|bApSS {TITUS} {Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien} {Apastamba-/Srauta-sUtra} {Following the edition:} {The Srauta SUtra of Apastamba, belonging to the TaittirIya SaMhitA} {with the Commentary of Rudradatta, Vols. 1-3; ed. by Dr. Richard Garbe} {1st edition Calcutta 1882-1902; 2nd edition, with new appendix containing corrections and emendations to the text by Dr. C.G. Kashikar, New Delhi 1983} {Data entry (without commentary) by: Makoto Fushimi, Osaka} {Wordcruncher-Version by: Jost Gippert} {Frankfurt a.M., 30.12.1995} |bApSS1 |c1 |p1 athAto dar/SapUrNamAsau vyAkhyAsyAmaH |p2 prAtar agnihotraM hutvAnyam AhavanIyaM praNIyAgnIn anvAdadhAti |p3 na gata/Sriyo 'nyam agniM praNayati |p4 devA gAtuvido gAtuM yaj~NAya vindata / manasaspatinA devena vAtAdyaj~NaH prayujyatAm iti japitvA mamAgne varco vihaveSv astv ity AhavanIyam upasaminddhe / uttarayA gArhapatyam uttarayAnvAhAryapacanam |p5 tis.rbhistis.rbhir vA |p6 uttamAM tu japed AhavanIye vAdadhyAt |p7 vyAh.rtIbhir anvAdhAnam eke samAmananti |p8 saMnayataH palA/Sa/SAkhAM /SamI/SAkhAM vAharati bahuparNAM bahu/SAkhAm aprati/SuSkAgrAmasuSirAm |p9 yaM kAmayetApa/SuH syAd ity aparNAM tasmai /SuSkAgrAm Ahared apa/Sur eva bhavati / yaM kAmayeta pa/SumAn syAd iti bahuparNAM tasmai bahu/SAkhAm Aharet pa/Sumantam evainaM karotIti vij~NAyate |p10 sA yA prAcy udIcI prAgudIcI vA bhavatISe tvorje tveti tAm Acchinatti |p11 api veSe tvety Acchinatty Urje tveti saMnamayaty anumArSTi vA |c2 |p1 imAM prAcIm udIcIm iSam Urjam abhisaMsk.rtAM bahuparNAma/SuSkAgrAM harAmi pa/SupAmaham ity Aharati |p2 vAyava sthopAyava stheti tayA SaDavarArdhyAn vatsAn apAkaroti |p3 darbhair darbhapu~NjIlair vA |p4 devo vaH savitA prArpayatv iti /SAkhayA gocarAya gAH prasthApayati |p5 prasthitAnAm ekAM /SAkhayopasp.r/Sati darbhair darbhapu~Njilair vA |p6 ApyAyadhvam aghniyA indrAya devabhAgam ity eke samAmananti / mahendrAyety eke |p7 indraM nigameSUpalakSayed indrayAjino mahendraM mahendrayAjinaH |p8 /SuddhA apaH suprapANe pibantIH /Satam indrAya /Sarado duhAnAH / rudrasya hetiH pari vo v.rNaktv iti prasthitA anumantrayate |p9 dhruvA asmin gopatau syAta bahvIr iti yajamAnasya g.rhAn abhiparyAvartate |p10 yajamAnasya pa/SUn pAhIty agniSThe 'nasy agnyagAre vA purastAtpratIcIM /SAkhAm upagUhati pa/ScAtprAcIM vA |p11 yo vA adhvaryor g.rhAn veda g.rhavAn bhavati / A caturthAt karmaNo 'bhisamIkSetedaM kariSyAmIdaM kariSyAmIty ete vA adhvaryor g.rhAH / ya evaM veda g.rhavAn bhavatIti vij~NAyate |c3 |p1 uttareNa gArhapatyam asido '/Svapar/Sur anaDutpar/Sur vA nihitA |p2 devasya tvA savituH prasava ity asidam a/Svapar/SuM vAdatte tUSNIm anaDutpar/Sum |p3 yaj~Nasya ghoSadasIti gArhapatyam abhimantrya pratyuSTaM rakSaH pratyuSTA arAtaya ity AhavanIye gArhapatye vAsidaM pratitapati |p4 na par/Sum |p5 preyam agAd ity uktvorvantarikSamanvihIti prAcIm udIcIM vA di/Sam abhipravrajya yataH kuta/Scid darbhamayaM barhir Aharati |p6 devAnAM pariSUtamasIti darbhAn pariSauti |p7 viSNo stUpo 'sIty abhipretAnAm ekaM stambam uts.rjati |p8 ekaM vA stambaM pariSUya taM sarvaM dAti |p9 atis.rSTo gavAM bhAga iti vaikAM dve tisro vA nADIr uts.rjati |p10 idaM devAnAm iti pariSUtAn abhim.r/Sati / idaM pa/SUnAm ity atis.rSTAn |p11 devasya tvA savituH prasave '/Svinor bAhubhyAM pUSNo hastAbhyAM barhirdevasadanam Arabha iti vi/SAkheSu darbhAn Arabhate |p12 devabarhir mA tvAnva.NmA tiryag iti saMyacchati |p13 parva te rAdhyAsam ity asidamadhinidadhAti |p14 AcchettA te mA riSam ity Acchinatti |p15 saMnakhaM muSTiM lunoti |p16 sa prastaraH |p17 kulmimAtro 'ratniH prAde/Sa Urvasthi jAnvasthi srugdaNDa iti vA tiryakpramANAni |c4 |p1 p.rthivyAH saMp.rcaH pAhIty anadho nidadhAti |p2 ayujo muSTIMl lunoti |p3 tathA nidhanAni |p4 teSAM prastaro 'yugartha ity eke |p5 prastare yAthAkAmI |p6 yadanyat pariSavaNAd utsarjanAc ca tat sarvatrAvartate |p7 prasataram eva mantreNa dAti tUSNIm itarad iti vAjasaneyakam |p8 sarvaM lutvA devabarhiH /Sataval/SaM virohety AlavAn abhim.r/Sati |p9 sahasraval/SA vi vayaM ruhemety AtmAnam |p10 adityai rAsnAsIti tridhAtu pa~NcadhAtu vA /SulbaM karoti |p11 ayupitA yonir iti pratidadhAti |p12 adityai rAsnAsIty udagagraM vitatya susaMbh.rtA tvA saMbharAmIti tasminnidhanAni saMbh.rtyAlubhitA yonir ity uttame nidhane prastaram atyAdhAyendrANyai saMnahanam iti saMnahyati |p13 pUSA te granthiM grathnAtv iti granthiM karoti |p14 sa te mAsthAd iti purastAt pratya~NcaM granthim upagUhati pa/ScAt prA~NcaM vA |p15 ApastvAma/Svinau tvAm.rSayaH sapta mAm.rjuH / barhiH sUryasya ra/Smibhir uSasAM ketumArabha iti barhirArabhate / indrasya tvA bAhubhyAm udyaccha ity udyacchate / b.rhaspater mUrdhnA harAmiti /SIrSannadhinidhatte |c5 |p1 preyamagAdurvantarikSamanvihIti yau gamanau tau pratyAyanau |p2 adityAstvopasthe sAdayAmIty antarvedi paridhide/Se 'nadhaH sAdayati |p3 barhir asi devaMgamam ity Asannam abhimantrayate |p4 devaMgamamasIty anadho nidadhAti yathA prAgupasAdayet |p5 yA jAtA oSadhayo devebhyas triyugaM purA / tAsAM parva rAdhyAsaM paristaram Aharan // apAM medhyaM yaj~NiyaM sadevaM /Sivamastu me / AcchettA vo mA riSaM jivAni /SaradaH /Satam // aparimitAnAM parimitAH saMnahye suk.rtAya kam / eno mA nigAM katamccanAhaM punarutthAya bahulA bhavantv iti paristaraNAnAmadhinidhAnyAcchedanI saMnahanIti yathAli.Ngam |p6 khAdiraM pAlA/SaM vaikaviM/SatidArum idhmaM karoti |p7 trayaH paridhayaH |p8 palA/SakArSmaryakhadirodumbarabilvarohItakavika.NkatAnAM ye vA yaj~NiyA v.rkSAH |p9 ArdrAH /SuSkA vA satvakkAH |p10 sthaviSTho madhyamo 'NIyAndrAghIyAndakSiNArdhyo 'NiSTho hrasiSTha uttarArdhyaH |p11 dve AghArasamidhAvanUyAjasamidekaviM/SIti |p12 samUlAnAm.rtemUlAnAM vA darbhANAM pUrvavac chulbaM k.rtvodagagraM vitatya |c6 |p1 yatk.rSNo rUpaM k.rtvA prAvi/SastvaM vanaspatIn / tatastvAm ekaviM/SatidhA saM bharAmi susaMbh.rtA // trIn paridhIMs tisraH samidho yaj~NAyuranusaMcarAn / upaveSaM mekSaNaM dh.rSTiM saMbharAmi susaMbh.rteti /Sulba idhmaM saMbharati |p2 k.rSNo 'syAkhareSTho deva pura/Scara saghyAsaM tveti saMnahyati / purastAt pratya~NcaM granthim upagUhati pa/ScAt prA~NcaM vA / anadho nidadhAti |p3 idhmapravra/ScanAni nidadhAti |p4 tvayA vediM vividuH p.rthivIM tvayA yaj~No jAyate vi/SvadAniH / acchidraM yaj~Nam anveSi vidvAMs tvayA hotA saMtanoty ardhamAsAn iti darbhANAM vedaM karoti |p5 vatsaj~NuM pa/SukAmasya mUtakAryamannAdyakAmasya triv.rcchirasaM brahmavarcasakAmasya |p6 /SulbAt prAde/Se parivAsya vedaparivAsanAni nidadhAti |p7 antarvedi /SAkhAyAH palA/SAnyasarvANi pra/SAtya mUlataH /SAkhAM parivAsyopaveSaM karoty upaveSo 'si yaj~NAya tvAM pariveSamadhArayan / indrAya haviH k.rNvantaH /SivaH /Sagmo bhavAsi na iti |p8 t.rtIyasyai divo gAyatriyA soma AbhrtaH / somapIthAya saMnayituM vakalamantaramAdada iti parivAsana/SakalamAdAya praj~NAtaM nidadhAti |p9 triv.rddarbhamayaM pavitraM k.rtvA vasUnAm pavitram asIti /SAkhAyAM /Sithilamavasajati mUle mUlAnyagre 'grANi / na granthiM karoti |p10 triv.rtpalA/Se darbha iyAnprAde/SasaMmitaH / yaj~Ne pavitraM pot.rtamaM payo havyaM karotu me // imau prANApAnau yaj~NasyA.NgAni sarva/SaH / ApyAyayantau saMcaratAM pavitre havya/Sodhane iti kriyamANe yajamAno 'numantrayate |p11 samUhantyagnyagAramupalimpantyAyatanAni |p12 alaMkurvAte yajamAnaH patnI ca |p13 nave sAMnAyyakumbhyau yAvaccharkaraM gomayenAlipte bhavataH |c7 |p1 amAvAsyAyAM yad aha/S candramasaM na pa/Syanti tad ahaH piNDapit.ryaj~NaM kurute |p2 aparAhNe 'dhiv.rkSasUrye vA piNDapit.ryaj~Nena caranti |p3 apAM medhyaM yaj~Niyam iti samUlaM sak.rdAcchinnaM barhir Aharati |p4 sak.rdAcchinnAni vA t.rNAny upamUlaM dinAni |p5 dakSiNAprAgagrair darbhair dakSiNam agniM paristIrya dakSiNataH pa/ScAd vA darbhAn saMstIrya dakSiNAprA~Ncyekaika/SaH piNDapit.ryaj~NapAtrANi prayunakti sphyaM mekSaNaM k.rSNAjinam ulUkhalaM musalaM /SUrpamAjyasthAlIM carusthAlIM yena cAnyenArthI bhavati |p6 dakSiNAtaH prAgISaM vrIhimacchakaTamavasthitaM bhavati |p7 adhvaryurupavItI sthAlImekapavitreNAntardhAya tayA dakSiNataH /SakaTAdadhi nirvapaty uttarato vA |p8 tAM pUrayitvA nimArSTi |p9 m.rnmaye nirvapati pit.rbhyo vo juSTaM nirvapAmIti tUSNIM vA |p10 apareNAnvAhAryapacanaM pratyagudaggrIve k.rSNAjina ulUkhale pratiSThite dakSiNAprAcI tiSThantI patnyavahanti parApAvamavivekam |p11 sak.rtphalIkaroti |p12 dakSiNAgnau jIvataNDulaM /Srapayati |p13 apahatA asurA rakSAMsi pi/SAcA vediSada ity antarA gArhapatyAnvAhAryapacanau dakSiNApUrveNa vAnvAhAryapacanaM dakSiNAprAcImekasphyAM parAcIM vedimuddhatya /SundhantAM pitara ity adbhir avokSyAyantu pitaro manojavasa ity abhimantrya sak.rdAcchinnaM barhirUrNAm.rdu syonaM pit.rbhyastvA bharAmyaham / asminsIdantu me pitaraH somyAH pitAmahAH prapitAmahA/ScAnugaiH saheti sak.rdAcchinnena barhiSA vediM st.rNAti |c8 |p1 utpUtena navanItenAnutpUtena vA sarpiSA sthAlIpAkamabhighAryaikasphyAyAM mekSaNamAsAdya sthAlIpAkamAsAdayati |p2 dakSiNAtaH ka/SipUpabarhaNamA~Njanamabhya~Njanamudakumbham ity ekaika/Sa AsAdayati |p3 adhvaryur upavIto dakSiNAM jAnvAcya mekSaNa upastIrya tenAvadAyAbhighArya somAya pit.rpItAya svadhA nama iti dakSiNAgnau juhoti |p4 yamAyA.Ngirasvate pit.rmate svadhA nama iti dvitIyAm / agnaye kavyavAhanAya svadhA nama iti t.rtIyAm |p5 ye mekSaNe taNDulAstAn hutvA tUSNIM mekSaNam AdadhAti |p6 na yamAya juhotIty eke |p7 apayantvasurAH pit.rrUpA ye rUpANi pratimucyAcaranti / parApuro nipuro ye bharanty agniSTAMl lokAt praNudAtyasmAt // ye devAH pitaro ye ca mAnuSA ye garbhe mamruruta ye parAstAH / ya ucchatA uta ye nikhAtAste samya~Nca iha mAdayantAm // ye rUpANi pratimu~NcamAnA asurAH santaH svadhayA caranti / parApuro nipuro ye bharanty agniSTAMl lokAt praNudAty asmAt // ye j~NAtInAM pratirUpAH pitRnmAyayAsurAH praviSTAH / parApuro nipuro ye bharanty agne tAnasmAtpraNudasva lokAditi dakSiNAgner ekolmukaM dhUpAyaddharati |p8 dakSiNApUrvamavAntarade/SaM sak.rtsphyenollikhyodIratAmavara ity adbhir avokSyollikhitAnte nidadhAti |p9 yajamAno 'ta UrdhvaM prAcInAvItI karmANi karoti |p10 mArjayantAM mama pitaro mArjayantAM mama pitAmAhA mArjayantAM mama prapitAmahA ity ekasphyAyAM trIn udakA~NjAlInninayati |p11 prasavyaM vA triH pariSi~Ncati |p12 trIn udapAtrAn vAjasaneyinaH samAmananti |c9 |p1 savyaM jAnvAcyAvAcInapANiH sak.rdAcchinne barhiSi dakSiNApavargAnpiNDAndadAty etatte tatAsau ye ca tvAmanvityetaiH pratimantram |p2 tUSNIM caturtham |p3 sa k.rtAk.rtaH |p4 prapitAmahaprabh.rtIn vA |p5 nAnAmag.rhItaM gacchati |p6 yadi bandhU na vidyAtsvadhA pit.rbhyaH p.rthiviSadbhya iti prathamaM piNDaM dadyAt / svadhA pit.rbhyo 'ntarikSasadbhya iti dvitIyam / svadhA pit.rbhyo diviSadbhya iti t.rtIyam |p7 yadi dvipitA syAd ekaikasmin piNDe dvaudvAv upalakSayet |p8 yadi jIvapitA na dadyAdA homAtk.rtvA viramet |p9 yan me mAtA pramamAda yaccacArAnanuvaratam / tan me retaH pitA v.r.NktAmAbhuranyopapadyataM pit.rbhyaH svadhAvibhyaH svadhA namaH pitAmahebhyaH svadhAvibhyaH svadhA namaH prapitAmahebhyaH svadhAvibhyaH svadhA nama ity upasthAyAtra pitaro yathAbhAgaM mandadhvam ity uktvA parA.N Avartate |p10 oSmaNo vyAv.rta upAste |p11 amImadanta pitaraH somyA iti vyAv.rtta USmaNy abhiparyAvartate 'vyAv.rtte vA |p12 yaH sthAlyAM /SeSastamavajighrati ye samAnAH samanasaH pitaro yamarAjye / teSAM lokaH svadhA namo yaj~No deveSu kalpatAM vIraM dhatta pitara iti |p13 AmayAvinA prA/Syo 'nnAdyakAmena prA/Syo yo 'lamannAdyAya sannAdyAntena vA prA/SyaH |p14 pUrvavadekasphyAyAM trInudakA~NjalInupaninIyA~NjanAbhya~Njane vAsa/Sca triranupiNDaM dadAti |p15 A.NkSva tatAsAvA.NkSva pitAmahAsAvA.NkSva prapitAmahAsAvityA~Njanam |p16 evamabhya~Njanamabhya.NkSveti mantraM saMnamati |p17 yadi nAmAni na vidyAd A~NjatAM mama pitara A~NjatAM mama pitAmahA A~NjatAMprapitAmahA ity A~Njanam / evamabhya~Njanamabhya~NjatAm iti mantraM saMnamati |c10 |p1 etAni vaH pitaro vAsAMsyato no 'nyatpitaro mA yoSTeti vAsaso da/SAM chittvA nidadhAty UrNAstukAM vA pUrve vayasi / uttara AyuSi svaM loma |p2 vItoSmasu piNDeSu namo vaH pitaro rasAyeti namaskArA~Njapati |p3 g.rhAnnaH pitaro datta sado vaH pitaro deSmeti pitRnupatiSThate |p4 UrjaM vahantIram.rtaM gh.rtaM payaH kIlAlaM parisrutam / svadhA stha tarpayata me pitRn ity udakaM ninayati |p5 mano nvAhuvAmaha iti manasvatIbhirupatiSThate |p6 uttiSThata pitaraH preta /SUrA yamasya panthAmanuvetA purANam / dhattAdasmAsu draviNaM yac ca bhadraM pra No brUtAdbhAgadhAM devatAsv iti pitRn utthApayati |p7 pareta pitaraH somyA iti pravAhaNyA pitRn pravAhayati |p8 prajApate na tvadetAnIti yaj~NopavitI gArhapatyade/SaM gacchati |p9 yadantarikSam iti pa.NktyA gArhapatyam upatiSThate |p10 apAM tvauSadhInAM rasaM prA/SayAmi bhUtak.rtaM garbhaM dhatsveti madhyamaM piNDaM patnyai prayacchati |p11 Adhatta pitaro garbhaM kumAraM puSkarasrajam / yatheha puruSo 'sad iti taM patnI pra/SnAti / pumAMsaM ha jAnukA bhavatIti vij~NAyate |p12 ye sajAtAH samanaso jIvAjIveSu mAmakAH / teSAM /SrIr mayi kalpatAm asmiMl loke /SataM samA ity ava/SiSTAnAm ekaM yajamAnaH prA/SnAti / na vA |p13 sthAlyAM piNDAn samavadhAya ye samAnA iti sak.rdAcchinnamagnau praharati |p14 abhUnno dUto haviSo jAtavedA avADDhavyAni surabhINi k.rtvA / prAdAH pit.rbhyaH svadhayA te akSanprajAnannagne punarapyehi devAn ity ekolmukaM pratyapis.rjya prokSya pAtrANi dvandvam abhyudAharati |p15 saMtiSThate piNDapit.ryaj~NaH |p16 apaH piNDAnabhyavaharodbrAhmaNaM vA prA/Sayet |p17 so 'yam evaMvihita evAnAhitAgneH |p18 aupAsane /SrapaNadharmA homa/Sca |p19 atipraNIte vA juhuyAt |p20 yasmi~N juhuyAt tam upatiSTheta |p21 tatra gArhapatya/Sabdo lupyeta saMskArapratiSedhAt |c11 |p1 amAvAsyAyAM rAtryAM svayaM yajamAno yavAgvAgnihotraM juhoty agnihotroccheSaNamAta~NcanArthaM nidadhAti |p2 nAsyaitAM rAtriM kumArA/Scana payaso labhante |p3 hute sAyamagnihotre sAyaMdohaM dohayati |p4 agnIn paristIryAgnimagnI vA sAMnAyyapAtrANi prakSAlyottareNa gArhapatyaM darbhAn saMstIrya dvandvaM nya~Nci prayunakti |p5 kumbhIM /SAkhApavitramabhidhAnIM nidAne dArupAtraM dohanamayaspAtraM dArupAtraM vApidhAnArtham agnihotrahavaNIm upaveSaM ca |p6 samAvapracchinnAgrau darbhau prAde/SamAtrau pavitre kurute |p7 pavitre stho vaiSNavI vAyurvAM manasA punAtv iti t.rNaM kASThaM vAntardhAya chinatti |p8 na nakhena |p9 viSNor manasA pUte stha ity adbhir anum.rjya pavitrAntarhitAyAm agnihotrahavaNyAmapa AnIyodagagrAbhyAM pavitrAbhyAM prokSaNIrutpunAti devo vaH savitotpunAtv iti prathamam / acchidreNa pavitreNeti dvitIyam / vasoH sUryasya ra/Smibhir iti t.rtIyam |p10 Apo devIragrepuva ity abhimantryottAnAni pAtrANi paryAvartya /SundhadhvaM daivyAya darmaNa iti triH prokSya praj~NAte pavitre nidadhAti // Apo devIH /SuddhA sthemA pAtrANi /Sundhata / upAta.NkyAya devAnAM parNavalkam uta /Sundhata // devena savitrotpUtA vasoH sUryasya ra/SmibhiH / gAMdohapavitre rajjuM sarvA pAtrANi /Sundhateti prokSyamANAnyabhimantryaitA Acaranti madhumadduhAnAH prajAvatIrya/Saso vi/SvarUpAH / bahvIrbhavantIrupajAyamAnA iha va indro ramayatu gAva iti gA AyatIH pratIkSate yajamAnaH |c12 |p1 niSTaptaM rakSo niSTapto 'gha/SaMsa iti gArhapatye sAMnAyyapAtrANi pratitapya dh.rSTir asi brahma yacchetyupaveSamAdAya nirUDhaM janyaM bhayaM nirUDhAH senA abhItvarIr iti gArhapatyAdudIco '.NgArAnnirUhya mAtari/Svano gharmo 'sIti teSu kumbhIm adhi/Srayati |p2 aprasraMsAya yaj~Nasyokhe upadadhAmy aham / pa/SubhiH saMnItaM bibh.rtAm indrAya /S.rtaM dadhIti vA |p3 bh.rgUNAm a.NgirasAM tapasA tapyasveti pradakSiNam a.NgAraiH paryUhya vasUnAM pavitramasIti tasyAM prAgagraM /SAkhApavitramatyAdadhAti |p4 udak prAtaH |p5 kumbhImanvArabhya vAcaM yacchati |p6 pavitraM vA dhArayannAste |p7 adityai rAsnAsItyabhidhAnImAdatte |p8 trayastriM/So 'si tantUnAM pavitreNa sahAgahi / /SiveyaM rajjurabhidhAnyaghniyAmupasevatAmityAdIyamAnAmabhimantrayate yajamAnaH |p9 pUSAsIti vatsamabhidadhAti |p10 upas.rSTAM me prabrUtAd iti saMpreSyati |p11 upas.rjAmItyAmantrayate / ayakSmA vaH prajayA saMs.rjAmi rAyaspoSeNa bahulA bhavantIr iti vatsamupas.rjati |p12 gAM copas.rSTAM vihAraM cAntareNa mA saMcAriSTeti saMpreSyati |p13 yady upas.rSTAM vyaveyAtsAMnAyyaM mA vilopIti brUyAt |p14 upasIdAmItyAmantrayate / ayakSmA vaH prajayA saMs.rjAmi rAyaspoSeNa bahulA bhavantIH / UrjaM payaH pinvamAnA gh.rtaM ca jIvA jIvantIr upa vaH sadeyam iti dogdhopasIdati |p15 na /SUdro duhyAd duhyAd vA |p16 dArupAtre dogdhi |p17 upas.rSTAM duhyamAnAM dhArAghoSaM ca yajamAno 'numantrayate // ayakSmA vaH prajayA saMs.rjAmIty upas.rSTAm / dyau/ScemaM yaj~NaM p.rthivI ca saMduhAtAm / dhAtA somena saha vAtena vAyuH / yajamAnAya draviNaM dadhAtv iti duhyamAnAm |c13 |p1 utsaM duhanti kala/SaM caturbilamiDAM devIM madhumatIM suvarvidam / tad indrAgnI jinvataM sUn.rtAvattadyajamAnam am.rtatve dadhAtv iti dhArAghoSam |p2 dugdhvA harati |p3 taM p.rcchati kAmadhukSaH pra No brUhIndrAya havir indriyam iti |p4 amUmiti nirdi/Sati / yasyAM devAnAM manuSyANAM payo hitam iti pratyAha |p5 sA vi/SvAyur ity anumantrayate |p6 devastvA savitA punAtu vasoH pavitreNa /SatadhAreNa supuveti kumbhyAM tiraH pavitram Asi~Ncati |p7 huta stoko huto drapsa iti vipruSo 'numantrayate |p8 evaM dvitIyAM t.rtIyAM ca dohayati |p9 sA vi/SvavyacA iti dvitIyAm anumantrayate / sA vi/Svakarmeti t.rtIyAm |p10 tisro dohayitvA bahu dugdhIndrAya devebhyo havyamApyAyataM punaH / vatsebhyo manuSyebhyaH punardohAya kalpatAm iti trir vAcaM vis.rjyAnanvArabhya tUSNIm uttarA dohayitvA dohane 'pa AnIya saMp.rcyadhvam.rtAvarIr iti dumbhyAM saMkSAlanamAnIyAviSyandayansu/S.rtaM karoti |p11 d.rMha gA d.rmha gopatiM mA vo yaj~NpatI riSaditi vartma kurvan prAgudvAsayaty udak prAgudagvA |p12 ekasyA dvayostis.rNAM vaikAhe dvyAhe tryahe vA purastAd upavasathAd Ata~NcanArthaM dohayitvA saMtatamabhiduhantyopavasathAt |p13 tena /SItabudhnamAtanakti |p14 somena tvAtanacmIndrAya dadhIti dadhnA |p15 yaj~Nasya saMtatir asi yaj~Nasya tvA saMtatimanusaMtanomItyagnihotroccheSaNamanvavadhAyAyaM payaH somaM k.rtvA svAM yonim apigacchatu / parNavalkaH pavitraM saumyaH somAddhi nirmita iti parivAsana/SakalamanvavadadhAti |c14 |p1 oSadhayaH pUtikAH kvalAstaNDulAH parNavalkA ity Ata~NcanavikalpAH |p2 uccheSaNAbhAve taNDulair Ata~NcyAttaNDulAbhAva oSadhIbhiH |p3 Apo haivHSu jAg.rta yathA deveSu jAgratha / evam asminyaj~Ne yajamAnAya jAg.rtetyayaspAtre dArupAtre vApa AnIyAdastamasi viSNave tvA yaj~NAyApi dadhAmy aham / adbhirariktena pAtreNa yAH pUtAH pari/Serata iti tenApidadhAti // am.rnmayaM devapAtraM yaj~NasyAyuSi prayujyatAm / tiraH pavitramatinItA Apo dhAraya mAtiguriti yajamAno japati |p4 yadi m.rnmayenApidadhyAtt.rNaM kASThaM vApidhAne 'nupravidhyet |p5 viSNo havyaM rakSasvetyanadho nidadhAti |p6 imau parNaM ca darbhaM ca devAnAM havya/Sodhanau / prAtarveSAya gopAya viSNo havyaM hi rakSasIti praj~NAtaM /SAkhApavitraM nidadhAti |p7 tayaiva /SAkhayA darbhair vA sAyaMdohavatprAtardohAya vatsAn apAkaroti |p8 upadhAya kapAlAni sAyaMdohavatprAtardohaM dohayati / Ata~NcanApidhAne nidhAnaM ca nivartate / nAsomayAjI saMnayetsaMnayed vA |p9 nAgata/SrIrmahendraM yajeta / trayo vai gata/Sriya ity uktam |p10 aurvo gautamo bhAradvAjaste 'nantaraM somejyAyA mahendraM yajeran |p11 yo vA ka/Scit |p12 tataH saMpreSyati parist.rNIta paridhattAgniM parihito 'gnir yajamAnaM bhunaktu / apAM rasa oSadhINAM suvarNo niSkA ime yajamAnasya santu kAmadughA amutrAmuSmiMl loka iti |p13 paristaraNIm etAm eke samAmananti |p14 udagagraiH prAgagrai/S ca darbhair agnIn parist.rNAti |p15 udagagrAH pa/ScAt purastAc ca |p16 etatk.rtvopavasati |p17 agnyanvAdhAnaM vatsApAkaraNamidhmAbarhirvedo vediH / prAguttarAtparigrAhAtk.rtvA /SvobhUta ApyalepaM ninIyottaraM parig.rhNIyAt / paristaraNaM ca pUrvedyuramAvAsyAyAM paurNamAsyAM tvanvAdhAnaparistaraNopavAsAH |p18 sadyo vA sadyaskAlAyAM sarvaM kriyate |c15 |p1 udita Aditye paurNamAsyAstantraM prakramayati prAgudayAdamAvAsyAyAH |p2 catvAra .rtvijaH |p3 pUrvavadagnIn parist.rNAti yadyaparistIrNA bhavanti |p4 karmaNe vAM devebhyaH /Sakeyam iti hastAvavanijya yaj~Nasya saMtatirasi yaj~Nasya tvA saMtatyai st.rNAmi saMtatyai tvA yaj~Nasyeti