცხად
Line of ed.: 13     ჰყოფს მიზეზსა ესევითარისა მის განცდისასა, ვითარმედ ჩუენ კაცნი
Line of ed.: 14     ვიქმოდით რაჲ ცოდვასა პირველად და მთრვალ ვიქმნებით ბოროტისა
Line of ed.: 15     გულის-თქუმისა მიერ, რომლითა ვერღარა ვაგრძნობდით სიბოროტესა
Line of ed.: 16     საქმისასა, ხოლო რაჟამს აღვასრულით საქმით სიბოროტე იგი
Line of ed.: 17     ცოდვისაჲ, მაშინღა დაშრტის ყოველი სიბოროტე გულის-თქუმისაჲ
Line of ed.: 18     და შემოგჳჴლის მწარე იგი საწერტელი მხილებისაჲ და იხილვებოდის
Line of ed.: 19     ჩუენ შორის საქმე წინაუკუმოჲ მუცელქუმულთა ლმობისაჲ, რამეთუ
Line of ed.: 20     მათ პირველ შობისა ელმოდის ტკივილი იგი და რაჟამს შვიან
Line of ed.: 21     ყრმაჲ, შორს წარჴდის მათგან ტკივილი ლმობისაჲ და აღივსნიან
Line of ed.: 22     მხიარულებითა შვილთ სხმისაჲთა. ხოლო ჩუენ უწინარეს ცოდვისა
Line of ed.: 23     დამთრვალთა გულის-თქუმისა მიერ არა წყლისჴმა-ვყვით სიბოროტე
Line of ed.: 24     საქმისაჲ, ხოლო აღვასრულით რაჲ ცოდვაჲ და წარჴდის გულის\თქუმაჲ
Line of ed.: 25     მაშინღა შემოგჳჴდის საწერტელი მხილებისაჲ, რომლისა
Line of ed.: 26     მიერ მრავალთა შორის იშვის სიკუდილი სასოწარკუეთილებისაჲ.
Line of ed.: 27     ამისთჳს გევედრები, Manuscript page: E283r  რაჲთა დასაბამსავე არა მუცლად-\ვიღოთ,
Line of ed.: 28     გულისთქუმაი განმხრწნელი და დაღათუ მუცლად-ვიღოთ,
Line of ed.: 29     რაჲთა შინაგან ჩუენსა მოვაშთვნეთ ბოროტნი იგი თესლნი, და
Line of ed.: 30     დაღაცათუ ვიდრე მოაქამდე იყოს სიბოროტე უდებებისაჲ, რომელ
Line of ed.: 31     საქმით ქმნითა ვშვათ ცოდვაჲ, კუალად მოვაკუდინოთ იგი სინანულითა
Line of ed.: 32     და აღსაარებითა, რამეთუ არარაჲ არს ესრეთ მომკლველი ბოროტთაჲ,
Page of ed.: 348   Line of ed.: 1     ვითარ აღსაარებისა მიერ განქიქებაჲ და გარდაკუეთაჲ კუალად
Line of ed.: 2     ქმნისა მისისაჲ.

Verse: 16   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 3        მოციქულისაჲ: ნუ სცთებით, ძმანო ჩემნო საყუარელნო. ყოველივე
Line of ed.: 4     მოცემული კეთილი და ყოველივე ნიჭი სრული ზეგარდამო არს
Line of ed.: 5     გარდამოსრულ მამისაგან ნათლისა, რომლისა თანა არა არს ცვალება,
Line of ed.: 6     გინა თუ ქცევისა აჩრდილ (1,16-17). თარგმანი: ესე არს დასასრული
Line of ed.: 7     ცთომათაჲ, რაჟამს ღმერთი, მიზეზი ყოველთა კეთილთაჲ, შეჰრაცხოს
Line of ed.: 8     კაცმან მიზეზად განსაცდელთა, რომელი\\-იგი Manuscript page: A214v  პირველითგან
Line of ed.: 9     ყოვლისა კეთილისა მომცემელ არს და არაოდეს იცვალოს ბუნებითისა
Line of ed.: 10     მისგან კეთილთა და ნიჭთა საუნჯეობისა. ხოლო, ვითარ-იგი უსაკუთრეს
Line of ed.: 11     არს, მამად ნათელთა უწოდს ღმერთსა; გინა თუ ვითარცა დამ\ბადებელსა
Line of ed.: 12     ყოველთა სიტყჳერთა ნათელთასა, ანუ თუ ვითარცა
Line of ed.: 13     მონიჭებითა სულისა წმიდისაჲთა განმანათლებელსა ყოველთა მორ\წმუნეთასა,
Line of ed.: 14     რომელსა თანა არცა ერთი ზიარებაჲ აქუს ბნელსა და
Line of ed.: 15     საქმეთა ბნელისათა, რამეთუ უქცეველ არს და უნაკლულო ყოველთა
Line of ed.: 16     კეთილთა საუნჯეობისაგან, და არცა ერთი შეეხების ქცევადობათა
Line of ed.: 17     ამათგან სიკუდილისა აჩრდილთასა.

Verse: 18   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 18        მას უნდა და გუშვნა ჩუენ სიტყჳთა ჭეშმარიტე\ბისაჲთა,
Line of ed.: 19     რაჲთა ვიყვნეთ ჩუენ დასაბამ რაჲმე მისთა დაბადებულთა
Line of ed.: 20     (1,18). თარგმანი: უნდა ღმერთსა ცხორებაჲ კაცთა ნათესავისაჲ და
Line of ed.: 21     მეორედ შვნა იგინი საბანელითა წმიდისა ემბაზისაჲთა და სიტყჳთა
Line of ed.: 22     ჭეშმარიტისა სარწმუნოებისაჲთა, რაჲთა, რომელი-იგი ბუნებით აქუს
Line of ed.: 23     ძესა მხოლოდ-შობილსა, ესე ჩუენ მადლით მოგუცეს მამამან --
Line of ed.: 24     პატივი შვილებისაჲ ძისა მიერ მონიჭებითა ჩუენდა სულისა
Line of ed.: 25     წმიდისაჲთა, და ესრეთ ყოს კაცი დასაბამ და მთავარ ყოველთა
Line of ed.: 26     დაბადებულთა, რამეთუ იგინიცა ჩუენ თანავე მოელიან განთავი\სუფლებასა
Line of ed.: 27     ხრწნილებისაგან, რაჟამს მიხილნენ ჩუენ უხრწნელებისა
Line of ed.: 28     პატივსა კუალად-გებულნი დამბადებელისა მიერ.



Page of ed.: 349  
Subsection: 2  
Line of ed.: 1   თავი ბ̂. სიმშჳდისათჳს და სიწმიდისა და კეთილთა
Line of ed.: 2   საქმეთათჳს, ნეტარებისათჳს, მიცემისა, მეცნიერებისათჳს და
Line of ed.: 3   წესიერად ზრახვისა


Line of ed.: 4        მოციქულისაჲ: აწ უკუე, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, იყავნ ყოველი
Line of ed.: 5     კაცი მოსწრაფე სმენად, მძიმე სიტყუად, მძიმე გულისწყრომად, რამეთუ
Line of ed.: 6     გულისწყრომამან კაცისამან სიმართლე ღმრთისაჲ არა ქმნის (1,19-
Line of ed.: 7     20). თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ ვინაჲთგან მთავრად ყოველთა
Line of ed.: 8     დაბადებულთა შექმნულ ვართ ღმრთისა მიერ, იმისთჳს ნუ დავემონებით
Line of ed.: 9     ხრწნილებასა ცოდვისასა, რომელი-იგი გარეშე არს და უცხოჲ
Line of ed.: 10     ბუნებისაგან ჩუენისა, არამედ მარადის Manuscript page: A215r  მოსწრაფე ვიყვნეთ
Line of ed.: 11     სმენად და სწავლად ყოვლისა კეთილისა, ხოლო მძიმე -- სიტყუად;
Line of ed.: 12     რამეთუ საცთურმან არს თქეშად რასმე პირველ კეთილად განსწავლისა
Line of ed.: 13     ენისა და ზედა-მიწევნით მეცნიერებისა საქმეთაჲსა. ხოლო სიმძიმესა
Line of ed.: 14     გულისწყრომისასა ამისთჳს გუამცნებს, რამეთუ არცა ყოვლად
Line of ed.: 15     განსაგდებელ არს, არამედ იყვის ოდესმე საჴმარებაჲცა მისი --
Line of ed.: 16     ეშმაკთა და ვნებათა მიმართ. ხოლო თჳნიერ ამისსა სხჳთ ყოვლით-\კერძო
Line of ed.: 17     განსაგდებელ არს სიმძაფრე გულისწყრომისაჲ რომელი-იგი,
Line of ed.: 18     მსგავსადვე გულისთქუმისა, დააბრმობს კაცსა, ვერ მიხედვად სა\მართალთა
Line of ed.: 19     ღმრთისათა, ვერცა ძრად მათდა Manuscript page: E283v  ძალისაებრ
Line of ed.: 20     კაცობ/რივისა.

Verse: 21   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 21        მოციქულისაჲ: ამისთჳს განიშორეთ ყოველი მწინკულევანებაჲ
Line of ed.: 22     და მეტი იგი სიბოროტისაჲ (1,21). თარგმანი: მეტი რაჲ სიბოროტისაჲ
Line of ed.: 23     გესმეს, გულისჴმა-ყავ, ვითარმედ ყოველი სიბოროტე გარეთ
Line of ed.: 24     შემოსრული არს და უცხო ბუნებისაგან ჩუენისა. ამისთჳს უცხოსა
Line of ed.: 25     და საეშმაკოსა ყოველსავე განშორებად გუამცნებს, რაჲთა კეთილსა
Line of ed.: 26     ზედა ვეგნეთ, ვითარ-იგი დაბადებულ ვართ დამბადებელისაგან.

Line of ed.: 27        მოციქულისაჲ: სიმშჳდით შეიწყნარეთ ნერგი იგი სიტყჳსაჲ, რომელი
Line of ed.: 28     შემძლებელ არს ცხორებად სულთა თქუენთა (1,21). თარგმანი:
Line of ed.: 29     ნერგად სიტყჳსა უწოდს ქადაგებასა ქრისტეს სახარებისასა, რომელი
Line of ed.: 30     მოქენე არს ჩუენდა, რაჲთა მყუდროებით და სიმშჳდით ადგილ\ვსცეთ
Line of ed.: 31     მას ნაყოფიერ ყოფად ჩუენ შორის, და არა შევაშთოთ იგი
Line of ed.: 32     ეკალთა მიერ და ზრუნვათა სოფლიოთა, არამედ ყოვლით კერძო
Line of ed.: 33     შევიკრძალოთ იგი ყოფად ჩუენ შორის ნაყოფთა მომატყუებელთა
Line of ed.: 34     ცხორებისა საუკუნოჲსათა.

Verse: 22   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 350  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: და იყვენით მყოფელ სიტყჳსა მის და ნუ ხოლო
Line of ed.: 2     მსმენელ და შეურაცხის-მყოფელ თავთა თჳსთა (1,22). თარგმანი:
Line of ed.: 3     ვინაჲთგან სიტყუაჲ ჰაერად განბნევადი არს, ამისთჳს საქმით გუაწუევს
Line of ed.: 4     ქმნასა მოძღურებისა სიტყუათასა, რაჲთა საქმით მოქმედებამან უმეტეს
Line of ed.: 5     ყოს ჩუენ შორის დაუვიწყებელი წურთილებაჲ სიტყუათაჲ Manuscript page: A215v 
Line of ed.: 6     მათ, რომელთა მსმენელი და არა მყოფელი შეურაცხის-მყოფელი
Line of ed.: 7     არს თავისა თჳსისაჲ, რამეთუ ესმა და უგულებელ ყო საქმით ქმნაჲ
Line of ed.: 8     თჳსისა სარგებელისაჲ.

Verse: 23   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 9        მოციქულისაჲ: უკუეთუ ვინმე მსმენელ ხოლო იყოს სიტყჳსა მის
Line of ed.: 10     და მყოფელ არა, ესევითარი იგი მსგავს არს კაცისა მის, რომელმან
Line of ed.: 11     განიცადის პირი ქმნულებისა თჳსისაჲ სარკითა. რამეთუ განიცადა
Line of ed.: 12     თავი თჳსი და წარვიდა, და მეყსეულად დაავიწყდა, რაბამ რაჲ იყო
Line of ed.: 13     (1,23-24). თარგმანი: ესე არს კეთილი და ჯეროვანი განცდაჲ
Line of ed.: 14     პირსა ქმნულებისა თჳსისასა, რაჲთა არა ჟამ ერთ, არამედ სამარადისოდ
Line of ed.: 15     და აღუჴოცელად წინაშე თუალთა აქუნდეს, თუ ვითარ შეიქმნა ანუ
Line of ed.: 16     თუ რაჲსათჳს შეიქმნა; ცხად არს, ვითარმედ სამადლობელად ღმრთისა
Line of ed.: 17     საქმეთა მიერ კეთილთა, და რაჲთა ესრეთ მარადის მოქმედებითა
Line of ed.: 18     საღმრთოთა მცნებათაჲთა მარადის განაახლებდეს და არაოდეს
Line of ed.: 19     უტევებდეს მის შორის დაძუელებად ქმნულებასა სამეუფოჲსა მის
Line of ed.: 20     ხატისასა.

