Author: Joh.Chrys. 
John Chrysostom
Work: Comm.Apost. 
Commentary on the Apostolicum

(Acts and Catholic Epistles)

Ephrem the Minor's Version


Text as edited by
Ekvtime (Tamaz) Kochlamazashvili,
Comments on the Apostolicum
according to the works of John Chrysostom and other Holy Fathers,
Translated from Greek into Georgian by Ephrem Mtsire (11th c.).
I: The text and the introduction letter prepared by Tamaz Kochlamazashvili /
Ganmarṭeba samocikulosi
gamoḳrebuli Iovane Okroṗirisa da sxva c̣mida mamata txzulebebidan,
targmnili Eprem Mciris (Ḳarič̣is ʒis) mier.
I: Ṭeksṭi gamosacemad moamzada da c̣inasiṭq̇va daurto Ekvtime Ḳoč̣lamazašvilma,
Tbilisi 2000, 12-475

electronically prepared by Eka Kvirkvelia
Tbilisi, 2019;
TITUS / GNC version by Jost Gippert,
Frankfurt a/M, 4.3.2021



Manuscripts:
   A:   Jer. georg. 16, 4r-210r and 211r-280v
   E:   Q-1158, 1r-101v
   K:   S-1172, 1-108
   L:   S-1149-a, 1r-2v
   M:   S-4812-d, 1r-4v
   N:   A-614 1r-10v




Page of ed.: 12 
Section: Intr.  
Line of ed.: 1  [წინა-უწყებაჲ უსაკუთრესთათჳს]

Line of ed.: 2 
(წინასიტყვა მთარგმნელისა)