gArhapatyAtprakramya saMtatAmulaparAjIM st.rNAtyAhavanIyAttUSNIM dakSiNAmuttarAM ca |p5 dakSiNenAhavanIyaM brahmayajamAnayorAsane prakalpayati pUrvaM brahmaNo 'paraM yajamAnasya |p6 uttareNa gArhapatyAhavanIyau darbhAn saMstIrya dvandvaM nya~Nci pAtrANi prayunakti da/SAparANi da/Sa pUrvANi |p7 sphya/S ca kapAlAni ceti yathAsamAmnAtamaparANi prayujya sruvaM juhUmupabh.rtaM dhruvAM vedaM pAtrImAjyasthAlIM prA/SitraharaNamiDApAtraM praNItApraNayanam iti pUrvANi |p8 tAnyuttareNAva/SiSTAni |p9 anvAhAryasthAlIma/SmAnAmupaveSaM prAtardohapAtrANIti |p10 praNItApraNayanaM pAtrasaMsAdanAtpUrvameke samAmananti / khAdiraH sruvaH parNamayI juhUrA/Svatthyupabh.rdvaika.NkatI dhruvA |p11 eteSAM vA v.rkSANAm ekasya srucaH kArayet |p12 bAhumAtryo 'ratnimAtryo vAgrAgrAstvaktobilA haMsamukhyaH |p13 sphyaH /SamyA prA/SitraharaNam iti khAdirANi |p14 vAraNAnyahomArthAni bhavanti |c16 |p1 atra pUrvavatpavitre karoti yadi na saMnayati |p2 saMnayatastu te vibhavataH |p3 vAnaspatyo 'si devebhyaH /Sundhasveti praNItApraNayanaM camasamadbhiH parikSAlayati tUSNIM kaMsaM m.rnmayaM ca / kaMsena praNayedbrahmavarcasakAmasya m.rnmayena pratiSThAkAmasya godohanena pa/SukAmasya / apareNa gArhapatyaM pavitrAntarhitaM camasaM nidhAya tasminko vo g.rhNAti sa vo g.rhNAtu kasmai vo g.rhNAmi tasmai vo g.rhNAmi poSAya va ity apa Anayati |p4 apo g.rhNangrahISyaM/S ca p.rthivIM manasA dhyAyati |p5 upabilaM camasaM pUrayitvA prokSaNIvadutpUyAbhimantrya brahmannapaH praNeSyAmi yajamAna vAcaM yaccheti saMpreSyati |p6 sarvatra prasava ukte karoti |p7 praNIyamAnAsu vAcaM yacchato 'dhvaryur yajamAna/ScAhaviSk.rtaH |p8 ko vaH praNayati sa vaH praNayatvapo devIH praNayAni yaj~NaM saMsAdayantu naH / iraM madantIrgh.rtap.rSThA udAkuH sahasrapoSaM yajamAne nya~NcatIr iti samaM prANair dhArayamANaH sphyenopasaMg.rhyAviSi~Ncanharati |p9 p.rthivIM ca manasA dhyAyati |p10 ko vo yunakti sa vo yunaktv ity uttareNAhavanIyamasaMsp.rSTA darbheSu sAdayati |p11 ne.Ngayanti nelayantyA saMsthAtordarbhairabhicchAdya |p12 saMvi/SantAM daivIrvi/SaH pAtrANi devayajyAyA iti sapavitreNa pANinA pAtrANi saMm.r/Sya |c17 |p1 vAnaspatyAsi dakSAya tvetyagnihotrahavanImAdatte / veSAya tveti /SUrpam |p2 pratyuSTaM rakSaH pratyuSTA arAtaya ityAhavanIye gArhapatye vA pratitapya yajamAna havirnirvapsyAmIty Amantrayate |p3 pravasatyagne havirnirvapsyAmIti |p4 urvantarikSamanvihIti /SakaTAyAbhipravrajati |p5 apareNa gArhapatyaM prAgISamudagISaM vA naddhayugaM /SakaTamavasthitaM bhavati vrIhimad yavamad vA |p6 dhUrasIti dakSiNAM yugadhuramabhim.r/SatyuttarAM vA |p7 tvaM devAnAmasi sasnitamamity uttarAmISAm Alabhya japati |p8 viSNustvAkraMsteti savye cakre dakSiNaM pAdam atyAdhAyAhrutam asi havirdhAnam ity Arohati |p9 uru vAtAyeti parINAhamapacchAdya mitrasya tvA cakSuSA prekSA iti puroDA/SIyAn prekSate |p10 nirastaM rakSo nirasto 'gha/SaMsa iti yadanyatpuroDA/SIyebhyas tannirasyorjAya vaH payo mayi dhehIty abhimantrya da/SahotAraM vyAkhyAya /SUrpe pavitre nidhAya tasminnagnihotrahavaNyA havIMSi nirvapati tayA vA pavitravatyA |p11 vrIhIn yavAn vA |p12 yacchantAM pa~Nceti muSTiM g.rhItvA sruci muSTim opya devasya tvety anudrutyAgnaye juSTaM nirvapAmIti trir yajuSA tUSNIM caturtham |c18 |p1 evam uttaraM yathAdevatamagnISomAbhyAm iti paurNamAsyAM / indrAgnibhyAm ity amAvAsyAyAm |p2 caturo muSTInnirupya nirupteSvanvopyedaM devAnAm iti niruptAnabhim.r/Sati / idam u naH sahety ava/SiSTAn |p3 sphAtyai tvA nArAtyA iti niruptAnevAbhimantryedam ahaM nirvaruNasya pA/SAd ity upaniSkramya svarabhivyakhyam iti prA.N prekSate |p4 suvarabhivikhyeSam iti sarvaM vihAramanuvIkSate / vai/SvAnaraM jyotirity AhavanIyaM svAhA dyAvAp.rthivIbhyAm iti skannAnabhimantrya d.rMhantAM duryA dyAvAp.rthivyor iti pratyavarohyorvantarikSamanvihIti harati |p5 adityAstvopasthe sAdayAmotyapareNa gArhapatyaM yathAdevatam upasAdayati |p6 AhavanIyaM vA yadyAhavanIye /Srapayati |p7 yadi pAtryA nirvaped dakSiNataH sphyamupadhAya tasyAM sarvA~NchakaTamantrA~Njapet |c19 |p1 sa/SUkAyAmagnihotrahavaNyAm apa AnIya pUrvavadutpUyAbhimantrya brahmanprokSiSyAmIti brahmANamAmantrya devasya tvety anudrutyAgnaye vo juSTaM prokSAmIti yathAdevataM havistriH prokSannAgnimabhiprokSet |p2 yaM dviSyAttasyAbhiprokSet |p3 uttAnAni pAtrANi paryAvartya /SundhadhvaM daivyAya karmaNa iti triH prokSya prokSaNI/SeSamagreNa gArhapatyaM nidhAya devasya tvA savituH prasava iti k.rSNAjinam AdAyAvadhUtaM rakSo 'vadhUtA arAtaya ity utkare trir avadhUnotyUrdhvagrIvaM bahiSTAdvi/Sasanam |p4 adityAstvagasIty uttareNa gArhapatyamutkarade/Se vA pratIcInagrIvam uttaralomopast.rNAti |p5 purastAt pratIcIm bhasadamupasamasyati |p6 anuts.rjan k.rSNAjinam adhiSavaNam asIti tasminn ulUkhalam adhivartayati |p7 anuts.rjann ulUkhalam agnes tanUrasIti tasmin havirAvapati trir yajuSA tUSNIm caturtham |p8 adrir asi vAnaspatya iti musalam AdAya haviSk.rdehIti triravahanti / anavaghnanvA haviSk.rtaM hvayati |p9 haviSk.rdehIti brAhmaNasya haviSk.rdAgahIti rAjanyasya haviSk.rdAdraveti vai/Syasya haviSk.rdAdhAveti /SUdrasya |p10 prathamaM vA sarveSAm |p11 ava rakSo divaH sapatnaM vadhyAsamityavahanti |c20 |p1 uccaiH samAhantavA iti saMpreSyati |p2 kuTarur asi madhujihva ity AgnIdhro '/SmAnamAdAyeSamAvadorjamAvadeti d.rSadupale samAhanti |p3 dvird.rSadi sak.rdupalAyAM triH saMcArayannavak.rtvaH saMpAdayati |p4 sAvitreNa vA /SamyAmAdAya tayA samAhanti |p5 varSav.rddhamasIti purastAcchUrpamupohatyuttarato vA |p6 varSav.rddhA sthetyabhimantrya prati tvA varSav.rddhaM vettv ity udvapati |p7 parApUtaM rakSaH parApUtA arAtaya ity utkare parApunAti |p8 praviddhaM rakSaH parAdhmAtA amitrA iti tuSAn praskandato 'numantrayate |p9 madhyame puroDA/SakapAle tuSAnopya rakSasAM bhAgo 'sIty adhastAt k.rSNAjinasyopavapaty uttaramaparamavAntarade/Sam |p10 hastenopavapatIti bahv.rcabrAhmaNam |p11 adbhiH kapAlaM saMspar/Sya praj~NAtaM nidhAyApa upasp.r/Sya vAyur vo vi vinaktv iti vivicya devo vaH savitA hiraNyapAnIH pratig.rhNAtv iti pAtryAM taNDulAn praskandayitvAdabdhena va/ScakSuSAvapa/SyAmi rAyaspodSAya varcase suprajAstvAya cakSuSo gopIthAyA/SiSamA/SAsa ity avekSya triSphalIkartavA iti saMpreSyat |p12 yA yajamAnasya patnI sAbhidrutyAvahanti |p13 yo vA ka/ScidavidyamAnAyAm |c21 |p1 devebhyaH /SundhadhvaM devebhyaH /SundhyadhvaM devebhyaH /Sumbhadhvam iti suphalIk.rtAn karoti / tUSNIm vA |p2 prakSAlya tuNDulAMs triSphalIkriyamANAnAM yo nya.Ngo ava/SiSyate / rakSasAM bhAgadheyamApastatpravahatAdita ity utkare trirninayati |p3 atra k.rSNAjinasyAdAnAdi prAgadhivartanAtk.rtvA diva skambhanirasIti k.rSNAjina udIcInakumbAM /SmyAM nidhAya dhiSaNAsi parvatyeti /SamyAyAM d.rSadamatyAdhAya dhiSaNAsi pArvateyIti d.rSadyupalAmatyAdadhAti |p4 pUrvavadanutsargaH |p5 aM/Sava stha madhumanta iti taNDulAn abhimantrya devasya tvety anudrutyAgnaye juSTam adhivapAmIti yathAdevataM d.rSadi taNDulAn adhivapati trir yajuSA tUSNIM caturtham |p6 prANAya tveti prAcImupalAM prohatyapAnAya tveti pratIcIM vyAnAya tveti madhyade/Se vyavadhArayati prANAya tvApAnAya tvA vyAnAya tveti saMtataM pinaSTi |p7 dIrghAmanu prasitimAyuSe dhAmiti prAcImantato 'nuprohya devo vaH savitA hiraNyapANiH pratig.rhNAtv iti k.rSNAjine piSTAni praskandayitvAdabdhena va/ScakSuSAvekSa ity avekSyAsaMvapantI piMSANUti kurutAd iti saMpreSyati |p8 dAsI pinaSTi patnI vA |p9 api vA patny avahanti /SUdrA pinaSTi |c22 |p1 AhavanIye gArhapatye vA havIMSi /Srapayati |p2 dh.rSTir asi brahma yacchetyupaveSamAdAya rakSasaH pANiM dahAhirasi budhniya ity abhimantrayApAgne 'gnimAmAdaM jahIti gArhapatyAtpratya~NcAva.NgArau nirvartya niSkravyAdaM sedheti tayor anyataramuttaramaparamavAntarade/SaM nirasyA devayajaM vaheti dakSiNamavasthApya dhruvamasIti tasminmadhyamaM puroDA/SakapAlamupadadhAti |p3 nirdagdhaM rakSo nirdagdhA arAtaya iti kapAle '.NgAramatyAdhAya dhartramasIti pUrvaM dvitIyaM saMsp.rSTam / dharuNamasIti pUrvaM t.rtIyam / cidasi vi/SvAsu dikSu sIdeti madhyamAddakSiNam / paricidasi vi/SvAsu dikSu sIdeti madhyamAduttaram |p4 yathAyogam itarANi |c23 |p1 marutAM /Sardho 'sIti SaSTham / dharmAsIti saptamam / cita sthety aSTamam |p2 evam uttaraM kapAlayogamupadadhAti |p3 api vA madhyamamupadhAya savyasya pANer a.NgulyAbhinidhAya nirdagdhaM rakSo nirdagdhA arAtaya iti kapAle '.NgAramatyAdhAya dhartramasIti tasmAdaparaM dharuNamasIti tasmAtpUrvaM yathAyogam itarANi |p4 tasyatasyA.NgulyAbhinidhAnama.NgArAdhivartanaM ca vAjasneyinaH samAmananti |p5 cita sthordhvAcita ityUrdhvamaSTAbhya upadadhAti tUSNIM vA |p6 bh.rgUNAma.NgirasAM tapasA tapyadhvam iti vedena kapAleSva.NgArAnadhyUhya madantIradhi/Srayati |c24 |p1 prakSAlitAyAM pAtryAM niSTaptopavAtAyAM pavitravatyAM piSTAni saMvapati devasya tvetyanudrutyAgnaye juSTaM saMvapAmIti yathAdevataM triryajuSA tUSNIM caturtham |p2 saMvapanvAcaM yacchati tAmabhivAsayanvis.rjate |p3 prokSaNIvatpiSTAnyutpUya praNItAbhiH saMyauti |p4 anyA vA yajuSotpUya yadi praNItA nAdhigacchet |p5 sruveNa praNItAbhya AdAya vedenopayamya samApo adbhiragmateti piSTeSvAnIyAdbhiH pari prajAtA iti taptAbhir anupariplAvya janayatyai tvA saMyaumIti saMyutya makhasya /Siro 'sIti piNDaM k.rtvA yathAbhAgaM vyAvartethAm iti vibhajya samau piNDau k.rtvA yathAdevatamabhim.r/SatIdamagnerityAgneyam / idam agnISomayor ity agnISomIyam |p6 idamahaM senAyA abhItvaryai mukhamapohAmIti vedena kapAlebhyo '.NgArAnapohya gharmo 'si vi/SvAyurityAgneyaM puroDA/SmaSTAsu kapAleSv adhi/Srayati |p7 evam uttaram uttareSu |p8 evamanupUrvANyevaiSvata UrdhvaM karmANi kriyante |c25 |p1 samAnajAtIyena karmaNaikaikamapavarjayati |p2 yAni vibhavanti sak.rttAni kriyante |p3 uru prathasvoru te yaj~NapatiH prathatAm iti puroDA/SaM prathayan sarvANi kapAlAnyabhiprathayati |p4 atu.NgamanapUpAk.rtiM kUrmasyeva pratik.rtima/Sva/SaphamAtraM karoti |p5 yAvantaM vA manyate |p6 taM na satrA p.rthuM karotIty eke |p7 tvacaM g.rhNISvetyadbhiH /SlakSNIkarotyanatikSArayan |p8 antaritaM rakSo 'ntaritA arAtaya iti sarvANi davIMSi triH paryagnik.rtvA devas tvA savitA /Srapayatv ity ulmukaiH paritapati |p9 agniste tanuvaM mAtidhAgiti darbhairabhijvalayati jvAlair vA |p10 avidahantaH /Srapayateti vAcaM vis.rjate |p11 AgnIdhro havIMSi su/S.rtAni karoti |p12 saM brahmaNA p.rcyasveti vedena puroDA/SesA.NgAraM bhasmAdhyUhati |p13 atra vA vAcaM vis.rjet |p14 a.NguliprakSAlanaM pAtrInirNejanaM colmukenAbhitapya sphyenAntarvedi tisro lekhA likhati prAcIrudIcIr vA |p15 tAsv asaMsyandayaMstrirninayati pratyagapavargamekatAya svAhety etaiH pratimantram |p16 ninIya vAbhitaped abhitapet |bApSS2 |c1 |p1 devasya tvA savituH prasava iti sphyamADhAyendrasya bAhurasi dakSiNa ity abhimantrya haraste mA pratigAmiti darbheNa saMm.rjyApareNAhavanIyaM yajamAnamAtrImaparimitAM vA prAcIM vediM karoti |p2 yathAsannAni havIMSi saMbhavedevaM tira/ScIm |p3 vedena vediM vividuH p.rthivIM sA paprathe p.rthivI pArthivAni / garbhaM bibharti bhuvaneSvantastato yaj~No jAyate vi/SvadAniriti purastAtstambayajuSo vedena vediM triH saMmArSTyupariSTAd vA |p4 pUrvArdhAdvedervit.rtIyade/SAtstambayajurharati |p5 p.rthivyai varmAsIti tatrodagagraM prAgagraM vA darbhaM nidhAya p.rthivi devayajanIti tasmin sphyena prah.rtyApahato 'raruH p.rthivyA iti sphyena sat.rNAn pAMsUnapAdAya vrajaM gaccha gosthAnam iti harati / varSatu te dyaur iti vediM pratyavekSate yajamAnaM vA |p6 badhAna deva savitar ity uttarataH purastAd vit.rtIyade/Sa udagdvipade 'parimite vA veder nivapati |p7 sa utkaraH |p8 araruste divaM mA skAniti nyuptamAgnIdhro '~NjalinAbhig.rhNAti |p9 evaM dvitIyaM t.rtIyaM ca harati |p10 tUSNIM caturthaM haran sarvaM darbha/SeSaM harati |c2 |p1 apArarumadevayajanaM p.rthivyA iti dvitIye praharaNo 'rarurdyAM mA paptaditi t.rtIye / apahato 'raruH p.rthivyai devayajanyA iti dvitIye 'pAdAno 'pahato 'raruH p.rthivyA adevayajana iti t.rtIye |p2 avabADhaM rakSa iti dvitIye nivapana AgnIdhro 'bhig.rhNAty avabADho 'gha/SaMsa iti t.rtIye 'vabADhA yAtudhAnA iti caturthe |p3 drapsaste dyAM mA skAniti khaniM pratyavekSya sphyena vediM parig.rhNAti vasavastvA parig.rhNantu gAyatreNa chandaseti dakSiNato rudrA iti pa/ScAd AdityA ity uttarataH |p4 apArarumadevayajanaM p.rthivyA adevayajano jahIti sphyenottamAM tvacamuddhanti |p5 samuddhatasyAgnIdhra utkare trirnivapati |p6 imAM narAH k.rNuta vedimeta devebhyo juSTAmadityA upasthe / imAM devA ajuSanta vi/Sve rAyaspoSA yajamAnaM vi/Santv iti saMpreSyati |p7 devasya savituH sava iti khanati dvya.NgulAM trya.NgulAM catura.NgulAM yAvatpArSNyAH /SuklaM tAvatIM p.rthamAtrIM rathavartamamAtrIM sItAmAtrIM prAde/SamAtrIM vA purISavatIm |p8 naitA mAtrA atikhanati |p9 dakSiNato varSIyasIM prAkpravaNAM prAgudakpravaNAM vA |c3 |p1 prA~Ncau vedyaMsAvunnayati pratIcI /SroNI |p2 purastAdaMhIyasI pa/ScAtprathIyasI madhye saMnatatarA bhavati |p3 yanmUlamati/Sete sphyena tacchinatti na nakhena |p4 yatpurISamati/Seta utkare tannivapati |p5 AhAryapurISAM pa/SukAmasya kuryAt |p6 yat prAk khananAt tat k.rtvA yadAharettanmantreNa khanet |p7 brahmannuttaraM parigrAhaM parigrahISyAmIti brahmANam Amantrya sphyena vediM parig.rhNAty .rtam asIti dakSiNataH / .rtasadanam asIti pa/ScAt / .rta/SrIr asIty uttarataH |p8 viparItau parigrAhAv eke samAmananti |p9 dhA asi svadhA asIti pratIcIM vediM sphyena yoyupyate |p10 udAdAya p.rthivIM jIradAnur iti vedim anuvIkSate |p11 pa/ScArdhe vedervit.rtIyade/Se sphyaM tirya~NcaM stabdhvA saMpreSyati prokSaNIrAsAdayedhmAbarhirupasAdaya sruvaM ca sruca/S ca saMm.rDDhi patnIM saMnahyAjyenodehIti |p12 api vA na saMpraiSaM brUyAt |p13 prokSaNIrabhipUryoda~NcaM sphyamapohya dakSiNena sphyamasaMsp.rSTA upaninIya sphyasya vartmansAdayaty.rtasadhastheti dveSyaM manasA dhyAyan |p14 /Satabh.rSTir asi vAnaspatyo dviSato vadha iti purastAt pratya~Ncam utkare sphyamudasyati dveSyaM manasA dhyAyan |p15 nAnavanijya hastau pAtrANi parAhanti |p16 hastAvavanijya sphyaM prakSAlayatyagramapratim.r/San |p17 uttareNAhavanIyaM prAgagramidhmAbarhirupasAdayati dakSiNamidhmamuttaraM barhiH |c4 |p1 patnIsaMnahanam eke pUrvaM samAmananti sruksaMmArjanam eke |p2 gh.rtAcIretAgnirvo hvayati devayajyAyA iti sruca AdAya pratyuSTaM rakSaH pratyuSTA arAtaya ity AhavanIye gArhapatye vA pratitapyAni/SitA stha sapatnakSayaNIrityabhimantrya vedAgrANi prativibhajyAprativibhajya vA taiH srucaH saMmArSTi prAcIrudIcIrvottAnA dhArayamANaH |p3 upabh.rtamevodIcInam ity eke |p4 goSThaM mA nirm.rkSam iti sruvamagrairantarato 'bhyAkAraM sarvato bilamabhisamAhAram / mUlairdaNDam |p5 vAcaM prANam iti juhUmagrairantarato 'bhyAkAraM prAcIM madhyair bAhyataH pratIcIm / mUlair daNDam |p6 cakSuH /Srotram ityupabh.rtam udIcImagrairantarato 'bhyAkAraM pratIcIM madhyair bAhyataH prAcIm / mUlair daNDam |p7 prajAM yonim iti yathA sruvam evaM dhruvAm |p8 rUpaM varNaM pa/SUnAM mA nirm.rkSaM vAji tvA sapatnasAhaM saMmArjmIti prA/SitraharaNaM tUSNIM vA |p9 na saMm.rSTAnyasaMm.rSTaiH saMspar/Sayati |p10 agnervastejiSThena tejasA niSTapAmIti punaH pratitapya prokSyAgreNotkaraM darbheSu sAdayati jaghanena vA |p11 sruksaMmArjanAny adbhiH saMspar/Sya |c5 |p1 divaH /SilpamavatataM p.rthivyAH kakubhiH /SritaM tena vayaM sahasraval/Sena sapatnaM nA/SayAmasi svAhety agnau praharati yasmin pratitapaty utkare vA nyasyati |p2 A/SAsAnA saumanasamityapareNa gArhapatyamUrdhvaj~NumAsInAM patnIM saMnahyati tiSThantIM vA |p3 vAcayatIty eke |p4 mau~Njena dAmnAnyatarataH pA/Sena yoktreNa vAbhyantaraM vAsasaH |p5 na vAso 'bhisaMnahyati / abhisaMnahyatItiy eke |p6 uttareNa nAbhiM niSTarkyaM granthiM k.rtvA pradakSiNaM paryUhya dakSiNena nAbhimavasthApyopotthAyAgne g.rhapata upa mA hvayasveti gArhapatyam upatiSThate |p7 devAnAM patnIrupa mA hvayadhvaM patni patnyeSa te loko namaste astu mA mA hiMsIriti devapatnIrupatiSThate |p8 tasmAdde/SAdapakramya suprajasastvA vayam iti dakSiNata udIcyupavi/Sati |p9 indrANIvAvidhavA bhUyAsamaditiriva suputrA / asthUri tvA gArhapatyopaniSade suprajAs tvAyeti japati |p10 yuktA me yaj~NamanvAsAtA iti yajamAnaH sampreSyati |p11 bahvAjyAbhyAM dar/SapUrNamAsAbhyAM yajata iti vij~NAyate |c6 |p1 pUSA te bilaM viSyatviti sarpirdhAnasya bilamapAvartya dakSiNAgnAvAjyaM vilApyAditirasyacchidrapattretyAjyasthAlImAdAya mahInAM payo 'syoSadhInAM rasatasya te 'kSIyamANasya nirvapAmi devayajyAyA iti tasyAM pavitrAntarhitAyAm AjyaM nirupyedaM viSNurvicakrama iti dakSiNAgnAvadhi/SrityeSe tveti dakSiNArdhe gArhapatyasyAdhi/Srityorje tvetyapAdAya vedenopayamya patnyA upaharati |p2 tatsA nimIlya vIkSyAnucchUsantyavekSate mahInAM payo 'sIti |p3 tejo 'sItyuttarArdhe gArhaptyasyAdhi/Srayati |p4 patnyabhAve tejaAdi lupyate gArhapatye 'dhi/SrayaNam |p5 tejase tvetyapAdAya tejo 'si tejo 'nuprehIti harati / agniste tejo mA vinaidityAhavanIye 'dhi/SrityAgner jihvAsIti sphyasya vartman sAdayati |p6 Ajyamasi satyamasIty adhvaryur yajamAna/S ca nimIlya vIkSyAnucchUsantAvAjyamavekSete |p7 athainadudagagrAbhyAM pavitrAbhyAM punarAhAram utpunAti |c7 |p1 /Sukram asIti prathamaM jyotir asIti dvitIyaM tejo 'sIti t.rtIyam |p2 pUrvavadAjyaliptAbhyAM prokSaNIrutpUyAniSkAsinA sruveNa vedamupabh.rtaM k.rtvAntarvedyAjyAni g.rhNAti |p3 samaMbilaM dhArayamANo juhvAM madhyade/Sa upabh.rti bhUmau pratiSThitAyAM dhruvAyAm |p4 caturjuhvAmaSTAvupabh.rti caturdhruvAyAm |p5 pa/SukAmasya vA pa~Ncag.rhItaM dhruvAyAM yathAprak.rtItarayoH |p6 da/Sag.rhItamupabh.rti pa~Ncag.rhItamitarayor ity eke |p7 bhUyo juhvAmalpIya upabh.rti bhUyiSThaM dhruvAyAm |p8 /SukraM tvA /SukrAyAm iti tribhiH pa~NcAnAM tvA vAtAnAm iti ca dvAbhyAM juhvAM catuH pa~Ncak.rtvo vA pratimantram |p9 pa~NcAnAM tvA di/SAM pa~NcAnAM tvA pa~NcajanAnAM pa~NcAnAM tvA salilAnAM dhartrAya g.rhNAmi paNcAnAM tvA p.rSThAnAM dhartrAy g.rhNAmi dhAmAsi priyaM devAnAm anAdh.rSTaM devayajanaM devavItaye tvA g.rhNAmIti carostvA pa~Ncabilasyeti ca pa~Ncabhirupabh.rtyaSTak.rtvo da/Sak.rtvo vA pratimantram |p10 /SeSeNa dhruvAyAM catuH pa~Ncak.rtvo vA pratimantram |p11 notkara AjyAni sAdayati |p12 nAntarvedi g.rhItasya pratIcInaM haranti |c8 |p1 pUrvavatprokSaNIrabhimantrya brahmANamAmantrya visrasyedhmaM k.rSNo 'syAkhareSTha iti triH prokSati / vedirasIti trir vediM barhirasIti trir barhiH / antarvedi purogranthi barhirAsAdya dive tvetyagraM prokSatyantarikSAya tveti madhyaM p.rthivyai tveti mUlam |p2 srucyagrANyupapAyya mUlAnyupapAyayati |p3 poSAya tveti sahasrucA purastAt pratya~NcaM granthiM pratyukSya prokSaNI/SeSaM svadhA pit.rbhya iti dakSiNAyai /SroNerottarasyAH saMtataM ninIya pUSA te granthiM viSyatviti granthiM visraMsayati |p4 pA~NcamudgUDhaM pratya~Ncam Ayacchati |p5 viSNo stUpo 'sIti karSann ivAhavanIyaM prati prastaramapAdatte nodyauti na prayauti na pratiyauti na vikSipati na pramArSTi na pratimArSTi nAnumArSTi |p6 ayaM prANa/ScApAna/Sca yajamAnam apigacchatAm / yaj~Ne hyabhUtAM potArau pavitre havya/Sodhane / yajamAne prANApAnau dadhAmIti tasmin pavitre apis.rjya prANApAnAbhyAM tvA satanuM karomIti yajamAnAya prayacchati / yajamAno brahmaNe |p7 brahmA prastaraM dhArayati yajamAno vA |c9 |p1 darbhairvedimantardhAya dakSiNataH saMnahanaM st.rNAtyakSNayA vA |p2 UrNAmradasaM tvA st.rNAmIti barhiSA vediM st.rNAti bahulamanatid.r/SyaM prAgapavargaM pratyagapavargaM vA tridhAtu pa~NcadhAtu vA |p3 agrairmUlAnyabhicchAdayati |p4 dhAtaudhAtau mantramAvartayati |p5 prastarapANiH saMsp.rSTAnparidhInparidadhAti gandharvo 'si vi/SvAvasurityetaiH pratimantramudagagraM madhyamaM prAgagrAvitarau |p6 AhavanIyamabhyagraM dakSiNamavAgramuttaram |p7 sUryastvA purastAtpAtv ity AhavanIyamabhimantryoparyAhavanIye prastaraM dhArayannagniM kalpayati |p8 anUyAjArthe prAcI ulmuke udUhatIti vAjasaneyakam |p9 madhyamaM paridhimupasp.r/Syordhve AghArasamidhAvAdadhAti |p10 vItihotraM tvA kava iti dakSiNAM samidasyAyuSe tvetyuttarAm |p11 tUSNIM vA |p12 samAvanantargarbhau darbhau vidh.rtI kurute |p13 vi/So yantre stha ity antarvedyudagagre nidhAya vasUnAM rudrANAm AdityAnAM sadasi sIdeti tayoH prastaramatyAdadhAti |p14 abhih.rtatarANi prastaramUlAni barhirmUlebhyaH |p15 juhUrasi gh.rtAcItyetaiH pratimantramanUcIrasaMsp.rSTAH srucaH prastare sAdayati |c10 |p1 api