Verse: 25   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 21        მოციქულისაჲ: ხოლო რომელმან მიხედა შჯულსა მას სრულსა
Line of ed.: 22     აზნაურებისასა და დაადგრა მას, ესე არა მსმენელ და დამვიწყებელ
Line of ed.: 23     იქმნა, არამედ მყოფელ საქმისა. ესე ნეტარ იყოს ქმნითა მით მისითა
Line of ed.: 24     (1,25). თარგმანი: შჯულ აზნაურებისა არს სრულ მყოფელი ყოველთაჲ
Line of ed.: 25     სიტყუაჲ მცნებათა უფლისათაჲ, რომელთა საქმით მწურთელი
Line of ed.: 26     ნეტარებასა მიემთხუევის.

Verse: 26   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 27        მოციქულისაჲ: რომელსა ეგონოს თქუენ შორის, ვითარმედ ღმრთის
Line of ed.: 28     მსახურ არს და არა აღჳრ-ასხმიდეს ენასა თჳსსა, არამედ აცთუნებდეს
Line of ed.: 29     გულსა თჳსსა, ამისი ამაო არს მსახურებაჲ (1,26). თარგმანი: ვინაჲთგან
Line of ed.: 30     ვერ შესაძლებელ არს სრულიად ღმრთისმსახურ ყოფაჲ, პირველვე
Line of ed.: 31     ჯეროვნად აღჳრ-სხმადმდე ენისა, ამისთჳს ეგონოს, იტყჳს, და არა
Line of ed.: 32     იყოს-ცა. რამეთუ მრავალნი ჰგონებენ ღმრთისმსახურ ყოფად, ხოლო
Line of ed.: 33     მცირედნი იპოებიან ჯეროვნად და ჭეშმარიტებით ღმრთისმსახურნი.

Verse: 27   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 351  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: მსახურებაჲ Manuscript page: A216r  წმიდაჲ და შეუგინებელი
Line of ed.: 2     ღმრთისა მიერ და მამისა ესე არს: მიხედვაჲ ობოლთა და ქურივთაჲ
Line of ed.: 3     ჭირსა შინა მათსა და შეუგინებელად დაცვაჲ თავისა თჳსისაჲ ამის
Line of ed.: 4     სოფლისაგან (1,27). თარგმანი: არარაჲთა ესრეთ მიემსგავსების კაცი
Line of ed.: 5     ღმერთსა, ვითარ წყალობითა და ქველის-მოქმედებითა კაცთა
Line of ed.: 6     ნათესავისაჲთა. ამისთჳს უპი\\რატეს Manuscript page: E284r  ყოვლისა ესე იძიების
Line of ed.: 7     საიდუმლოსა მას შინა ღმრთისმსახურებისასა, ვითარმედ: "იყვენით
Line of ed.: 8     მოწყალე, ვითარცა მამაჲ თქუენი ზეცათაჲ მოწყალე არს" და
Line of ed.: 9     "წყალობაჲ მნებავს და არა მსხუერპლი". ესე სათნოებაჲ
Line of ed.: 10     მოწყალებისაჲ მიჰმადლებს კაცსა დაცვად ყოველთაგან სივერაგეთა
Line of ed.: 11     და მწინკულევანებათა სოფლისა ამის განმხრწნელისათა, რამეთუ
Line of ed.: 12     სიწმიდით მოქალაქობისა დიდად ძალ-მწე არს ქმნაჲ მოწყალებისაჲ,
Line of ed.: 13     რაჲთა თანა-შეეწეოდინ კაცსა ლოცვანი ობოლთა და ქურივთა მის
Line of ed.: 14     მიერ გამოზრდილთა და შეწყალებულთანი.



Subsection: 3  
Line of ed.: 15   თავი გ̂. სიყუარულისათჳს თითოეულად თჳნიერ
Line of ed.: 16   თუალთ-ხუმისა მსგავსად შჯულისა


Chapter: 2  
Verse: 1   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 17        მოციქულისაჲ: ძმანო ჩემნო, ნუ თუალთ-ღებით გაქუნ სარწმუნოებაჲ
Line of ed.: 18     უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტეს დიდებისაჲ, რამეთუ უკუეთუ შევიდეს
Line of ed.: 19     შესაკრებელსა თქუენსა კაცი ოქროჲსა ბეჭდითა და სამოსლითა
Line of ed.: 20     ბრწყინვალითა, და შევიდეს გლახაკიცა სამოსლითა შეურაცხითა,
Line of ed.: 21     და მიჰხედოთ მას, რომელსა-იგი ემოსოს სამოსელი ბრწყინვალე და
Line of ed.: 22     ჰრქუათ მას: შენ დაჯედ აქა კეთილად; და გლახაკსა მას ჰრქუათ:
Line of ed.: 23     შენ დეგ იქი, ანუ დაჯედ აქა ქუეშე ფერჴთა ჩუენთა; და არა
Line of ed.: 24     განიკითხენით თავთა შორის თქუენთა, და იქმნენით მსაჯულ გულის\სიტყჳთა
Line of ed.: 25     ბოროტითა (2,1-4). თარგმანი: არა გჳტევებს მსგავსად
Line of ed.: 26     ჴორციელთა კაცთასა, რაჲთა საწუთროჲთა ამით ხოლო გარეშითა
Line of ed.: 27     თუალითა ვიდრე სამოსელთამდე დავაყენებდეთ ხედვასა, არამედ რაჲთა
Line of ed.: 28     სულიერითა თუალითა გონებისაჲთა სიღრმედ ხედვისა მივიწეოდით
Line of ed.: 29     და მას\\ვე Manuscript page: A216v  და ერთსა პატივსა ვაჩუენებდეთ გლახაკისა მიმართ
Line of ed.: 30     და მდიდრისა, რომელნი-იგი ზოგად ასონი არიან ქრისტეს ჩუენ
Page of ed.: 352   Line of ed.: 1     ყოველთა თავისადა შენაწევრებულნი და მასვე სავსებასა მორწმუნეთა
Line of ed.: 2     გუამისასა აღმავსებელნი. ამისთჳს გჳღირს კეთილითა გულის-სიტყჳთა
Line of ed.: 3     ბჭობაჲ, ვითარმედ: უკუეთე გლახაკისა მის თანა დავმდაბლდეთ
Line of ed.: 4     გონებითა, მის თანავე აღმამაღლნეს ქრისტემან, მდაბალთა მადლისა
Line of ed.: 5     მიმცემელმან, ხოლო ამპარტავანთა შემმუსრველმან და მიწადმდე
Line of ed.: 6     დამამდაბლებელმან.

Verse: 5   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 7        მოციქულისაჲ: ისმინეთ, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, ანუ არა
Line of ed.: 8     გლახაკნი სოფლისანი გამოირჩინაა ღმერთმან, მდიდარნი სარწმუ\ნოებითა
Line of ed.: 9     და მკჳდრნი სასუფეველისანი, რომელ-იგი აღუთქუა მოყუართა
Line of ed.: 10     თჳსთა? ხოლო თქუენ შეურაცხ ჰყავთ გლახაკი (2,5-6). თარგმანი:
Line of ed.: 11     ესე სიტყუაჲ ზოგადი არს წმიდათა მოციქულთა და ყოველთა ქრისტეს
Line of ed.: 12     მცნებისათჳს დაგლახაკებულთათჳს, რომელთადა აღთქუმულ არს
Line of ed.: 13     ცხორებაჲ საუკუნოჲ. ამისთჳსცა, რომელი გლახაკსა შეურაცხ
Line of ed.: 14     ჰყოფდეს, იგი ღმერთსა შეურაცხ ჰყოფს, რომელი-იგი ვიდრე
Line of ed.: 15     ჴორცთამდე დაგლახაკნა ჩუენთჳს და მეთევზურთა და გლახაკთა
Line of ed.: 16     მოუწოდა მოძღურად და ქადაგად სახარებისა, რომლისათჳს ფრიად
Line of ed.: 17     რაჲმე საზარელ არს შეურაცხ ყოფაჲ კაცისა, ქრისტეს სიგლახაკესა
Line of ed.: 18     მიმსგავსებულისაჲ.

Verse: 6   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 19        მოციქულისაჲ: ანუ არა მდიდარნი გმძლავრობენა თქუენ, და
Line of ed.: 20     იგინივე მიგიზიდვენ თქუენ სამშჯავროდ? არა იგინი ჰგმობენა კეთილსა
Line of ed.: 21     მას სახელსა, რომელი წოდებულ არს თქუენ ზედა? (2,6-7). თარგმანი:
Line of ed.: 22     მდიდარი, რომელი ჰმძლავრობდეს და აჭირვებდეს კაცთა მიზეზითა
Line of ed.: 23     საჴმართა მოხუეჭისაჲთა, ესევითარი იგი უწესოებითა საქმეთა
Line of ed.: 24     თჳსთაჲთა მიზეზ-სცემს გმობად კეთილსა მას სახელსა ქრისტეანო\ბისასა,
Line of ed.: 25     რომელი წოდებულ არს ჩუენ ზედა.

Verse: 8   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 26        მოციქულისაჲ: უკუეთუ შჯულსა აღასრულებთ სამეუფოსა,
Line of ed.: 27     მსგავსად წერილისა -- შეიყუარო მოყუასი შენი, Manuscript page: A217r  ვითარცა
Line of ed.: 28     თავი თჳსი -- კეთილად ჰყოფთ. ხოლო უკუეთუ თუალთ-აღებთ,
Line of ed.: 29     ცოდვასა იქმთ და იმხილებით შჯულისაგან, ვითარცა გარდამავალნი
Line of ed.: 30     შჯულისანი (2,8-9). თარგმანი: სიტყუაჲ ესე ორთა წიგნთაგან შემო\უღებიეს:
Line of ed.: 31     ლევიტელთა და მეორისა Manuscript page: E284v  შჯულისაგან, რომელი
Line of ed.: 32     ესრე სახედ გუამცნებს შეყუარებად მოყუასთა, მსგავსად თავისა
Page of ed.: 353   Line of ed.: 1     თჳსისა, რაჲთა, რომელიცა ჩუენ გჳნდეს, რაჲთა გუეყოს მოყუასთა
Line of ed.: 2     მიერ, მასვე ჩუენ უყოფდეთ მოყუასთა თჳსთა. ხოლო უკუეთუ
Line of ed.: 3     წინაუკუმო სხუაჲ გჳნდეს თჳთ მოყუასთაგან და სხუასა უყოფდეთ
Line of ed.: 4     მოყუასთა, მყის ვიმხილებით, ვითარცა გარდამავალნი შჯულისანი.

Verse: 10   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 5        მოციქულისაჲ: რამეთუ რომელმან ყოველი შჯული დაიმარხოს
Line of ed.: 6     და სცთეს ერთითა, იქმნა იგი ყოვლისავე თანა-მდებ (2,10). თარგმანი:
Line of ed.: 7     ვინაჲთგან აწინდელი სიტყუაჲ მისი სრულისა სიყუარულისათჳს
Line of ed.: 8     არს, ამისთჳს მისვე პავლეს თანა ერთ-ჴმა არს, ვითარმედ დაღაცათუ
Line of ed.: 9     ჴორცნი დასაწუველად მისცნეს კაცმან, თჳნიერ სიყუარულისა არარად
Line of ed.: 10     სარგებელ ეყოფვის. და ერთისა ამის თავისა ყოველთა სათნოებათაჲსა,
Line of ed.: 11     სიყუარულისაგან, ჴუებულ ყოფაჲ ზოგად ყოველთა სათნოებათაგან
Line of ed.: 12     განჴუებულ ჰყოფს მას.