Line of ed.: 3       
ესე საუნაურ იყავნ ყოველთა, რომელნი მიემთხჳნეთ წმიდასა ამას
Line of ed.: 4    
წიგნსა, ვითარმედ, ვითარცა-იგი დავითისა თარგმანთა შინა, ეგრეთვე
Line of ed.: 5    
ყოველსა ამას სამოციქულოსა წიგნსა შინა ძალისაებრი მოწფობაჲ
Line of ed.: 6    
დამიცავს დიდისა მის მოძღურისა და ყოველთა ეკლესიათა ჩუენთა
Line of ed.: 7    
მნათობისა გიორგი მთაწმიდელისა, საუკუნოდ მოჴსენებულისაჲ,
Line of ed.: 8    
მე, უნდოსა მტუერსა წმიდათა ფერჴთა მათთასა ეფრემს მცირესა,
Line of ed.: 9    
რამეთუ მათივე თარგმნილი საქმე მოციქულთაჲ, კათოლიკენი
Line of ed.: 10    
და ებისტოლენი წინა-მესხნიან და სამოციქულოჲ სიტყუაჲ მიერ
Line of ed.: 11    
დამიწერია, რაჲთა არა მეორედ თარგმნილად შეირაცხოს წიგნი
Page of ed.: 13   Line of ed.: 1    
სამოციქულოჲ. ხოლო ვინაჲთგან ბერძენთა ენაჲ უფსკრულ ღრმა
Line of ed.: 2    
არს, და იგივე და ერთი სიტყუაჲ მრავალსა პირსა აღიარებს, და,
Line of ed.: 3    
უპირატესად ყოვლისა, მას ადგილსა ზედა-მიწევნით გამოიკულევს
Line of ed.: 4    
წმიდაჲ იოვანე ოქროპირი და განცხადებულად უეჭუელ-ჰყოფს
Line of ed.: 5    
ვითარებასა მისსა; ამათ ესევითართა ღრმათა ადგილთა, სადაცა უჴმდა
Line of ed.: 6    
შეცვალებაჲ და სხუებრ ცვალებაჲ სიტყუასა სამოციქულოსა
Line of ed.: 7    
ქართულსა, რომელი მაშინღა ძლით გულისჴმა-იყოფებოდის, ოდეს
Line of ed.: 8    
სამნი გინა ოთხნი თარგმანნი პავლისანი და ეგოდენნივე ლექსიკონნი
Line of ed.: 9    
(რომელ არიან ღრმათა წიგნურთა სიტყუათა ანბანსა ზედა განწყობილნი
Line of ed.: 10    
სიტყუანი) ერთგან შემოვკრიბნი, მაშინღა ძლით მოუპოჲ ქართული
Line of ed.: 11    
შემსგავსებული სიტყუაჲ. და ესევითარნი სიტყუანი სადაცა
Line of ed.: 12    
შემიცვალებიან, კიდესა სტიქონისასა იოტაჲ დამისუამს, და შინა,
Line of ed.: 13    
სიტყუასა წინაჲთ -- ესე, ვითარმედ: უსაკუთრეს არს ესრეთ.
Line of ed.: 14    
აწ უკუე, სადაცა კიდესა სტიქონისასა ანუ სიტყუასა ზედა იოტაჲ
Line of ed.: 15    
ჰპოო და სიტყუასა თანა -- უსაკუთრესი, ცან, ვითარმედ მცირედ
Line of ed.: 16    
ცვალებაჲ ჰნებებია მას სიტყუასა, რომელი-იგი წმიდასა მამასა ჩუენსა
Line of ed.: 17    
გიორგის, არა ეგოდენ სხჳსა რაჲსმე მიზეზისაგან, რაოდენ ძუელისავე
Line of ed.: 18    
პავლისა წაყოლისაგან დაუტევებია, რამეთუ პირველნი დავითნიცა,
Line of ed.: 19    
რომელ ახლად ეთარგმნნეს, მრავალი სიტყუაჲ ძუელისა ჩუეულებისადა
Line of ed.: 20    
მიეყვანა, ვიდრემდის უკუანაჲსკნელ დიდისა მის მოღუაწისა გიორგი
Line of ed.: 21    
დაყუდებულისა იძულებით ბრძანებითა კუალად უსრულესად და
Line of ed.: 22    
უწმიდესად ეთარგმნნეს. ამით მიზეზითა ვჰგონებ სამოციქულოჲსაცა
Line of ed.: 23    
ამის წიგნისასა, ვითარმედ, რომელი მრავალსა პირსა აღიარებდა,
Line of ed.: 24    
იგი ძუელისავე თარგმნილისადა მიუყვანებია. და მეცა ეგრეთვე:
Line of ed.: 25    
სამოციქულოჲ სიტყუაჲ ვითა მათ ეთარგმნა, ეგრეთ დამიწერია
Page of ed.: 14   Line of ed.: 1    
პირველ, რაჲთა მოწფობაჲ მისი სრულ ვყო. ხოლო სადა თარგმანი
Line of ed.: 2    
სიტყჳსაჲ მაიძულებდა იშჳთ ცვალებასა სიტყჳსასა, იგი თარგმანსა
Line of ed.: 3    
შინა იოტაჲთა და უსაკუთრესითა ამინიშნავს ყოველსა ადგილსა.
Line of ed.: 4    
და ამით სახითა ძალისაებრ განკრძალულ ვარ, რაჲთა არა სიტყჳსა
Line of ed.: 5    
სხუებრობამან შეცვალება[დ]-მცეს თარგმანიცა და დაგუაჭირვოს
Line of ed.: 6    
მართლგანმარტებული სიტყუაჲ წმიდათა მამათაჲ, არამედ რაჲთა
Line of ed.: 7    
პირველად სიტყუაჲ სამოციქულოჲ შევასწორო ბერძულსა ძალისაებრ,
Line of ed.: 8    
თანა-შეწევნითა და წინა-ძღომითა თარგმანთა და ლექსიკონთაჲთა,
Line of ed.: 9    
რამეთუ არს მრავალი სიტყუაჲ, რომელ თჳსაგან პავლესა შინა
Line of ed.: 10    
ეგრე უფრო შეიწყობვის ქართულად, ხოლო ოდეს წმიდათა
Line of ed.: 11    
თარგმანებასა თანა-შეატყუა, პირველად სამოციქულოსა სიტყუასა
Line of ed.: 12    
გამოკულევაჲ უნა და შედარებაჲ, და ეგრეთღა თარგმანსა მისსა --
Line of ed.: 13    
დაწერაჲ ამის პირისათჳს გევედრები ყოველთა ქრისტეს მოყუარეთა,
Line of ed.: 14    
რაჲთა პავლესა შინა გინა სხუასა სამოციქულოსა, ამათ
Line of ed.: 15    
თარგმანთაგან ცვალებული სიტყუაჲ არავინ ჩაჰრთოთ, არამედ
Line of ed.: 16    
უცვალებელად იპყართ, დიდითა მოღუაწებითა თარგმნილი წმიდისა
Line of ed.: 17    
მამისა ჩუენისაჲ, ვითარ-ესე მეცა მისისავე თარმნილისაგან დამიწერიან
Line of ed.: 18    
აქა შინა სამოციქულონი სიტყუანი. და კუალად მე ნუ მაბრალობელ
Line of ed.: 19    
მექმნებით ადგილ-ადგილთა უსაკუთრესთათჳს, რამეთუ არათუმცა
Line of ed.: 20    
პირველად სიტყუაჲ შემედარა, თარგმანი სიტყჳსაჲ გაირყუ\ნებოდა,
Line of ed.: 21    
და კუალად, შემდგომნი მეცნიერნი ბერძულისანი მაბრალობელ
Line of ed.: 22    
გუექმნებოდეს გამოუძიებელად დაწერისათჳს სიტყუათაჲსა. ამისთჳს
Line of ed.: 23    
ნუვინ თქუენგანი მაბრალობს, თუ ვითარ მე, უნდომან, გამოძიებად
Line of ed.: 24    
ჴელ-ვყავ. და უკუეთუ ჩემითა ძალითა, ჭეშმარიტად ცოფ და ნავღლიან
Line of ed.: 25    
ვარ. ხოლო უკუეთუ თჳთ მათვე წმიდათა მამათა -- ეფთჳმის და
Line of ed.: 26    
გიორგის მეოხებითა წმიდისა იოვანე ოქროპირისა თარგმნილსა
Line of ed.: 27    
სიტყუასა თანა-შევატყუ და ეგრეთ ძალისაებრი რაჲმე [ვყავ], ამისთჳს
Line of ed.: 28    
უკუეთუ ვინმე მაბრალობდეს, პირველად შენდობასა ვითხოვ და
Line of ed.: 29    
ამისსა შემდგომად განუცხადებ საიდუმლოსა გონებისა ჩემისასა და
Line of ed.: 30    
ვიტყჳ: უკუეთუ რაჲცა რაჲ ვიდრე მოაქამდე მითარგმნიეს და რასაცა
Page of ed.: 15   Line of ed.: 1    
წაღმართ ღირს ვიქმნები თარგმნად, და არა ყოველივე (შემდგომად
Line of ed.: 2    
ღმრთისა და წმიდისა ღმრთისმშობელისა და ყოველთა წმიდათა)
Line of ed.: 3    
ეფთჳმის და გიორგის მადლისად და წინა-დამაშურალობისა და აწ
Line of ed.: 4    
მეოხებისად შემირაცხიეს, ნუმცა შერაცხილ ვარ წესსა თანა
Line of ed.: 5    
ქრისტიანეთასა! და კუალადცა ვიტყჳ: უკუეთუ არა ბერთა ჩუენთა
Line of ed.: 6    
ანტონის და საბაჲს ლოცვითა ქმნილად შევრაცხო ყოველი ნიჭი,
Line of ed.: 7    
ეფთჳმის და გიორგის ოხათა მიერ მონიჭებული ჩემდა, ნუმცა
Line of ed.: 8    
ღირს ვიქმნები წყალობასა ღმრთისასა.