vA juhUmeva prastare |p2 samaM mUlairjuhvA daNDaM karoti / uttareNa juhUmupabh.rtaM pratik.rSTatarAmivAdhastAdvidh.rtyoH / uttareNopabh.rtaM dhruvAM pratik.rSTatarAmivopariSTAdvidh.rtyoH |p3 .rSabho 'si /Sakvaro gh.rtAcInAM sUnuH priyeNa nAmnA priye sadasi sIdeti dakSiNena juhUM sruvaM sAdayaty uttareNottareNa vA dhruvAm |p4 etA asadanniti sruvo 'bhimantrya viSNUni stha vaiSNavAni dhAmAni stha prAjApatyAnItyAjyAni kapAlavatpuroDA/SAda.NgArAnapohya sUrya jyotirvibhAhi mahata indriyAyety abhimantryApyAyataM gh.rtayoniragnirhavyAnumanyatAm / khama.NkSva tvacama.NkSva surUpaM tvA vasuvidaM pa/SUnAM tejasAgnaye juSTam abhighArayAmIty AgneyaM puroDA/Sam abhighArayati tUSNIm uttaram |p5 yasta AtmA pa/SuSu praviSTo devAnAM viSThAmanu yo vitasthe / AtmanvAnsoma gh.rtavAnhi bhUtvA devAngaccha suvarvinda yajamAnAya mahyamiti prAtardoham |p6 syonaM te sadanaM karomi gh.rtasya dhArayA su/SevaM kalpayAmi ta iti pAtryAmupastIryArdraH prathasnurbhuvanasya gopAH /S.rta utsnAti janitA matInAmityaparyAvartayanpuroDA/SamudvAsya |c11 |p1 devena bhasma pram.rjya tasmin sIdAm.rte pratitiSTha vrIhINAM medha sumanasyamAna iti pAtryAM pratiSThApayati |p2 tUSNIM yavamayam |p3 irA bhUtiH p.rthivyai raso motkramIditi sruveNa kapAlAni pratyajya devastvA savitA madhvAnaktviti sruveNa puroDA/Sam anakti svaktamakUrmap.rSantamaparivargamaNikASam |p4 upariSTAdabhyajyAdhastAdupAnakti |p5 caturhotrA paurNamAsyAM havIMSyAsAdayetpa~NcahotrAmAvAsyAyAm |p6 priyeNa namnA priyaM sada AsIdeti yadanyaddhavirdAr/SapUrNamAsikebhyastadetenAsAdayediti vij~NAyate |p7 apareNa srucaH puroDA/SAvAsAdayati |p8 uttarau dohau |p9 api vA madhye vedyAH sAMnAyyakumbhyau saMdadhAti pUrvaM /S.rtamaparaM dadhi / athaine vyudUhati dakSiNasyAM /SroNyAM /S.rtamAsAdayatyuttarasyAM dadhi |p10 ayaM vedaH p.rthivImanvavindadguhA satIM gahane gahvareSu / sa vindatu yajamAnAya lokamacchidraM yaj~NaM bhUrikarmA karotv ity agreNottareNa vA dhruvAM vedaM nidhAya vedyantAnparistIrya hot.rSadanaM kalpayitvA sAmidhenIbhyaH pratipadyate |c12 |p1 agnaye samidhyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyati samidhyamAnAyAnubrUhIti vA |p2 pa~Ncada/Sa sAmidhenIr anvAha |p3 trIMst.rcAn ity uktam |p4 praNavepraNave samidhamAdadhAti |p5 sAmidhenIviv.rddhau kASThAni vivardhante / pratihrasamAnAsu prak.rtivat |p6 samiddho agna Ahutetyabhij~NAyaikAmanUyAjasamidhamava/SiSya sarvamidhma/SeSamabhyAdadhAti paridhAnIyAyAM vA |p7 vedenAgniM trirupavAjya sruveNa dhruvAyA AjyamAdAya vedenopayamyAsIna uttaraM paridhisaMdhimanvavah.rtya prajApatiM manasA dhyAyandakSiNAprA~Ncam.rjuM saMtataM jyotiSmatyAghAramAghArayansarvANIdhmakASThAni saMspar/Sayati |p8 AghArayorvadaty.rjU prA~Ncau hotavyau tirya~Ncau vA vyatiSaktAvavyatiSaktau vA |p9 sruveNAjyasthAlyA AjyamAdAyApyAyatAM dhruvA gh.rtenety avadAyAvadAya dhruvAmApyAyayatIti sArvatrikam |p10 agnIt paridhIM/S cAgniM ca tristriH saMm.rDDhIti saMpreSyati |c13 |p1 idhmasaMnahanaiH sahasphyair .rtesphyair vAgnIdhro 'nuparikrAmaM paridhInyathAparidhitamanvagraM tristriH saMm.rjyAgne vAjajidvAjaM tvA sariSyantaM vAjaM jeSyantaM vAjinaM vAjajitaM vAjajityAyai saMmArjmyagnimannAdamannAdyAyeti triragniM prA~Ncam |p2 bhuvanamasItyagreNa dhruvAM juhUM vA~NjaliM k.rtvA juhvehIti juhUmAdatta upabh.rdehItyupabh.rtam |p3 suyame me adya gh.rtAcI bhUyAstaM svAv.rtau sUpAv.rtAvityupabh.rti juhUmatyAdadhAti |p4 mukhato 'bhih.rtya mukhata upAvaharati |p5 sarvatraivamatyAdhAnopAvaharaNe bhavataH |p6 na ca saM/Si~Njayati nAbhide/Se ca srucau dhArayati |p7 agnAviSNU mA vAmavakramiSamityagreNa sruco 'pareNa madhyamaM paridhimanavakrAmaM prastaraM dakSiNena padA dakSiNAtikrAmaty udak savyena |p8 etadvA viparItam |p9 viSNo sthAnam asIty avatiSThate |p10 antarvedi dakSiNaH pAdo bhavatyavaghraH savyaH |p11 athordhvastiSThandakSiNaM paridhisaMdhimanvavah.rtya |c14 |p1 samArabhyordhvo adhvara iti prA~Ncamuda~Ncam.rjuM saMtataM jyotiSmatyAghAramAghArayansarvANIdhmakASThAni saMspar/Sayati |p2 yaM kAmayeta pramAyukaH syAd iti jihmaM tasyety uktam |p3 UrdhvamAghArya vicchindyAddveSyasya |p4 vy.rSaNvA |p5 nya~NcaM v.rSTikAmasya |p6 dveSyasyety eke |p7 UrdhvamAghAraM svargakAmasya bhUyiSThamAhutInAM juhuyAt |p8 api vA nAghArayetpUrvArdhe madhye pa/ScArdhe vA juhuyAt |p9 hutvAbhiprANiti |p10 b.rhadbhA iti srucamudg.rhya pAhi mAgne du/ScaritAdA mA sucarite bhajetyasaMspar/Sayan srucau pratyAkrAmati |p11 ete evAkramaNapratyAkramaNe mantravatI bhavataH |p12 makhasya /Siro 'sIti juhvA dhruvAM dvis trir vA samanakti |p13 unnItaM rAya iti sruveNa dhruvAyA AjyamAdAya suvIrAya svAheti juhUmabhighArya juhvo 'pAdAya yaj~Nena yaj~NaH saMtata iti dhruvAM pratyabhighAryAyatane srucau sAdayitvA |c15 |p1 ka idamadhvaryur bhaviSyati sa idamadhvaryur bhaviSyati yaj~No yaj~Nasya vAgArtvijyaM karotu mana ArtvijyaM karotu vAcaM prapadye bhUrbhuvaH suvar viSNo sthAne tiSThAmItIdhmasaMnahanAni sphya upasaMg.rhya vedyA/Sca t.rNamavyantamAdAyottarataH pravarAyAvatiSThete pUrvo 'dhvaryur apara AgnIdhraH |p2 idhmasaMnahanAnyAgnIdhro 'nvArabhya ka idamagnIdbhaviSyati sa idamagnIdbhaviSyatIti mantraM saMnamati |p3 brahman pravarAyA/SrAvayiSyAmIti brahmANam AmantryA/SrAvayo /SrAvaya /SrAvayomA/SrAvayeti vA/SrAvayati |p4 astu /SrauSaD ity AgnIdhro 'pareNotkaraM dakSiNAmukhastiSThansphyaM saMmArgAM/Sca dhArayan pratyA/SrAvayati |p5 AgnIdhre some |p6 sarvatraivamA/SrutapratyA/Srute bhavataH |c16 |p1 anapavyAharantaH pracaranti |p2 A/SrAvayiSyannAnyadA/SrAvaNAdbrUyAdA/SrAvite nAnyadAgnIdhraH pratyA/SrAvaNAt / pratyA/SrAvite nAnyadadhvaryur yajeti vacanAdyajetyukte hotA nAnyadvaSaTkArAt |p3 yadyanyadbrUyAtpunarevA/SrAvayet |p4 vyAh.rtIr vA japet |p5 Urdhvaj~NumAsInaM hotAraM v.rNIte 'gnirdevo hotA devAn yakSad vidvAM/S cikitvAn manuSvad bharatavad amuvad amuvad iti yathArSeyo yajamAnaH |p6 trInyatharSi mantrak.rto v.rNIte |p7 api vaikaM dvau trIn pa~Nca |p8 na caturo v.rNIte na pa~NcAtiprav.rNIte |p9 ita UrdhvAnadhvaryurv.rNIte 'muto 'rvAco hotA |p10 purohitasya pravareNa rAjA prav.rNIte |p11 brahmaNvad A ca vakSad brAhmaNA asya yaj~Nasya prAvitAra iti pravara/SeSam Aha |p12 api vA nArSeyaM v.rNIte / manuvadityeva brUyAt |p13 sIdati hotA |p14 hotur upAM/Su nAma g.rhNAti mAnuSa ity uccaiH |p15 vedyAM t.rNamapis.rjati |c17 |p1 gh.rtavati /Sabde juhUpabh.rtAvAdAya dakSiNA sak.rdatikrAnto 'pareNAghArasaMbhedaM pa~Nca prayAjAnprAco yajati |p2 pratidi/SaM vA samidhaH purastAttanUnapAtaM dakSiNata iDaH pa/ScAdbarhiruttarataH svAhAkAraM madhye |p3 sarvAnvaikadhyam |p4 A/SrAvamA/SrAvaM pratyA/SrAvite samidho yajeti prathamaM saMpreSyati / yaja yajetItarAn |p5 yaM kAmayetAbhitaraM vasIyAnsyAdity abhikrAmaM tasya juhuyAdavataraM pApIyAniti pratikrAmaM na vasIyAnna pApIyAniti samAnatra tiSThan |p6 trIniSTvArdhamaupabh.rtasya juhvAmAnIyottarAviSTvA pratyAkramya /SeSeNa dhruvAmabhighAryAnupUrvaM havIMSyabhighArayatyupabh.rtamantataH |p7 na havIMSyabhighArayeddveSyasya / Ayatane srucau sAdayati |c18 |p1 AgneyaH saumya/ScAjyahaviSAvAjyabhAgau caturg.rhItAbhyAm |p2 jamadagnInAM tu pa~NcAvattamapyajAmadagnyo jAmadagnyamAmantrya pa~NcAvattaM kurvIta sarvatra |p3 avadyannamuSmA anubrUhIti puro'nuvAkyAM saMpreSyati / avadAyAvadAya sruveNa prastarabarhiH samajya juhUpabh.rtAvAdAya dakSiNAtikramyA/SrAvya pratyA/SrAvite 'muM yajeti yAjyAmiti sArvatrikam |p4 uttarArdhapUrvArdhe 'gnaye juhoti |p5 dakSiNArdhapUrvArdhe somAya samaM pUrveNa |p6 ubhe jyotiSmati |p7 pUrvamAjyabhAgaM prati srucAvAtte na nidadhAtyA sviSTak.rtaH |p8 AjyabhAgAvantareNetarA AhutIr juhoti |p9 pratyAkramya juhvAmupastIrya mA bhermA saMvikthA mA tvA hiMsiSaM mA te tejo 'pakramIt / bharatamuddharemanuSi~NcAvadAnAni te pratyavadAsyAmi / namaste astu mA mA hiMsIrityAgneyasya puroDA/Sasya madhyAda.NguSThaparvamAtramavadAnaM tirIcInamavadyati / pUrvArdhAddvitIyamanUcInaM caturavattinaH / pa/ScArdhAtt.rtIyaM pa~NcAvattinaH |p10 asaMbhindanmAMsasaMhitAbhyAma.NgulIbhyAma.NguSThena ca puroDA/SasyAvadyati |c19 |p1 sruveNAjyasAMnAyyayoH |p2 AnujAvarasya pUrvArdhAtprathamamavadAnamavadAya pUrvArdhe sruco nidadhyAt / madhyAdaparamavadAya pa/ScArdhe srucaH |p3 pUrvaprathamAnyavadyejjyeSThasya jyaiSThineyasya yo vA gata/SrIH syAt |p4 aparaprathamAni kaniSThasya kAniSThineyasya yo vAnujAvaro yo vA bubhUSet |p5 atha yadi purohitaH purodhAkAmo vA yajeta pUrvArdhAtprathamamavadAnamavadAya pUrvArdhe sruco nidhAya pUrvArdhe 'nger juhuyAt |p6 avadAnAnyabhighArya yadavadAnAni te 'vadyanvilomAkArSamAtmanaH / Ajyena pratyanajmyenattatta ApyAyatAM punariti haviH pratyabhighAryAgnaye 'nubrUhyagniM yajeti saMpraiSau |p7 AjyaM pra/ScotyApidadhadivAprakSiNan hutvAjyenAnvava/Scotayati |p8 AghArasaMbhedenAhutIH pratipAdayati |p9 srucyamAghAramabhijuhoti pUrvAMpUrvAM saMhitAm |p10 yaM dviSyAttaM vy.rSanmanasAhutIrjuhuyAt |p11 yadA vItArcirlelAyatIvAgnirathAhutIrjuhoti |p12 AjyahavirupAM/SuyAjaH paurNamAsyAmeva bhavati vaiSNavo 'gnISomIyaH prAjApatyo vA |p13 pradhAnamevopAM/Su |p14 viSNuM bubhUSan yajeta |c20 |p1 agnISomau bhrAt.rvyavAn |p2 AgneyavaduttarairhavirbhiryathAdevataM pracarati |p3 samavadAya dohAbhyAm |p4 dadhno 'vadAya /S.rtasyAvadyatyetadvA viparItam / sarvANi dravANi sru.Nmukhena juhoti |p5 sruveNa pArvaNau homau // .rSabhaM vAjinaM vayaM pUrNamAsaM yajAmahe / sa no dohatAM suvIryaM rAyaspoSaM sahasriNam / prANAya surAdhase pUrNamAsAya svAheti paurNamAsyAm // amAvAsyA subhagA su/SevA dhenur iva bhUya ApyAyamAnA / sA no dohatAM suvIryaM rAyaspoSaM sahasriNam / apAnAya surAdhase 'mAvAsyAyai svAhetyamAvAsyAyAm |p6 nAriSThAnhomA~Njuhoti da/Sa te tanuvo yaj~Na yaj~NiyAstAH prINAtu yajamAno gh.rtena / nAriSThayoH {F pra/SiSamIDamAno} {TBbs pra/S/iSam/IDamAnaH /} {BI prA/SiSamIDamAno} devAnAM daivye 'pi yajamAno 'm.rto 'bhUt / yaM vAM devA akalpayannUrjo bhAgaM /SatakratU / etadvAM tena prINAti tena t.rpyatamaMhahau // ahaM devAnAM suk.rtAmasmi loke mamedamiSTaM na mithurbhavAti / ahaM nAriSThAvanuyajAmi vidvAnyadAbhyAmindro adadhAdbhAgadheyam // adAras.rdbhavata deva somAsminyaj~Ne maruto m.rDatA naH / mA no vidadabhibhAmo a/SastirmA no vidadv.rjanA dveSyA yA |c21 |p1 brahma pratiSThA manaso brahma vAco brahma yaj~NAnAM haviSAmAjyasya / atiriktaM karmaNo yac ca hInaM yaj~NaH parvANi pratiranneti kalpayan / svAhAk.rtAhutir etu devAn // saM te manasA manaH saM prANe prANaM dadhAmi te saM vyAne samapAnaM dadhAmi te / parig.rhya yajamAno 'm.rto 'bhUcchaM na edhi dvipade /SaM catuSpade svAhety etaiH pratimantram |p2 eSa upahomAnAM kAlo 'nantaraM vA pradhAnAtprAgvA samiSTayajuSaH |p3 juhvAmupastIrya sarveSAM haviSAmuttarArdhAtsak.rtsak.rtsviSTak.rte 'vadyati / dviH pa~NcAvattinaH |p4 daivatasauviSTak.rtaiDacAturdhAkAraNikAnAmuttaramuttaraM jyAyaH |p5 dvirabhighArya na haviH pratyabhighArayati |p6 agnaye sviSTak.rte 'nubrUhyagniM sviSTak.rtaM yajeti saMpraiSau / uttarArdhapUrvArdhe juhoty asaMsaktAm itarAbhir AhutIbhiH |p7 pratyAkramya juhvAmapa AnIya vai/SvAnare haviridaM juhomi sAhasramutsaM /SatadhArametam / sa naH pitaraM pitAmahaM prapitAmahaM svarge loke pinvamAno bibhartu svAhety antaHparidhi ninayati ninayati |bApSS3 |c1 |p1 iDAm eke pUrvaM samAmananti prA/Sitram eke |p2 AgneyaM puroDA/SaM prA~NcaM tirya~NcaM vA virujyA.NguSThenopamadhyamayA cA.NgulyA vyUhya madhyAtprA/Sitramavadyati yavamAtraM pippalamAtraM vAjyAyo yavamAtrAdAvyAdhAtk.rtyatAmidam / mA rUrupAma yaj~Nasya /SuddhaM sviSTam idaM havir iti |p3 evam uttarasyAvadyati |p4 upastIrya nAbhighArayatyetadvA viparItam / api vopast.rNAtyabhi ca ghArayati |p5 atraivAsya pariharaNaprA/Sanam eke samAmananti |p6 iDApAtra upastIrya sarvebhyo havirbhya iDAM samavadyati caturavattAM pa~NcAvattAM vA |p7 manunA d.rSTAM gh.rtapadIM mitrAvaruNasamIritAm / dakSiNArdhAdasaMbhindannavadyAmyekatomukhAmityAgneyasya puroDA/Sasya dakSiNArdhAtprathamamavadAnamavadyati |p8 saMbhedAddvitIyam |p9 pUrvArdhAcca yajamAnabhAgamaNumiva dIrgham |p10 tamAjyena saMtarpya dhruvAyA upohati |p11 api vA dakSiNArdhAdavadAya yajamAnabhAgamatha saMbhedAt |p12 evamuttarasyAvadyati |c2 |p1 abhighAryeDAM hotre pradAya dakSiNena hotAram atikrAmatyanuts.rjan |p2 hoteDayAdhvaryuM parig.rhNAti |p3 api vA prAcImiDAmapohya dakSiNata AsInaH sruveNa hotur a.NguliparvaNI anakti |p4 aparama.NktvA pUrvametadvA viparItam |p5 upas.rSTodakAya purastAtpratya.N.NAsIna iDAyA hotur haste 'vAntareDAm avadyati |p6 adhvaryuH prathamamavadAnamavadyati svayaM hotottaram / etadvA viparItam |p7 lepAdupastaraNAbhighAraNe bhavataH |p8 dvirabhighArayetpa~NcAvattinaH / upahUyamAnAmanvArabhete adhvaryuryajamAna/Sca / daivyA adhvaryava upahUtA ity abhij~NAyopahUtaH pa/SumAnasAnItyadhvaryurjapati / upahUto 'yaM yajamAna ity abhij~NAyaitameva mantraM yajamAnaH |p9 upahUtAyAmagreNAhavanIyaM brahmaNe prA/SitraM pariharati |p10 tasminprA/Site hotAvAntareDAM prA/SnAti vAcaspataye tvA hutaM prA/SnAmi sadaspataye tvA hutaM prA/SnAmIti |p11 prA/SitAyAmiDe bhAgaM juSasva no jinva gA jinvArvataH / tasyAste bhakSivANaH syAma sarvAtmAnaH sarvagaNA iti yajamAnapa~NcamA iDAM prA/Sya |c3 |p1 vAgyatA Asata A mArjanAt |p2 mano jyotirjuSAtAmityadbhir antarvedi prastare mArjayitvAgneyaM puroDA/SaM caturdhAk.rtvA barhiSadaM karoti barhiSadaM vA k.rtvA caturdhAkaroti |p3 taM yajamAno vyAdi/SatIdaM brahmaNa idaM hoturidamadhvaryoridamagnIdha iti |p4 agnItprathamAnhot.rprathamAnvA |p5 idaM yajamAnasyetyadhvaryur yajamAnabhAgaM nirdi/Sya sthaviSThamagnIdhe SaDavattaM saMpAdayati |p6 sak.rdupastIrya dvirAdadhadupastIrya dvirabhighArayati |p7 api vA dvirupast.rnAti dvirAdadhAti dvirabhighArayati |p8 agnerAgnIdhramasyagneH /SAmitramasi namaste astu mA mA hiMsIrityAgnIdhro bhakSayati |p9 vedena brahmayajamAnabhAgau pariharati |p10 p.rthak pAtrAbhyAm itarayoH |p11 p.rthivyai bhAgo 'sIti hotA bhakSayatyantarikSasya bhAgo 'sIty adhvaryur divo bhAgo 'sIti brahmA |p12 dakSiNAgnAvanvAhAryaM mahAntamaparimitamodanaM pacati |p13 kSIre bhavatIty eke |p14 tamabhighAryAnabhighArya vodvAsyAntarvedyAsAdya |c4 |p1 dakSiNasadbhya upahartavA iti saMpreSyati |p2 ye brAhmaNA uttaratastAnyajamAna Aha dakSinAta eteti |p3 tebhyo 'nvAhAryaM dadAti brAhmaNA ayaM va odana iti |p4 pratig.rhIta uttarataH parIteti saMpreSyati |p5 haviH/SeSAnudvAsyApis.rjyolmuke brahmanprasthAsyAmaH samidhamAdhAyAgnItparidhIM/ScAgniM ca sak.rtsak.rtsaMm.rDDhIti saMpreSyati |p6 anuj~NAto brahmaNAgnIdhraH samidhamAdadhAty eSA te agne samittayA vardhasva cA ca pyAyasva vardhatAM ca te yaj~NapatirA ca pyAyatAM vardhiSImahi ca vayamA ca pyAyiSImahi svAheti |p7 pUrvavatparidhInsak.rtsak.rtsaMm.rjyAgne vAjajidvAjaM tvA sas.rvAMsaM vAjaM jigivAMsaM vAjinaM vAjajitaM vAjajityAyai saMmArjmyagnimannAdamannAdyAyeti sak.rdagniM prA~Ncam |p8 idhmasaMnahanAnyadbhiH saMspar/Sya yo bhUtAnAmadhipatI rudrastanticaro v.rSA / pa/SUnasmAkaM mA hiMsIretadastu hutaM tava svAhetyagnau praharatyutkare vA nyasyati /SAlAyAM balajAyAM parogoSThe parogavyUtau vA |c5 |p1 aupabh.rtaM juhvAmAnIya juhUpabh.rtAv AdAya dakSiNA sak.rdatikrAnto 'greNAghArasaMbhedaM pratIcas trIn anUyAjAn yajaty A/SrAvamA/SrAvaM pratyA/SrAvite devAnyajeti prathamaM saMpreSyati / yaja yajetItarau |p2 pUrvArdhe prathamaM samidhi juhoti madhye dvitIyaM prA~Ncam uttamaM saMsthApayannitarAvanusaMbhidya |p3 pratyAkramyAyatane srucau sAdayitvA vAjavatIbhyAM vyUhati |p4 vAjasya mA prasaveneti dakSiNena hastenottAnena saprastarAM juhUmudyacchati / athA sapatnAniti savyenopabh.rtaM niyacchati |p5 udgrAbhaM ceti juhUmudyacchati nigrAbhaM cetyupabh.rtaM niyacchati |p6 brahma devA avIv.rdhanniti prAcIM juhUM prohati |p7 athA sapatnAniti savyenopabh.rtaM pratIcIM bahirvedi nirasitvA prokSyainAmabhyudAh.rtya juhvA paridhInanakti vasubhyastveti madhyamaM rudrebhyastveti dakSiNamAdityebhyastvetyuttaram |p8 na prastare juhUM sAdayati |p9 saMjAnAthAM dyAvAp.rthivI mitrAvaruNau tvA v.rSTyAvatAmiti vidh.rtIbhyAM prastaramapAdAya barhiSi vidh.rtI apis.rjya srukSu prastaramanakti |c6 |p1 aktaM rihANA iti juhvAmagram / prajAM yonimityupabh.rti madhyam / ApyAyantAmApa oSadhaya iti dhruvAyAM mUlam / evaM triH |p2 api vA divya.NkSveti juhvAmagram / antarikSe '.NkSvetyupabh.rti madhyam / p.rthivyAma.NkSveti dhruvAyAM mUlam |p3 evaM punaH |p4 athAparam / p.rthivyai tveti dhruvAyAM mUlamantarikSAya tvetyupabh.rti madhyaM dive tveti juhvAmagram |p5 AyuSe tvetyaktasya t.rNamapAdAya praj~NAtaM nidhAya dakSiNottarAbhyAM pANIbhyAM prastaraM g.rhItvA juhvAM pratiSThApyAsIna A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatISitA daivyA hotAro bhadravAcyAya preSito mAnuSaH sUktavAkAya sUktA brUhIti |p6 anUcyamAne sUktavAke marutAM p.rSataya stheti saha /SAkhayA prastaramAhavanIye praharati |p7 na svAhAkaroti |p8 na vidhUnoti nAvadhUnoti na vikSipati na pramArSTi na pratimArSTi nAnumArSTi noda~NcaM praharet |p9 tirya~NcaM hastaM dhArayankarSannivAhavanIye praharati |p10 na prati/S.rNAtItyuktam |p11 prathayitvA praharedyaM kAmayeta stryasya jAyeteti |p12 A/SIH prati prastaramavas.rjati |c7 |p1 nya~NcaM hastaM paryAvartayan |p2 agnIdgamayeti saMpreSyati |p3 trira~NjalinAgnIdhro 'viSva~NcaM prastaramUrdhvamudyauti rohitena tvAgnirdevatAM gamayatvityetaiH pratimantram |p4 athainamAhAgnIdhro 'nuprahareti |p5 yatprastarAtt.rNamapAttaM tadanupraharati svagA tanubhya iti |p6 etadetad iti trira.NgulyA nirdi/SyAgnimabhimantrayata AyuSpA agne 'syAyur me pAhIti |p7 dhruvAsItyantarvedi p.rthivImabhim.r/Sati |p8 athainamAhAgnIdhraH saMvadasveti |p9 agAnagnIdityadhvaryurAha / agannityAgnIdhraH / /SrAvayetyadhvaryuH / /SrauSaDityAgnIdhraH |p10 madhyamaM paridhimanvArabhya saMpreSyati svagA daivyAhot.rbhyaH svastirmAnuSebhyaH /SaMyorbrUhIti |p11 anUcyamAne /SaMyuvAka AhavanIye paridhIn praharati |p12 yaM paridhiM paryadhatthA iti madhyamam / yaj~Nasya pAtha upasamitamitItarau |p13 uttarArdhyasyAgrama.NgAreSUpohati |p14 yajamAnaM prathateti paridhInabhimantrya juhvAmupabh.rto 'gramavadhAya saMsrAvabhAgA iti saMsrAveNAbhijuhoti |p15 atraivartvijo haviH/SeSAn bhakSayanti |c8 |p1 AjyalepAnprakSAlya sasruve juhUpabh.rtAvadhvaryurAdatte vedaM hotA sphyamAjyasthAlImudakamaNDaluM cAgnIdhraH |p2 AgnIdhraprathamAH patnIH saMyAjayiSyantaH pratya~Nco yanti |p3 agreNa gArhapatyaM dakSiNenAdhvaryuH pratipadyata uttareNetarau |p4 agnervAmapannag.rhasya sadasi sAdayAmIti kastambhyAM srucau sAdayitvA dhuri dhuryau pAtamiti yugadhuroH prohati |p5 yadi pAtryA nirvaped etAbhyAm eva yajurbhyAM sphye srucau sAdayet |p6 srugbhyAM sruvAbhyAM vA patnIH saMyAjayanti |p7 vedamupabh.rtaM k.rtvA juhvA sruveNa cety eke |p8 apareNa gArhapatyamUrdhvaj~Nava AsInA dhvAnenopAM/Su vA patnIH saMyAjayanti |p9 dakSiNo 'dhvaryuruttara AgnIdhro madhye hotA |p10 Ajyena somatvaSTArAviSTvA jAghanyA patnIH saMyAjayantyAjyasya vA yathAg.rhItena |p11 somAyAnubrUhi somaM yajeti saMpraiSAvuttarArdhe juhoti |p12 evamitarAMstvASTAram |c9 |p1 devAnAM patnIragniM g.rhapatim iti |p2 dakSiNatastvaSTAram uttarato vA madhye 'gniM g.rhapatim |p3 AhavanIyataH pari/Srite devapatnIrapari/Srite vA |p4 rAkAM putrakAmo yajeta sinIvAlIM pa/SukAmaH kuhUM puSTikAmaH |p5 nityavadeke samAmananti |p6 purastAddevapatnIbhya etA eke samAmananti / upariSTAd vA |p7 pUrvavaddhotura.NguliparvaNI a.Nktvopasp.rSTodakAya hoturhaste catura AjyabindUniDAmavadyati SaDagnIdhaH |p8 upahUyamAnAmanvArabhante 'dhvaryurAgnIdhraH patnI ca |p9 upahUtAM prA/SnIto hotAgnIdhra/S ca |p10 atra sruveNa saMpatnIyaM juhoti patnyAmanvArabdhAyAM saM patnI patyA suk.rtena gacchatAM yaj~Nasya yuktau dhuryAvabhUtAm / saMjAnAnau vijahatAmarAtIrdivi jyotirajaramArabhetAM svAheti |p11 purastAddevapatnIbhya etAm eke samAmanantyupariSTAd vA / upariSTAd vA piSTalepaphalIkaraNahomAbhyAm |p12 dakSiNAgnAvidhmapravra/ScanAnyabhyAdhAya piSTalepaphalIkaraNahomau johoti |c10 |p1 phalIkaraNahomaM pUrvametadvA viparItam / caturg.rhIta Ajye phAlIkaraNAnopyAgne 'dabdhAyo '/SItatano iti juhoti / evaM piSTalepAnulUkhale musale yacca /SUrpa A/Si/SleSa d.rSadi yatkapAle / avapruSo vipruSaH saMyajAmi vi/Sve devA haviridaM juSantAm / yaj~Ne yA vipruSaH santi bahvIr agnau tAH sarvAH