Verse: 11   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 13        მოციქულისაჲ: რამეთუ რომელმან-იგი თქუა -- "ნუ იმრუშებ"
Line of ed.: 14     მანვე თქუა: "ნუ კაც-ჰკლავ". ხოლო უკუეთუ იმრუშო არა და
Line of ed.: 15     კაც-ჰკლა, იქმენ გარდამავალ შჯულისა (2,11). თარგმანი: ამათ
Line of ed.: 16     სიტყუათა მიერ ზოგად ყოველთა მცნებათა გარდასლვისაგან გან\გუაკრძალებს,
Line of ed.: 17     რამეთუ ყოველნივე ზოგად მისვე თავადისა ღმრთისანი
Line of ed.: 18     არიან. ამისთჳს გჳჴმს ძალისაებრი მოღუაწებაჲ ყოველთათჳს, რაჲთა
Line of ed.: 19     არცა ერთისა მათგანისა გარდამავალ ვიქმნნეთ.

Verse: 12   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 20        მოციქულისაჲ: ესრეთ იტყოდეთ და ესრეთ ჰყოფდით, ვითარცა
Line of ed.: 21     შჯულისაგან აზნაურებისა განშჯადნი, რამეთუ საშჯელი უწყალო
Line of ed.: 22     არს მათთჳს, რომელთა არა ყონ წყალობაჲ (2,12-13). თარგმანი:
Line of ed.: 23     შჯულად აზნაურებისა უწოდს თუალ-უხუაობასა საუკუნოჲსა საშჯე\ლისასა,
Line of ed.: 24     რომელსა ჴელმწიფებაჲ აქუს აზნაურებით და თავის\\უფლებით Manuscript page: A217v 
Line of ed.: 25     შჯად. ამისთჳს უწყალოდ შჯის მათ, რომელთა არა აქავე
Line of ed.: 26     შეიწყალნენ თავნი თჳსნი მოქცევითა და სინანულითა, არამედ
Line of ed.: 27     შეჰკადრონ ღმრთისა სულგრძელებასა და მოუქცეველ იქმნნენ
Line of ed.: 28     ცოდვისაგან.

Verse: 13   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 29        მოციქულისაჲ: იქადოდეთ წყალობასა საშჯელისასა (2,13).
Line of ed.: 30     თარგმანი: უსაკუთრეს არს ესრეთ: მოქადულ არს წყალობაჲ საშჯელსა
Page of ed.: 354   Line of ed.: 1     ზედა. ესე იგი არს, ვითარმედ კადნიერებაჲ აქუს მოწყალებასა აქა
Line of ed.: 2     ჩუენ მიერ ქმნილსა, რაჲთა დააცხრვოს მერმე იგი თუალ-უხუაობაჲ
Line of ed.: 3     საუკუნოჲსა საშჯელისაჲ, გამოსრული ჩუენთჳს, რაჲთა, რომლითა
Line of ed.: 4     საწყაულითა მიუწყეთ, მითვე მომეწყოს ჩუენ სიტყჳსაებრ უფლისა.



Subsection: 4  
Line of ed.: 5   თავი დ̂. ვითარმედ არა სარწმუნოებითა ხოლო, არამედ
Line of ed.: 6   საქმეთაგან; და არა საქმეთაგან ხოლო, არამედ ორკერძოვე
Line of ed.: 7   განმართლდების კაცი


Verse: 14   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 8        მოციქულისაჲ: რაჲ სარგებელ არს, ძმანო ჩემნო, უკუეთუ ვინმე
Line of ed.: 9     თქუას -- სარწმუნოებაჲ მაქუს, -- და საქმენი არა ჰქონდინ. ნუ ძალ-\უც-მე-ა
Line of ed.: 10     სარწმუნოებასა ხოლო ცხოვნებად მისსა? (2,14). თარგმანი:
Line of ed.: 11     ვინაჲთგან ცუდ სახელ არს და არა ჭეშმარიტ სიტყუაჲ მისი,
Line of ed.: 12     რომელი იტყოდის სარწმუნოებასა ქონებად თჳნიერ საქმეთა, ამისთჳს
Line of ed.: 13     არა იტყჳს, ვითარმედ: რად სარგებელ არს სარწმუნოებაჲ; არამედ:
Line of ed.: 14     რად სარგებელ არსო თქუმაჲ მისი, რომელი არა იყოს, ვითარმცა
Line of ed.: 15     სარწმუნოებაჲ ვისმე აქუნდა თჳნიერ საქმეთა, რამეთუ უსრულ და
Line of ed.: 16     მკუდარ არს სარწმუნოებაჲ თჳნიერ საქმეთა. ამისთჳს, ვითარცა
Line of ed.: 17     უსრული, ვერვის კმა-ეყოფვის ცხორებად.

Verse: 15   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 18        მოციქულისაჲ: რამეთუ უკუეთუ ძმაჲ გინა დაჲ შიშუელ იყვნენ
Line of ed.: 19     და ნაკლულევან მდღევრისა საზრდელისა და ჰრქუას ვინმე მათ:
Line of ed.: 20     წარვედით მშჳდობით, განძეღით და განტეფით; და არა სცეთ მათ
Line of ed.: 21     საჴმარი ჴორცთაჲ, რაჲ სარგებელ არს? ეგრეცა სარწმუნოებაჲ;
Line of ed.: 22     უკუეთუ არა აქუნდენ საქმენი, მკუდარ არს იგი ხოლო (2,15-17).
Line of ed.: 23     თარგმანი: ვინაჲთგან სარწმუნოებაჲ სიტყჳთა არს Manuscript page: E285r  და
Line of ed.: 24     გონებითა, ხოლო ჩუენ კაცნი ვერ ვიხილავთ მას, უკუეთუ არა
Line of ed.: 25     საქმით ვინმე გჳჩუენოს ძალი სარწმუნოებისა თჳსისაჲ ეგრეთვე
Line of ed.: 26     არს Manuscript page: A218r  ესეცა, რამეთუ მაშინ სრულ იქმნების კეთილი ნებაჲ,
Line of ed.: 27     რაჟამს არა ხოლო სიტყჳთ ვჰრქუათ -- ჭამე და სუ, -- არამედ
Line of ed.: 28     ძალისაებრ ჩუენისა მივსცეთ მშიერთა საზრდელი და სასუმელი.

Verse: 18   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 355  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: არამედ თქუას ვინმე: შენ სარწმუნოებაჲ გაქუს
Line of ed.: 2     და მე საქმენი მქონან. მიჩუენე მე სარწმუნოებაჲ შენი საქმეთაგან
Line of ed.: 3     შენთა, და მე გიჩუენო შენ საქმეთაგან ჩემთა სარწმუნოებაჲ ჩემი.
Line of ed.: 4     შენ გრწამს, ვითარმედ ერთ არს ღმერთი. კეთილად იქმ. და ეშმაკთაცა
Line of ed.: 5     ჰრწამს და ძრწიან მისგან (2,18-19). თარგმანი: ამათ სიტყუათა მიერ
Line of ed.: 6     გჳჩუენებს, ვითარმედ ვერცა სარწმუნოებაჲ თჳნიერ საქმეთა იხილვების,
Line of ed.: 7     ვერცა საქმენი თჳნიერ სარწმუნოებისა. არამედ თითოეული მეორისა
Line of ed.: 8     სრულ მყოფელი არს.

Verse: 20   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 9        მოციქულისაჲ: გნებავს-ა ცნობად, ჵ კაცო ამაოო, ვითარმედ
Line of ed.: 10     სარწმუნოებაჲ თჳნიერ საქმეთასა მკუდარ არს? აბრაჰამ, მამაჲ
Line of ed.: 11     ჩუენი, არა საქმეთაგან განმართლდა-ა? რამეთუ შეწირა ისაკი, მე
Line of ed.: 12     თჳსი, საკურთხეველსა ზედა ხედავ-ა, რამეთუ სარწმუნოებაჲ შეეწია
Line of ed.: 13     საქმეთა მისთა, და საქმეთაგან სარწმუნოებაჲ, იგი სრულ იქმნა. და
Line of ed.: 14     აღესრულა წერილი იგი, რომელი იტყჳს: ჰრწმენა აბრაჰამსა ღმერთი
Line of ed.: 15     და შეერაცხა მას სიმართლედ, და მეგობარ ღმრთისა ეწოდა.
Line of ed.: 16     ჰხედავთა, რამეთუ საქმეთაგან განმართლდების კაცი და არა
Line of ed.: 17     სარწმუნოებისაგან ხოლო? (2,20-24). თარგმანი: რაჲთა არა საგონებელ
Line of ed.: 18     იყოს ამათ სიტყუათათჳს წინა-აღმდგომობაჲ პავლესი და იაკობისი,
Line of ed.: 19     ვითარ პავლე სარწმუნოებითა ხოლო იტყჳს განმართლებასა
Line of ed.: 20     აბრაჰამისსა თჳნიერ საქმეთასა, ხოლო იაკობ საქმეთაგან იტყჳს
Line of ed.: 21     განმართლებასა, აწ უკუე ამიერ განვაცხადოთ ერთ-ძმობამ და არა
Line of ed.: 22     წინა-აღმდგომობაჲ ორთაჲვე ამათ, რამეთუ სიტყჳსაებრ პავლესსა
Line of ed.: 23     პირველ ყოველთა საქმეთასა (ესე-იგი იყვნეს წინა-დაცუეთაჲ და
Line of ed.: 24     მსხუერპლად შეწირვაჲ ისაკისი) სარწმუნოებითა ოდენ განმართლდა
Line of ed.: 25     აბრაჰამ და სარწმუნოებაჲ იგი ღმრთისაჲ შეერაცხა Manuscript page: A218v  მას სი\მართლედ
Line of ed.: 26     და იწამა წერილისა მიერ. გარნა მან კუალად ამისა
Line of ed.: 27     შემდგომად არავე დააყენა უქმად სარწმუნოებაჲ თჳსი, არამედ ზედა-\დაჰრთო,
Line of ed.: 28     სიტყჳსაებრ იაკობისსა, წინა-დაცვეთაჲ და შეწირვაჲ ისაკისი,
Line of ed.: 29     რომლითა კუალადცა იწამა და ეწოდა მეგობარ ღმრთისა სიტყჳსაებრ
Line of ed.: 30     დაბადებისა. აწ უკუე ორივე ესე სახე აბრაჰამისი ჩუენ ზედა
Line of ed.: 31     აღსრულებულად იხილვების სიტყჳსაებრ დიდთა ამათ მოძღუართაჲსა,
Line of ed.: 32     რამეთუ ვითარცა პავლე იტყჳს განმართლებასა აბრაჰამისსა თჳნიერ
Line of ed.: 33     საქმეთა, მხოლოდ სარწმუნოებითა ოდენ, ეგრეთვე ჩუენ პირველ
Page of ed.: 356   Line of ed.: 1     ნათლისღებისა მხოლოდ სარწმუნოებასა ოდენ შემოვიღებთ და ესრეთ
Line of ed.: 2     უსასყიდლოდ განვმართლდებით მადლითა ქრისტესითა, საბანელითა
Line of ed.: 3     წმიდისა ემბაზისაჲთა, რომელსა შინა ნათელ-ვიღებთ სახელსა ზედა
Line of ed.: 4     მამისა და ძისა და სულისა წმიდისასა, და მოგუეცემის მოტევებაჲ
Line of ed.: 5     პირველთა ბრალთაჲ. ხოლო ამისსა შემდგომად კუალად სიტყჳსაებრ
Line of ed.: 6     იაკობისსა შემდგომიცა იგი გჳჴმს სახე აბრაჰამისი, რაჲთა საქმითითა
Line of ed.: 7     მოღუაწებითა წინა-დავსცჳთოთ გონებასა ყოველივე ნამეტნავი
Line of ed.: 8     უშუერებაჲ გულის-თქუმისაჲ და ისაკისებრ მსხუერპლად ღმრთისა
Line of ed.: 9     შევწირნეთ თავნი ჩუენნი. რამეთუ ამისი სახე მოგუცა უფალმან,
Line of ed.: 10     რაჟამს შემდგომად ნათლისღებისა მარხვითა Manuscript page: E285v  ეწყო და სძლო
Line of ed.: 11     განმცდელსა მას.

Verse: 25   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 12        მოციქულისაჲ: ეგრეთვე და რააბცა მეძავი არა საქმეთაგან
Line of ed.: 13     განმართლდა-ა, რამეთუ შეიწყნარნა მსტოვარნი იგი და სხჳთ გზით
Line of ed.: 14     წარავლინნა? (2,25). თარგმანი: ამისიცა პირველი სარწმუნოებაჲ
Line of ed.: 15     იყო, რამეთუ ჰრწმენა, ვითარმედ უეჭუელად დაპყრობად უც ძეთა
Line of ed.: 16     ისრაელისათა ქუეყანაჲ იგი აღთქუმისაჲ. და ამას სარწმუნოებასა
Line of ed.: 17     ზედა დაჰრთო საქმე -- კეთილად შეწყნარებაჲ მსტოვართაჲ მათ და
Line of ed.: 18     მშჳდობით წარგზავნაჲ.