Line of ed.: 9       
ამას ყოველსა ვიტყჳ მისთჳს, უკუეთუ რაჲ იპოოს თარგმნილთა
Line of ed.: 10    
ამათ წიგნთა შინა ჩემთა ღირსი რაჲმე ღმრთისაჲ და შემსგავსებული
Line of ed.: 11    
საბაჲს და ანტონის მეოხებისაჲ. ხოლო რაოდენი რაჲ არს ამათ
Line of ed.: 12    
შინა ცთომილი სიტყჳთ გინა გულისჴმისყოფით, მისსა აღვიარებ,
Line of ed.: 13    
ვითარმედ ჩემი ოდენ არს და ვნებათა სამკჳდრებელისა ამის გონებისაჲ,
Line of ed.: 14    
სიმრავლისა ბრალთაჲსა და ფრიადისა უსწავლელობისა და
Line of ed.: 15    
უმეცრებისაჲ, რომლითა არცაღა თუ ქრისტიანეთა რიცხუსა თანა
Line of ed.: 16    
ღირს ვარ აღრაცხუვად. ამისთჳს გხადი ყოველსა ნათესავსა
Line of ed.: 17    
ქართველთა მიმავალთასა, რამეთუ თქუენი არს ნიჭი ესე და ყოველთა
Line of ed.: 18    
ლოცვისაჲ, რაჲთა პირველად თქუენ მომიტეოთ ყოველივე, რაჲცა
Line of ed.: 19    
რაჲ ცთომილებაჲ იპოოს რომელთაცა ჩემთა თარგმნილთა შინა,
Line of ed.: 20    
უსწავლელობისათჳს და სიჭაბუკისა და უღირსებისა, და სახიერებით
Line of ed.: 21    
ევედრნეთ ჩემთჳს ღმერთსა, რაჲთა არა დამსაჯოს საუკუნოდ, რამეთუ
Line of ed.: 22    
მე ძალისაებრ ვიღუწიდ სიმართლესა და შედარებასა ბერძულისასა,
Line of ed.: 23    
მრავალთადა მეცნიერთა მოძღუართა ბერძენთა და ქართველთა
Line of ed.: 24    
გამოკითხვითა. უფალმან თქუენითა ლოცვითა მისცეს მადლი ყოველთა
Line of ed.: 25    
მიზეზთა და ძალ-მწეთა და სიტყჳთ და საქმით თანა-შემწეთა ჩემისა
Line of ed.: 26    
თარგმანობისათა და თქუენ თანა-მკჳდრ გყვნეს სასუფეველსა მისსა,
Line of ed.: 27    
და მე ზოგად თქუენ ყოველთა ოხითა მიჴსნას პატიჟისაგან ყოველთა
Line of ed.: 28    
თანანადებთა ჩემთაჲსა, ამინ.



Page of ed.: 16  
Next part



This text is part of the TITUS edition of John Chrysostom, On the Apostolicum (Ephrem).

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.