sviSTAH suhutA juhomi svAheti |p2 yA sarasvatI vi/SobhagInA tasyai svAhA yA sarasvatI ve/SabhagInA tasyai svAhendropAnasyakehamanaso ve/SAnkuru sumanasaH sajAtAnsvAheti dakSiNAgnau pratimantraM juhoti |p3 vedo 'sIti vedaM hotA patnyA upasthe triH prAsyati |p4 nirdviSantaM nirarAtiM nudetItarA prAstaMprAstaM pratinirasyati |p5 tantuM tanvanniti vedaM hotA gArhapatyAtprakramya saMtatamAhavanIyAtst.rNAtyA vA vedeH |p6 imaM viSyAmIti patnI yoktrapA/SaM vimu~Ncate |p7 tasyAH sayoktre '~Njalau pUrNapAtramAnayani |p8 samAyuSA saM prajayetyAnIyamAne japati |p9 ninIya mukhaM vim.rjyottiSThati puSTimatI pa/SumatI prajAvatI g.rhamedhinI bhUyAsam iti |c11 |p1 yathetamAhavanIyaM gatvA juhvA sruveNa vA sarvaprAya/ScattAni juhoti |p2 brahma pratiSThA manasa ity eSA // A/SrAvitamatyA/SrAvitaM vaSaTk.rtamatyanUktaM ca yaj~Ne / atiriktaM karmaNo yacca hInaM yaj~NaH parvANi pratiranneti kalpayan / svAhAk.rtAhutiretu devAn // yadvo devA atipAdayAni vAcA citprayataM devaheDanam / arAyo asmA~M abhiducchunAyate 'nyatrAsmanmarutastaM nidhetana // tataM ma Apastadu tAyate punaH svAdiSThA dhItirucathAya /Sasyate / ayaM samudra uta vi/SvabheSajaH svAhAk.rtasya samu t.rpNutarbhuvaH // udvayaM tamasasparyudu tyaM citramimaM me varuNa tattvA yAmi tvaM no agne sa tvaM no agne tvam agne ayAsyayAsanmanasA hitaH / ayAsanhavyamUhiSe 'yA no dhehi bheSajam // prajApata ity eSA // iSTebhyaH svAhA vaSaDaniSTebhyaH svAhA / bheSajaM duriSTyai svAhA niSk.rtyai svAhA / daurArddhyai svAhA daivIbhyastanUbhyaH svAhA / .rddhyai svAhA sam.rddhyai svAhA // ayA/ScAgne 'syanabhi/Sasti/Sca satyamittvamayA asi / ayasA manasA dh.rto 'yasA havyamUhiSe 'yA no dhehi bheSajam // yadasminyaj~Ne 'ntaragAma mantrataH karmato vA / anayAhutyA tacchamayAmi sarvaM t.rpyantu devA Av.rSantAM gh.rtena |c12 |p1 Aj~NAtamanAj~NAtamamataM ca mataM ca yat / jAtavedaH samdhehi tvaM hi vettha yathAtatham // yadakarma yannAkarma yadatyareci yannAtyareci agniSTatsviSTak.rdvidvAnsarvaM svISTaM suhutaM karotu // yadasya karmaNo 'tyarIricaM yadvA nyUnamihAkaram / agniSTatsviSTak.rdvidvAnsarvaM sviSTaM suhutaM karotu // yata indra bhayAmahe tato no abhayaM k.rdhi / maghava~Nchagdhi tava tanna Utaye vi dviSo vi m.rdho jahi // svastidA vi/Saspatirv.rtrahA vim.rdho va/SI / v.rSendraH pura etu naH svastidA abhayaMkaraH // AbhirgIrbhiryadato na UnamApyAyaya harivo vardhamAnaH / yadA stot.rbhyo mahi gotrA rujAsi bhUyiSThabhAjo adha te syAma // anAj~NAtaM yadAj~NAtaM yaj~Nasya kriyate mithu / agne tadasya kalpaya tvaM hi vettha yathAtatham // puruSasaMmito yaj~No yaj~NaH puruSasaMmitaH / agne tadasya kalpaya tvaM hi vettha yathAtatham // yatpAkatrA manasA dInadakSA nayaj~Nasya manvate martAsaH / agniSTaddhotA kratuvidvijAnanyajiSTho devA~M .rtu/So yajAti // yadvidvAMso yadavidvAMso mugdhAH kurvanty .rtvijaH / agnirmA tasmAdenasaH /SraddhA devI ca mu~NcatAm |c13 ayADagnirjAtavedA antaraH pUrvo asmanniSadya / sanvansaniM suvimucA vimu~Nca dhehyasmAsu draviNaM jAtavedo yacca bhadram // ye te /SataM varuNa ye sahasraM yaj~NiyAH pA/SA vitatAH purutrA / tebhyo na indraH savitota viSNurvi/Sve devA mu~Ncantu marutaH svastyA // yo bhUtAnAmudbudhyasvAgna uduttaramiti vyAh.rtibhirvih.rtAbhiH samastAbhi/Sca hutvA |p2 pUrvavaddhruvAmApyAyya devA gAtuvida ity antarvedyUrdhvastiSThandhruvayA samiSTayajurjuhoti |p3 madhyame svAhAkAre barhiranupraharati |p4 yadi yajamAnaH pravasetprajApatervibhAnnAma loka iti dhruvAyAM yajamAnabhAgamavadhAya samiSTayajuSA saha juhuyAt |p5 abhist.rNIhi paridhehi vediM jAmiM mA hiMsIramuyA /SayAnA / hot.rSadanA haritAH suvarNA niSkA ime yajamAnasya bradhna iti hot.rSadanairvedimabhistIrya ko vo 'yokSItsa vo vimu~Ncatvityantarvedi praNItA AsAdya vimu~Ncati |p6 yaM devA manuSyeSUpaveSamadhAryan / ye asmadapacetasastAnasmabhyamihA kuru // upaveSopaviDiDha naH prajAM puSTimatho dhanam / dvipado na/ScatuSpado dhruvAnanapagAnkurviti purastAtpratya~Ncamutkara upaveSaM sthavimata upagUhati |c14 |p1 yady abhicaredyopaveSe /Suk sAmum.rcchatu yaM dviSma ityathAsmai nAmag.rhya praharati |p2 niramuM nuda okasaH sapatno yaH p.rtanyati / nirbAdhyena haviSendra eNaM parA/SarIt // iti tisraH parAvata ihi pa~Nca janA~M ati / iti tisro 'ti rocanA yAvatsUryo asaddivi // paramAM tvA parAvatamindro nayatu v.rtrahA yato na punarAyasi /Sa/SvatIbhyaH samAbhya iti hato 'sAvavadhiSmAmumityetAbhiH pa~Ncabhir nirasyennikhaned vA |p3 avas.rSTaH parApata /Saro brahmasaM/SitaH / gacchAmitrAnpravi/Sa maiSAM kaMcanocchiSa iti vA |p4 yAni gharme kapAlAnIti catuSpadayarcA kapAlAni vimucya saMkhyAyodvAsayati |p5 saMtiSThete dar/SapUrNamAsau |p6 /SaMyvantaM vAhavanIye saMsthApayedAjyeDAntaM gArhapatye / iDAntaM vAhavanIye /SaMyvantaM gArhapatye |p7 yadi /SaMyvantaM pa/ScAtsyAdvedAtt.rNamapAdAya juhvAmagrama~NjyAtsruve madhyamupabh.rti vAjyasthAlyAM mUlam / tasya prastaravatkalpaH sUktavAkAdyA /SaMyuvAkAt |p8 svargakAmo dar/SapUrNamAsau |p9 ekakAmaH sarvakAno vA |p10 yugapatkAmayetAharap.rthaktve vA |p11 tAbhyAM yAvajjIvaM yajeta |p12 triM/SataM vA varSANi |p13 jIrNo vA viramet |p14 dve paurNamAsyau dve amAvAsye yajeta yaH kAmayetardhnuyAmityuktvAhaikAmeva yajeteti |c15 |p1 saMsthApya paurNamAsImindrAya vaum.rdhAya puroDA/SamekAda/SakapAlamanunirvapati |p2 samAnatantram eke samAmananti |p3 tasya yAthAkAmI prakrame / prakramAttu niyamyate |p4 saptada/SasAmidhenIko yathA/SraddhadakSiNaH |p5 /Sardhavatyau saMyAjye agne /Srdha mahate saubhagAya tava dyumnAnyuttamAni santu / saM jAspatyaM suyamamAk.rNuSva /StrUyatAmabhitiSThA mahAMsi // vAtopadhUta iSiro va/SA~M anu t.rSu yadannA veviSadvitiSThase / A te yatante rathyI yathA p.rthAk /SrdhAMsyagne ajarANi dhakSyasa iti |p6 agnISomIyamekAda/SakapAlaM paurNamAsyAmanunirvapatyAdityaM gh.rte caruM sArasvataM carumamAvAsyAyAM pauSNaM caindramekAda/SakapAlamamAvAsyAyAM paurNamAsyAM ca bhrAt.rvyavato 'bhicarato vA |p7 indrAya trAtre caruM dvitIyaM vaim.rdhasya kuryAdyo m.rtyorjyAnyA vA bibhIyAt / muSkaro dakSiNA |p8 indrAyendriyAvate puroDA/SamekAda/SakapAlamanunirvapetprajAkAmaH pa/SukAmaH sajAtakAmaH |p9 etaM vAnunirvApyaM kurvIta |p10 itarau vA |p11 yamabhIva saM/SayIta |c16 |p1 sa indrAya vaim.rdhAyAnunirvapet |p2 no neva ghoSenneva /S.rNuyAt sa indrAyAMhomuce |p3 yo bhrAt.rvyavAnsyAtsa indrAya v.rtrature |p4 atha yaM na kuta/ScanAtapetsa indrAyaiva |p5 yo bhrAt.rvyavAnsyAt sa paurNamAsaM saMsthApyaitAmiSTimanunirvapedAgnAvaiSNavamekAda/SakapAlaM sarasvatyai caruM sarasvate carum |p6 paurNamAsImeva yajeta bhrAt.rvyavAnnAmAvAsyAm |p7 pit.ryaj~NamevAmAvAsyAyAM kurute |p8 saMkrAmesaMkrAme vajraM bhrAt.rvyAya praharatIti vij~NAyate |p9 tryavarArdhyamamAvAsyAM saMkrAmati |p10 agnISomIyAni pradhAnAni syuramAvAsyAyAM paurNamAsyAM ca bhrAt.rvyavato 'bhicarato vA |p11 sAkaMprasthAyIyena yajeta pa/SukAma ityamAvAsyA vikriyate |p12 dvau sAyaM dohAvevaM prAtaH |p13 sAyaM sAyaMdohAbhyAM pracaranti prAtaH prAtardohAbhyAm |p14 sarvair vA prAtaH |p15 pAtrasaMsAdanakAle catvAryaudumbarANi pAtrANi prayunakti |p16 teSAM juhUvatkalpaH |p17 AjyabhAgAbhyAM pracaryAgneyena ca puroDA/SenAgnIdhe srucau pradAya saha kumbhIbhirabhikrAmannAhendrAyAnubrUhyA/SrAvayendraM yajeti saMpraiSau |c17 |p1 yAvatyaH kumbhyastAvanto brAhmaNA dakSiNataupavItina upotthAya kumbhIbhyaH pAtrANi pUrayitvA tairadhvaryuM juhvatam anu juhvati |p2 sviSTak.rdbhakSA/Saca na vidyante |p3 samAnamata Urdhvam / saMtiSThate sAkaMprasthAyIyaH |p4 dAkSAyaNayaj~Nena suvargakAmaH |p5 dve paurNamAsyau dve amAvAsye yajeta |p6 Agneyo 'STAkapAlo 'gnISomIya ekAda/SakapAlaH pUrvasyAM paurNamAsyAmAgneyo 'STAkapAla aindraM dadhyuttarasyAm / Agneyo 'STAkapAla aindrAgna ekAda/SakapAlaH pUrvasyAmamAvAsyAyAmAgeyo 'STAkapAlo maitrAvaruNyAmikSA dvitIyottarasyAm |p7 vyAv.rtkAma ity uktam |p8 .rtve vA jAyAmupeyAt |p9 so 'yaM dar/SapUrNamAsAyoH prakrame vikalpo 'nena dar/SapUrNamAsAbhyAM vA yajeta |p10 tena pa~Ncada/Sa varSANISTvA viramedyajeta vA |p11 saMtiSThate dAkSAyaNayaj~NaH |p12 etenaiDAdadhaH sArvaseniyaj~No vasiSThayaj~NaH /Saunakayaj~Na/Sca vyAkhyAtAH |c18 |p1 brahmiSTho brahmA dar/SapUrNamAsayoH |p2 taM v.rNIte bhUpate bhuvanapate mahato bhUtasya pate brahmANaM tvA v.rNImaha iti |p3 v.rto japati |p4 ahaM bhUpatirahaM bhuvanapatirahaM mahato bhUtasya patirdevena savitrA prasUta ArtvijyaM kariSyAmi deva savitaretaM tvA v.rNate b.rhaspatiM daivyaM brahmANaM tadahaM manase prabravImi mano gAyatriyai gayatrI triSTubhe triSTubjagatyai jagatyanuSTubhe 'nuSTuppa.Nktyai pa.NktiH prajApataye prajApatirvi/Svebhyo vi/Sve devA b.rhaspataye b.rhaspatirbrahmaNe brahma bhUrbhuvaH suvar b.rhaspatirdevAnAM brahmAhaM manuSyANAM brAhaspate yaj~NaM gopAyety uktvApareNAhavanIyaM dakSiNAtikramya nirastaH parAgvasuH saha pApmaneti brahmasadanAtt.rNaM nirasyedamahamarvAgvaptoH sadane sIdAmi prasUto devena savitrA b.rhaspateH sadane sIdAmi tadagnaye prabravImi tadvAyave tatsUryAya tatp.rthivyA ity upavi/Sati |p5 AhavanIyamabhyAv.rtyAste |p6 karmaNikarmaNi vAcaM yacchati |p7 mantravatsu vA karmasu / yAthAkAmI tUSNIkeSu |p8 yadi pramatto vyAharedvaiSNavIm.rcaM vyAh.rtI/Sca japitvA vAcaM yacchet |p9 brahmannapaH praNeSyAmIty ucyamAne |c19 |p1 praNaya yaj~NaM devatA vardhaya tvaM nAkasya p.rSThe yajamAno astu / saptarSINAM suk.rtAM yatra lokastatremaM yaj~NaM yajamAnaM ca dhehyoM praNayeti prasauti |p2 sarveSv AmantraNeSv evaM prasavas tena karmaNA yasminn Amantrayate |p3 prokSa yaj~Namiti haviSa idhmAbarhiSa/Sca prokSe / b.rhaspate parig.rhANa vediM svagA vo devAH sadanAni santu / tasyAM barhiH prathatAM sAdhvantarahiMsrA naH p.rthivI devyastv ity {F uttarasmin} {G urasmin} parigrAhe / prajApate 'nubrUhi yaj~Nam iti sAmidhenIranuvakSyantam / vAcaspate vAcamA/SrAvayaitAmA/SrAvaya yaj~NaM deveSu mA manuSyeSv iti pravare |p4 devatA vardhaya tvamiti sarvatrAnuSajati |p5 mitrasya tvA cakSuSA prekSa iti prA/SitramavadIyamAnaM prekSate |p6 .rtasya pathA paryehIti parihriyamANaM sUryasya tvA cakSuSA pratipa/SyAmIty AhriyamANam |p7 sAvitreNa pratig.rhya p.rthivyAstvA nAbhau sAdayAmIDAyAH pada ityantarvedi vyUhya t.rNAni prAgdaNDaM sAdayitvAdabdhena tvA cakSuSAvekSa ity avekSya sAvitreNA.NguSThenopamadhyamayA cA.NgulyAdAyAgnestvAsyena prA/SnAmi brAhmaNasyodareNa b.rhaspaterbrahmaNendrasya tvA jaThare sAdayAmItyasaMmletyApigirati |c20 |p1 yA apsvantardevatAstA idaM /Samayantu svAhAk.rtaM jaTharamindrasya gaccha svAhetyadbhirabhyavanIyAcamya ghasInA me mA saMp.rkthA UrdhvaM me nAbheH sIdendrasya tvA jaThare sAdyAmIti nAbhide/Samabhim.r/Sati |p2 vA.N ma Asann iti yathAli.Ngama.NgAni |p3 ariSTA vi/SvAnItyava/SiSTAni |p4 prakSAlya pAtraM pUrayitvA di/So jinveti parAcinaM ninayati |p5 mAM jinvetyabhyAtmam |p6 yatrAsmai brahmabhAgamAharati taM pratig.rhya nAsaMsthite bhakSayati |p7 brahmanbrahmAsi brahmaNe tvAhutAdya mA mA hiMsIrahuto mahyaM /Sivo bhavetyantarvedyanvAhAryamAsannamabhim.r/Sati |p8 brahmanprasthAsyAma ity ucyamAne deva savitaretatte prAha tatpra ca suva pra ca yaja b.rhaspatir brahmA sa yaj~NaM pAhi sa yaj~NapatiM pAhi sa mAM pAhy oM pratiSTeti prasauti |p9 bhUmirbhUmimagAnmAtA mAtaramapyagAt / bhUyAsma putraiH pa/Subhir yo no dveSTi sa bhidyatAm iti yatdiMca yaj~Ne m.rnmayaM bhidyeta tadabhimantrayeta |p10 brahmabhAgaM prA/SyAyADagnirjAtavedAH pra No yakSyabhivasyo asmAn saM naH s.rja sumatyA vAjavatyetyAhavanIyamupasthAya yathetaM pratiniSkrAmati |p11 evaM vihitamiSTipa/SubandhAnAM brahmatvaM brahmatvam |bApSS4 |c1 |p1 yAjamAnaM vyAkhyAsyAmaH |p2 yajamAnasya brahmacaryaM dakSiNAdAnaM dravyaprakalpanaM kAmAnAM kAmanam |p3 pratyagA/SiSo mantrA~NjapatyakaraNAnupatiSThate 'numantrayate |p4 parvaNi ca ke/Sa/Sma/Sru vApayate |p5 apyalpa/So lomAni vApayata iti vAjasaneyakam |p6 vidyudasi vidya me pApmAnam.rtAtsatyamupaimIti yakSyamANo 'pa upasp.r/Sati |p7 tadidaM sarvayaj~NeSUpaspar/SanaM bhavati |p8 agniM g.rhNAmi surathaM yo mayobhUrya udyantamArohati sUryamahne / AdityaM jyotiSAM jyotiruttamaM /Svoyaj~NAya ramatAM devatAbhyaH // vasUn rudrAnAdityAnindreNa saha devatAH / tAH pUrvaH parig.rhNAmi sva Ayatane manISayA // imAmUrjaM pa~Ncada/SIM ye praviSTAstAndevAnparig.rhNAmi pUrvaH / agnirhavyavADiha tAnAvahatu paurnamAsaM haviridameSAM mayyAmAvAsyaM haviridameSAM mayIti yathAli.NgamAhavanIye 'nvAdhIyamAne japati |p9 antarAgnI pa/Savo devasaMsadamAgaman / tAnpUrvaH parig.rhNAmi sva Ayatane manISayetyantarAgnItiSTha~Njapati |p10 iha prajA vi/SvarUpA ramantAm agniM g.rhapatimabhisaMvasAnAH / tAH pUrvaH parig.rhNAmi sva Ayatane manISayA // iha pa/Savo vi/SvarUpA ramantAmagniM g.rhapatimabhisaMvasAnAH / tAnpUrvaH parig.rhNAmi sva Ayatane manISayeti gArhapatyam |c2 |p1 ayaM pitRNAmagniravADDhavyA pit.rbhya A / taM pUrvaH parig.rhNAmyaviSaM naH pituM karaditi dakSiNAgnim // ajasraM tvA sabhApAlA vijayabhAgaM samindhatAm / agne dIdAya me sabhya vijityai /SaradaH /Satamiti sabhyam // annamAvasathIyamabhiharANi /SaradaH /Satam / Avasathe /SriyaM mantramahirbudhniyo niyacchatv ity Avasathyam |p2 idamahamagnijyeSTebhyo vasubhyo yaj~NaM prabravImi / idamahamindrajyeSThebhyo rudrebhyo yaj~NaM pravravImi / idamahaM varuNajyeSThebhya Adityebhyo yaj~NaM prabravImItyanvAhiteSu japati |p3 pasavatIroSadhaya iti purA barhiSa AhartorjAyApatI a/SnItaH / purA vatsAnAmapAkartoramAvAsyAyAm |p4 paurNamAsAyopavatsyantau nAtisuhitau bhavataH |p5 amASamamAMsamAjyenA/SnIyAtAM tadabhAve dadhnA payasA vA |p6 barhiSA pUrNamAse vratamupaiti / tvseSvapAk.rteSvamAvAsyAyAm |p7 praNItAsu praNIyamAnAsvAsanneSu vA haviHSu vratamupaitItyubhayatra sAdhAraNam |p8 a/SanamagnyanvAdhAnaM vratopAyanamityeke / vratopAyanama/SanamagnyanvAdhAnamityeke / agnyanvAdhAnaM vratopAyanama/Sanam ity eke |p9 payasvatIroSadhaya ity apa AcAmatyupasp.r/Sati vA |p10 apareNAhavanIyaM dakSiNAtikrAmati |p11 eSa evAta UrdhvaM yajamAnasya saMcaro bhavati |c3 |p1 dakSiNenAhavanIyamavasthAya vratamupaiSyansamudraM manasA dhyAyati |p2 atha japaty agne vratapate vrataM cariSyAmIti brAhmaNaH / vAyo vratapata Aditya vratapate vratAnAM vratapate vrataM cariSyAmIti rAjanyavai/Syau |p3 sarvAnvA brAhmaNaH |p4 athAdityamupatiSThate samrAD asi vratapA asi vratapatir asi tatte prabravImi tacchakeyaM tena /SakeyaM tena rAdhyAsam iti |p5 yadyastamite vratamupeyAdAhavanIyamupatiSThannetadyajurjapet |p6 ubhAvabnI upast.rNate devatA upavasantu me / ahaM grAmyAnupavasAmi mahyaM gopataye pa/Suniti sAyaM paristIryamANeSu japati |p7 AraNyaM sAyamA/Se '/SnAty amASamamAMsam |p8 api vA kAmamA mArgAdA madhuna A prA/SAtikAt |p9 apo vA / na vA kiMcit |p10 na tasya sAyama/SnIyAdyena prAtaryakSyamANaH syAt |p11 AraNyAyopavatsyannapo '/SnAti na vA |p12 ja~NjabhyamAno brUyAn mayi dakSakratU iti |p13 amAvAsyAM rAtriM jAgarti |p14 api vA supyAdupari tveva na /SayIta |p15 api vopari /SayIta brahmacArI tveva syAt |p16 ubhayatra jAgaraNameke samAmananti |p17 AhavanIyAgAre gArhapatyAgAre vA /Sete |c4 |p1 devA deveSu parAkramdhvaM prathamA dvitIyeSu dvitIyAst.rtIyeSu trirekAda/SA iha mAvata idaM /SakeyaM yadidaM karomy AtmA karotvAtmane / idaM kariSye bheSajam idaM me vi/SvabheSajA a/SvinA prAvataM yuvam iti japitvA /SvobhUte brahmANaM v.rNIte |p2 bhUpate bhuvanapate mahato bhUtasya pate brahmANaM tvA v.rNImaha ity uktvApareNAhavanIyaM dakSiNAtikramyopavi/Sati |p3 pUrvo bhramAparo yajamAnaH |p4 bhU/Sca ka/Sca vAk cark ca gau/Sca vaT ca khaM ca dhUM/Sca nUM/Sca pUM/ScaikAkSarAH pUMrda/SamA virAjo yA idaM vi/SvaM bhuvanaM vyAna/SustA no devIstarasA saMvidAnAH svasti yaj~NaM nayata prajAnatIrbrahmApUtA stha / ko vo yunakti sa vo yunaktu vi/SvebhyaH kAmebhyo devayajyAyai / yAH purastAtprasravantyupariSTAtsarvata/Sca yAH / tAbhI ra/SmipavitrAbhiH /SraddhAM yaj~NamArabha iti praNItAH praNIyamAnA anumantrayate // yajamAna havirnirvapsyAmItyucyamAna oM nirvapety uccair anujAnAti |p5 agnIm hotAramiha taM huva iti havirnirupyamANam abhimantrayate |p6 havirnirvapaNaM vA pAtramabhim.r/Satyabhi vA mantrayate |p7 taduditvA vAcaM yacchati |p8 atha yaj~NaM yunakti |p9 kastvA yunakti sa tvA yunaktv iti sarvaM vihAramanuvIkSate |c5 |p1 catuH/SikhaNDA yuvatiH supe/SA gh.rtapratIkA bhuvanasya madhye / marm.rjyamAnA mahate saubhagAya mahyaM dhukSva yajamAnAya kAmAniti vediM saMm.rjyamAnAm |p2 yo mA h.rdA manasA ya/Sca vAcA yo brahmaNA karmaNA dveSTi devAH / yaH /Srutena h.rdayeneSNatA ca tasyendra vajreNa /Sira/SchinadmIti stambayajurhriyamANam |p3 idaM tasmai harmyaM karomi yo vo devA/Scarati brahmacaryam / medhAvI dikSu manasA tapasvyantardUta/Scarati mAnuSISv ity utkaram abhig.rhyamANam |p4 yaj~Nasya tvA pramayAbhimayA pratimayonmayA parig.rhNAmIti vediM parig.rhyamANAm |p5 yadudghnanto jihiMsima p.rthivImoSadhIrapaH / adhvaryavaH sphyak.rtaH sphyenAntarikSaM moru pAtu tasmAt // yadudghnanto jihiMsima krUramasyA vediM cak.rmA manasA devayantaH / mA tena heDa upagAma bhUmyAH /Sivo no vi/SvairbhuvanebhirastvityuddhanyamAnAm // bhUmirbhUtvA mahimAnaM pupoSa tato devI vardhayate payAMsi / yaj~NiyA yaj~NaM vicayanti /SaM cauSadhIrApa iha /SkvarI/Sceti kriyamANAm // iDenyakratUrahamapo devIrupabruve / divA naktaM ca sasruSIrapasvarIriti prokSaNIrAsAdyamAnAH // UrNAm.rdu prathamAnaM syonaM devebhyo juSTaM sadanAya barhiH / suvarge loke yajamAnaM hi dhehi mAM nAkasya p.rSThe parame vyomanniti barhirAsAdyamAnam |p6 adbhirAjyamAjyenApaH samyak punIta savituH pavitraiH / tA devIH /SakvarIH /SakvareNemaM yaj~Namavata saMvidAnA ityAjyaM prokSaNI/ScotpUyamAnAH |p7 ubhAvAjyagrahA~NjapataH |c6 |p1 a/Si/Srema barhirantaH p.rthivyAM saMrohayanta oSadhIrviv.rkNAH / yAsAM mUlamudavadhIH sphyena /SivA nastAH suhavA bhavantu // sumanaso yajamAnAya santv oSadhIrApa iha /SakvarI/Sca / v.rSTidyAvA parjanya enA virohayatu hiraNyavarNAH /Sataval/SA adabdhA ityantarvedi barhirAsannam |p2 catuH/SikhaNDA yuvatiH supe/SA gh.rtapratIkA vayunAni vaste / sA stIryamANA mahate saubhagAya sA me dhukSa yajamAnAya kAmAn // /SivA ca me /SagmA caidhi syonA ca me suSadA caidhyUrjasvatI ca me payasvatI caidhi / iSamUrjaM me pinvasva brahma tejo me pinvasva kSatramojo me pinvasva vi/SaM puSTiM me pinvasvAyurannAdyaM me pinvasva prajAM pa/SUnme pinvasveti stIryamANAm |p3 dhruvo 'sItyetaiH pratimantraM paridhInparidhIyamAnAn / asminyaj~Na upa bhUya innu me 'vikSobhAya paridhIndadhAmi / dhratA dharuNo dharIyAnagnirdveSAMsi nirito nu dAtA iti ca |p4 yunajmi tvA brahmaNA daivyenety AhavanIyam / tejiSThA te tapanA yA ca rocanA pratyoSantIstanvo yAste agne / tAbhirvarmANyabhito vyayasva mA tvA dabhanyaj~NahanaH pi/SAcA iti ca |p5 vicchinadmi vidh.rtIbhyAM sapatnA~NjAtAnbhrAt.rvyAnye ca janiSyamANAH / vi/So yantrAbhyAM vidhamAmyenAnahaM svAnAmuttamo 'sAni devAH // vi/So yantre nudamAne arAtiM vi/SvaM pApmAnamamatiM durmarAyum / sIdantI devI suk.rtasya loke dh.rtI stho vidh.rtI svadh.rtI svadh.rtI prANAnmayi dhArayataM prajAM mayi dhArayataM pa/SUnmayi dhArayatam iti vidh.rtI AsAdyamAne |c7 |p1 ayaM prastara ubhayasya dhartA dartA prayAjAnAmutAnUyAjAnAm / sa dAdhAra samidho vi/SvarUpAstasminsruco adhyAsAdayAmIti prastaramAsAdyamAnam |p2 Aroha patho juhu devayAnAnyatrarSayaH prathamajA ye purANAH / hiraNyapakSAjirA saMbh.rtA.NgA vahAsi mA suk.rtAM yatra lokAH // juhUrasi gh.rtAcI gAyatrIyAmnI kavibhirjuSANA / avyathamAnA yaj~Namanuyacchasva sunItI yaj~NaM nayAsyupa devAnAgneyena /SarmaNA daivyeneti juhUm // avAhaM bAdha upabh.rtA sapatnA~NjAtAnbhrAt.rvyAnye ca janiSyamANAH / dohai yaj~NaM sudughAmiva dhenumahamuttaro bhUyAsamadhare matsapatnAH // subh.rdasyupabh.rdgh.rtAcI traiSTubhena chandasA vi/SvavedAH / avyathamAnA yaj~Namanuyacchasva sunItI yaj~NaM nayAsyupa devAnaindreNa /SarmaNA daivyenetyupabh.rtam // yo mA vAcA manasA durmarAyurh.rdArAtIyAdabhidAsadagne / idamasya cittamadharaM dhruvAyA ahamuttaro bhUyAsamadhare matsapatnAH // dhruvAsi dharaNI dhanasya pUrNA jAgatena chandasA vi/SvavedAH / avyathamAnA yaj~Namanuyacchasva sunItI yaj~NaM nayAsyupa devAnvai/Svadevena /SarmaNA daivyeneti dhruvAm // syono me sIda suSadaH p.rthivyAM prathayi prajayA pa/SubhiH suvarge loke / divi sIda p.rthivyAmantarikSe 'hamuttaro bhUyAsamadhare