Verse: 26   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 19        მოციქულისაჲ: რამეთუ ვითარცა ჴორცნი თჳნიერ სულისა მკუდარ
Line of ed.: 20     არიან, ეგრეთვე სარწმუნოებაჲ თჳნიერ საქმეთასა Manuscript page: A219r  მკუდარ
Line of ed.: 21     არს (2,26). თარგმანი: აჰა ესერა ცხად ყო, ვითარმედ, ვითარცა
Line of ed.: 22     სული და ჴორცნი სწორებით საჴმარ არიან სრულ-მყოფელად გუამსა
Line of ed.: 23     კაცისასა, ეგრეთვე სარწმუნოებაჲ მართალი და საქმენი კეთილნი
Line of ed.: 24     სწორებით საჴმარ არიან.



Subsection: 5  
Line of ed.: 25   თავი ე̂. ვითარმედ წარმდები და უწესოჲ ენაჲ
Line of ed.: 26   წარსწყმედს მომგებელსა მისსა, რომლისა დამჭირვაჲ ჯერ-\არს
Line of ed.: 27   საქებელად და სადიდებელად ღმრთისა


Chapter: 3  
Verse: 1   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 28        მოციქულისაჲ: ნუ მრავალნი ჰმოძღურით, ძმანო ჩემნო, უწყოდეთ,
Line of ed.: 29     რამეთუ უდიდესი საშჯელი მოვიღოთ, რამეთუ ფრიად ვსცთებით
Line of ed.: 30     ყოველნივე (3,1-2). თარგმანი: ვინაჲთგან პირველ საქმით წარმართებისა
Page of ed.: 357   Line of ed.: 1     სათნოებათაჲსა სიტყჳთ მოძღურებაჲ სხუათაჲ საქმეთა მათთჳს,
Line of ed.: 2     რომელნი თჳთ არა აქუნდენ მასწავლელსა მას, არა ხოლო ურგებ,
Line of ed.: 3     არამედ ფრიადისა ზღვევისაცა მომატყუებელ არს. ამისთჳს
Line of ed.: 4     საშჯელისა თანა-მდებ ჰყოფს სიტყჳთ მოძღურებასა სხუათასა,
Line of ed.: 5     რაჟამს თჳთ მოძღუარი იგი ჯერეთ მრავლით კერძო მცთომ იყოს
Line of ed.: 6     საქმეთა შინა.

Verse: 2   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 7        მოციქულისაჲ: რომელი სიტყჳთ არა სცთებოდის, იგი სრული
Line of ed.: 8     კაცი არს. შემძლებელ არს იგი აღჳრ-სხმად ყოვლისავე გუამისა
Line of ed.: 9     (3,2). თარგმანი: ესე არს სიტყჳთ არა-მცთომობაჲ მოძღურებასა
Line of ed.: 10     შინა, რაჲთა, რასა-იგი იტყოდის სასწავლელად სხუათა, ყოველივე
Line of ed.: 11     თჳთ საქმით წარემართოს. და ესრეთ სრულ ქმნილ იყოს სიტყჳთ
Line of ed.: 12     და საქმით, რაჲთა ყოველივე გუამი მისი აღჳრ-სხმულად და
Line of ed.: 13     მიუახლებელად აქუნდეს ყოვლისავე ცოდვისაგან აღჳრითა შიშისა
Line of ed.: 14     ღმრთისაჲთა, და ესრეთღა ასწავებდეს სხუათა; არა ეგ\\ოდენ Manuscript page: E286r 
Line of ed.: 15     სიტყჳთ, რაოდენ სიტყჳთ და საქმით, მოქცევასა ბოროტისაგან და
Line of ed.: 16     ქმნასა კეთილისასა.

Line of ed.: 17        კჳრილესი: ყოველსავე ადგილსა ეძიებს სიტყუაჲ ესე მოძღუართაგან
Line of ed.: 18     და წინამძღუართა ერისათა, რაჲთა სიტყუაჲ აქუნდეს ზომიერად
Line of ed.: 19     შეზავებული მადლთა მარილითა და არასადეთ მიდრეკილი ზომიერისა
Line of ed.: 20     და ჯეროვნისაგან, ყოვლად ლტოლვილი ყოვლისა უწესოებისაგან
Line of ed.: 21     და ყოვლად Manuscript page: A219v  აღსავსე ყოვლითა წესიერებითა.

Verse: 3   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 22        მოციქულისაჲ: უკუეთუ ცხენსა აღჳრნი აღუსხნით. დამორჩილებად
Line of ed.: 23     ჩუენდა, იგი და ყოველი გუამი მისი მოვაქციით. აჰა ესერა ნავებიცა
Line of ed.: 24     იგი დიდ-დიდები და ფიცხელთაგან ქართა მიმოტაცებულნი მოიქცევიან
Line of ed.: 25     მცირისაგან საჭისა, ვიდრეცა-იგი ჰნებავნ მისლვად მმართებელსა
Line of ed.: 26     მათსა. ეგრეცა ენაჲ მცირე ასოჲ არს და დიდად მაღლოის (3,3-5).
Line of ed.: 27     თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ, უკუეთუ ცხენი მცირითა აღჳრითა
Line of ed.: 28     და ნავი დიდი საჭითა კნინითა მოიმორჩილებიან, ესე უფროჲსღა
Line of ed.: 29     ენისათჳს საძიებელ არს, რაჲთამცა შიშითა ღმრთისაჲთა შეკრული
Page of ed.: 358   Line of ed.: 1     მორჩილ ჩუენდა იყო, არა განსლვად ვინაჲვე გარეგან საღმრთოთა
Line of ed.: 2     ბრძანებათა გზისა, არამედ აწ, წინაუკუმო, დიდნი იგი და მძლავრნი,
Line of ed.: 3     რომელ არიან ცხენი და ნავი, ჰმორჩილობენ მცირეთა მათ -- აღჳრსა
Line of ed.: 4     და საჭესა, და მიჰყვებიან, ვიდრეცა ენებოს მიმყვანებელსა მათსა;
Line of ed.: 5     ხოლო ენაჲ, მცირე და უნდოჲ ასოთა შორის, ლაღ და დაუმჭირველ
Line of ed.: 6     არს მმართებელისა მისისა.

Verse: 5   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 7        მოციქულისაჲ: აჰა ესერა მცირემან ცეცხლმან რავდენი ნივთი
Line of ed.: 8     აღაგზნის, და ენაჲ ეგრეთვე ცეცხლ არს (3,5-6). თარგმანი: კეთილად
Line of ed.: 9     მიამსგავსა ენაჲ ცეცხლსა, რამეთუ, ვითარ-იგი მრავალ-გზის მცირითა
Line of ed.: 10     ნაბერწყალითა დიდ-დიდნი ქალაქნი და სოფელნი დამწუარ არიან,
Line of ed.: 11     ეგრეთვე მცირითა სიტყჳთა მრავალ-გზის დიდნი შფოთნი და სისხლთ
Line of ed.: 12     დათხევანი აღტეხილ არიან.

Verse: 6   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 13        მოციქულისაჲ: სამკაული სიცრუისაჲ, ენაჲ დადგრომილ არს
Line of ed.: 14     ასოთა შინა ჩუენთა, რომელი შეაგინებს ყოველსა გუამსა (3,6).
Line of ed.: 15     თარგმანი: ესე იხილო ენამჭევრთა მათ რიტორთა თანა, ვითარ
Line of ed.: 16     სიცრუით განამართლიან ცრუჲ და ცრუ ყვიან მართალი, აქებდიან
Line of ed.: 17     და შეამკობდიან ღირსთა ყოვლისა ძაგებისათა და სძაგებდიან ღირსთა
Line of ed.: 18     ყოვლისა ქებისათა. და ამას სიცრუესა და უშუერებასა საქმეთა
Line of ed.: 19     უსამართლოებისასა ჰფა\\რვიდიან Manuscript page: A220r  და ამკობდიან მლიქნელობითა
Line of ed.: 20     სიტყუა-მეტნობისაჲთა, და ესრეთ ენისა მიერ იქმნის შეგინებაჲ
Line of ed.: 21     ყოვლისა გუამისაჲ, რაჟამს არა საღმრთოდ ვიჴუმიით იგი, არამედ
Line of ed.: 22     წინა-აღმდგომისა საჯდომელ ვყვით აღმოთქუმითა უშჯულოებისა
Line of ed.: 23     სიტყუათაჲთა. ჰუნედ და განსასუენებელად სამეუფოდ დაბადებული
Line of ed.: 24     იგი ჩუენ შორის, საგალობელ და სამადლობელ ყოფად მეუფისა და
Line of ed.: 25     სარგებელ ყოფად მოყუასთა და ძმათა ჩუენთა, ესე უკუეთუ თჳნიერ
Line of ed.: 26     ამისსა სხჳთ გზით მიდრკებოდის და ორღანო-ყოფისა წილ მეუფისა
Line of ed.: 27     ორღანო საეშმაკო იქმნე\\ბოდის, Manuscript page: E286v  ვითარცა გესლი სასიკუდინე,
Line of ed.: 28     ყოველსა გუამსა განეზავების უშუერებაჲ იგი სიტყუათა მისთაჲ.

Line of ed.: 29        მოციქულისაჲ: და აღაგზნებს ურმის-თუალსა მას შესაქმისასა და
Line of ed.: 30     თჳთ აღგზებულ არს გეჰენიისაგან (3,6). თარგმანი: ურმის თუალად
Line of ed.: 31     შესაქმისა უწოდს დაუდგრომელსა მოქცევსა დღეთა ჩუენთასა, ვითარ
Page of ed.: 359   Line of ed.: 1     წელიწადი წელიწადადვე კუალად მოიქცევის მიერ სოფლის
Line of ed.: 2     შესაქმითგან, და სიმრგულისა მისისათჳს მგალობელი გჳრგჳნადცა
Line of ed.: 3     უწოდს, ვითარმედ: აკურთხო გჳრგჳნი ამის წელიწადისაჲ. ესრეთ
Line of ed.: 4     უკუე ენისა მიერ შეიგინების ყოველი მოქცევი ჟამთა ჩუენთაჲ,
Line of ed.: 5     რაჟამს მან აღატყინნეს იგინი ცოდვად და თჳთ ნივთ იქმნეს
Line of ed.: 6     საუკუნოჲსა ცეცხლისა მდიდრად გარე-მოსხმითა ნივთსა ცოდვისასა,
Line of ed.: 7     რამეთუ ენისაგან იქმნების ძჳრისზრახვაჲ, განკითხვაჲ, გმობაჲ,
Line of ed.: 8     ტყუილი, ცრუ-ფიცებაჲ, ცილისწამებაჲ, უშუერნი სიტყუანი სიძვისანი,
Line of ed.: 9     რაჟამს დაივიწყოს კაცმან, ვითარმედ: სიტყუათა შენთაგან განჰმართლდე
Line of ed.: 10     და სიტყუათა შენთაგან დაისაჯო.

Verse: 7   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 11        მოციქულისაჲ: რამეთუ ყოველივე ბუნებაჲ მჴეცთა და მფრინველთა
Line of ed.: 12     და ქუეწარმავალთაჲ და მცურვალთაჲ დაიმწყსების და დამწყსილ
Line of ed.: 13     არს ბუნებასა ქუეშე კაცთასა. ხოლო ენაჲ კაცთაჲ ვერვის ჴელ-\ეწიფების
Line of ed.: 14     დამწყსად (3,7-8). თარგმანი: იხილე, რამეთუ არა განჩინებით
Line of ed.: 15     იტყჳს, არამედ რეცა Manuscript page: A220v  კითხვის სახედ, ვითარმედ: რაჲ, უკუეთუ
Line of ed.: 16     ყოველივე დაიმწყების, ენაჲმცა არა დაიმწყოა? რამეთუ იხილე თჳთ
Line of ed.: 17     პავლესი, ვითარ იქცა მგმობარ-ყოფისაგან ქადაგ-ყოფად მისსა, რომელსა
Line of ed.: 18     პირველ უმეცრებით სდევნიდა. და სხუანი ბევრეულნი ენანი მოიქცეს
Line of ed.: 19     ბოროტისაგან კეთილ ყოფად. რამეთუ მე არარას შეუძლებელსა
Line of ed.: 20     გეტყჳო, იტყჳს ძმაჲ უფლისაჲ, არამედ ამას ცხად ვჰყოფ, ვითარმედ
Line of ed.: 21     უკუეთუ ზღჳსანი და ჴმელისანი და ჰაერისანი დაიმწყსებიან, ფრიად
Line of ed.: 22     სამე უფროჲს ენაჲ, უკუეთუ ოდენ არა ჩუენ განვამჴეცოთ ბოროტისა
Line of ed.: 23     ჩუეულებითა.