matsapatnAH // ayaM sruvo abhijiharti homA~NchatakSara/SchandasAnuSTubhena / sarvA yaj~Nasya samanakti viSThA bArhaspatyena /SarmaNA daivyeneti sruvam // iyaM sthAlI gh.rtasya pUrNAcchinnapayAH /SatadhAra utsaH / mArutena /SarmaNA daivyenety AjyasthAlIm |c8 |p1 t.rptirasi gAyatraM chandastarpaya mA tejasA brahmavarcasena t.rptirasi traiSTubhaM chandastarpaya maujasA vIryeNa t.rptirasi jAgataM chandastarpaya mA prajayA pa/Subhiriti puroDA/SAnajyamAnAn |p2 yaj~No 'si sarvataH /SritaH sarvato mAM bhUtaM bhaviSyacchrayatAM /SataM me santvA/SiSaH sahasraM me santu sUn.rtA irAvatIH pa/SumatIH prajApatirasi sarvataH /SritaH sarvato mAM bhUtaM bhaviSyacchrayatAM /SataM me santvA/SiSaH sahasraM me santu sUn.rtA irAvatIH pa/SumatIr ity AgneyaM puroDA/SamAsannamabhim.r/Sati sarvANi vA havIMSi |p3 idamindriyamam.rtaM vIryamanenendrAya pa/Svo cikitsan / tena devA avatopa mAmiheSamUrjaM ya/SaH saha ojaH saneyaM /S.rtaM mayi /SrayatAm iti prAtardoham / yatp.rthivImacarattatpraviSTaM yenAsi~Ncadbalamindre prajApatiH / idaM tacchukraM madhu vAjinIvadyenopariSTAdadhinonmahendraM dadhi mAM dhinotv iti dadhi |p4 ayaM yaj~NaH samasadaddhviSmAn.rcA SamnA yajuSA devatAbhiH / tena lokAnsUryavato jayemendrasya sakhyamam.rtatvama/SyAmiti sarvANi havIMSi |p5 yo naH kanIya iha kAmayAtA asminyaj~Ne yajamAnAya mahyam / apa tamindrAgnI bhuvanAnnudetAmahaM prajAM vIravatIM videyetyaindrAgnam |p6 mamAgne varco vihaveSv astv ity anuvAkena sarvANi havIMSy AsannAny abhim.r/Sed aSTAbhir vA |p7 caturhotrA paurNamAsyAM havIMSyAsannAnyabhim.r/Set prajAkAmaH pa~NcahotrAmAvAsyAyAM svargakAmo nityavad eke samAmananti |c9 |p1 da/SahotAraM vadetpurastAtsAmidhenInAm |p2 a.Ngiraso mAsya yaj~Nasya prAtaranuvAkairavantviti sAmidhenInAM pratipadi japati |p3 anUcyamAnAsu da/SahotAraM vyAkhyAyocchuSmo agna iti samidhyamAnam / samiddho agnirAhutaH svAhAk.rtaH pipartu naH / svagA devebhya idaM nama iti samiddham |p4 mano 'si prAjApatyam iti srauvamAghAryamANam |p5 srucyamanvArabhya vAgasyaindrItyanumantrayate |p6 devAH pitaraH pitaro devA yo 'ham asmi sa sanyaje yasyAsmi na tamantaremi svaM ma iSTaM svaM dattaM svaM pUrtaM svaM /SrAntaM svaM hutam / tasya me 'gnirupadraSTA vAyurupa/SrotAdityo 'nukhyAtA dyauH pitA p.rthivI mAtA prajApatir bandhur ya evAsmi sa sanyaja iti hot.rpravare 'dhvaryupravare ca pravriyamANe |p7 caturhotAraM vyAkhyAya vasantam.rtUnAM prINAmIty etaiH pratimantraM prayAjAn hutaMhutam |p8 eko mamaikA tasya yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo dvau mama dve tasya trayo mama tisrastasya catvAro mama catasrastasya pa~Nca mama na tasya kiMcana yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSma ity etai/Sca pratimantram |p9 agnISomayorahaM devayajyayA cakSuSmAnbhUyAsam ity AjyabhAgau |p10 vih.rtAnumantraNau vA |p11 agninA yaj~Na/ScakSuSmAnagnerahaM devayajyayA cakSuSmAnbhUyAsam / somena yaj~Na/ScakSuSmA~M somasyAhaM devayajyayA cakSuSmAnbhUyAsamiti vih.rtau |p12 pa~NcahotAraM vadetpurastAddhaviravadAnasya |p13 agner ahaM devayajyayAnnAdo bhUyAsam ity AgneyaM hutam anumantrayate dabdhir asIty upAM/SuyAjam agnISomayor ity agnISomIyam indrAgniyor ity aindrAgnam indrasyety aindraM sAmnAyyaM mahendrasyeti mAhendramagneH sviSTak.rta iti sauviSTak.rtam |p14 purastAt sviSTak.rto 'nyadevatAny eke samAmananti |c10 |p1 indrasya vaim.rdhasyAhaM devayajyayAsapatno vIryavAnbhUyAsam indrasya trAturahaM devayajyayA trAto bhUyAsaM dyAvAp.rthivyor ahaM devayajyayobhayor lokayor .rdhyAsaM / bhUmAnam pratiSThAM gameyam ity eke / pUSNo 'haM devayajyayA prajaniSIya prajayA pa/SubhiH sarasvatyA ahaM devayajyayA vAcamannAdyaM puSeyaM vi/SveSAM devAnAmahaM devayajyayA prANaiH sAyujyaM gameyamaryamNo 'haM devayajyayA svargaM lokaM gameyamadityA ahaM devayajyayA pra prajayA ca pa/Subhi/S ca janiSIyendrasyendriyAvato 'haM devayajyayendriyAvayannAdo bhUyAsamiti yathAli.NgaM vaik.rtIH |p2 agnir mA duriSTAt pAtv iti prA/SitramavadIyamAnam |p3 surUpavarSavarNa ehItIDam |p4 bhUyasyehi /Sreyasyeti vasIyasyehi citta ehi dadhiSa ehIDa ehi sUn.rta ehItIDAyA upAM/SUpahave sapta devagavIrjapati / cidasi manAsi dhIrasi rantI ramatiH sUnuH sUnarItyuccairupahave sapta manuSyagavIH / devordevairabhi mA nivartadhvaM syonAH syonena gh.rtena mA samukSata nama idamudaM bhiSag.rSirbrahmA yaddade samudrAdudacanniva srucA vAgagre viprasya tiSThati /S.r.Ngebhirda/Sabhirdi/Sanniti ca |p5 upahUyamAnAyaM vAyaviDA te mAteti hotAramIkSamANo vAyuM manasA dhyAyet |p6 sA me satyA/SIr ity A/SiHSu / A/SIrma Urjam iti ca |p7 iDAyA ahaM devayajyayA pa/SumAnbhUyAsam ity upahUtAm // iDA dhenuH sahavatsA na AgAdUrjaM duhAnA payasA prapInA / sA no annene haviSota gobhir iDAbhyas mA~M AgAd iti bhakSAyAhriyamANAm |p8 ukta iDAbhakSo mArjanI ca |p9 bradhna pinvasva dadato me mA kSAyi kurvato me mopadasaddi/SAM k.lpirasi di/So me kalpantAM kalpantAM me di/So daivI/Sca mAnuSI/ScAhorAtre me kalpetAmardhamAsA me kalpantAM mAsA me kalpantAm.rtavo me kalpantAM saMvatsaro me kalpatAM k.lptir asi kalpatAM ma iti barhiSi puroDA/SamAsannamabhim.r/Sati |c11 |p1 athainaM pratidi/SaM vyUhatyA/SAnAM tvA/SApAlebhya/Scaturbhyo am.rtebhyaH / idaM bhUtasyAdhyakSebhyo vidhema haviSA vayam // brahmapA hi bhajatAM bhAgi bhAgaM mAbhAgo bhakta nirabhAgaM bhajAmaH / apaspinvauSadIrjinva dvipAtpAhi catuSpAdava divo v.rSTimeraya // brAhmaNAnAm idaM haviH somyAnAM somapIthinAm / nirbhakto 'brAhmaNo nehAbrAhmaNasyAstIti |p2 upahUto dyauH pitopa mAM dyauH pitA hvayatAm agnirAgnIdhrAdAyuSe varcase jivAtvai puNyAyopahUtA p.rthivI mAtopa mAM mAtA p.rthivI hvayatAmagnirAgnIdhrAdAyuSe varcase jIvAtvai puNyAyetyAgnIdhrabhAgasya vai/SeSikam |p3 bradhna pinvasvetyantarvedyanvAhAryamAsannamabhim.r/Sati // iyaM sthAlyam.rtasya pUrNA sahasradhAra utso akSIyamANaH / sa dAdhAra p.rthivImantarikSaM divaM ca tenaudanenAtitarANi m.rtyum iti ca |p4 uktaH saMpraiSo 'nvAhAryasya ca dAnam |p5 eSA te agne samid ity AnUyAjikIM samidhamAdhIyamAnAm // yaM te agna Av.r/ScAmyahaM vA kSipita/Scaran / prajAM ca tasya mUlaM ca nIcairdevA niv.r/Scata // agne yo no 'bhidAsati samAno ya/S ca niSTyaH / idhmasyeva prakSAyato mA tasyoccheSi kiMcana // yo mAM dveSTi jAtavedo yaM cAhaM dveSmi ya/Sca mAm / sarvAMstAnagne saMdaha yAM/ScAhaM dveSmi ye ca mAm ity AhitAyAm agnim |p6 vedirbarhiH /S.rtaM haviridhmaH paridhayaH srucaH / AjyaM yaj~Na .rco yajuryAjyA/Sca vaSaTkArAH / saM me saMnatayo namantAmidhmasaMnahane huta iti saMmArgAn hutAn |p7 saptahotAraM vadet purastAd anUyAjAnAm upariSTAd vA |c12 |p1 barhiSo 'haM devayajyayA prajAvAnbhUyAsam ity etaiH pratimantram anUyAjAn hutaMhutam |p2 ubau vAjavatyau japataH |p3 vasUndevAnyaj~NenApipreM rudrAndevAnyaj~NenApipremAdityAndevAnyaj~NenApipremiti pratimantraM paridhInajyamAnAn // sama.NktAM barhirhaviSA gh.rtena samAdityairvasubhiH saM marudbhiH / samindreNa vi/Svebhir devebhir a.NktAM divyaM nabho gacchatu yatsvAheti prastaramajyamAnam |p4 agnerahamujjitimanUjjeSam iti yathAli.NgaM sUktavAk devatAH |p5 yadA cAsya hotA nAma g.rhNIyAdatha brUyAd emA agmannA/SiSo dohakAmA iti |p6 sA me satyA/SIrdevAngamyAjjuSTAjjuSTatarA paNyAtpaNyatarAreDatA manasA devAngamyAdyaj~No devAngacchatvado ma Agacchatv iti sUktavAkasyA/SiHSu yatkAmayate tasya nAma g.rhNAti |p7 rohitena tvAgnirdevatAM gamayatvityetaiH pratimantramagnIdhA prastaraM prahriyamANam |p8 divaH khIlo 'vatataH p.rthivyA adhyutthitaH / tenA sahasrakANDena dviSantaM /SocayAmasi / dviSanme bahu /SocatvoSadhe mo ahaM /Sucam iti prastarat.rNe prahriyamANe |p9 vi te mu~NcAmIti paridhiSu vimucyamAneSu |p10 viSNoH /SaMyoriti /SaMyuvAke / yaj~Na namaste yaj~Na namo nama/Sca te yaj~Na /Sivena me saMtiSThasva syonena me saMtiSThasva subhUtena me saMtiSThasva brahmavarcasena me saMtiSThasva yaj~Nasyarddhimanu saMtiSThasvopa te yaj~Na nama upa te nama upa te nama iti ca // iSTo yaj~No bh.rgubhirdraviNodA yatibhirA/SIrdA vasubhirA/SIrvAn / atharvabhistasya meSTasya vItasya draviNehAgameriti saMsrAvaM hutam |c13 |p1 somasyAhaM devayajyayA suretA reto dhiSIyeti yathAli.NgaM patnIsaMyAjAn hutaMhutam |p2 rAkAyA ahaM devayajyayA prajAvAnbhUyAsaM sinIvalyA ahaM devayajyayA pa/SumAnbhUyAsaM kuhvA ahaM devayajyayA puSTimAn pa/SumAn bhUyAsam iti kAmyAH |p3 rAkAyA ahaM devayajyayA prajAvatI bhUyAsaM sinIvAlyA ahaM devayajyayA pa/SumatI bhUyAsaM kuhvA ahaM devayajyayA puSTimatI pa/SumatI bhUyAsam iti patnyanumantrayate |p4 iDAsmAnanu vastAM gh.rtena yasyAH pade punate devayantaH / vai/SvAnarI /SakvarI vAv.rdhanopa yaj~Namasthita vai/SvadevIty AjyeDAm |p5 antarvedi vedaM nidhAyAbhim.r/Sati vedo 'sIti |p6 purA videyeti yadyadbhrAt.rvyasyAbhidhyAyettasya nAma g.rhNIyAt / tadevAsya sarvaM v.r.Nkta iti vij~NAyate |p7 yA sarasvatI vi/SobhagInA tasyAM me rAsva tasyAste bhaktivAno bhUyAsmeti phalIkaraNahome hute mukhaM vim.rSTe |p8 vasuryaj~No vasumAnyaj~Nastasya mA yaj~Nasya vasorvasumato vasvAgacchatvado ma Agacchatv iti samiSTayajurhutamanumantrayate / yatkAmayate tasya nAma g.rhNAti |p9 saM yaj~NapatirA/SiSeti yajamAnabhAgaM prA/SnAti |c14 |p1 dadhikrAvNo akAriSam iti sAyaMdoham / idaM haviriti prAtardoham |p2 nAbrAhmaNaH sAMnAyyaM pra/SnIyAt |p3 antarvedi praNItAsvadhvaryuH saMtatAmudakadhArAM srAvayati / sadasi sanme bhUyA ity AnIyamAnAyAM japati |p4 prAcyAM di/Si devA .rtvijo mArjayantAm ity etair yathAli.NgaM vyutsicya samudraM vaH prahiNomi svAm yonim apigacchata / acchidraH prajayA bhUyAsaM mA parAseci matpaya ityantarvedi /SeSaM ninIya yadapsu te sarasvati goSva/SveSu yan madhu / tena me vAjinIvati mudhama.Ngdhi sarasvati / yA sarasvatI vai/SambalyA tasyAM me rAsva tasyAste bhakSIya tasyAste bhUyiSThabhAjo bhUyAsmeti mukhaM vim.rSTe |p5 ubhau kapAlavimocanaM japataH |p6 viSNoH kramo 'sIti dakSiNe vedyante dakSiNena padA caturo viSNukramAnprAcaH krAmatyuttaramuttaraM jyAyAmsamanatiharansavyam |p7 nAhavanIyamatikrAmati |p8 avastaHya caturthaM japati |p9 viSNukramAn viSNvatikramAn atImokSAn iti vyatiSaktAn eke samAmananti / vinirUDhAn eke |p10 agninA devena p.rtanA jayAmIti viSNvatikramAH / ye devA yaj~Nahana ity atImokSAH |p11 aganma suvaH suvaraganmety Adityam upatiSThate |c15 |p1 udyannadya mitramahaH sapatnAnme anIna/SaH / divainAnvidyutA jahi nimrocannadharAnk.rdhi // udyannadya vi no bhaja pitA putrebhyo yathA / dIrghAyutvasya he/SiSe tasya no dehi sUrya // udyannadya mitramaha ArohannuttarAM divam / h.rdrogaM mama sUrya harimANaM ca nA/Saya // /SukeSu me harimANaM ropaNAkAsu dadhmasi / atho hAridraveSu me harimANaM nidadhmasi // udagAdayamAdityo vi/Svena sahasA saha / dviSantaM mama randhayanmo ahaM dviSato radham // yo naH /SapAda/Sapato ya/Sca naH /SapataH /SapAt / uSA/Sca tasmai nimrukca sarvaM pApaM samUhatAm iti ca |p2 aindrImAv.rtamanvAvarta iti pradakSiNamAvartate |p3 yadyabhicaredidamahamamuSyAmuSyAyaNasya prANaM niveSTayAmIti dakSiNasya padaH pArSNyA nim.rdgIyAt |p4 puNyA bhavantu yA lakSmIH parAbhavantu yAH pApIrity uktvA samahaM prajayA saM mayA prajeti punarupAvartate |p5 samiddho agne me dIdihi sameddhA te agne dIdyAsamityAhavanIyamupasaminddhe / vasumAnyaj~No vasIyAn bhUyAsam ity upatiSThate |c16 |p1 yo naH sapatno yo 'raNo marto 'bhidAsati devAH / idhmasyeva prakSAyato mA tasyoccheSi kiMcaneti ca |p2 agna AyUMSi pavasa ity AgnipAvamAnIbhyAM gArhapatyamupatiSThate / agne g.rhapata iti ca |p3 putrasya nAma g.rhNAti tAmA/SiSamA/SAse tantava ity ajAtasya / amuSmA iti jAtasya |p4 jyotiSe tantave tvAsAvanu mA tanvacchinno daivyastantur mA manuSya/Schedi divyAddhAmno mA cchitsi mA mAnuSAditi priyasya putrasya nAma g.rhNAti |p5 agne vahne svaditaM nastanaye pituM paca / /SaM tokAya tanuve syona iti dakSiNAgnim |p6 jyotiSe tantave tvetyantarvedyupavi/Sati / pUrvavannAmagrahaNam |p7 jyotirasi tantava ity upavi/Sya japati |p8 vedamupastha AdhAyAntarvedyAsIno 'tImokSA~Njapati |p9 atra vedastaraNaM yajamAnabhAgasya ca prA/Sanam eke samAmananti |p10 kastvA yunakti sa tvA vimu~Ncatviti yaj~NaM vimu~Ncati |p11 agne vratapate vratam acAriSam iti vrataM vis.rjate |p12 yaj~No babhUveti yaj~Nasya punarAlambhaM japati |p13 gomAniti prA.Nudetya gomatIM japati |p14 atra vA yajamAnabhAgaM pra/SnIyAt |p15 yaj~Na /SaM ca ma upa ca ma Ayu/Sca me balaM ca me yaj~Na /Sivo me saMtiSThasva yaj~Na sviSTo me saMtiSThasva yaj~NAriSTo me saMtiSThasveti dar/SapUrNamAsAbhyAM somena pa/SunA veSTvA japati |p16 v.rSTirasi v.r/Sca me pApmAnam.rtAtsatyamupAgAmitISTvApa upasp.r/Sati / tadidaM sarvayaj~NeSUpaspar/SanaM bhavati |p17 brAhmaNAMstarpayitavA iti saMpreSyati |p18 pravasankAle vihAramabhimukho yAjamAnaM japati |p19 prAco viSNukramAn krAmati |p20 prA.Nudetya gomatIM japati japati |bApSS5 |c1 |p1 agnyAdheyaM vyAkhyAsyAmaH |p2 yo a/SvatthaH /SamIgarbha Aruroha tve sacA / taM te harAmi brahmaNA yaj~NiyaiH ketubhiH saheti /SamIgarbhasyA/SvatthasyAraNI Aharati |p3 apya/SamIgarbhasyeti vAjasaneyakam |p4 a/SvatthAddhavyavAhAddhi jAtAmagnestanUM yaj~NiyAM saMbharAmi / /SAntayoniM /SamIgarbham agnaye prajanayitave / Ayurmayi dhehyAyuryajamAna ityaraNI abhimantrya sapta pArthivAn saM bhArAnAharati / evaM vAnaspatyAn / pa~Ncapa~Nca vA |p5 bhUyaso vA pArthivAn |p6 na saMbhArAnsaMbharediti vAjasaneyakam |p7 vai/SvAnarasya rUpaM p.rthivyAM parisrasA / syonamAvi/Santu na iti sikatAH // yadidaM divo yadadaH p.rthivyAH saMjaj~NAne rodasI saMbabhUvatuH / USAnk.rSNamavatu k.rSNamUSA ihobhayoryaj~NiyamAgamiSThA ity USAn // UtIH kurvANo yatp.rthivImacaro gUhAkAramAkhurUpaM pratItya / tatte nyaktamiha saMbharantaH /SataM jIvema /SaradaH suvIrA ityAkhukarISam // UrjaM p.rthivyA rasamAbharantaH /SataM jIvema /SaradaH purUcIH / vamrIbhiranuvittaM guhAsu /SrotraM ta urvyabadhirA bhavAma iti valmIkavapAm // prajApatis.rSTAnAM prajAnAM kSudho 'pahatyai suvitaM no astu / upaprabhinnamiSamUrjaM prajAbhyaH sUdaM g.rhebhyo rasamAbharAmIti sUdam // yasya rUpaM bibhradimAmavindadguhA praviSTAM sarirasya madhye / tasyedaM vihatamAbhranto 'cchambaTkAramasyAm vidhemeti varAhavihatam |c2 |p1 yAbhirad.rMhajjagataH pratiSThAmurvImimAM vi/Svajanasya bhartrIm / tA naH /SivAH /SarkarAH santu sarvA iti /SarkarAH // agne reta/ScandraM hiraNyamadbhyaH saMbhUtamam.rtaM prajAsu / tatsaMbharannuttarato nidhAyAtiprayacchanduritiM tareyamiti hiraNyam |p2 iti pArthivAH |p3 yadi pa~NcaudumbarANi loha/SakalAni pa~Ncamo bhavati |p4 a/Svo rUpaM k.rtvA yada/Svatthe 'tiSThaH saMvatsaraM devebhyo nilAya / tatte nyaktamiha saMbharantaH /SataM jIvema /SaradaH suvIrA ity a/Svattham // UrjaH p.rthivyA adhyutthito 'si vanaspate /Sataval/So viroha / tvayA vayamiSamUrjaM madanto rAyaspoSeNa samiSA mademetyudumbaram // gAyatriyA hriyamANasya yatte parNamapatatt.rtIyasyai divo 'dhi / so 'yaM parNaH somaparNAddhi jAtastato harAmi somapIthasyAvaruddhyai // devAnAM brahmavAdaM vadatAM yadupA/S.rNoH su/SravA vai /Sruto 'si / tato mAmAvi/Satu brahmavarcasaM tatsaMbharaMstadavarundhIya sAkSAdityetAbhyAM parNam // yayA te s.rSTasyAgnerhetima/SamayatprajApatiH / tAmimAmapradAhAya /SamIM /SAntyai harAmyahamiti /SamIm // yatte s.rSTasya yato vika.NkataM bhA ArchajjAtavedaH / tayA bhAsA saMmita uruM no lokamanuprabhAhIti vika.Nkatam / yatte yAntasya h.rdayamAccinda~NjAtavedo maruto adbhistamayitvA / etat te tad a/SaneH saMbharAmi sAtmA agne sah.rdayo bhavehetya/Sanihatasya v.rkSasya // yatparyapa/Syatsarirasya madhya urvImapa/SyajjagataH pratiSThAm / tatpuSkarasyAyatanAddhi jAtaM parNaM p.rthivyAH prathanaM harAmIti puSkaraparNam // iti vAnaspatyAH |c3 |p1 yaM tvA samabharaM jAtavedo yathA /SarIraM bhUteSu nyaktam / sa saMbh.rtaH sIda /SivaH prajAbhya uruM no lokamanuneSi vidvAniti saMbh.rtya nidadhAti |p2 atha nakSatrANi |p3 k.rttikAsu brAhmaNa AdadhIta mukhyo brahmavarcasI bhavati |p4 g.rhAMstasyAgnirdAhuko bhavati |p5 rohiNyAmAdhAya sarvAnrohAnrohati |p6 m.rga/SIrSe brahmavarcasakAmo yaj~NakAmo vA |p7 yaH purA bhadraH sanpApIyAnsyAtpunarvasvoH |p8 pUrvayoH phalgunyoryaH kAmayeta dAnakAmA me prajA syur iti |p9 uttarayoryaH kAmayeta bhagyannAdaH syAm iti |p10 etadevaike viparItam |p11 athAparam / pUrvayor AdhAya pApIyAn bhavaty uttarayor vasIyAn |p12 haste yaH kAmayeta pra me dIyeteti |p13 citrAyAM rAjanyo bhrAt.rvyavAnvA |p14 vi/SAkhayoH prajAkAmo 'nurAdheSv.rddhikAmaH /SravaNe puSTikAma uttareSu proSThapadeSu pratiSThAkAmaH |p15 sarvANi nityavadeke samAmananti |p16 phalgunIpUrNamAsa AdadhItetyuktvAha yatphalgunIpUrNamAsa AdadhyAtsaMvatsarasyainamAsandadhyAddvyahe puraikAhe vA |p17 amAvAsyAyAM paurNamAsyAM vAdheyaH |p18 vasanto brAhmaNasya grISmo rAjanyasya hemanto vA /Saradvai/Syasya varSA rathakArasya |p19 ye trayANAM varNAnAmetatkarma kuryusteSAmeSa kAlaH |p20 /Si/SiraH sArvavarNikaH |p21 somena yakSyamANo nartuM sUrkSenna nakSatram |p22 udavasAya /SAlIna AdadhItAnudavasAya yAyAvaraH |p23 ekAhaM vA prayAyAt |c4 |p1 uddhanyamAnamasyA amedhyamapa pApmAnaM yajamAnasya hantu / /SivA naH santu pradi/Sa/ScatasraH /SaM no mAtA p.rthivI tokasAteti prAcInapravaNaM devayajanamuddhatya /SaM no devIrabhiSTaya Apo bhavantu pItaye / /SaMyorabhisravantu na ity adbhir avokSya tasminnudIcInavaM/SaM /SaraNaM karoti |p2 tasyAgreNa madhyamaM vaM/SaM gArhapatyAyatanaM bhavati |p3 tasmAtprAcInamaSTAsu prakrameSu brAhmaNasyAhavanIyAyatanam / ekAda/Sasu rAjanyasaya / dvAda/Sasu vai/Syasya |p4 caturviM/SatyAmaparimite yAvatA vA cakSuSA manyate tasmAnnAtidUramAdheya iti sarveSAmavi/SeSeNa /SrUyate |p5 dakSiNAtaHpurastAdvit.rtIyade/Se gArhapatyasya nedIyasi dakSiNAgnerAyatanam |p6 anyadAhavanIyAgAramanyadgArhapatyasya |p7 agreNAhavanIyaM sabhAyAM sabhyaH |p8 taM pUrveNAvasatha AvasathyaH |p9 ke/Sa/Sma/Sru vapate nakhAni nik.rntate snAti / evaM patnI ke/Savarjam |p10 kSaume vasAnau jAyApatI agnimAdadhIyAtAm |p11 te dakSiNAkAle 'dhvaryave dattaH |p12 aparAhNe 'dhiv.rkSasUrye vaupAsanAdagnimAh.rtyApareNa gArhapatyAyatanaM brAhmaudanikamAdadhAti |p13 aupAsanaM vA sarvam |p14 nirmathyaM vA |p15 yadi sarvamaupAsanamAharedapUpaM yavamayaM vrIhimayaM caudumbaraparNAbhyAM saMg.rhyAyatana upAsyedyavamayaM pa/ScAdvrIhimayaM purastAttasminnAdadhyAt |p16 sarvamapyaupAsanamAharannApUpAvupAsyedityaparam |c5 |p1 apareNa brAhmaudanikaM lohite carmaNyAnaDuhe prAcInagrIva uttaralomni pAjake vA ni/SAyAM brahmaudanaM catuH/SarAvaM nirvapati |p2 devasya tvetyanudrutya brahmaNe prANAya juSTaM nirvapAmIti prathamamapAnAyeti dvitIyaM vyAnAyeti t.rtIyaM brahmaNe juSTam iti caturtham |p3 tUSNIM vA sarvANi |p4 caturSUdapAtreSu pacati |p5 na prakSAlayati na prasrAvayati |p6 kSIre bhavatIty eke |p7 jIvataNDulamiva /SrapayatIti vij~NAyate |p8 darvyA brahmaudanAduddh.rtya pra vedhase kavaye medhyAya vaco vandAru v.rSabhAya v.rSNe / yato bhayamabhayaM tanno astvava devAnyajeheDyAniti juhoty abhi vA mantrayate |p9 caturdhA brahmaudanaM vyuddh.rtya prabhUtena sarpiSopasicya karSannanucchindaM/Scaturbhya ArSeyebhya .rtvigbhya upohati |p10 apAttAH prathame piNDA bhavantyapratihatAH pANayaH / atha brahmaudana/SeSaM saMk.rSya tasminnAjya/SeSamAnIya tasmiM/ScitriyasyA/Svatthasya tisraH samidha ArdrAH sapalA/SAH prAde/SamAtryaH stibhigavatyo vivartayati |c6 |p1 citriyAda/SvatthAtsaMbh.rtA b.rhatyaH /SarIramabhisaMsk.rtA stha / prajApatinA yaj~Namukhena saMmitAstisrastriv.rdbhirmithunAH prajAtyA iti |p2 athAdadhAti gh.rtavatIbhirAgneyIbhirgAyatrIbhirbrAhmaNasya triSTugbhI rAjanyasya jagatIbhir vai/Syasya |p3 samidhAgniM duvasyatetyeSA // upatvAgne haviSmatIrgh.rtAcIryantu haryata / juSasva samidho mama // taM tvA samidbhira.Ngiro gh.rtena vardhayAmasi / b.rhacchocA yaviSThyeti brAhmaNasya // samidhyamAnaH prathamo nu dharmaH samaktubhirajyate vi/SvavAraH / /SociSke/So gh.rtanirNik pAvakaH suyaj~No agniryajathAya devAn // gh.rtapratIko gh.rtayoniragnigh.rtaiH samiddho gh.rtamasyAnnam / gh.rtapruSastvA sarito vahanti gh.rtaM pibansuyajA yakSi devAn // AyurdA agna iti rAjanyasya // tvAmagne samidhAnaM yaviSTha devA dUtaM cakrire havyavAham / urujrayasaM gh.rtayonimAhutaM tveSaM cakSurdadhire codayanvati // tvAmagne pradiva AhutaM gh.rtena sumnAyavaH suSamidhA samIdhire / sa vAv.rdhAna oSadhIbhirukSita uru