Verse: 8   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 24        მოციქულისაჲ: დაუპყრობელი ბოროტი სავსე გესლითა მაკუდი\ნებელითა,
Line of ed.: 25     რამეთუ მით ვაკურთხევთ ღმერთსა და მამასა და მითვე
Line of ed.: 26     ვსწყევთ კაცთა, რომელნი მსგავსად ღმრთისა შექმნულ არიან. მიერვე
Line of ed.: 27     პირით გამოვალს კურთხევაჲ და წყევაჲ (3,8-11). თარგმანი: არა თუ
Line of ed.: 28     ღმრთივ დაბადებულსა მას სძაგებს ორღანოსა ენისასა, არამედ
Line of ed.: 29     მაშინდელთა ძჳრთა მისთა წარმოიტყჳს, რაჟამს სამადლობელად და
Line of ed.: 30     საქებელად ღმრთისა და სასწავლელად და სალოცველად მოყუასთა
Line of ed.: 31     მოცემული, ნებსით ბოროტისა ჩუეულებითა საწყევარ და საგმობელ
Line of ed.: 32     მოყუასთა ვყოთ და არა გურცხუენოდის არცაღა სიტყჳსა მისგან,
Page of ed.: 360   Line of ed.: 1     ვითარმედ: უკუეთუ არა მიუტევნეთ კაცად-კაცადმან მოყუასსა თჳსსა
Line of ed.: 2     ყოვლითა გულითა ცთომანი მათნი, არცა თქუენ მოგეტევნენ ღმრთისა
Line of ed.: 3     მიერ.

Verse: 10   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 4        მოციქულისაჲ: არა ჯერ-არს, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, ესე
Line of ed.: 5     ესრეთ ყოფად. ნუ-უკუე წყაროჲსაგან მისვე Manuscript page: E287r  tualisa aġmodin
Line of ed.: 6     ტკბილი და მწარე. ეგების-მე-ა, ძმანო ჩემნო, ვითარმცა ლეღუმან
Line of ed.: 7     ზეთისხილი გამოიღო, გინა ვენაჴმან ლეღჳ? ეგრეთვე ვერცა ერთი
Line of ed.: 8     წყაროჲ მარილიანსა და ტკბილსა წყალსა აღმოცენებად (3,10-12).
Line of ed.: 9     თარგმანი: ესეცა სიტყუანი განმაკრძალებელნი არიან, რაჲთა არა
Line of ed.: 10     საღმრთოდ საგალობელად განკუთნვილი ენაჲ Manuscript page: A221r  ჩუენი
Line of ed.: 11     განუკუთნოთ სიტყუათა უშჯულოებისა და სიცრუისათა, და სამად\ლობელად
Line of ed.: 12     მოცემული იგი საგმობელ ვყოთ.

Verse: 13   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 13        მოციქულისაჲ: ვინ არს ბრძენ და მეცნიერ თქუენ შორის, აჩუენენ
Line of ed.: 14     კეთილად სლვისაგან საქმენი თჳსნი სიმშჳდითა სიბრძნისაჲთა. ხოლო
Line of ed.: 15     უკუეთუ შური მწარე გაქუნდეს და ჴდომაჲ გულთა შინა თქუენთა,
Line of ed.: 16     ნუ იქადით და სტყუით ჭეშმარიტებასა ზედა. არა არს ესე სიბრძნე
Line of ed.: 17     ზეგარდამოსრული, არამედ ქუეყანისაჲ, მშჳნვიერი და საეშმაკოჲ
Line of ed.: 18     (3,13-15). თარგმანი: ესე არს საცნაურებაჲ სიბრნისაჲ, რაჲთა მშჳდ
Line of ed.: 19     იყოს კაცი და მეცნიერებით განარჩევდეს საღმრთოსა სიბრძნესა და
Line of ed.: 20     ზეგარდამოსა კაცობრივისაგან და ქუეყნიერისა საეშმაკოჲსა, და არა
Line of ed.: 21     ხოლო საქმით, არამედ გონებითცა ეკრძალებოდის მიზეზთა შურისა
Line of ed.: 22     და ჴდომისათა. რამეთუ დაღაცათუ ცხადად ჰფარვიდეს, არამედ
Line of ed.: 23     გულსაცა შინა ქონებაჲ შურისა და ჴდომისაჲ შორს განაგდებს მას
Line of ed.: 24     ჭეშმარიტებით და საღმრთოდ სიქადულისაგან. რამეთუ ესე არს
Line of ed.: 25     ტყუილი ჭეშმარიტებასა ზედა, რაჟამს სახით ჩემებულსა და არა
Line of ed.: 26     გულითად ქონებულსა რასმე ზედა იქადდეს კაცი და სიქადულითა
Line of ed.: 27     მით ცუდითა და ამაოჲთა ტყუოდის ჭეშმარიტებასა ზედა.

Verse: 16   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 28        მოციქულისაჲ: რამეთუ, სადა არს შური და ჴდომაჲ, მუნ შფოთი
Line of ed.: 29     და ყოველი ბოროტისა საქმე (3,16). თარგმანი: რაოდენცა დაიყოვნოს
Line of ed.: 30     გულსა შინა შურმან და ჴდომამან, ეგოდენ უმძაფრეს ჰყოფს შფოთსა
Line of ed.: 31     და ყოველსა ბოროტსა, ვიდრე კაცის კლვამდეცა.

Verse: 17   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 361  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: ხოლო ზეგარდამოჲ სიბრძნე პირველად სიწმიდე
Line of ed.: 2     არს და მერმე მშჳდობაჲ, სახიერებაჲ, მორჩილებაჲ, სავსე წყალობითა
Line of ed.: 3     და ნაყოფითა კეთილთა საქმეთაჲთა, განუკითხველ და შეუორგულებელ;
Line of ed.: 4     რამეთუ ნაყოფი სიმართლისაჲ დაეთესვის მშჳდობით მათთჳს, რომელნი
Line of ed.: 5     ჰყოფენ მშჳდობასა (3,17-18). თარგმანი: აჰა ესერა ნაყოფთაგან
Line of ed.: 6     შეგუასწავა ცნობად ზეცისაჲ და საღმრთოჲ სიბრძნე განყოფილად
Line of ed.: 7     სოფლიოჲსა ამისგან და საეშმაკოჲსა, რამეთუ სიბრძნე ჭეშმარიტი
Line of ed.: 8     ღმერთი არს, რომელსა Manuscript page: A221v  არარაჲ ესრეთ საყუარელ უჩნს კაცთა
Line of ed.: 9     შორის, ვითარ მშჳდობაჲ და ნაყოფნი საღმრთოჲსა მშჳდობისანი.

Chapter: 4  
Verse: 1   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 10        მოციქულისაჲ: ვინაჲ არიან ბრძოლანი და ლალვანი თქუენ შორის,
Line of ed.: 11     ანუ არა მიერვე გულისთქუმათაგან თქუენთა, რომელნი განწყობილ
Line of ed.: 12     არიან ასოთა შინა თქუენთა? (4,1). თარგმანი: უეჭუელად გულის\თქუმაჲ
Line of ed.: 13     დიდებისმოყუარებისა და საჴმართმოყუარებისაჲ არს მიზეზ
Line of ed.: 14     ურთიერთას ბრძოლათა და ლალვათა, რამეთუ კმა ვისსამე იყვის
Line of ed.: 15     სახლი გინა აგარაკი თჳსი, რომელი აქუნ, არამედ ამისთჳს ოდენ
Line of ed.: 16     გული უთქუამნ სხჳსაცა, რამეთუ მოყუსისაჲ უფროჲს იყვის მისსა.
Line of ed.: 17     ესევითარი ესე გულისთქუმაჲ მარადის მბრძოლებისათჳს განწყობილად
Line of ed.: 18     ითქუმის ასოთა შინა ჩუენთა, რაჲთა ჴორცთა მიერ ბრძოლა-უყოს
Line of ed.: 19     სულსა.

Verse: 2   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 20        Manuscript page: E287v  მოციქულისაჲ: გული გითქუამს და არა გაქუს, კაც-ჰკლავთ
Line of ed.: 21     და იშურებით და ვერ ძალ-გიც მიმთხუევად, ილალვით და იბრძვით
Line of ed.: 22     და არა გაქუს, რამეთუ არა ითხოვთ. ითხოვთ და ვერ მიიღებთ,
Line of ed.: 23     რამეთუ ბოროტად ითხოვთ, რაჲთა გულისთქუმათა შინა თქუენთა
Line of ed.: 24     განილინეთ (4,2-3). თარგმანი: უძღებ არს გულისთქუმაჲ და მარადის
Line of ed.: 25     განუძღომელ ჰყოფს კაცსა მარადის ნებებითა უმეტესისაჲთა. ამისთჳს
Line of ed.: 26     იქმნებიან შურნი და კაცის კლვანი სასოებითა გულის-სათქუმელისა
Line of ed.: 27     მიმთხუევისაჲთა. ხოლო უფროჲსღა განეჴუებიან გულის-სათქუ\მელისაგან,
Line of ed.: 28     რამეთუ ლალვით და ბრძოლით ჰნებავს განმდიდრებაჲ
Line of ed.: 29     და არა ღმრთისა მიერ ქენებით თხოვითა. იყვის ოდესმე, რომელ
Line of ed.: 30     დაღაცათუ ღმრთისაგან ითხოვდიან, არავე მისცის სათხოველი იგი,
Line of ed.: 31     რამეთუ არა საღმრთოდ ითხოვდიან, არცა საღმრთოდ ეგულებოდის
Line of ed.: 32     ჴმარებაჲ მისი. ამისთჳს უტევნის იგინი ღმერთმან, რაჲთა გულის\თქუმისა
Page of ed.: 362   Line of ed.: 1     მიერვე თჳსისა შეიჭამნენ და განილინენ, ვითარცა რკინაჲ
Line of ed.: 2     გესლისაგან.

Verse: 4   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 3        მოციქულისაჲ: მეძავნო და მემრუშენო, არა უწყითა, რამეთუ
Line of ed.: 4     სიყუარული სოფლისაჲ ამის Manuscript page: A222r  მტერობაჲ არს ღმრთისაჲ?
Line of ed.: 5     აწ უკუე, რომელსა უნდეს მეგობარ ყოფად ამის სოფლისა, მტერად
Line of ed.: 6     ღმერთსა აღუდგებეს (4,4). თარგმანი: მეძავად და მემრუშედ ეწოდების
Line of ed.: 7     არა ხოლო საქმით მოქმედსა სიძვისა და მრუშებისასა, არამედ გულის\მთქუმელსაცა
Line of ed.: 8     ჴორციელთა და უწესოთა საქმეთასა. ხოლო სოფლად
Line of ed.: 9     აწინდელსა ამას ადგილსა ყოველსავე უწოდს ნივთთ-მოყუარესა
Line of ed.: 10     ცხორებასა, რომელი-იგი დედაჲ არს ხრწნილებისაჲ. ამისთჳს
Line of ed.: 11     ტრფიალნი მისნი ღმერთსა მტერად აღუდგებიან, რაჲთა, ვითარცა
Line of ed.: 12     შეუძლებელ არს ერთბამად მონებაჲ ღმრთისა და მამონაჲსი, ეგრეთვე
Line of ed.: 13     შეუძლებელ არს ზოგად სოფლისმოყუარებაჲ და ღმრთისმოყუარებაჲ.
Line of ed.: 14     ამისთჳს ქრისტე მკუეთელობითა სიტყჳსაჲთა განარჩევს და განჰყოფს
Line of ed.: 15     ღმრთისმოყუარეთა სოფლისმოყუარეთაგან, და შეიქმს მტერობასა
Line of ed.: 16     ბოროტთა მათ შორის სახლეულთა, რაჲთა განიყვნენ ერთობისაგან
Line of ed.: 17     ყოველნი ურთიერთას მავნებელნი სულისანი.

Verse: 5   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 18        მოციქულისაჲ: ანუ ჰგონებთა, ვითარმედ ცუდად იტყჳს წიგნი:
Line of ed.: 19     საშურებელად ჰსურის სულსა, რომელი დამკჳდრებულ არს ჩუენ
Line of ed.: 20     თანა უფროჲს მოცემად მადლი (4,5). თარგმანი: ესრეთ იტყჳს,
Line of ed.: 21     ვითარმედ: ვინაჲთგან შურისა მიერ ეშმაკისა სიბოროტე შემოჴლა
Line of ed.: 22     ჩუენ შორის, ამისთჳსცა ღმერთი წმიდათა წერილთა მიერ ნაცვალად
Line of ed.: 23     ბოროტისა მის შურისა საღმრთოსა შურსა დაჰნერგავს ჩუენ შორის
Line of ed.: 24     და აღგუაბაძვებს სურვილად ზეცისათა მათ. ხოლო წერილისაჲ
Line of ed.: 25     ერთი ოდენ ესე სიტყუაჲ არს, ვითარმედ: "ჰსურის სულსა". ამისსა
Line of ed.: 26     შემდგომად თარგმნის, ვითარმედ: სული იგი მადლისაჲ, რომელი
Line of ed.: 27     დამკჳდრებულ არს ჩუენ შორის, უფროჲსისა მიმართ აღგუაშურვებს,
Line of ed.: 28     რაჲთა ზეცისა დიდებისა სურვილითა შეურაცხ ვყოთ ქუეყანისა ესე
Line of ed.: 29     დიდებაჲ, რამეთუ ესე არს დამკჳდრებაჲ უფროჲსისა მადლისაჲ,
Line of ed.: 30     რაჲთა წარმავალნი განვცვალნეთ წარუვალად და საწუთრონი --
Line of ed.: 31     საუკუნოდ.

Verse: 6   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 32        მოციქულისაჲ: ამისთჳს იტყჳს: ამპარტავანთა შეჰმუსრავს ღმერთი,
Line of ed.: 33     ხოლო მდაბალთა მოსცის Manuscript page: A222v  მადლი (4,6). თარგმანი: ესე იგავთაგან
Page of ed.: 363   Line of ed.: 1     შემოუღებიეს წამებად, რაჲთა სიმდაბლით და შევრდომით მოქენე
Line of ed.: 2     ყოს გონებაჲ ჩუენი მოწყალებათა მიმართ ღმრთისათა, რაჲთა მან
Line of ed.: 3     სახიერებით აღამაღლოს მიწად სიკუდილისა დამდაბლებული Manuscript page: E288r 
Line of ed.: 4     ცხორებაჲ ჩუენი.

Verse: 7   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 5        მოციქულისაჲ: დაემორჩილენით ღმერთსა და წინა-აღუდეგით
Line of ed.: 6     ეშმაკსა და ივლტოდის თქუენგან. მიეახლენით ღმერთსა და მოგეახლოს
Line of ed.: 7     თქუენ (4,7-8). თარგმანი: სიმდაბლითა იქმნების მიახლებაჲ ღმრთისაჲ
Line of ed.: 8     და განშორებაჲ ეშმაკისაგან, რამეთუ ყოველი მორჩილი ღმრთისაჲ
Line of ed.: 9     ეშმაკისა ურჩ არს, და მახლობელი ნათლისაჲ -- შეტკბობითა ნათლისა
Line of ed.: 10     საქმეთაჲთა -- ბნელისაგან ყოვლად განშორებულ არს.

Verse: 8   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 11        მოციქულისაჲ: განიწმიდენით ჴელნი, ცოდვილნო, და უბრალო
Line of ed.: 12     ყვენით გულნი, ორგულნო. დამდაბლდით და ტიროდეთ და იგლოვდით.
Line of ed.: 13     სიცილი თქუენი გლოვად გარდაიქეცინ და სიხარული თქუენი --
Line of ed.: 14     მწუხარებად. დამდაბლდით წინაშე უფლისა და აღგამაღლნეს თქუენ
Line of ed.: 15     (4,8-10). თარგმანი: განწმედა ჴელთა არს განყენებაჲ ბოროტთა
Line of ed.: 16     საქმეთაგან, რამეთუ ჴელნი საქმისა სახე არიან; და უბრალო-ყოფაჲ
Line of ed.: 17     გულთაჲ არს, რაჲთა არა ხოლო საქმითთა, არამედ გულის\სიტყჳთთაცა
Line of ed.: 18     ბრალთა განწმედისაგან მოვიძარცოთ სახელი ორგულე\ბისაჲ.
Line of ed.: 19     ხოლო ვინაჲთგან სიცილი ურცხჳნოებისა სახე არს, ამისთჳს
Line of ed.: 20     ცოდვათა ზედა ტირილად და გლოვად გუაწუევს. რამეთუ, უკუეთუ
Line of ed.: 21     მართალთა და წმიდათა -- ზუაობაჲ და სილაღე არაწმიდა ჰყოფს,
Line of ed.: 22     რაოდენ უფროჲს ცოდვილი და ბრალეული ულხინებელ-ყოს სილაღემან
Line of ed.: 23     და ულმობელობამან ცოდვათა ზედა. რამეთუ შემუსრვილთა და
Line of ed.: 24     ძრწოლით ზარგანჴდილთა საუკუნოჲსა საშჯელისაგან უფალი იჴსნის
Line of ed.: 25     და აღამაღლებს სიმაღლედ სათნოებისა. ხოლო ესე არს წინაშე
Line of ed.: 26     უფლისა დამდაბლებაჲ, რაჲთა არა გარეშითა ოდენ კაცითა, არამედ
Line of ed.: 27     შინაგანითაცა მდაბალ და შემუსრვილ ვიყვნეთ წინაშე მისსა, რომელი
Line of ed.: 28     განი\\კითხავს Manuscript page: A223r  გულთა და თირკუმელთა.

Verse: 11   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 29        მოციქულისაჲ: ნუ ძჳრსა იტყჳთ, ძმანო ჩემნო, ურთიერთას.
Line of ed.: 30     რომელი ძჳრსა იტყოდის ძმისათჳს და განიკითხვიდეს ძმასა თჳსსა,
Line of ed.: 31     განიკითხავს შჯულსა და შჯის შჯულსა. უკუეთუ შჯულსა შჯი,
Line of ed.: 32     არა ხარ მყოფელ შჯულისა, არამედ განმკითხველ (4,11). თარგმანი:
Page of ed.: 364   Line of ed.: 1     ყოველივე შჯულისა გარდასლვაჲ, ძჳრის ზრახვისა და განკითხვისა
Line of ed.: 2     მიერი, დავიწყებითა იქმნების თჳსთა ცოდვათაჲთა. ამისთჳსცა მარადის
Line of ed.: 3     ვიჴსენებდეთ მათ, რაჲთა არა მოგუეცალოს განკითხვად მოყუასთა,
Line of ed.: 4     და მის ძლით გარდასლვად შჯულსა მისსა, რომელმან-იგი ყოველი
Line of ed.: 5     საშჯელი მოსცა ძესა. ამისთჳს მიმტაცებელნი პატივისა მისისანი,
Line of ed.: 6     არა ხოლო ვითარცა გარდამავალნი, არამედ ვითარცა დამშჯელნიცა
Line of ed.: 7     მის შჯულისანი განიკითხვიან, რომელი იტყჳს: ნუ განიკითხავთ,
Line of ed.: 8     რაჲთა არა განიკითხნეთ.

Verse: 12   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 9        მოციქულისაჲ: ერთი არს შჯულის-მდებელი და განმკითხველი,
Line of ed.: 10     რომელი შემძლებელ არს ცხორებად და წარწყმედად. შენ ვინ ხარ,
Line of ed.: 11     რომელი განიკითხავ მოყუასსა? (4,12). თარგმანი: აჰა ესერა
Line of ed.: 12     მოგუაჴსენა თუალ-უხუავი იგი და საშინელი მსაჯული, რომლისა
Line of ed.: 13     მიერ მოგჳღიეს შჯულის-დებაჲ ესე, რაჲთა არავის განიკითხვიდენ
Line of ed.: 14     კაცნი პირველ საყდრისა მისისა, და იგი არს დამშჯელ და განმა-
Line of ed.: 15     მართლებელ ყოველთა.



Subsection: 6  
Line of ed.: 16   თავი ვ̂. ვითარმედ არა კაცობრივ, არამედ ღმრთისა მიერ
Line of ed.: 17   იქმნების წარმართებაჲ სლვათა კაცისათაჲ


Verse: 13   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 18        მოციქულისაჲ: აწ უკუე თქუენცა, რომელნი-ეგე იტყჳით -- დღეს
Line of ed.: 19     გინა ხვალე წარვიდეთ მას რომელსამე ქალაქსა და დავყოთ მუნ
Line of ed.: 20     წელიწადი ერთი და ვივაჭროთ და შევიძინოთ, -- რომელთა-ეგე არა
Line of ed.: 21     იცით ხვალისაჲ (4,13-14). თარგმანი: სილაღისაჲ არს სიტყუაჲ ესე,
Line of ed.: 22     რაჟამს კაცმან ჴელმწიფებით თქუას ქმნაჲ საქმისაჲ, რომელი არა
Line of ed.: 23     იყოს ჴელმწიფებასა მისსა ქუეშე. ამისთჳს Manuscript page: E288v  დააყენებს მოციქული,
Line of ed.: 24     რაჲთა არავინ იკადროს თქუმად ქმნაჲ რაჲსამე თჳნიერ სიტყჳსა
Line of ed.: 25     ამის, ვითარმედ: "უკუეთუ ღმერთი შემეწიოს, ესე რაჲმე Manuscript page: A223v 
Line of ed.: 26     ესრეთ მნებავს ყოფად".

Verse: 14   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 27        მოციქულისაჲ: რამეთუ ვითარი არს ცხორებაჲ თქუენი. ვითარცა
Line of ed.: 28     კუამლნი ხართ, რომელი მცირედ ჟამ ჩანნ და მერმე განქარდის. ამის
Page of ed.: 365   Line of ed.: 1     წილ, რომელი გიღირს თქუენ თქუმად: უკუეთუ უფალსა უნდეს და
Line of ed.: 2     ვცხონდეთ, და ვყოთ ესე გინა იგი. ხოლო აწ იქადით სილაღითა
Line of ed.: 3     თქუენითა. ყოველივე სიქადული ესევითარი ბოროტ არს (4,14-16).
Line of ed.: 4     თარგმანი: ჴსენებაჲ მოულოდებელისა და უცნაურისა მეყსა შინა
Line of ed.: 5     ადვილად მოკუდავებისაჲ ჯეროვნად ზარგანჴდილ და შეძრწუნებულ
Line of ed.: 6     ჰყოფს კაცსა, რაჲთა მარადის შემუსრვილი და დამდაბლებული
Line of ed.: 7     ღმერთსა შეუვრდებოდის და არაოდეს შეემშჭუალვოდის კუამლებრ
Line of ed.: 8     განქარვებადსა ამას ცხორებასა საწუთროჲსასა, რომელსა შინა
Line of ed.: 9     შემოსლვაჲ და განსლვაჲ ღმრთისა ჴელმწიფებასა შინა არს და არა
Line of ed.: 10     ჩუენსა, რომლისათჳს იტყჳს მეტყუელი იგავთაჲ, ვითარმედ: ნუ
Line of ed.: 11     იქადი ხვალისა, რამეთუ არა უწყი, რაჲ შვეს მომავალმან. ამისთჳსცა
Line of ed.: 12     ყოველი სიქადული, დავიწყებითა მოკუდავებისაჲთა ქმნილი, ბოროტ
Line of ed.: 13     და მავნებელ არს, რამეთუ უკუეთუ არა დაივიწყოს კაცმან მოკუდავებაჲ,
Line of ed.: 14     ვერცა ერთსა რას ზედა იქადის სილაღით.

Verse: 17   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 15        მოციქულისაჲ: რომელმან იცოდის კეთილისა საქმე და არა ქმნეს,
Line of ed.: 16     ცოდვა არს მისსა (4,17). თარგმანი: ამით სიტყჳთა შეაძრწუნებს
Line of ed.: 17     თველთა, რომელნი იკითხვიდენ გინა ისმენდენ საღმრთოთა ბრძანებათა
Line of ed.: 18     და არა ჰყოფდენ მათ, ვითარმედ უმეტესისა საშჯელისა თანა-მდებ
Line of ed.: 19     იქმნებიან.