jrayAMsi pArthivA vitiSThase // gh.rtapratIkaM va .rtasya dhUrSadamagniM mitraM na samidhAna .r~Njate / indhAno akro vidatheSu dIdyacchukravarNAmudu no yaMsate dhiyamiti vai/Syasya |c7 |p1 samitsu tisro vatsatarIrdadAti |p2 prA/Snanti brAhmaNA odanam |p3 prA/SitavadbhyaH samAnaM varaM dadAti |p4 yasminnakSatre 'gnimAdhAsyansyAttasminsaMvatsare purastAdetAH samidha AdadhyAddvAda/SAhe dvyahe tryaha ekAhe vA |p5 AdheyAstvevAgnimAdadhAnena |p6 atha vrataM carati na mAMsama/SnAti na striyamupaiti nAsyAgniM g.rhAddharanti nAnyata Aharanti |p7 brAhmaudanikena saMvatsaramAsIta |p8 aupAsana/ScedAhita etasminnasyAgnikarmANi kriyante |p9 na prayAyAt |p10 nAnugacchet |p11 yadi prayAyAdanu vA gacchedbrahmaudanaM paktvaitayaivAv.rtA samidha AdadhyAt |p12 yadyenaM saMvatsare 'gnyAdheyaM nopanamedbrahmaudanaM paktvA samidha AdhAya yadainamupanamedathAdadhIta |p13 tasya yAthAkAmI bharaNakalpAnAm |p14 dvAda/SAhaM caredekAhaM vA |p15 /Sva AdhAsyamAnaH punarbrahmaudanaM pacati |p16 yo 'syAgnimAdhAsyan syAt sa etAM rAtriM vrataM carati na mAMsam a/SnAti na striyam upaiti |p17 prajA agne saMvAsayA/SA/Sca pa/SubhiH saha / rASTrANyasmA Adhehi yAnyAsansavituH sava ity uttareNa gArhapatyAyatanaM kalmASamajaM badhnAti |c8 |p1 atha yajamAno vratamupaiti vAcaM ca yacchatyan.rtAtsatyamupaimi mAnuSAddaivyamupaimi daivIM vAcaM yacchAmIti |p2 vINAtUNavenainametAM rAtriM jAgarayanti |p3 api vA na jAgarti na vAcaM yacchati |p4 /SalkairetAM rAtrimetamagnimindhAna Aste /SalkairagnimindhAna ubhau lokau sanemaham / ubhayorlokayor .rddhvAti m.rtyuM tarAmyahamityetayA |p5 tasminnupavyuSamaraNI niSTapati jAtavedo bhuvanasya reta iha si~Nca tapaso yajjaniSyate / agnima/SvatthAdadhi havyavAhaM /SamIgarbhAjjanayanyo mayobhUH // ayaM te yonir .rtviya ity etAbhyAm |p6 agnI rakSAMsi sedhati /Sukra/SociramartyaH / /SuciH pAvaka IDya ityaraNI abhimantrya mahI vi/SpatnI sadane .rtasyArvAcI etaM dharuNe rayINAm / antarvatnI janyaM jAtavedasamadhvarANAM janayathaH purogAmityaraNI AhriyamANe yajamAnaH pratIkSate |p7 dohyA ca te dugdhabh.rccorvarI te te bhAgadheyaM prayacchAmIti yajamAnAya prayacchati |p8 ArohataM da/SataM /SakvarIrmamartenAgna AyuSA varcasA saha / jyogjIvanta uttarAmuttarAM samAM dar/SamahaM pUrNamAsaM yaj~NaM yathA yajA iti pratig.rhyartviyavatI stho agniretasau garbhaM dadhAthAM te vAmahaM dade / tatsatyaM yadvIraM bibh.rtho vIraM janayiSyathaH // te matprAtaH prajaniSyethe te mA prajAte prajanayiSyathaH / prajayA pa/Subhirbrahmavarcasena suvarge loka iti pratig.rhyAbhimantrayate yajamAnaH |c9 |p1 mayi g.rhNAmyagre agniM yo no agniH pitara ity ubhau japataH / apeta vIteti gArhapatyAyatanamuddhatya /SaM no devIrabhiSTaya ityadbhiravokSati |p2 evaM dakSiNAgnerAhavanIyasya sabhyAvasathyayo/Sca |p3 evamanupUrvANyevaiSvata UrdhvaM karmANi kriyante |p4 sikatAnAmardhaM dvaidhaM vibhajyArdhaM gArhapatyAyatane nivapaty ardhaM dakSiNAgneH / ardhaM traidhaM vibhajya pUrveSu |p5 etenaiva kalpena sarvAnpArthivAnnivapati |p6 agnerbhasmAsIti sikatA nivapati / saMj~NAnam ity USAn |p7 tAnnivapanyadada/Scandramasi k.rSNaM tadihAstviti manasA dhyAyati |p8 udehyagne adhi mAtuH p.rthivyA vi/Sa Avi/Sa mahataH sadhasthAt / AkhuM tvA ye dadhire devayanto havyavAhaM bhuvanasya gopAmityAkhukarISam // yatp.rthivyA anAm.rtaM saMbabhUva tve sacA / tadagniragnaye 'dadAttasminnAdhIyatAmayamiti gArhapatyAyatane valmIkavapAM nivapati |p9 yadantarikSasyeti dakSiNAgneH / yaddiva iti pUrveSu |p10 utsamudrAnmadhumA~M UrmirAgAtsAmrAjyAya pratarAM dadhAnaH / amI ca ye maghavAno vayaM ceSamUrjaM madhumatsaMbharemeti sUdam / iyatyagra AsIriti varAhavihatam |p11 ado devI prathamAnA p.rthagyaddevairnyuptA vyasarpo mahitvA / ad.rMhathAH /SarkarAbhistriviSTapyajayo lokAnpradi/Sa/Scatasra iti /SarkarAH / dveSyaM ca manasA dhyAyati |c10 |p1 .rtaM st.rNAmi purISaM p.rthivyAm.rte 'dhyagnimAdadhe satye 'dhyagnimAdadha ity AyataneSu saMbhArAnanuvyUhati |p2 saM yA vaH priyAstanuva ity eSA // saM vaH s.rjAmi h.rdayAni saMs.rSTaM mano astu vaH / saMs.rSTaH prANo astu va iti vAnaspatyAnsaMs.rjya sikatAvannivapatItaH prathamaM jaj~Ne agnir ity etayA |p3 yAste /SivAstanuvo jAtavedo yA antarikSe divi yAH p.rthivyAm / tAbhiH saMbhUya sagaNaH sajoSA hiraNyayonirvaha havyamagna iti gArhapatyAyatane sauvarNaM hiraNya/SakalamuttarataH saMbhAreSUpAsyati |p4 candramagniM candrarathaM haritvacaM vai/SvAnaramapsuSadaM suvarvidam / vigAhaM tUrNiM taviSIbhirAv.rtaM bhUrNiM devAsa iha su/SriyaM dadhur ity upAstam abhimantrayate / dveSyAya rajataM prayacchati |p5 yadi dveSyaM nAdhigacchedyAM di/SaM dveSyaH syAttena nirasyet |p6 evaM sarveSUpAsya karoti |p7 brAhmaudanikAdbhasmApohya tasmi~NchamIgarbhAdagniM manthati |p8 udyatsu ra/SmiSu da/SahotrAraNI samavadadhAti |p9 sahAgne 'gninA jAyasva saha rayyA saha puSTyA saha prajayA saha pa/SubhiH saha brahmavarcasenetyupatiSThatya/Sve 'gniM manthati |p10 /Sveto '/Svo 'viklinnAkSo bhavati rohito vAsitajAnurapi vA ya eva ka/ScitsANDaH |p11 mathyamAne /SakteH sAMk.rteH sAma gAyati / dhUme jAte gAthinaH kau/Sikasya / araNyornihito jAtavedA iti ca |p12 upAvaroha jAtaveda iti nirvartyamAnam abhimantrayate |c11 |p1 atra caturhotRnyajamAnaM vAcayati |p2 ajannagniH pUrvaH pUrvebhyaH pavamAnaH /SuciH pAvaka IDya iti jAtamabhimantrayate |p3 jAte yajamAno varaM dadAti |p4 gaur vai varo 'tivaro 'nyo dhenurvaro 'tivaro 'nyo 'naDvAnvaro 'tivaro 'nyaH paSThauhI varo 'tivaro 'nyaH |p5 jAtaM yajamAno 'bhiprANiti prajApatestvA prANenAbhiprANimi pUSNaH poSeNa mahyaM dIrghAyutvAya /Sata/SAradAya /SataM /Saradbhya AyuSe varcase jIvAtvai puNyAyeti |p6 ajIjanannam.rtaM martyAso 'sremANaM taraNiM vIDujambham / da/Sa svasAro agruvaH samIcIH pumAMsaM jAtamabhisaMrabhantAmiti jAtama~NjalinAbhig.rhya samrADasi virADasi sArasvatau tvotsau samindhAtAmannAdaM tvAnnapatyAyetyupasamidhyAthainaM prA~Ncamuddh.rtyAsInaH sarveSAM mantrANAmantena rathaMtare gIyamAne yaj~NAyaj~NIye ca yatharSyAdhAnena prathamayA vyAh.rtyA dvAbhyAM vA prathamAbhyAM ca sarparAj~NIbhyAM prathamena ca gharma/SirasA |p7 bh.rgUNAM tvA devAnAM vratapate vratenAdadhAmIti bhArgavasyAdadhyAt / a.NgirasAM tvA devAnAM vratapate vratenAdadhAmIti yo brAhmaNa A.NgirasaH syAt / AdityAnAM tvA devAnAM vratapate vratenAdadhAmItyanyAsAM brAhmaNInAM prajAnAm / varuNasya tvA rAj~No vratapate vratenAdadhAmIti rAj~NaH / indrasya tvendriyeNa vratapate vratenAdadhAmIti rAjanyasya / manostvA grAmaNyo vratapate vratenAdadhAmIti vai/Syasya / .rbhUNAM tvA devAnAM vratapate vratenAdadhAmIti rathakArasyeti yatharSyAdhAnAni |c12 |p1 bhUrbhuvaH suvar iti vyAh.rtyaH / bhUmirbhumneti sarparAj~NiyaH / gharmaH /SirastadayamagniH saMpriyaH pa/Subhirbhuvat / chardistokAya tanayAya yaccha // vAtaH prANastadayamagniH saMpriyaH pa/Subhirbhuvat / svaditaM tokAya tanayAya pituM paca // arka/ScakSustadasau sUryastadayamagniH saMpriyaH pa/Subhirbhuvat / yatte /Sukra /SaukraM varcaH /SukrA tanUH /SukraM jyotirajasraM tena me dIdihi tena tvAdadhe 'gninAgne brahmaNeti gharma/SirAMsi |p2 yAste /SivAstanuvo jAtavedo yA antarikSa uta pArthivIryAH / tAbhiH saMbhUya sagaNaH sajoSA hiraNyayonirvaha havyamagne // prANaM tvAm.rta AdadhAmyannAdamannAdyAya goptAraM guptyai / divastvA vIryeNa p.rthivyai mahimnAntarikSasya poSeNa pa/SUnAM tejasA sarvapa/SumAdadhe // agne g.rhapate 'he budhnyA pariSadya divaH p.rthivyAH paryantarikSAllokaM vinda yajamAnAya / p.rthivyAstvA mUrdhansAdayAmi yaj~Niye loke / yo no agne niSTyo yo 'niSTyo 'bhidAsatIdamahaM taM tvayAbhinidadhAmIti saMbhAreSu nidadhAti |p3 sugArhapatyo vidahannarAtIruSasaH /SreyasIH/SreyasIrdadhat / agne sapatnA~M apabAdhamAno rAyaspoSamiSamUrjamasmAsu dhehItyAdhIyamAnamabhimantrayate yajamAno ghrama/SirAMsi cainamadhvaryurvAcayati |c13 |p1 ardhodite sUrya AhavanIyamAdadhAti |p2 udite brahmavarcasakAmasya |p3 gArhapatye praNayanIyamA/SvatthamidhmamAdIpayati sikatA/ScopayamanIrupakalpayate |p4 tamudyacchatyojase balAya tvodyacche v.rSaNe /SuSmAyAyuSe varcase / sapatnatUrasi v.rtratUH // yaste deveSu mahimA suvargo yasta AtmA pa/SuSu praviSTaH / puSTiryA te manuSyeSu paprathe tayA no agne juSamANa ehi // divaH p.rthivyAH paryantarikSAdvAtAtpa/Subhyo adhyoSadhIbhyaH / yatrayatra jAtavedaH saMbabhUtha tato no agne juSamANa ehi // udu tvA vi/Sve devA ity etAbhi/Scatas.rbhiH |p5 uparIvAgnimudyacchati |p6 udyatamupayataM dhArayati |p7 athA/Svasya dakSiNe karNe yajamAnamagnitanUrvAcayati yA vAjinnagneH pa/SuSu pavamAnA priyA tanUstAmAvaha yA vAjinnagnerapsu pAvakA priyA tanUstAmAvaha yA vAjinnagneH sUrye /SuciH priyA tanUstAmAvaheti / dhArayaty evAgnim |p8 athAgnIdhro laukikamagnimAh.rtya mathitvA vordhvaj~NurAsIno dakSiNAmagnimAdadhAti yaj~NAyaj~NIye gIyamAne yatharSyAdhAnena dvitIyayA vyAh.rtyA tiSrbhiH sarparAj~NIbhirdvitIyena ca gharma/SirasA // yAste /SivAstanuvo jAtavedo yA antarikSa uta pArthivIryAH / tAbhiH saMbhUyasagaNaH sajoSA hiraNyayonirvaha havyamange // vyAnaM tvAm.rta AdadhAmyannAdamannAdyAya goptAraM guptyai / divastvA vIryeNa p.rthivyai mahimnAntarikSasya poSeNa pa/SUnAM tejasA sarvapa/SumAdadhe // agne 'nnapA mayobhuva su/SevadivaH p.rthivyAH paryantarikSAllokaM vinda yajamAnAya / p.rthivyAstvA mUrdhansAdayAmi yaj~Niye loke / yo no agne niSTyo yo 'niSTyo 'bhidAsatIdamahaM taM tvayAbhinidadhAmIti saMbhAreSu nidadhAti |c14 |p1 yo brAhmaNo rAjanyo vai/SyaH /SUdro vAsura iva bahupuSTaH syAttasya g.rhAdAh.rtyAdadhyAtpuSTikAmasya |p2 g.rhe tvasya tato nA/SnIyAt |p3 ambarISAdannAkAmasya v.rkSAgrAjjvalato brahmavarcasakAmasya |p4 vAmadevyamabhigAyata AhavanIya uddhriyamANe |p5 prAcIm anu pradi/Sam ity eSA // vikramasva mahA~M asi vediSanmAnuSebhyaH / triSu lokeSu jAg.rhi prajayA ca dhanena ca // imA u mAmupatiSThantu rAya AbhiH prajAbhiriha saMvaseya / iho iDA tiSThatu vi/SvarUpI madhye vasordIdihi jAtaveda iti prA~Nco '/SvaprathamA abhipravrajanti |p6 dakSiNato brahmA rathaM rathaM rathacakraM vA vartayati yAvaccakraM triH parivartate |p7 SaTk.rtvo dveSyasya |p8 jAnudaghne dhArayamANast.rtIyamadhvano 'gniM harati nAbhidaghne t.rtIyamAsyadaghne t.rtIyam / na karNadaghnamatyudg.rhNAti |p9 yadyudg.rhya nig.rhNIyAn mukhena saMmAyAdadhyAt |p10 nAgnimAdityaM ca vyaveyAt |p11 dakSiNataH parig.rhya harati |p12 ardhAdhve yajamAno varaM dadAti |p13 ardhAdhve hiraNyaM nidhAya nAko 'si bradhnaH pratiSThA saMkramaNa ityatikrAmati |p14 prA~Ncama/SvamabhyasthAdvi/SvA iti dakSiNena padottarataH saMbhArAnAkramayati yathAhitasyAgnera.NgArAH padamabhyavavarteranniti |p15 pradakSiNamAvartayitvA yadakranda iti punar evAkramayati |p16 purastAtpratya~Ncama/SvaM dhArayati |p17 pUrvavADa/Svo bhavati |p18 tadabhAve 'naDvAnpUrvavADetAni karmANi karotIti pai.NgAyanibrAhmaNaM bhavati |c15 |p1 kamaNDalupada AdadhIteti bahv.rcabrAhmaNam / ajasya pada AdadhIteti vAjasaneyakam |p2 atha yajamAnaH /SivA japati ye te agne /Sive tanuvau virATca svarATca te mA vi/SatAM te mA jinvatAm / ye te agne /Sive tanuvau samrATcAbhibhU/Sca te mA vi/SatAM te mA jinvatAm / ye te agne /Sive tanuvau vibhU/Sca paribhU/Sca te mA vi/SatAM te mA jinvatAm / ye te agne /Sive tanuvau prabhvI ca prabhUti/Sca te mA vi/SatAM te mA jinvatAm / yAste agne /SivAstanuvastAbhistvAdadha iti |p3 yAste agne ghorAstanuvastAbhiramuM gaccheti yajamAno dveSyAya prahiNoti tAbhirenaM parAbhAvayati |p4 araNye 'nuvAkyA bhavanti |p5 yadidaM divo yadadaH p.rthivyAH saMvidAne rodasI saMbabhUvatuH / tayoH p.rSThe sIdatu jAtavedAH /SaMbhUH prajAbhyastanuve syona ity abhimantrya purastAtpratya.N tiSThannAhavanIyamAdadhAti |p6 b.rhati gIyamAne /SyaitavAravantIyayoryaj~NAyaj~NIye ca yatharSyAdhAnena sarvAbhirvyAh.rtIbhiH sarvAbhiH sarparAj~NIbhist.rtIyena ca gharma/SirasA yAste /SivAstanuvo jAtavedo yA antarikSa uta pArthivIryAH / tAbhiH saMbhUya sagaNaH sajoSA hiraNyayonir vaha havyamagne // apAnaM tvAm.rta AdadhAmyannAdamannAdyAya goptAraM guptyai / divastvA vIryeNa p.rthivyai mahimnAntarikSasya poSeNa pa/SUnAM tejasA sarvapa/SumAdadhe // agne samrADajaikapAdAhavanIya divaH p.rthivyAH paryantarikSAllokaM vinda yajamAnAya / p.rthivyAstvA mUrdhansAdayAmi yaj~Niye loke / yo no agne niSTyo yo 'niSTyo 'bhidAsatIdamahaM taM tvayAbhinidadhAmIti saMbhAreSu nidadhAti |c16 |p1 Ana/Se vyAna/Se sarvamAyurvyAna/Se / ahaM tvadasmi madasi tvametanmamAsi yonistava yonirasmi / mamaiva sanvaha havyAnyagne putraH pitre lokak.rjjAtaveda ity AdhIyamAnamabhimantrayate yajamAnaH |p2 vyAh.rtIH sarparAj~NIrgharma/SirAMsIti sarveSvAdhAneSu yajamAno 'nuvartayate yenayenAdadhAti |p3 nAhitamanabhihutamagnimupasp.r/Sati / AjyenauSadhIbhi/Sca /SamayitavyaH |p4 yA te agne pa/SuSu pavamAnA priyA tanUryA p.rthivyAM yAgnau yA rathantare yA gAyatre chandasi tAM ta etenAvayaje svAhA / yA te agne 'psu pAvakA priyA tanUryAntarikSe yA vAyau yA vAmadevye yA traiSTubhe chandasi tAM ta etenAvayaje svAhA / yA te agne sUrye /SuciH priyA tanUryA divi yAditye yA b.rhati yA jAgate chandasi tAM ta etenAvayaje svAhetyetaiH pratimantramAjyamoSadhI/Sca juhoti |p5 samidha AdadhAtIty eke |p6 brahmAgnyAdheye sAmAni gAyati |p7 pratiSiddhAny ekeSAm |p8 vyAh.rtIbhirevodgIthaM bhavatIti vAjasaneyakam |c17 |p1 tataH sabhyAvasathyAvAdadhAti laukikamagnimAh.rtya mathitvAhavanIyAdvA yatharSyAdhAnena |p2 agna AyUMSi pavase 'gne pavasva svapAH / agnir.rSiH pavamAnaH pa~NcajanyaH purohitaH / tamImahe mahAgayamiti tisra A/SvatthyaH samidha ekaikasminnAdadhAti |p3 AhavanIye vA tisraH |p4 samudrAdUrmirmadhumA~M udAradupAM/SunA samam.rtatvamAnaT / gh.rtasya nAma guhyaM yadasti jihvA devAnAmam.rtasya nAbhiH // vayaM nAma prabravAmA gh.rtenAsminyaj~Ne dhArayAmA namobhiH / upa brahmA /S.rNavacchasyamAnaM catuH/S.r.Ngo 'vamIdgaura etat // catvAri /S.r.NgA trayo asya pAdA dve /SIrSe sapta hastAso asya / tridhA baddho v.rSabho roravIti maho devo martyA~M Avive/Seti /SamImayyo gh.rtAnvaktAstis.rbhistisra ekaikasminnAdadhAti / AhavanIye vA tisraH |p5 evaM nAnAv.rkSIyAH / preddho agne dIdihi puro na ityaudumbarIM samidhamAdadhAti / vidhema te parame janmannagna iti vaika.NkatIm / tAM saviturvareNyasya citrAmiti /SamImayIm |p6 tatastUSNImagnihotraM johoti |p7 api vA dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA prajApatiM manasA dhyAya~Njuhoti / sAgnihotrasya sthAne bhavati |p8 yaste agne ghorAstanuvastAbhiramuM gaccheti yajamAno dveSyAya prahiNoti tAbhirenaM nitamayati / araNye 'nuvAkyA bhavanti |c18 |p1 dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA sapta te agne samidhaH sapta jihvA iti saptavatyA pUrNAhutiM juhoti / hutAyAM yajamAno varaM dattvA /SivA japati / ye agnayo divo ye p.rthivyAH samAgacchantISamUrjaM duhAnAH / te asmA agnayo draviNaM dattveSTAH prItA AhutibhAjo bhUtvA yathAlokaM punarastaM pareta svAheti juhoti |p2 atha virATkramairyajamAna upatiSThate 'tharva pituM me gopAyAnnaM prAnena saMmitam / tvayA guptA iSamUrjaM madanto rAyaspoSeNa samiSA mademetyanvAhAryapacanam // narya prajAM me gopAya mUlaM lokasya saMtatim / Atmano h.rdayAnnirmitAM tAM te paridadAmyahamiti gArhapatyam // /SaMsya pa/SUnme gopAya vi/SvarUpaM dhanaM vasu / g.rhANAM puSTimAnandaM tAMste paridadAmyahamityAhavanIyam // sapratha sabhAM me gopAyendriyaM bhUtivardhanam / vi/Svajanasya chAyAM tAM te paridadAmyahamiti sabhyam // ahe budhniya mantraM me gopAya /SriyaM ca ya/SasA saha / ahaye budhniyAya mantraM /SriyaM ya/SaH paridadAmyahamityAvasathyam // pa~NcadhAgnInvyakrAmadvirAT s.rSTA prajApateH / UrdhvArohadrohiNI yoniragneH pratiSThitir iti sarvAn |c19 |p1 AgneyasyASTAkapAlasya tantraM prakramayati |p2 niruptaM havirupasannamaprokSitaM bhavati / atha sabhAyA madhye 'dhidevanamuddhatyAvokSyAkSAnnyupyAkSeSu hiraNyaM nidhAya samUhya vyUhya prathayitvA niSasAda dh.rtavrata iti madhye 'dhidevane rAjanyasya juhoti |p3 Avasathe pariSado madhye hiraNyaM nidhAya mantravatyA hiraNye juhoti pra nUnaM brahmaNaspatirmantraM vadatyukthyam / yasminnindro varuNo mitro aryamA devA okAMsi cakrira iti |p4 uta no 'hirbudhnyaH /S.rNotvaja ekapAtp.rthivI samudraH / vi/Sve devA .rtAv.rdho huvAnAH stutA mantrAH kavi/SastA avantu na ity uktvA /SatamakSAnyajamAnAya prayacchannAha vrIhibhyo gAM dIvyatAhiMsantaH parUMSi vi/Sasateti |p5 saMpraiSavatkurvanti |c20 |p1 k.rtaM yajamAno vijinAti |p2 tayA yajjayanti tadannaM saMsk.rtya sabhAsadbhya upaharanti |p3 Avasathe bhu~Njate |p4 k.lptisAmanasIbhyAmagnInyajamAna upatiSThate kalpetAM dyAvAp.rthivI ye 'gnayaH samanasa iti |p5 prokSAdi karma pratipadyate |p6 Agneyasya dakSiNAkAle dakSiNA dadAti |p7 ajaM pUrNapAtramupabarhaNaM sArvasUtramityagnIdhe |p8 vahinama/SvaM brahmaNe 'dhvaryave vA |p9 AhavanIyade/Se 'naDvAhamadhvaryave |p10 apareNa gArhapatyaM dhenuM hotre |p11 vAso mithunau gAvau navaM ca rathaM dadAti / tAni sAdhAraNAni sarveSAm |p12 A dvAda/Sabhyo dadAtItyuktvAha kAmamUrdhvaM deyamaparimitasyAvaruddhyA iti vij~NAyate |p13 UrdhvamAdiSTadakSiNAbhyo vadati SaD deyA dvAda/Sa deyA/ScaturviM/SatirdeyA iti |p14 tA vikalpante |p15 yeSAM pa/SUnAM puSTiM bhUyasIM kAmayeta teSAM vayasAm |p16 dityauhIM dadyAddityavAhaM ca muSkaram |p17 vardhamAnAM dakSiNAM dadAti |p18 yadyanADhyo 'gnInAdadhIta kAmamevaikAM gAM dadyAtsA gavAM pratyAmnAyo bhavatIti vij~NAyate |p19 siddhamiSTiH saMtiSThate |c21 |p1 pavamAnahavIMSi sadyo nirvapet |p2 dvAda/SAhe dvyahe tryahe caturahe 'rdhamAse mAsy.rtau saMvatsare vA |p3 na somenAyakSyamANaH purA saMvatsarAnnirvapet |p4 nirvaped ity eke |p5 yadi nirvapedagnaye pavamAnAyAgnaye pAvakAyAgnaye /Sucaya iti tisra AjyAhutIH somadevatAbhyo vA hutvA nirvapet |p6 samAnatantrANi nAnAtantrANi vAgneyena vA samAnatantrANi |p7 yaM kAmayeta pApIyAnsyAditi tasyaikamekam etAni havIMSi nirvapet / na vasIyAnna pApIyAniti tasya sAkaM sarvANi / yaM kAmayetottaraM vasIyA~NchreyAn syAd iti tasyAgnaye pavamAnAya nirupya pAvaka/SucibhyAM samAnabarhiSI nirvapet |p8 /SatamAnaM hiraNyaM dakSiNA |p9 pUrvayorhaviSordve triM/SanmAne uttarasmiM/ScatvAriM/SanmAnam |p10 yena hiraNyaM mimate tena mItvA dadAti |p11 siddhamiSTiH saMtiSThate |c22 |p1 aindrAgnamekAda/SakapAlamanunirvapatyAdityaM ca gh.rte carum |p2 saptada/Sa sAmidhenyaH |p3 caturdhAkaraNakAla AdityaM brahmaNe pariharati |p4 taM catvAra ArSeyAH prA/Snanti |p5 prA/SitavadbhyaH samAnaM varaM dadAti / dhenvanaDuhordAnam eke samAmananti / siddhamiSTiH saMtiSThate |p6 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlamanunirvapatyagnISomIyamekAda/SakapAlaM viSNave /SipiviSTAya tryuddhau gh.rte carum |p7 siddhamiSTiH saMtiSThate |p8 AdityaM gh.rte caruM saptada/SasAmidhenIkaM dhenudakSiNaM sarveSAmanunirvApyANAM sthAne vAjasneyinaH samAmananti |p9 siddhamiSTiH saMtiSThate |p10 agnihotramArapsyamAno da/SahotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM hutvAtha sAyamagnihotraM juhoti |p11 vyAh.rtIbhirupasAdayet |p12 saMvatsare paryAgata etAbhirevopasAdayet |p13 dvAda/SAhamajasreSvagniSu yajamAnaH svayamagnihotraM juhuyAdapravasannahataM vAso bibharti |c23 |p1 yAM prathamAmagnihotrAya dogdhi tAM dakSiNAM dadAti |p2 athaikeSAm / agnInAdhAya hastAvavanijya saMvatsaramagnihotraM hutvAtha dar/SapUrNamAsAvArabhate tAbhyAM saMvatsaramiSTvA somena pa/SunA vA yajate tata UrdhvamanyAni karmANi kurute |p3 trayoda/SarAtramahatavAsA yajamAnaH svayamagnihotraM juhuyAdapravasannatraiva somena pa/SunA veSTvAgnInuts.rjati yathA suyavasAnk.rtvA prAjyAttAd.rktaditi /SATyAyanibrAhmaNaM bhavati |p4 pUrNA pa/ScAdyatte devA adadhuriti sArasvatau homau hutvAnvArambhaNIyAmiSTiM nirvapati |p5 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlaM sarasvatyai caruM sarasvate dvAda/SakapAlam |p6 agnaye bhagine 'STAkapAlaM yaH kAmayeta bhagyannAdaH syAmiti |p7 nityavad eke samAmananti |p8 nanAtantram eke |p9 tvadvi/SvA subhaga saubhagAnyagne vi yanti vanino na vayAH / /SruSTI rayirvAjo v.rtratUrye divo v.rSTirIDyo rItirapAm // tvaM bhago na A hi ratnamiSe parijmeva kSayasi dasmavarcAH / agne mitro na b.rhata .rtasyAsi kSattA vAmasya deva bhUreriti yAjyAnuvAkye |c24 |p1 cittaM ca citti/Sceti purastAtsviSTak.rto jayA~Njuhoti |p2 cittAya svAhA cittyai svAhety eke samAmananti |p3 prajApatirjayAniti trayoda/SIm |p4 agne balada saha ojaH kramamANAya me dAH / abhi/Sastik.rte 'nabhi/SastenyAyAsyai janatAyai /SraiSTyAyeti caturda/SIM yaH kAmayeta citraM janatAyAM syAmiti / citraM bhavati /SabalaM tvasya mukhe jAyate |p5 mithunau gAvau dakSiNA |p6 siddhamiSTiH saMtiSThate |p7 dar/SapUrNamAsAvArapsyamAna/ScaturhotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM hutvAtha dar/SapUrNamAsAvArabhate |p8 vyAh.rtIbhirhavIMSyAsAdayetsaMvatsare paryAgata etAbhirevAsAdayet |p9 amAvAsyAyAmAdadhAnasyaitat / paurNamAsyAM tu pUrvasminparvaNi seSTi sanvArambhaNIyamAdhAnamapav.rjya |c25 |p1 /SvobhUte paurNamAsena yajate |p2 anantaramAdhAnAdAhitAgnivratAni |p3 nAn.rtaM vadet |p4 nAsya brAhmaNo 'nA/SvAng.rhe vaset |p5 sUryoDhamatithiM vasatyai nAparundhIta |p6 narbIsapakvasyA/SnIyAt |p7 klinnaM dAru nAdadhyAt |p8 antarnAvyapAM nA/SnIyAt |p9 svak.rta iriNe nAvasyet |p10 puNyaH syAt |p11 hi.Nk.rtya vAgyataH striyamupeyAt |p12 vyAhared vA |p13 nasAyamAhutAvahutAyAma/SnIyAt |p14 evaM prAtaH |p15 AhitAgnerg.rhe na sAyamahute bhoktavyaM tathA prAtarityanyeSAM vratam |p16 naktaM nAnyadannAddadyAt |p17 dadyAdity eke |p18 annaM tu dadannadayIta |p19 naitasminsaMvatsare pa/SunAniSTvA mAMsaM bhakSayet |p20 manasAgnibhyaH prahiNomi bhakSaM mama vAcA taM saha bhakSayantu / apramAdyannapramatta/ScarAmi /Sivena manasA saha bhakSayateti yadyAdiSTo bhakSayed etaM mantramuktvA bhakSayet |c26 |p1 punarAdheyaM vyAkhyAsyAmaH |p2 tasyAgnyAdheyavatkalpaH |p3 agnInAdhAyaitasminsaMvatsare yo nardhnuyAtsa punarAdadhIta prajAkAmaH pa/SukAmaH puSTikAmo jyAnyAM putramartyAyAM sveSvArudhyamAneSu yadA vA.Ngena vidhuratAM nIyAt |p4 AgneyamaSTAkapAlaM nirvapedvai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM vAruNaM da/SakapAlamagnaye 'psumate 'STAkapAlaM maitraM carumagnimudvAsayiSyan |p5 yA te agna utsIdataH pavamAnA priyA tanUH / tayA saha p.rthivImAvi/Sa rathaMtareNa sAmnA gAyatreNa ca chandasA // yA te agne pAvakA yA manasA preyasI priyA tanUH / tayA sahAntarikSamAvi/Sa vAmadevyena sAmnA traiSTubhena ca chandasA / tato na UrjamA k.rdhi g.rhamedhaM ca vardhaya // yA te agne sUrye /SuciH priyA tanUH /Sukre 'dhyadhi saMbh.rtA / tayA saha divamAvi/Sa b.rhatA sAmnA jAgatena ca chandasA tato no v.rSTyAvata // yAste agne kAmadughA vibhaktIranusaMbh.rtAH / tAbhirnaH kAmAndhukSveha prajAM puSTimatho dhanam // yAste agne saMbh.rtIrindraH sUkara Abharat / tAsu /SociSu sIdeha bhasma vai/SvAnarasya yat |c27 |p1 ye te agne vAnaspatyAH saMbhArAH saMbh.rtAH saha / tebhirgaccha vanaspatInsvAM yoniM yathAyatham // agannagniryathAlokamasadatsadane sve / avIrahatyaM deveSUpAgAM manasA saheti purastAtsviSTak.rtaH saptAhutIrjuhoti |p2 siddhamiSTiH saMtiSThate |p3 paurNamAsImiSTvA jvalato 'gnInuts.rjati |p4 saMvatsaraM parArdhyamuts.rSTAgnirbhavati |p5 rohiNI punarvasU anurAdhA iti nakSatrANi |p6 varSAsu /Saradi vAdadhIta |p7 k.rtAk.rtAH saMbhArA yajUMSi ca bhavanti |p8 api vA pa~Nca pArthivAn saMbhArAnAharati / evaM vAnaspatyAn |p9 AyataneSu purANAndarbhAnsaMstIrya bhUmirbhUmneti sarparAj~NIbhirgArhapatyamAdadhAti |p10 madhyaMdina itarAn |p11 upolavairdarbhaiH parutkaiH saMvatsarapravAtairAhavanIyaM jvalantamuddharati |p12 yattvA kruddhaH parovapeti dakSiNAgnim / yatte manyuparoptasyetItarAn |p13 mano jyotirjuSatAmiti b.rhaspativatyarcopatiSThate |p14 sapta te agne samidhaH sapta jihvA ityagnihotraM juhoti |c28 |p1 AgneyaM pa~NcakapAlaM nirvapatyaSTAkapAlaM vA |p2 yadi pa~NcakapAlo gAyatryau saMyAjye / yadyaSTAkapAlaH pa.Nktyau |p3 sarvamAgneyaM bhavati |p4 pa~Ncada/Sa saptada/Sa vA sAmidhenyaH |p5 sAmidhenIprabh.rtyupAM/Su yajatyottamAdanUyAjAduccaiH sviSTak.rtam |p6 agnAgne 'gnAvagne 'gninAgne 'gnimagna iti caturSu prayAjeSu catasro vibhaktIrdadhAti |p7 nottame |p8 vibhaktimuktvA prayAjena vaSaTkaroti |p9 yaM kAmayetardhnuyAditi tasyopariSTAdyeyajAmahAdvibhaktiM dadhyAtpurA vA vaSaTkArAt |p10 agniM stomena bodhayetyAgneyasyAjyabhAgasya puro 'nuvAkyA bhavati / agna AyUMSi vapasa iti saumyasya |p11 agnirmUrdheti vA saumyasya kuryAt |p12 prajAkAmapa/SukAmasya prajAvy.rddhapa/Suvy.rddhasya vA |p13 agninyaktAH patnIsaMyAjAnAm.rco bhavanti |p14 api vA yathApUrvamAjyabhAgAvevaM patnIsaMyAjAH |p15 agne tamadyA/SvamityakSarapa.Nktyo yAjyAnuvAkyA bhavanti / dve Agneyasya dve sviSTak.rtaH |p16 punarUrjA saha rayyetyabhitaH puroDA/Sam AhutIr juhoti |p17 punarUrjeti vA purastAtprayAjAnAM saha rayyetyupariSTAdanUyAjAnAm |p18 etadvA viparItam |p19 ubhayIrdakSiNA dadAti |c29 |p1 AgnyAdheyikIH paunarAdheyikI/Sca punarniSk.rto ratha ity etAH /SatamAnaM ca hiraNyam |p2 tasmAd rajataM hiraNyam ity uktam |p3 punarabhihito rathaH punarutsyUtaM syAmUlaM punaHkAmasyAptyA ity ekeSAm |p4 yadItarANi na vidyerannapyanaDvAhameva dadyAt / anaDuhi ha vA ete ca kAmA ata/Sca bhUyAMsa iti pai.NgAyanibrAhmaNaM bhavati |p5 deve agnau devo agniriti dvayoranUyAjayorvibhaktI dadhAti |p6 nottame |p7 uccairuttamaM saMpreSyati |p8 siddhamiSTiH saMtiSThate |p9 AgnivAruNamekAda/SakapAlamanunirvapati sarveSAmanunirvApyANAM sthAne dvidevatyAnAM vA |p10 siddhamiSTiH saMtiSThate / saMtiSThate punarAdheyam |p11 yast.rtIyamAdadhIta sa etAnhomA~NjuhuyAllekaH salekaH suleka iti |p12 yadaraNyoH samArUDho na/Syet |p13 yasya vobhAvanugatAvabhinimrocedabhyudiyAdvA punarAdheyaM tasya prAya/ScittiH |p14 punarAdheyamityA/Smarathyo 'gnyAdheyamityAlekhana AlekhanaH |bApSS6 |c1 |p1 agnihotraM vyAkhyAsyAmaH |p2 adhiv.rkSasUrya AviHsUrye vA dh.rSTirasi brahma yacchetyupaveSamAdAya gArhapatyamabhimantrayate sugArhapatya iti |p3 athainaM bodhayaty udbudhyasvAgne prati jAg.rhyenam iSTApUrte saMs.rjethAmayaM ca / asmin sadhasthe adhyuttarasmin vi/Sve devA yajamAna/S ca sIdateti |p4 uddharetyeva sAyamAha yajamAnaH / uddhareti prAtaH |p5 sahasraM tena kAmadugho 'varunddhe |p6 vAcA tvA hotrA prANenodgAtrA cakSuSAdhvaryuNA manasA brahmaNA /SrotreNAgnIdhaitaistvA pa~Ncabhirdaivyair .rtvigbhir uddharAmIti gArhapatyAdAhavanIyaM jvalantamuddharati |p7 bhUrbhuvaH suvaruddhriyamANa uddhara pApmano mA yadavidvAnyacca vidvAM/ScakAra / ahnA yadenaH k.rtamasti pApaM sarvasmAnmoddh.rto mu~Nca tasmAdityuddhriyamANamabhimantrayate yajamAnaH sAyam / rAtryA yadenaH k.rtamasti pApaM sarvasmAnmoddhrto mu~Nca tasmAditi prAtaH |p8 agnipataye 'gnaye me viddhyagnipataye 'gnaye me m.rDa / am.rtAhutimam.rtAyAM juhomyagniM p.rthivyAmam.rtasya jityai / tayAnantaM kAmamahaM jayAni prajApatiryaM prathamo jigAyAgnimagnau svAhA |c2 |p1 agne samrADajaikapAdAhavanIya divaH p.rthivyAH paryantarikSAllokaM vinda yajamAnAya / p.rthivyAstvA mUrdhansAdayAmi yaj~Niye loke / yo no agne niSTyo yo 'niSTyo 'bhidAsatIdamahaM taM tvayAbhinidadhAmIti purastAtparikramyoda.NmukhaH pratya.Nmukho vA sAyamAyatane 'gniM pratiSThApayati / prA.NmukhaH prAtaH |p2 svayaM yajamAna idhmAnAharati vi/SvadAnImAbharanto nAtureNa manasA / agne mA te prative/SA riSAmetyetayA |p3 yadagne yAni kAni cetyetAbhiH pa~NcabhiH pratimantramagniSu mhata idhmAnAdadhAti |p4 AhavanIye varSiSTham |p5 yathAhitAstenAnupUrvyeNAhavanIyAdvA prakramya |p6 tathAgnirAdheyo yathAhutirna vyaveyAt |p7 nAntarAgnI saMcarati |p8 yadi pUrvo 'nugataH saMcaryam |p9 pa/ScAddhi sa tarhi gataH |p10 kAmaM hute saMcaryam ity eke |p11 naktamAhavanIyaM dhArayati |p12 nityo gata/Sriyo dhriyate |p13 nityaM gArhapatyam |p14 tathAnvAhAryapacanaM yadi mathitvAhito bhavati |p15 yadyAhAryo 'haraharenaM dakSiNata Aharanti |p16 upavasatha evainamAhreyurnavAvasAna evainamAhareyuriti vAjasaneyakam |c3 |p1 parisamUhanenAgnInalaMkurvanti |p2 purastAdalaMkArAH sAyamupariSTAdalaMkArAH prAtaH |p3 etadvA viparItam / ubhayato 'laMkArAH sAyaM tathA prAtar ity eke |p4 agne g.rhapate /Sundhasveti gArhapatyamagne vahne /Sundhasveti dakSiNAgnimange samrAT /SundhasvetyAhavanIyamagne sabhya /Sundhasveti sabhyamagne pariSadya /SundhasvetyAvasathyam |p5 udagagraiH prAgagrai/Sca darbhaist.rNairvAgnInparist.rNAtyagnimagnI vA |p6 khAdiraH sruvo vaika.NkatyagnihotrahavaNI bahumAtryaratnimAtrI vA |p7 pras.rtAk.rtirAryak.rtAgnihotrasthAlyUrdhvakapAlAcakravartA bhavati |p8 dakSiNena vihAramagnihotrI tiSThati tAM yajamAno 'bhimantrayata iDAsi vratabh.rdahaM nAvubhayorvrataM cariSyAmi surohiNyahaM nAvubhayorvrataM cariSyAmIDa ehi mayi /Srayasvera ehyadita ehi gaurehi /Sraddha ehi satyena tvAhvayAmIti |p9 atha vedide/Samabhim.r/SatIyamasi tasyAste 'gnirvatsaH sA me svargaM ca lokamam.rtaM ca dhukSveti |p10 pUSAsIti dakSiNato vatsamupas.rjya prAcImAv.rtya dogdhyudIcIM prAcImudIcIM vA |p11 na /SUdro duhyAt |p12 asato vA eSa saMbhUto yacchUdraH |p13 duhyAdvA |p14 yadeva gArhapatye 'dhi/Srayati pavayatyevainat |p15 agnihotrasthAlyA dohanena ca dogdhi |c4 |p1 pUrvau duhyAjjyeSThasya jyaiSThineyasya yo vA gata/SrIH syAt / aparau duhyAtkaniSThasya kAniSThaneyasya yo vAnujAvaro yo vA bubhUSet |p2 na stanAnsaMm.r/Sati |p3 yathopalambhaM nitye kalpe dogdhi |p4 pUrvavadupas.rSTAM duhyamAnAM dhArAghoSaM ca yajamAno 'numantrayate |p5 astamite dogdhi |p6 amnarastamite hotavyam |p7 samudro vA eSa yadahorAtrastasyaite gAdhe tIrthe yatsaMdhI tasmAtsamdhau hotavyamiti /SailAlibrAhmaNaM bhavati |p8 nakSatraM d.rSTvA pradoSe ni/SAyAM vA sAyam |p9 uSasyupodayaM samayAviSita udite vA prAtaH |p10 yadudite juhotyagniSTomaM tenAvarunddhe yanmadhyaMdine juhotyukthyaM tenAvarunddhe yadaparAhNe juhoti SoDa/SinaM tenAvarunddhe yatpUrvarAtre juhoti prathamaM tena rAtriparyAyamapnoti yanmadhyarAtre juhoti madhyamaM tena rAtriparyAyamApnoti yadapararAtre juhoti jaghanyaM tena rAtriparyAyamApnoti |p11 sa na manyeta sarveSveteSu kAleSu hotavyamApadi hutamityeva pratIyAditi vij~NAyate |p12 yo homakAlaH so '.NgAnAm |c5 |p1 patnIvadasyAgnihotraM bhavati |p2 sva Ayatane patnyupavi/Sati |p3 apareNAhavanIyaM dakSiNAtikramyopavi/Sya yajamAno vidyudasi vidya me pApmAnam.rtAtsatyamupaimi mayi /Sraddhetyapa AcAmati |p4 .rtaM tvA satyena pariSi~NcAmIti sAyaM pariSi~Ncati / satyaM tvartena pariSi~NcAmIti prAtaH / AhavanIyamagre 'tha gArhapatyamatha dakSiNAgnimapi vA gArhapatyamAhavanIyaM dakSiNAgniM yathA vAhitAH |p5 yaj~Nasya saMtatirasi yaj~Nasya tvA saMtatimanusaMtanomIti gArhaptayAtprakramya saMtatAmudakadhArAM srAvayatyAhavanIyAt |p6 dh.rSTirasi brahma yacchetyupaveSamAdAya bhUtak.rta sthApoDhaM janyaM bhayamapoDhAH senA abhItvarIriti gArhapatyAdudIco '.NgArAnnirUhya vyantAngArhapatyena k.rtvA sagrA sthetyabhimantrya japatyagnaya AdityaM g.rhNAmyahne rAtrimiti sAyam / AdityAyAgniM g.rhNAmi rAtryA ahariti prAtaH |p7 iDAyAH padaM gh.rtavaccarAcaraM jAtavedo haviridaM juSAsva / ye grAmyAH pa/Savo vi/SvarUpA virUpAsteSAM saptAnAmiha rantirastu / rAyaspoSAya suprajAstvAya suvIryAyeti teSvagnihotramadhi/Srayati |c6 |p1 reto vA agnihotram / na su/S.rtaM kuryAdretaH kUlayenno '/S.rtamantarevaiva syAt |p2 samudantaM hotavyam |p3 udantIk.rtya pratiSicyam |p4 apratiSekyaM syAt tejaskAmasya brahmavarcasakAmasya pApmAnaM tustUrSamANasyAtho sarvebhyaH kAmebhyo 'tho yaH kAmayeta vIro ma AjAyeteti |p5 amnar adhi/SritaM vA |p6 adabdhena tvA cakSuSAvekSa iti t.rNena jvalatAvekSate |p7 dohanasaMkSAlanaM sruva AnIya haraste mA vinaiSamiti tena pratiSi~Ncaty apAM vA stokena |p8 udbhava sthodahaM prajayA pra pa/SubhirbhUyAsaM haraste mA vigAdudyansuvargo lokastriSu lokeSu rocayeti punarevAvekSyAntaritaM rakSo 'ntaritA arAtayo 'pahatA vy.rddhirapahataM pApaM karmApahataM pApasya pApak.rtaH pApaM karma yo naH pApaM karma cikIrSati pratyagenam.rccheti triH paryagnik.rtvA gharmo 'si rAyaspoSavanirihorjaM d.rMheti vartma kruvan prAgudvAsayatyudak prAgudagvA |p9 na vartma karotIty eke |p10 iha prajAM pa/SUnd.rMheti trirbhUmau pratiSThApya subhUtak.rta stha pratyUDhaM janyaM bhayaM pratyUDhAH senA abhItvarIriti gArhapatye '.NgArAn pratyUhya |c7 |p1 devasya tvA savituH prasava iti sruksruvam AdAya pratyuSTaM rakSaH pratyuSTA arAtaya ityAhavanIye gArhapatye vA pratitapyAriSTo yajamAnaH patnI ceti saMm.r/Sya hiraNyayaSTirasyam.rtapalA/SA sroto yaj~NAnAmityagnihotrahavaNImabhimantryomunneSyAmi havyaM devebhyaH pApmano yajamAnamiti sAyamAha / omunnayAmIti prAtaH |p2 havirdevAnAmasi m.rtyorme 'bhayaM svasti me 'stvabhayaM me astvityupAM/SUktvomunnayetyuccairanujAnAti / apacAre yajamAnasya svayamAtmAnamanujAnIyAt |p3 unnIyamAna ubau vAcaM yacchata A homAt |p4 na cAbhimIlate tiSThati ca yajamAnaH |p5 unnIta upavi/Sati |p6 caturunnayati |p7 yaM kAmayeta putrANAmayam.rdhnuyAditi taM prati pUrNamunnayet |p8 yadi kAmayeta jyeSThato 'sya prajArdhukA syAditi pUrNaM prathamamunnayettata UnataramUnataram / kaniSThata ityetadviparItam / sarve samAvadvIryA iti samam |p9 yathopalambhaM nitye kalpa unnayati |c8 |p1 agnaye ca tvA p.rthivyai connayAmIti prathamaM vAyave ca tvAntarikSAya ceti dvitIyaM sUryAya ca tvA dive ceti t.rtIyaM candramase ca tvA nakSatrebhya/Sceti caturtham |p2 adbhya/Sca tvauSadIbhya/Sceti pa~NcamaM jamadagnInAm |p3 bhUriDA bhuva iDA suvariDA karadiDA p.rthigiDeti vA pratimantram |p4 pa/SUnme yacchetyapareNa gArhapatyamunnayanade/Se 'bhitarAM vA sAdayitvA gArhapatye hastaM pratApya saMm.r/Sati sajUrdevaiH sAyaMyAvabhiH sAyaMyAvAno devAH svasti saMpArayantu pa/SubhiH saMp.rcIya prajAM d.rMheti sAyam / sajUrdevaiH prAtaryAvabhiH prAtaryAvANo devAH svasti saMpArayantu pa/SubhiH saMp.rcIya prajAM d.rMheti prAtaH |p5 da/SahotrA cAbhim.r/Sya pAlA/SIM samidhaM prAde/SamAtrImupari dhArayangArhapatyasya samayArcirharati |p6 urvantarikSaM vIhItyuddravati |p7 uddravanda/SahotAraM vyAcaSTe |p8 samaM prANairharati |p9 svAhAganaye vai/SvAnarAyeti madhyade/Se niyacchati |p10 vAtAya tvetyudg.rhNAti |p11 upapreta saMyatadhvaM mAntargAta bhaginaM bhAgadheyAtsaptarSINAM suk.rtAM yatra lokastatremaM yaj~NaM yajamAnaM ca dhehy upapratnamupa bhUrbhuvaH suvarAyurme yacchetyapareNAhavanIyaM darbheSu sAdayati |c9 |p1 yasyAgnAvuddhriyamANe hUyate vasuSu hutaM bhavati / nihito dhUpAya~Nchete rudreSu / prathamamidhmamarcirAlabhata AdityeSu / sarva eva sarva/Sa idhma AdIpto bhavati vi/SveSu deveSu / nitarAmarcirupAvaiti lohinIkeva bhavatIndre hutaM bhavati / a.NgArA bhavanti tebhyo '.NgArebhyo 'rcirudeti prajApatAveva / /Sro '.NgArA adhyUhante tato nIlopakA/So 'rcirudeti brahmaNi hutaM bhavati |p2 yada.NgAreSu vyava/SAnteSu lelAyadvIva bhAti taddevAnAmAsyaM tasmAt tathA hotavyaM yathAsye 'pidadhAtyevaM taditi vij~NAyate |p3 vidyudasi vidya me pApmAnam.rtAtsatyamupaimIti hoSyannapa upasp.r/Sya pAlA/SIM samidhamAdadhAtyekAM dve tisro vA |p4 eSA te agne samiditi / hiraNyayaM tvA vaM/SaM svargasya lokasya saMkramaNaM dadhAmIti dvitIyAm / rajatAM tvA haritagarbhAmagnijyotiSamakSitiM kAmadughAM svargyAM svargAya lokAya rAtrimiSTakAmupadadhe tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdeti sAyaM t.rtIyAm / hariNIM tvA rajatagarbhAM sUryajyotiSamakSitiM kAmadughAM svargyAM svargAya lokAyAhariSTakAmupadadha iti prAtaH |c10 |p1 samidhamAdhAya prANyApAnya nimIlya vIkSya hutvA dhyAyedyatkAmaH syAt |p2 hutvA mahadabhivIkSate |p3 AdIptAyAM juhoti /SyAvAyAM vA yadA vA samatItArcirlelAyatIva / dhUpAyatyAM grAmakAmasya jvalatyAM brahmavarcasakAmasyA.NgAreSu tejaskAmasya |p4 dvya.Ngule mUlAtsamidhamabhi juhoti |p5 abhikrAmaM sAyaM juhotyavakrAmaM prAtaH |p6 ubhayatra vAbhikrAmam |p7 bhUrbhuvaH suvariti hoSya~N japati |p8 agnirjyotirjyotiragniH svAheti sAyamagnihotraM juhoti / sUryo jyotirjyotiH sUryaH svAheti prAtaH |p9 saMs.rSTahomaM vAgnirjyotirjyotiH sUryaH svAheti sAyaM / sUryo jyotirjyotiragniH svAheti prAtaH |p10 iSe tveti sru.NmukhAdavAcInaM sAyaM lepamavamArSTyUrje tveti / UrdhvaM prAtaH |p11 oSadhIbhyastvauSadhIrjinveti barhiSi lepaM nim.rjya varco me yaccheti srucaM sAdayitvAgne g.rhapate mA mA saMtApsIrAtmannam.rtamadhiSi prajA jyotiradbdhena tvA cakSuSA pratIkSa iti gArhapatyaM pratIkSya bhUrbhuvaH suvarityuttarAmAhutiM purvArdhe samidhi juhoti tUSNIM vA |p12 na samidabhihotavA ity eke |c11 |p1 varSIyasImuttarAmAhutiM hutvA bhUyo bhakSAyAva/SinaSTi |p2 yaM kAmayeta pApIyAnsyAditi bhUyastasya pUrvaM hutvottaraM kanIyo juhuyAt |p3 hutvA srucamudg.rhya rudra m.rDAnArbhava m.rDa dhUrta namaste astu pa/Supate trAyasvainamiti triH srucAgnimuda~Ncamativalgayati |p4 pUrvavallepamavam.rjya prAcInAvItI svadhA pit.rbhyaH pitR~Njinveti dakSiNena vediM bhumyAM lepaM nim.rjya prajAM me yaccheti srucaM sAdayitvA v.rSTirasi v.r/Sca me pApmAnam.rtAtsatyamupAgAmiti hutvApa upasp.r/SyAntarvedi sruk / athA.NgulyApAdAya pUSAsIti lepaM pra/SnAtya/SabdaM kurvannatihAya dataH |p5 apa AcamyaivaM punaH pA/SyAcamya barhiSopayamyoda.N.NAv.rtyots.rpya garbhebhyastvA garbhAnprINIgyAgneyaM haviH prajAnanaM me astu da/SavIraM sarvagaNaM svastaye / Atmasani prajAsani pa/Susanyabhayasani lokasani v.rSTisani / agniH prajAM bahulAM me karotvannaM payo reto asmAsu dhehi / rAyaspoSamiSamUrjamasmAsu dIdharatsvAhetyudagdaNDayA prAgdaNDayA vA srucAcAmati |c12 |p1 sauryaM haviriti prAtarmantraM saMnamati |p2 dviH srucaM nirlihyAdbhiH pUrayitvocchiSTabhAjo jinveti parAcInaM ninIyAcamyAgreNAhavanIyaM darbhairagnihotrahavaNIM prakSAlayati |p3 na mAmsadhautasya devA bhu~Njata iti vij~NAyate |p4 adbhiH srucaM pUrayitvA sarpebhyastvA srpA~Njinveti pratidi/SaM vyutsicya srpAnpipIlikA jinva srpetarajanA~Njinva sarpadevajanA~Njinveti tisraH sruca utsicya caturthIM pUrayitvA p.rthivyAmam.rtaM juhomi svAhetyapareNAhavanIyaM ninIya /SeSaM patnyA a~Njalau g.rhebhyastvA g.rhA~Njinveti |p5 yadi patnI nAnuSyAddevAnAM patnIbhyo 'm.rtaM juhomi svAheti patnyAyatane ninayet |p6 aparaM srucyAnIya vipruSAM /SAntirasItyunnayanade/Se ninIyAhavanIye srucaM pratApya hasto 'vadheyo hasto vA pratApya srucyavadheyaH |p7 tayodaguddi/Sati saptarSibhyastvA saptarSI~Njinveti |c13 |p1 agne g.rhapate pariSadya juSasva svAheti sruveNa gArhapatye juhotyekAM dve tisra/Sacatasro vA |p2 agnaye g.rhapataye rayipataye puSTipataye kAmAyAnnAdyAya svAhetyetAmeke samAmananti |p3 samabhyuccayavadeke |p4 agne 'dAbhya pariSadya juSasva svAheti sruveNAnvAhAryapacane juhotyekAM dve tisra/Scatasro vA |p5 annapate annasya no dehIti dvitIyAm |p6 aprA/Sya vAparayorjuhuyAt |p7 AhavanIye homo nAparayoH |p8 yadAhavanIye hutvAparayorjuhuyAdyathA svargAllokAtpratyavarohettAd.rktaditi vij~NAyate |p9 sarve vA ete homArthA AdhIyante / catasro gArhapatye juhoti catasro 'nvAhAryapacane dve AhavanIye / da/Sa saMpadyante / da/SAkSarA virADvirAjA yaj~NaH saMmita iti bahv.rcabrAhmaNaM bhavati |p10 dIdihi dIdidAsi dIdAyetyeSo 'gnyupasamindhana AmnAtaH |p11 dIdihi dIdidAsi dIdAya dIdyAsaM dIdyasveti vA pratimantram |p12 yathAhitAstenAnupUrvyeNAhavanIyAdvA prakramya |p13 antarvedyapo ninIya |c14 |p1 pUrvavadagnInpariSi~Ncati / na dhArAm |p2 apipreragne svAM tanvamayAD dyAvAp.rthivI UrjamasmAsu dhehItyagnihotrasthAlyAM t.rNama.NktvAnupraharati |p3 sA hyagnihotrasya saMsthitiH |p4 na barhiranupraharet / asaMsthito vA eSa yaj~No yadagnihotramityuktam |p5 agnihotrasthAlIM prakSAlyAkSitamakSityai juhomi svAhetyunnayanade/Se ninayati / antarvedi vA |p6 v.rSTirasi v.r/Sca me pApmAnam.rtAtsatyamupAgAmapsu /Sraddhetyapa Acamya yajamAno 'ntarvedi mArjayate 'nnAdAH sthAnnAdo bhUyAsaM ya/SaH stha ya/SasvI bhUyAsaM /SraddhA stha /SraddhiSIyeti |p7 Apo ha /SleSma prathamaM saMbabhUva yena dh.rto varuNo yena mitraH / yenendraM devA abhyaSi~Ncanta rAjyAya tenAhaM mAmabhiSi~NcAmi varcasa iti /Sirasyapa Anayate |p8 dvayoH payasA pa/SukAmasya juhuyAt |p9 agnihotrasthAlyA pUrvAM dogdhi / dohanenottarAm |p10 adhi/Sritya pUrvamuttaramAnayati |p11 yasya rudraH pa/SU~NchamAyetaitayaivAv.rtA dvayoH payasA sAyaMprAtarjuhuyAt |p12 taccedatihanyAtsajUrjAtavedo diva A p.rthivyA asya haviSo gh.rtasya vIhi svAheti sAyaMprAtarAjyena juhuyAt |p13 anAramatyagne duH/SIrtatano juSasva svAheti dvAda/SAhamAjyena hutvA tata UrdhvaM na sUrkSet |c15 |p1 payasA pa/SukAmasya juhuyAddadhnendriyakAmasya yavAgvAgrAmakAmasyaudanenAnnAdyakAmasya taNDulairojaskAmasya / balakAmasyetyeke / mAMsena ya/SaskAmasya somena brahmavarcasakAmasyAjyena tejaskAmasya |p2 pratiSekaM yavAgUM /Srapayati |p3 /S.rtAM yajuSA pratiSi~Ncati |p4 evaM mAMsam |p5 nAjyaM pratiSi~Ncati haraste mA vinaiSamiti / dve darbhAgre