Chapter: 5  
Verse: 1   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 20        მოციქულისაჲ: აწ უკუე თქუენცა, მდიდარნო, ტიროდეთ და
Line of ed.: 21     გოდებდით უბადრუკებათა მათთჳს თქუენ ზედა მომავალთა. სიმდიდრე
Line of ed.: 22     თქუენი დალპოლვილ არს. სამოსელი თქუენი მღილთა დაუჭამიეს,
Line of ed.: 23     ოქროჲ თქუენი და ვეცხლი თქუენი დაგესლებულ არს და გესლი
Line of ed.: 24     იგი მათი საწამებელად თქუენდა იყოს და შეშჭამდეს ჴორცთა
Line of ed.: 25     თქუენთა, ვითარცა ცეცხლი, და იუნჯეთ დღეთა მათ უკუანაჲსკნელთა
Line of ed.: 26     (5,1-3). თარგმანი: კანონ და პატიჟ უზომოჲსა შუებისა Manuscript page: A224r  და
Line of ed.: 27     განცხრომისა არს აქავე დაწყებაჲ სლვად გზასა იწროსა, რაჲთა
Line of ed.: 28     შევინანოთ ტირილითა სიცილი და განცხრომაჲ, ხოლო კეთილად
Line of ed.: 29     განბნევითა -- ბოროტად და მოხუეჭით შეკრებაჲ, რამეთუ უკუეთუ
Line of ed.: 30     არა აქავე განვაბნიოთ სიმძიმე საფასეთაჲ და ნივთი და მღილთა და
Line of ed.: 31     გესლისაჲ ვყოთ ნივთ სათნოებათა მოგებისა, მერმესა მას გუექმნეს
Line of ed.: 32     ესე ყოველი ნივთ ცეცხლისა, საუკუნოდ დაუშრეტელისა და
Page of ed.: 366   Line of ed.: 1     უკუანაჲსკნელთა დღეთათჳს დაუნჯებული იგი შემასმენელად
Line of ed.: 2     წარმოგჳდგეს წინაშე საყდარსა ქრისტესსა, ვითარმედ: სხუანი მშიერ
Line of ed.: 3     და ნაკლულევან იყვნეს, ხოლო ჩუენ ნამეტავად ვალპობდით და
Line of ed.: 4     უჴმარ ვჰყოფდით ღმრთივ მონიჭებულთა საჴმართა, რომელნი-იგი
Line of ed.: 5     მაშინ ცეცხლებრ შეშჭამდენ ჴორცთა ჩუენთა.

Verse: 4   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 6        მოციქულისაჲ: აჰა ესერა სასყიდელი მოქმედთაჲ მათ, რომელთა
Line of ed.: 7     განლეწეს ყანაჲ თქუენი, დაკლებული იგი თქუენგან, ღაღადებს, და
Line of ed.: 8     ღაღადებაჲ იგი მომკალთაჲ მათ ყურთა უფლისა საბაოთისათა მიიწევის.
Line of ed.: 9     იშუებდით ქუეყანასა ზედა და განსცხრებოდეთ. განზარდენით ჴორცნი
Line of ed.: 10     თქუენნი, ვითარცა დღედ დაკლვისა (5,4-5). თარგმანი: ჴსენებითა
Line of ed.: 11     Manuscript page: E289r  რისხვისა მოწევნადისაჲთა განჰკუეთს საცთურსა შუების
Line of ed.: 12     მოყუარეთასა და განზრდასა ჴორცთასა აყუედრებს უმეტეს ზომისა
Line of ed.: 13     განსუქებისათჳს, რომელი-ესე დასაკლავთა უსხთა შეეტყუების. ამისთჳს
Line of ed.: 14     ღმრთივ მოცემული ყოველი კეთილ არს საჴმრად ზომიერად. ხოლო
Line of ed.: 15     უზომოებით ჴუმევაჲ რაჲსაჲცა სულსა თანა ჴორცთაცა სენ და
Line of ed.: 16     სალმობა იქმნების. ამას თანა მუშაკისა და მშრომელისა სასყიდელსა
Line of ed.: 17     დაკლებაჲ უძჳრეს ყოველთა მიხუეჭათასა ექმნების მდიდართა, --
Line of ed.: 18     ნივთ საუკუნოჲსა მის ცეცხლისა; რამეთუ ოფლთა მიერ სხუათაჲსა
Line of ed.: 19     შემატებული საფასე ცეცხლებრ შეშჭამს სახლთა მათთა, რომელნი-\იგი
Line of ed.: 20     მცირითა და უნდოჲთა ფასითა აქმნევდენ კაცთა გლახაკთა
Line of ed.: 21     სამუშაკოსა საქმესა მათსა. ამის\\თჳს Manuscript page: A224v  მცირე იგი ჭრტინვაჲ მათი
Line of ed.: 22     ღაღადება დიდ იქმნების ყურთა უფლისა საბაოთისათა, რომელ არს
Line of ed.: 23     მეუფე მჴედრობათა და მალთა ზეცისათაჲ.

Verse: 6   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 24        მოციქულისაჲ: დაჰსაჯეთ და მოჰკალთ მართალი იგი და არა
Line of ed.: 25     წინა-აღგიდგა თქუენ (5,6). თარგმანი: ამით ღმრთის მკლველობისა
Line of ed.: 26     ბრალსა მოაჴსენებს, რაჲთა უმეტესად შემუსროს ზუაობაჲ იგი
Line of ed.: 27     ჰურიათაგანთაჲ მათ, ვითარმედ ესოდენ საჴსენებელ არს მათდა
Line of ed.: 28     სულგრძელებაჲ მეუფისაჲ, რაოდენ უფროჲსსა სახიერებასა მიემთხჳნეს
Line of ed.: 29     მის მიერ, რომელმან-იგი არა ხოლო სიკუდილი თავს-იდვა მათგან,
Line of ed.: 30     არამედ მკლველთა მათ მისთა არავე დაუჴშა გზაჲ მოქცევისა და
Line of ed.: 31     სინანულისაჲ.

Verse: 7   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 32        მოციქულისაჲ: სულგრძელ იქმნენით, ძმანო, ვიდრე მოსლვადმდე
Line of ed.: 33     უფლისა. აჰა ესერა მუშაკი მოელის პატიოსანსა ნაყოფსა ქუეყანისასა,
Page of ed.: 367   Line of ed.: 1     და სულგრძელ არს მას ზედა, ვიდრემდის მოიღოს წჳმაჲ მსთუაჲ
Line of ed.: 2     და მცხუედი. სულგრძელ იქმნენით თქუენცა (5,7-8). თარგმანი:
Line of ed.: 3     ვინაჲთგან ღმრთისათჳს სულგრძელებაჲ ითქუმის, ხოლო მოთმინებაჲ
Line of ed.: 4     არასადა; ამიერ ისწავე, ვითარმედ სულგრძელ-ყოფად მას ვამცნებთ,
Line of ed.: 5     რომელსა ძალ-ედვას მიგებაჲ ნაცვლისაჲ, რაჲთა არა მიაგოს შიშითა
Line of ed.: 6     უფლისაჲთა, რომელი იტყჳს: ჩემი არს შურის-გებაჲ და მე მივაგო.
Line of ed.: 7     ხოლო დღე საქმეთაებრ მიგებისაჲ არს დღე მეორედ მოსლვისაჲ.
Line of ed.: 8     ამას თანა მოთმინებაჲ მას ესწავების, რომელი ვერ შეუძლებდეს
Line of ed.: 9     ნაცვლისა ყოფად. და ესე ხოლო იყოს შეძინება მისსა, რაჲთა
Line of ed.: 10     მხიარულებით თავს-დებითა ჭირთაჲთა მიიღოს მადლი ღმრთისაგან.
Line of ed.: 11     აწ უკუე სახითა ამით მუშაკისაჲთა განგუსწავლის მოციქული, რაჲთა
Line of ed.: 12     არა დათესვასა თანა მომკად გული-გჳთქუმიდეს. არამედ შევისწავოთ
Line of ed.: 13     ჟამი თესვისა და შრომისაჲ და სულგრძელ ვიქმნნეთ ვიდრე ჟამადმდე
Line of ed.: 14     მკისა და ნაყოფთა მოსთულებისა, რამეთუ აქა არს ჟამი შრომისაჲ,
Line of ed.: 15     ხოლო მუნ -- მოსთულებისა ნაყოფთაჲსაჲ.

Verse: 8   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 16        მოციქულისაჲ: განიმტკიცენით გულნი თქუენნი, რამეთუ Manuscript page: A225r 
Line of ed.: 17     მოსლვაჲ უფლისაჲ მოახლებულ არს (5,8). თარგმანი: ესე არს
Line of ed.: 18     განმტკიცებაჲ გულთაჲ, რამეთუ დღითი-დღე უფროჲს მივეახლებით
Line of ed.: 19     მოსლვასა უფლისასა, სიტყჳსაებრ პავლესსა, რამეთუ მაშინდელისასა,
Line of ed.: 20     ოდეს-იგი ახლად მოუჴედით სარწმუნოებასა, აწ უმახლობელეს არს
Line of ed.: 21     ცხორებაჲ იგი საუკუნოჲ, Manuscript page: E289v  რომლისა დასაბამ არს დღე იგი
Line of ed.: 22     მეორედ მოსლვისაჲ, რომელსა შინა იხილვებოდინ აქა შეურაცხ\ყოფილნი
Line of ed.: 23     იგი და გუემულნი და ტანჯულნი უღმრთოთა მიერ -- მუნ
Line of ed.: 24     უმახლობელესად ღმრთისა და კადნიერებით წარმოდგომილად წინაშე
Line of ed.: 25     პირსა მისსა, რომლისათჳს იგლოვდენ და სტიროდინ თავთა ყოველნი
Line of ed.: 26     მაჭირვებელნი მათნი.

Verse: 9   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 27        მოციქულისაჲ: ნუ სულთ-ითქუამთ, ძმანო, ურთიერთას, რაჲთა
Line of ed.: 28     არა განიკითხნეთ. აჰა ესერა განმკითხველი წინაშე კართა დგას
Line of ed.: 29     (5,9). თარგმანი: დიდად ძალ-მწე არს ჭირთა შინა უდრტჳნველობისაჲ,
Line of ed.: 30     რაჲთა არა ვითარცა ჭირვეულნი განვიკითხვიდეთ მაჭირვებელთა
Line of ed.: 31     მარადის ჴსენებითა საუფლოჲსა მის სიტყჳსაჲთა, ვითარმედ: ნუ
Line of ed.: 32     განიკითხავთ, რაჲთა არა განიკითხნეთ, რამეთუ უკუეთუ ჩუენ
Page of ed.: 368   Line of ed.: 1     განვიკითხვიდეთ მოყუასთა ცოდვისა და ბრალისათჳს, ჩუენ
Line of ed.: 2     განვიკითხნეთ საუფლოჲსა მცნებისა გარდასლვისათჳს.

Verse: 10   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 3        მოციქულისაჲ: სახედ გაქუნდინ, ძმანო ჩემნო, ძჳრის-ხილვისა და
Line of ed.: 4     სულგრძელებისა წინაჲსწარმეტყუელნი, რომელნი იტყოდეს სახელითა
Line of ed.: 5     უფლისაჲთა. აჰა ესერა ვჰნატრით მოთმინეთა მათ. მოთმინებაჲ იობისი
Line of ed.: 6     გასმიეს და აღსასრული უფლისაჲ იხილეთ, რამეთუ მრავალმოწყალე
Line of ed.: 7     არს და შემწყნარებელ (5,10-11). თარგმანი: არს მადლობაჲ მაშინცა,
Line of ed.: 8     რაჟამს არა ფრიად ლმობილ და ტკივნეულ იყოს მოწევნულთა
Line of ed.: 9     მათთჳს, და ჰმადლობდეს გონებითა არა ფრიად შეწუხებულითა,
Line of ed.: 10     არამედ ვერ ეგოდენ დიდ არს, რაოდენ მისი მადლობაჲ, ვითარ-იგი
Line of ed.: 11     იყო იობ, რომელსა ფრიად რაჲმე სალმობიერად ელმოდა დაკლებისათჳს
Line of ed.: 12     საყუარელთა მათ შვილთაჲსა, არამედ ჰმადლობდა-ვე, ვითარცა მონაჲ,
Line of ed.: 13     მოშიში მეუფისაჲ, და ტკივილი ნაწლევთაჲ ვერვე Manuscript page: A225v  განუკუეთდა
Line of ed.: 14     ჴმასა მას სამადლობელსა მეუფისსა: უფალმანცა მომცა და უფალმანვე
Line of ed.: 15     მიმიღო. იყავნ სახელი უფლისაჲ კურთხეულ ამიერითგან უკუნისამდე;
Line of ed.: 16     ვინაჲცა ამან ჴმამან უფროჲს სანატრელ ყო იგი უფროჲს ბევრეულთა
Line of ed.: 17     მათ ურიცხუებათა სიმდიდრისათა, რომლისათჳსცა ჭეშმარიტ ყო
Line of ed.: 18     თავისა თჳსისათჳს თქუმული ქებაჲ მეუფისაჲ და განაცრუა ღონის\ძიებაჲ
Line of ed.: 19     მტერისაჲ, რომელსა ესე აქუნდა სასწრაფოდ, რაჲთა
Line of ed.: 20     რომლითაცა ღონითა ათქუმიოს მას ერთი სიტყუაჲ გმობისაჲ მეუფისა
Line of ed.: 21     მიმართ.

Verse: 12   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 22        მოციქულისაჲ: ყოვლისა წინა, ძმანო ჩემნო, ნუ ჰფუცავთ ნუცა
Line of ed.: 23     ცასა, ნუცა ქუეყანასა, ნუცა სხუასა რომელსამე ფიცსა, არამედ
Line of ed.: 24     იყავნ თქუენი ჰჱჲ ჰჱ და არაჲ -- არა, რაჲთა არა ორგულებასა
Line of ed.: 25     შესცჳვეთ (5,12). თარგმანი: თქუას ვინმე, ვითარმედ: უკუეთუ ვინმე
Line of ed.: 26     მომჴდიდეს ფიცსა და საქმე მაიძულებდეს, ვითარ არა ვფუცო? --
Line of ed.: 27     არამედ გეტყჳ, რაჲთა შიში მცნებისა გარდასლვისაჲ წინა-აღუდგინო
Line of ed.: 28     საჭიროობასა საქმისასა და ჴორციელთა შჯულთა საქმე სახედ
Line of ed.: 29     იჴუმიო, ვითარ სოფლიოთა საბჭოთა შინა ვერ სადა მიზეზ-იდგამ
Line of ed.: 30     ნებსით-უნებლიეთობასა, არამედ რომლითაცა სახითა გპოონ გარდამავალ
Line of ed.: 31     შჯულისა, უეჭუელად მიგჴდიან პატიჟსა თანა-ნადებსა შენსა. რამეთუ
Page of ed.: 369   Line of ed.: 1     ძუელსა მას შჯულსა შინა შეენდო ფიცი, რაჲთა ოდენ რაჲთმე
Line of ed.: 2     მოსწყჳდნეს ფუცვად კერპთა სახელსა. ამისთჳს შეუნდო სახელსა
Line of ed.: 3     ღმრთისასა ფუცვად; ხოლო ახალსა ამას შინა თჳთ პირითა
Line of ed.: 4     მაცხოვრისაჲთა განგდებულ არს ფიცი, და უმეტესსა რასმე
Line of ed.: 5     თქუმაჲ უფროჲს ჰჱ და არაობისა -- ბოროტისაგანად და საეშმაკოდ
Line of ed.: 6     ნაწილად განკუთნვილ არს. რამეთუ თქუა რაჲ, ვითარმედ "უმე\ტესი
Line of ed.: 7     ამათსა უკეთურისაგანი არს" არა ცრუ-ფიცებისათჳს თქუა,
Line of ed.: 8     რომელი-იგი ცხადად ეშმაკისაგანი არს, არამედ ყოველსავე
Line of ed.: 9     Manuscript page: E290r  ფიცსა, რომელი ჰმატდეს ჰჱსა და არასა, უკუეთურისა\განად
Line of ed.: 10     უწოდს.

Verse: 13   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 11        მოციქულისაჲ: შჭირდეს თუ ვისმე თქუენგანსა, ილოცევდინ;
Line of ed.: 12     მოლხინე თუ ვინმე არს, გალობდინ (5,13). თარგმანი: Manuscript page: A226r  ესე
Line of ed.: 13     იგი არს, ვითარმედ, უკუეთუ ჭირსა შინა ხარ, ვედრებითა გულისაჲთა
Line of ed.: 14     მოწყალე ჰყოფდი შენ ზედა ღმერთსა. ხოლო უკუეთუ მრთელ ხარ
Line of ed.: 15     და თავისუფალ ჭირისაგან, ნუ დააკლდები მწყობრსა საეკლესიოთა
Line of ed.: 16     მგალობელთასა, არამედ მათ თანა გალობდ დიდებისმეტყუელებასა
Line of ed.: 17     უფლისასა.

Verse: 14   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 18        მოციქულისაჲ: უძლურ თუ ვინმე არს თქუენ შორის, მოუწოდენ
Line of ed.: 19     ხუცესთა ეკლესიისათა და ილოცონ მის ზედა და სცხონ მას ზეთი
Line of ed.: 20     სახელითა უფლისაჲთა, და ლოცვამან სარწმუნოებისამან აცხოვნოს
Line of ed.: 21     სნეული იგი, და აღადგინოს იგი უფალმან. დაღაცათუ ცოდვაჲ
Line of ed.: 22     რაჲმე ექმნეს, მო-ვე-ეტეოს მას (5,14-15). თარგმანი: ესე სრულისა
Line of ed.: 23     სარწმუნოებისა სასწაული არს, რაჲთა სნეულებასა შინა თჳსსა
Line of ed.: 24     შემოკრიბნეს კაცმან მღდელნი ეკლესიისანი, ვითარცა ანგელოზნი
Line of ed.: 25     ღმრთისა მაღლისანი, თხოვად მისსა ლხინებისა; რამეთუ სენნი ცოდვათა
Line of ed.: 26     განსაპატიჟებელად მოივლინებიან ღმრთისა მიერ. ხოლო სარწმუნოებით
Line of ed.: 27     შემოკრებასა ხუცესთასა და მათ მიერ ღმრთისა მიმართ ვედრებისა
Line of ed.: 28     შეწირვასა ესე მოუგიეს მადლად, რაჲთა განჴსნითა ქუეყანასა ზედა
Line of ed.: 29     - განჰჴსნან ზეცათა შინა, და ერთბამად ბრალისა მისცა შენდობაჲ
Line of ed.: 30     უთხოვონ ლოცვითა და კურნებაჲ მიჰმადლონ ცხებითა წმიდისა
Line of ed.: 31     ზეთისაჲთა.

Verse: 16   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 370  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: აღუვარებდით ურთიერთას ცოდვათა და ულო\ცევდით
Line of ed.: 2     ერთი ერთსა, რაჲთა განიკურნნეთ, რამეთუ ფრიად შემძლებელ
Line of ed.: 3     არს ლოცვაჲ მართლისაჲ შეწევნად (5,16). თარგმანი: ესე სიტყუაჲ
Line of ed.: 4     პირველითგან მრავალთა ადგილთა წმიდათა წერილთა საქადაგებელ
Line of ed.: 5     არს: იტყოდე შენ პირველად ბრალთა შენთა, რაჲთა განჰმართლდე;
Line of ed.: 6     და ვთქუ: უთხრა ბრალი ჩემი უფალსა; რამეთუ კაცისა მიმართი
Line of ed.: 7     აღსაარებაჲ უფლისა მიმართად შეირაცხების, და იგი თავადი არს
Line of ed.: 8     მომცემელი მოტევებისაჲ პირითა მის კაცისაჲთა. ხოლო ურთიერთასი
Line of ed.: 9     ლოცვაჲ სასწაული არს სიყუარულისაჲ და მომნიჭებელი სიმდაბ\ლისაჲ,
Line of ed.: 10     Manuscript page: A226v  რამეთუ რაჟამს შენ სიმდაბლით შეუვრდებოდი კაცთა
Line of ed.: 11     წმიდათა და იგინი შენთჳს ევედრებოდინ ღმერთსა, ფრიადი სარგებელი
Line of ed.: 12     შეგეძინების შენ ამის საქმისა მიერ. რამეთუ, ვითარ-იგი უსაკუთრეს
Line of ed.: 13     არს, ფრიადი ძალ-უც ლოცვასა მართლისასა თანა-შეწევნულსა. ესე
Line of ed.: 14     იგი არს, ვითარმედ მაშინ ფრიადი ძალ-უც ლოცვასა წმიდათასა
Line of ed.: 15     ჩუენთჳს, რაჟამს ჩუენ არა უზრუნველად და წარჴსნილად გუეძინოს,
Line of ed.: 16     არამედ თანა-შევეწეოდით მათ ძალისაებრ და სიმდაბლით და
Line of ed.: 17     ლმობიერად შეუვრდებოდით ლოცვისა ყოფად ჩუენთჳს, და ჩუენცა
Line of ed.: 18     ძალისაებრ ჩუენისა ვილოცვიდეთ, რამეთუ დიდად სთნავს მეუფესა
Line of ed.: 19     გულისაგან შემუსრვილისა და გონებისა დამდაბლებულისა აღმომავალი
Line of ed.: 20     სულ-თქუმაჲ საცხორებელად თავისა თჳსისა.

Verse: 17   Link to kbb Link to kbg
Line of ed.: 21        მოციქულისაჲ: ელია კაცივე იყო, მსგავსი ჩუენი, და ლოცვაჲ
Line of ed.: 22     ილოცა არა-წჳმად და არა წჳმა ქუეყანასა ზედა სამ წელ და ექუს
Line of ed.: 23     თთუჱ. და კუალად ილოცა და ცამან მოსცა წჳმაჲ და ქვეყანამან
Line of ed.: 24     აღმოა\\ცენა Manuscript page: E290v  ნაყოფი თჳსი (5,17-18). თარგმანი: ესე სიტყუაჲ
Line of ed.: 25     მესამესა წიგნსა შინა მეფეთასა წერილ არს, ვითარმედ: თქუა ელია
Line of ed.: 26     აქაბის მიმართ: ცხოველ არს უფალი ძალთაჲ, ღმერთი ისრაელისაჲ,
Line of ed.: 27     რომლისა წინაშე ვდგა მე დღეს. უკუეთუ იყოს წელიწადთა ამათ
Line of ed.: 28     ცუარი გინა წჳმაჲ, გარნა თუ სიტყჳთა პირისა ჩემისაჲთა. ვინაჲცა
Line of ed.: 29     ესევითარი იგი ღრუბელთ შემკრველი და კუალად განმჴსნელი --
Line of ed.: 30     კაცივე იყო, მსგავსად ჩუენსა შემოსილი უძლურითა ჴორცითა,
Line of ed.: 31     რომლითა მოიგნა ესოდენნი სათნოებანი და ფრიადი კადნიერებაჲ
Line of ed.: 32     წინაშე ღმრთისა, რამეთუ ვიდრე სიკუდილადმდე არა ჰრიდებდა
Line of ed.: 33     თავსა თჳსსა ყოველთავე შინა საქმეთა ღმრთისა მონებისათა.

Verse: 19   Link to kbb Link to kbg
Page of ed.: 371  
Line of ed.: 1        მოციქულისაჲ: ძმანო, უკუეთუ ვინმე თქუენ შორის შესცთეს
Line of ed.: 2     ჭეშმარიტებისაგან, და თუ ვინმე მოაქციოს იგი, უწყოდენ, რამეთუ
Line of ed.: 3     რომელმან მოაქციოს ცოდვილი გზისაგან საცთურისა მისისა, იჴსნეს
Line of ed.: 4     სული თჳსი სიკუდილისაგან და დაფაროს სიმრავლე ცოდვათაჲ
Line of ed.: 5     (5,19-20). თარგმანი: ესრეთ ჯერ-არს ცთომილთა მოქცევაჲ, Manuscript page: A227r 
Line of ed.: 6     რაჲთა, ვითარ-იგი ქუეყანის მოქმედი არა ლიტონად სთესავს თესლსა,
Line of ed.: 7     არამედ წინა-მოიქმს ორნატსა, და შემდგომად თესვისა კუალად
Line of ed.: 8     მოაქცევს სიღრმესა ქუეშე, რაჲთა არა წარსატაცებელ ყოს
Line of ed.: 9     მფრინველთა, ეგრეთვე ჩუენ, ნუ მივენდობით ერთ-გზის თქუმასა
Line of ed.: 10     სწავლისასა, რომელი-იგი ანუ ეშმაკთა წარიტაცონ, ანუ უდებებამან
Line of ed.: 11     გულთამან დავიწყებასა მისცის, ანუ ზრუნვისა ეკალთა შეაშთვიან.
Line of ed.: 12     ამისთჳს გჳღირს მისვე და ერთისა პირისათჳს მრავალ-გზის თქუმაჲ,
Line of ed.: 13     რაჲთა ესრეთ მოქცევითა ცოდვილისაჲთა პირ სამეუფო გუეწოდოს
Line of ed.: 14     სიტყჳთა იერემიაჲსითა, და სხუათა სულთა გამოჴსნისათჳს ჩუენნიცა
Line of ed.: 15     სულნი ვიჴსნნეთ სიკუდილისაგან, და მოყუსისა ბრალთა დაფარვასა
Line of ed.: 16     თანა ჩუენნიცა ბრალნი დავფარნეთ უფსკრულსა შინა წყალობისა
Line of ed.: 17     ღმრთისასა, მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ
Line of ed.: 18     ქრისტესითა, რომლისა თანა მამასა და სულსა წმიდასა პატივი და
Line of ed.: 19     დიდებაჲ და თაყუანისცემაჲ აწ და მარადის და უკუნითი-უკუნისამდე
Line of ed.: 20     ამინ.





Page of ed.: 372  
Next part


This text is part of the TITUS edition of John Chrysostom, On the Apostolicum (Ephrem).

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.