pratyasyatyekaM vA |p6 na dadhyadhi/Srayati / /S.rtaM hi tanna pratiSi~Ncati pratiSiktaM hi tadAta~Ncaneneti vij~NAyate |p7 evaM taNDulAnodanaM somaM ca |p8 Ajyena taNDulair odanena somena vA juhuyAd yasyApratiSekyaM syAt |p9 Ajyena tejaskAmaH saMvatsaraM juhuyAddvAda/SAhaM vA |p10 na rAjanyasya juhuyAt |p11 homakAle g.rhebhyo brAhmaNAyAnnaM prahiNuyAtteno haivAsya hutaM bhavati |p12 nityamagnyupasthAnaM vAcayitavyaH |p13 yo vA somayAji satyavAdI tasya juhuyAt |p14 aharaharyajamAnaH svayamagnihotraM juhuyAt |p15 parvaNi vA |p16 brahmacArI vA juhuyAdbrahmaNA hi sa parikrIto bhavati / kSIrahotA vA juhuyAddhanena hi sa parikrIto bhavatIti bahv.rcabrAhmaNam |c16 |p1 agnyupasthAnaM vyAkhyAsyAmaH |p2 upatiSThata iti codyamAna AhavanIyamevopatiSTheta / vacanAdanyam |p3 uttarAmAhutimupotthAya kavAtirya.N.NivopatiSTheta |p4 upaprayanto adhvaramiti SaDbhiH |p5 agnISomAvimaM su ma iti saptamyA pUrvapakSe / aindrAgnyA saptamyAparapakSe |p6 dadhikrAvNo akAriSamityubhayatrASTamyA |p7 mamAgne varco vihaveSvastviti catasraH purastAdagnISomIyAyAH pUrvapakSe / tathaindrAgnyA aparapakSe |p8 agna AyUMSi pavasa iti SaDbhiH saMvatsaresaMvatsare sadA vA |p9 pavamAnahavIMSi vA saMvatsaresaMvasare nirvapedetAsAM sthAne |p10 AyurdA agna iti siddhamA citrAvasoH |p11 tir/ScitrAvasunA sAyamupatiSThate / trirarvAgvasunA prAtararvAgvaso svasti te pArama/SIya |p12 indhAnAstvA /SataM himA ityupasthAyendhAnAstvA /SataM himAH / agneH samidasyabhi/SastyA ma pAhi somasya samidasi paraspA ma edhi yamasya samidasi m.rtyormA pAhIti catasraH samidha ekaikasminnAdhAya saM tvamagne sUryasya varcasAgathA ity anuvAka/SeSeNopasthAya vayaM soma vrate tava manastanUSu bibhrataH prajAvanto a/SImahIti mukhaM vim.rSTe |c17 |p1 saMpa/SyAmi prajA ahamiti g.rhAnprekSate |p2 ambhaH sthAmbho vo bhakSIyeti goSThamupatiSThate |p3 revatI ramadhvamityantarAgnI tiSTha~Njapati |p4 saMhitAsi vi/SvarUpIriti vatsamabhim.r/Sati |p5 saMhitAsi vi/SvarUpeti vatsAm |p6 bhuvanamasi sahasrapoSaM puSeti vA vatsam |p7 upa tvAgne divediva iti tis.rbhirgAyatrIbhirgArhapatyamupatiSThate 'gne tvaM no antama iti catas.rbhi/Sca dvipadAbhiH |p8 sa no bodhi /SrudhI havamuruSyA No aghAyataH samasmAdityeSA caturthI bhavati |p9 UrjA vaH pa/SyAmyUrjA ma pa/Syateti g.rhAn prekSate pa/SUnvA |p10 mahi trINAmavo 'stu dyukSaM mitrasyAryamNaH / durAdharSaM varuNasya // nahi teSAmamA cana nAdhvasu vAraNeSvA / I/Se ripuragha/SaMsaH // te hi putrAso adite/Schardiryacchantyajasram / vi dA/SuSe vAryANIti prAjApatyena t.rcenopatiSThate |p11 yaM kAmayeta svasti punarAgacchediti tametAbhiranvIkSeta / svastyeva punarAgacchatItyayaj~NasaMyuktaH kalpaH |p12 mA naH /SaMso araruSo dhUrtiH praNa.Nmartyasya / rakSA No brahmaNaspate // yo revAnyo amIvahA vasuvitpuSTivardhanaH / sa naH saSiktu yasturaH // pari te dUDabho ratho 'smA~M a/Snotu vi/SvataH / yena rakSasi dA/SuSaH |c18 |p1 tatsaviturvareNyaM somAnaM svaraNaM mitrasya carSaNIdh.rtaH pra sa mitra kadA cana starIrasi kadA cana prayucchasi pari tvAgne puraM vayamityupasthAya |p2 nim.rdo 'si nyahaM taM m.rdyAsaM yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSma iti dakSiNasya padaH pArSNyA nim.rdnIyAdyadi pApIyasA spardheta / prabhUrasi prAhaM tamabhibhUyAsaM yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSma iti dakSiNataH pado nig.rhNIyAdyadi sad.r/Sena / abhibhUrasyabhyahaM taM bhUyAsaM yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSma iti prapadena yadi /SreyasA |p3 pUSA mA pa/SupAH pAtu pUSA mA pathipAH pAtu pUSA mAdhipAH pAtu pUSA madhipatiH pAtviti lokAnupasthAya prAcI digagnirdevatAgniM sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsati / dakSiNA digindro devatendraM sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsati / pratIcI dik somo devatA somaM sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsati / udIcI di.NmitrAvaruNau devatA mitrAvaruNau sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsati / UrdhvA digb.rhaspatirdevatA b.rhaspatiM sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsati / iyaM digaditirdevatAditiM sa .rcchatu yo maitasyai di/So 'bhidAsatIti yathAli.NgaM di/Sa upasthAya |c19 |p1 agnInupasamAdhAya dharmo mA dharmaNaH pAtu vidharmo mA vidharmaNhA pAtvAyu/Sca prAyu/Sca cakSu/Sca vicakSu/Sca prA.NcAvA.Ncoruga urugasya te vAcA vayaM saM bhaktena gamemahItyupasthAyAgna AyUMSi pavasa ityAgnipAvamAnIbhyAM gArhapatyamupatiSThate |p2 agne g.rhapata iti ca / putrasya nAma g.rhNAti tAmA/SiSamA/SAse tantava ityajAtasya / amuSmA iti jAtasya |p3 yatkiMcAgnihotrI kAmayeta tadagnInyaceta / upainaM tannamatIti vij~NAyate |p4 upastheyo 'gnI3rnopastheyA3 ity uktam |p5 naktamupatiSThate na prAtaH |p6 na prAtaragnimupa canAvarohenna prAtarAhitAgni/Scana manyeteti vAjasaneyakam |p7 bhUrbhuvaH suvaH suprajAH prajayA bhUyAsaM suvIro vIraiH suvarcA varcasA supoSaH poSairityevopatiSTheteti vAjasneyakam / bhartuM vaH /SakeyaM /SraddhA me mA vyAgAditi vA |p8 vAtsapreNaiva sAyaMprAtarupatiSThetetyeke |p9 goSUktenA/SvasUktena vA |c20 |p1 prAtaravanekena prAtarupastheyaH |p2 adhi/Srita unnIyamAne vA mamAgne varco vihaveSvastviti catasro japitvApAM pate yo 'pAM bhAgaH sa ta eSa pratiSiktA arAtayaH pratiSiktA arAtayaH pratiSiktA arAtaya iti trirbhUmau pratiSicya kAlAya vAM jaitriyAya vAmaudbhettriyAya vAmavanenije suk.rtAya vAm / idamahaM duradmanyAM niSplAvayAmi bhrAt.rvyANAM sapatnAnAmahaM bhUyAsamuttamaH / apAM maitrAdivodakamiti hastau prakSAlya /SriyaM dhAtarmayi dhehi /Sriyo mAdhipatiM kuru / vi/SAmI/SAno maghavendro mA ya/SasA nayaditi japitvAtharvyuSTA devajUtA vIDu chapathajambhanIH / Apo malmiva prANijannasmatsu /SapathAM adhItyAcamyendriyAvatImadyAhaM vAcamudyAsaM dIrghaprANo 'cchinno 'dabdho gopAH / ajasraM daivyaM jyotiH sauparNaM cakSuH su/Srutau karNau deva/Srutau karNau ke/SA barhiH /SikhA prastaro yathAsthAnaM kalpayadhvaM /SaM h.rdayAyAdo mA mA hAsiSTeti yathAli.Ngama.NgAni saMm.r/Sya |c21 |p1 varco 'si varco mayi dhehyAyuk.rdAyuHpatnI svadhA vo goptryo me stha gopAyata mA rakSata mAtmasado me stha / ma naH ka/ScitpraghAnmA prameSmahyupa pratnamupa bhurbhuvaH suvarAyurme yacchateti sarvAnupasthAyottareNAnuvAkenAhavanIyaM gharmA jaTharAnnAdaM mAmadyAsmi~Njane kurutamannAdo 'hamadyAsmi~Njane bhUyAsamanannAdaH sa yo 'smAndveSTi / kavI mAtari/SvAnA pa/SumantaM mAmadyAsmi~Njane kurutaM pa/SumAnahamadyAsmi~Njane bhUyAsamapa/SuH sa yo 'smAndveSTi / yamA.NgirasA ya/SasvinaM mAmadyAsmi~Njane kurutaM ya/SavyahamadyAsmi~Njane bhUyAsamaya/SAH sa yo 'smAndveSTi // agne yo no anti /Sapati ya/Sca dUre samAno agne araNo durasyuH / vai/SvAnareNa sayujA sajoSAstaM pratya~NcaM saMdaha jAtavedaH // agne yatte 'rcistena taM pratyarca yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo 'gne yatte /Socistena taM prati/Soca yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo 'gne yatte tapastena taM pratitapa yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo 'gne yatte harastena taM pratihara yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo 'gne yatte tejastena taM pratititigdhi yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmaH |c22 agne rucAM pate namaste ruce rucaM mayi dhehi / arvAgvaso svasti te pArama/SIyArvAgvaso svasti te pArama/SIyArvAgvaso svasti te pArama/SIya / tanturasi tato mA cchitthA asau svasti te 'stvasau svasti te 'stvasau svasti te 'stviti putrANAM nAmAni g.rhNAti tristrirekaikasya / svasti vo 'stu ye mAmanustha SaNmorvIraMhasaspAntu dyau/Sca p.rthivI cApa/ScauSadhaya/Scorkca sUn.rtA ca / yathA ha tyadvasavo gauryaM citpadi SitAmamu~NcatA yajatrAH / evo Svasmanmu~NcatA vyaMhaH pra tAryagne prataraM na AyuH // vayaH suparNA upa sedurindraM priyamedhA .rSayo nAdhamAnAH / apa dhvAntamUrNuhi pUrdhi cakSurmumugdhyasmAnnidhayeva baddhAn // agna AyUMSi pavase dadhikrAvNo akAriSamiti dve mamAgne varco vihaviSvastviti catasro 'gnISomAvimaM su ma ity eSA / tatsaviturv.rNImahe vayaM devasya bhojanam / /SreSThaM sarvadhAtamaM turaM bhagasya dhImahi // asya hi svaya/SastaraM savituH kaccana priyam / na minanti svarAjyam |c23 adyA no deva savitaH prajAvatsAvIH saubhagaM / parA duHSvapniyaM suva // vi/SvAni deva savitarduritAni parA suva / yadbhadraM tanma A suva // anAgaso aditaye vayaM devasya savituH save / vi/SvA vAmAni dhImahi // sa hi ratnAni da/SuSe suvAti savitA bhagaH / taM citraM bhAgamImahe // vAmamadya savitarvAmamu /Svo divedive vAmamasmabhyaM sAvIH saubhagam / vAmasya hi kSayasya deva bhUrerayA dhiyA vAmabhAjaH syAma // dIkSA tapo manaso mAtari/SvA b.rhaspatirvAco asyAH sa yoniH / vedAMsi vidyA mayi santu cAravo 'gnISomA ya/So asmAsu dhattam // agniryena virAjati somo yena virAjati sUryo yena virAjati virAD yena virAjati tenAhaM vi/Svataspari virAjyAsamihaikav.rdityupasthAyAgnest.rNAnyapacinoti / tejasvIha brahmavarcasI bhavatIti vij~NAyate |c24 pravatsyansaMpreSyatyagnInsamAdhehIti |p2 jvalata upatiSThate |p3 pa/SUnnaH /SaMsya pAhi tAnno gopAyAsmAkaM punarAgamAdityAhavanIyam / prajAM no narya pAhi tAM no gopAyAsmAkaM punarAgamAditi gArhapatyam / annaM no budhnya pAhi tanno gopAyAsmAkaM punarAgamAdityanvAhAryapacanam |p4 antarAgnI tiSTha~NjapatImAnno mitrAvaruNA g.rhAngopAyataM yuvam / avinaSTAnavih.rtAnpUSainAnabhirakSatvAsmAkaM punarAgamAditi |p5 pUrvavadvirATkramairupasthAyA/SitvA pravasathameSyannAhAgnInsamAdhehIti |p6 jvalata upatiSThate prajAM me narya pAhi tAM me gopAyAsmAkaM punarAgamAditi gArhapatyam / annaM me budhnya pAhi tanme gopAyAsmAkaM punarAgamAdityanvAhAryapacanam / pa/SUnme /SaMsya pAhi tAnme gopAyAsmAkaM punarAgamAd ity AhavanIyam |p7 mama nAma prathamaM jAtaveda iti ca |p8 vAgyato 'bhipravrajati mA pragAma patho vayaM mA yaj~NAdindra sominaH / mAntaHsthurno arAtayaH / udasmA~M uttarAnnayAgne gh.rtenAhuta / rAyaspoSeNa saMs.rja prajayA ca bahUnk.rdhIti |p9 ArAdagnibhyo vAcaM viSrjate |c25 |p1 pravasankAle vihAramabhimukho 'gnyupasthAnaM japati |p2 ihaiva santatra sato vo agnayaH prANena vAcA manasA bibharmi / tiro mA santamAyurmA prahAsIjjyotiSA vo vai/SvAnareNopatiSTha iti yadyanupasthAya pravasedetayaivopatiSThate |p3 samidhaH k.rtvA pratyeti |p4 yathA ha vA itaM pitaraM proSivAMsaM putrAH pratyAdhAvantyevaM ha vA etamagnayaH pratyAdhAvanti / sa /SakalAndArUNi vAharanneti yathaiva tatputrebhya Aharanneti / tad.rktaditi vij~NAyate |p5 ArAdagnibhyo vAcaM yacchati |p6 yadyenaM rAjA pitAcAryo vAntareNAgnInsyAcchadirdar/Se nainamAdriyeta |p7 vi/SvadAnImAbharanto 'nAtureNa manasA / agne mA te prative/SA riSAma // namaste astu mIDhuSe namasta upasadvane / agne /Sumbhasva tanvaH saM mA rayyA s.rjetyabhaiti |p8 agnInsamAdhehIti |p9 jvalata upatiSThate |p10 pa/SUnnaH /SaMsyAjUgupastAnnaH punardehItyAhavanIyamabhiprAnyAgne sahasrAkSa /SatamUrdha~NchataM te prANAH sahasramapAnAH / tvaM sAhasrasya rAya I/SiSe sahasradhArasya payasaH / tasya no rAsva tasya te bhakSIya tasya te vayaM bhUyiSThabhAjo bhUyAsmetyAhavanIyam |c26 |p1 prajAM no naryAjUgupastAM naH punardehIti gArhapatyamabhiprANyAgne g.rhapate sug.rhapatirahaM tvayA g.rhapatinA bh.ryAsaM sug.rhapatirmayA tvaM g.rhapatinA bhUyAH / /SataM himA dvA yU rAdhAMsItsaMp.r~NcAnAvasaMp.r~NcAnau tanva iti gArhapatyam |p2 annaM no budhnyAjUgupastannaH punardehItyanvAhAryapacanamabhiprANyAntarAgnI tiSTha~Njapati yathA pravatsyadupathAne |p3 ajUgupatamabhyarAkSIditi mantraM saMnamati |p4 mama nAma tava ca jAtaveda iti catas.rbhirAhavanIyam |p5 prajAM me naryAjUgupastAM me punardehIti gArhapatyamabhyapAnyAnnaM me budhnyAjUgupastanme punardehItyanvAhAryapacanamabhyapAnya pa/SUn me /SaMsyAjUgupastAn me punardehItyAhavanIyamabhyapAnya pUrvavadvirATkramairupatiSThate / ajUgupa iti mantraM saMnamati |p6 agnyupasthAnavadatra samidho di/SAM copasthAnam |p7 navamIM cedatipravasenmitro janAnyAtayati prajAnanniti maitryopasthAya mano jyotirjuSatAmityAhutiM juhuyAt |p8 samidha AhutimupasthAnamityevamanupUrvANyeke samAmananti |c27 |p1 tadAhurnAgnirupastheyah kaH /SreyAMsaM viSuptaM bodhayiSyatIti / abhayaMkarAbhayaM me kuru svasti me 'stvabhayaM me astvityeva brUyAt / pravatsyadupasthAnamAgatopasthAnaM cAdhik.rtya vAjasaneyinaH samAmananti |p2 namo vo 'stu pravatsyAmi namo vo 'stu prAvAtsyamiti bahv.rcAH |p3 g.rhA mA bibhIta mA vepiDhvamUrjaM bibhrata emasi / UrjaM bibhradvaH suvaniH sumedhA g.rhAnaimi manasA modamanaH // yeSAmadhyeti pravasanyeSu saumanaso bahuH / g.rhAnupagvayAmahe te no jAnantu jAnataH // upahUtA bhUridhanAH sakhAyaH svAdusaMmudaH / ariSTAH sarvapUruSA g.rhA naH santu sarvadA // upahUtA iha gAva upahUtA ajAvayaH / atho annasya kIlAla upahUto g.rheSu na iti g.rhAnabhyeti |p4 kSemAya vaH /Santyai prapadye /SivaM /SagmaM /SaMyoH /SaMyoriti pravi/Sati |p5 UrjaM bibhradvaH sumanAH sumedhA g.rhAnAgAM manasA modamAnaH / irAM vahanto gh.rtamukSamANAsteSvahaM sumanAhA saMvi/SAmIti pravi/Sya japati / saMvi/SanvA |c28 |p1 sag.rhaH prayAsyanvAstoSpatIyaM juhoti |p2 ahute yAneSu bhaNDAnyAropayanti |p3 na hinamanvAhareyuH |p4 yadyanovAhyaM syAtpUrvaM taM pravaheyurapa voddhareyuH |p5 yatra saMhitA rAtrIrvasetpa~Nca sapta nava da/Sa vA tatprayAsya~NjuhuyAt |p6 navarAtravastau vA punaretyaikAmuSitvA prayAsya~NjuhuyAt |p7 dakSiNo yukto bhavati savyo 'yuktaH / api vAgniSThasya dakSiNo yuktaH savyasya yoktraM parih.rtam / sarveSu vA yukteSu |p8 vAstoSpata ityanudrutyottarayA gArhapatye hutvAvakSANAni saMprakSApya p.rthagaraNISvagnInsamAropayate ye dhAryante |p9 uparyagnAvaraNI dhAraya~NjapatyayaM te yonir.rtviya iti |p10 api vA yajamAna evAtmansamAropayate |p11 yA te agne yaj~NiyA tanUstayehyArohAtmAtmAnamacchA vasUni k.rNvannasme naryA purUNi / yaj~No bhUtvA yaj~NamAsIda svAM yoniM jAtavedo bhuva AjAyamAnaH sa kSaya ehIti hastaM pratApya mukhAyAharate |p12 vAsa upAvaroha jAtavedaH punastvaM devebhyo havyaM vaha naH prajAnan / AyuH prajAM rayimasmAsu dhehyajasro dIdihi no duroNa iti laukake 'gnAvaupAvarohayati |p13 araNyorvopAvarohya manthet |p14 yadaraNyoH samArUDhaH syAnnirvartamAna etaM mantraM japet |c29 |p1 idaM /Sreyo 'vasAnaM yadAgAM syone me dyAvAp.rthivI abhUtAm / anamIvAH pradi/SaH santu mahyam / gomaddhanavada/SvavatpuruSavaddhiraNyavatsuvIravatsvAhetyavasite juhoti |p2 nAniSTvAgrayaNenAhitAgnirnavasyA/SnIyAt |p3 vrIhINAM yavAnAM /SyAmAkAnamityagrapAkasya yajeta |p4 amAvAsyAyAM paurNamAsyAM vA |p5 AmAvAsyaM tantram |p6 saptada/Sa sAmidhenyaH |p7 nirvapaNakala AgneyamaSTAkapAlaM nirvapati purANAnAM vrIhINAm |p8 yathA dAntenAdAntaM saMyunakti tAd.rktaditi vij~NAyate |p9 yena yaj~NenertsetkuryAdeva tatrAgneyamaSTAkapAlamiti vij~NAyate |p10 navAnAmitarANyaindrAgnaM dvAda/SakapAlamAgnendraM vA vai/SvadevaM payasi caruM saumyaM /SyAmAkaM caruM dyAvAp.rthivyamekakapAlam |p11 purastAtsaumyAddyAvAp.rthivyameke samAmananti |p12 niruptaM havirupasannamaprokSitaM bhavati / atha pa~NcAjyAnIrjuhoti /SatAyudhAya /SatavIryAyeti |p13 purastAdvA sviSTak.rtaH |p14 prokSAdi karma pratipadyate |p15 ekamulUkhalaM musalaM pratibIjaM vA |p16 sarveSu haviSk.rdavahananamantraH |p17 tuSopavapanam |p18 uttamamopya vAcaM vis.rjate |p19 eSo 'nyeSAM nanAbIjAnAM samavetAnAM kalpaH |p20 alaMkaraNakAla AjyenaikakapAlamabhipUrayati |p21 AviHp.rSThaM vA k.rtvAsAdayati |p22 pracaraNakAla uddh.rtya barhiSadaM k.rtvA juhvAmupastIryAdhAyA/SayamanvAnIyAbhighAryopAM/Su pracarati |c30 |p1 sarvahutamaparyAvartayann.rjuM pratiSThitaM na hastena juhuyAt |p2 yadi hutaH paryAvarteta sruco 'greNa kalpayet |p3 na pANinA |p4 vare datte kalpayitavyaH |p5 AdhAyAbhighArya punarhotavya ity eke |p6 api vA naikakapAlaM kurvItAjyena dyAvAp.rthivI yajeta |p7 ye prAcInamekASTakAyA vatsA jAyante teSAM prathamajaM dadAti / vAsaH /SyAmAke |p8 bhadrAnnaH /SreyaH samanaiSTa devA iti yajamAnabhAgaM prA/SnAti |p9 sarveSAM vA bhakSANAM mantravatAM pratyAmnAyaH syAt |p10 agniH prathAmaH prA/SnAtu sa hi veda yathA haviH / /SivA asmabhyamoSadhIH k.rNotu vi/SvacarSaNiriti /SyAmAkAnAm |p11 siddamiSTiH saMtiSThate |p12 api vAmAvAsyAyAM paurNamAsyAM vAgrayaNeSTimanvAyAtayet |p13 api vAmAvAsyAM paurNamAsIM vA navairyajeta |p14 api vAgnihotrIM vrIhistambaM yavastambaM vA grAsayitvA tasyAH payasA sAyaMprAtar juhuyAt |p15 api vA navAnAM yavAgvA sAyaMprAtar juhuyAt |p16 api vA navAnAM gArhapatye sthAlIpAkaM /SrapayitvAhavanIye juhuyAdAgrayaNadevatAbhyaH sviSTak.rccaturthAbhyaH |p17 api vA navAnAM catuH/SarAvam odanaM paktvA caturo brAhmaNAn bhojayet |p18 evaM yavair yajeta |p19 tatrAgneya/SyAmAkau na bhavataH |p20 ya UrdhvamekASTakAyA vatsA jAyante teSAM prathamajaM dadAti // etamu tyaM madhunA saMyutaM yavaM sarasvatyA adhi manAvacark.rSuH indra AsItsIrapatiH /SatakratuH kInA/SA AsanmarutaH sudAnava iti yajamAnabhAgaM prA/SnAti // sarveSAM vA bhakSANAM mantravatAM pratyAmnAyaH syAt |p21 siddhamiSTiH saMtiSThate |c31 |p1 yadi nAnAtantrAM /SyAmAkeSTiM kurvIta /SyAmAkAnuddhartavA iti saMpreSyati |p2 tasyAH saptada/Sa sAmidhenyaH |p3 sadvantAv AjyabhAgau / virAjau saMyAjaye |p4 tvam agne saprathA asi juSTo hotA vareNyaH / tvayA yaj~NaM vitanvate / soma yAste mayobhuva iti sadvantau / preddho agna imo agna iti virAjau |p5 vAso dakSiNA dadhimantho madhumantho madhuparko madhugluntho babhrurvA pi.NgalaH |p6 siddhamiSTiH saMtiSThate |p7 haritayava/SAka/SamIdhAnyAnAM navAnAM phalAnAmaniSTe 'pi prA/Sane yAthAkAmI |p8 veNuyavAnAmiSTim eke samAmananti |p9 veNuyaveSu pakveSu veNuyavAnuddhartavA iti saMpreSyati |p10 tasyA etadeva tantrameSA devatA |p11 AgneyI maitrAvaruNI prAjApatyA vA |p12 sa pratnavaditi dve dhAyye catasra AjyabhAgayorda/Sa haviSAM dve sviSTak.rtaH |p13 vrIhibhiriSTvA vrIhibhireva yajetA yavebhyo dar/SapUrNamAsAvevaM yavairA vrIhibhyo 'pi vA vrIhibhirevobhatraite ha vai sUpacaratamA bhavantIti bahv.rcabrAhmaNam |p14 varSAsu /SyAmAkairyajeta /Saradi vrIhibhirvasante yavairyathartu veNuyavair iti vij~NAyate |bApSS7 |c1 |p1 sarvAMl lokAn pa/SubandhayAjy abhijayati |p2 tena yakSyamANo 'mAvAsyAyAM paurNamAsyAM vA SaDDhotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM juhoti sUryaM te cakSur iti |p3 AgnAvaiSNavam ekAda/SakapAlaM nirvapati |p4 agnyanvAdhAnasya pratyAmnAyo bhavati |p5 siddham iSTiH saMtiSThate |p6 dhArayaty AhavanIyam |p7 uru viSNo vikramasveti sruveNAhavanIye yUpAhutiM juhoti |p8 srucA vA caturg.rhItena |p9 na dIkSitasya juhuyAt |p10 vaiSNavIm .rcam anUcyAcchetyaH |p11 juhuyAd vA |p12 yUpasakA/Se vAgniM mathitvA tasmi~N juhuyAt |p13 sruvam Ajya/SeSaM cAdhvaryur Adatte / takSA /Sastram |p14 yatra yUpas tad yanti |p15 yUpyA v.rkSAH palA/SakhadirabilvarauhItakAH |p16 pAlA/SaM tejaskAmo yaj~NakAmo vA / khAdiraM svargakAmo vIryakAmo vA / bailvam annAdyakAmo brahmavarcasakAmo vA / rauhItakaM prajAkAma/S cakSuSkAmo vA |p17 same jAtam a/SAkhAjaM bahuparNa/SAkham aprati/SuSkAgram asuSiram avyAv.rttam aghUrNam .rjum Urdhvam Urdhva/Sakalam agra ISadupAvanataM prAg udak pratyag {F vopanatam} {G vaupanatam} |p18 yaM kAmayetApratiSThitaH syAd ity uktam |p19 atikramya yUpyAn yaM joSayate tam abhimantrayate |c2 |p1 aty anyAn agAm iti |p2 athainam upasp.r/Sati taM tvA juSe vaiSNavaM devayajyAyA iti |p3 devas tvA savitA madhvAnaktv iti sruveNa sarvato mUlaM paryaNakti |p4 oSadhe trAyasvainam ity UrdhvAgraM darbham antardhAya svadhite mainaM hiMsIr iti svadhitinA praharati |p5 prathamaparApAtinaM /Sakalam Aharati |p6 gulphadaghne v.r/Scej jAnudaghne 'nakSasa.NgaM vA |p7 divam agreNa mA lekhIr iti prA~NcaM pAtayaty uda~NcaM prA~Ncam uda~NcaM vA |p8 vanaspate /Sataval/So virohety Avra/Scane juhoti |p9 sahasraval/SA vi vayaM ruhemety AtmAnaM pratyabhim.r/Sya yaM tvAyaM svadhitir ity anvagram adgAM/S chinatti |p10 acchinno rAyaH suvIra ity agraM parivAsayati |p11 pa~NcAratnim iti kAmyAH |p12 ekAratniprabh.rty A trayastriM/Sadaratner avyavAyenaike samAmananti |p13 yAvAn yajamAna UrdhvabAhus tAvAn |p14 yAvAn vA rathe tiSThan |p15 UrdhvabAhur vA |p16 puruSamAtrI tv etasyAvamA mAtrA / atha tato varSIyAn / varSIyAn eva kArya ity eke |p17 tryaratni/S caturaratnir vA pAlA/So nirUDhapa/SubandhasyAto 'nyaH saumyasyAdhvarasyeti vAjasaneyakam |c3 |p1 mUlato 'taSTam uparam |p2 aSTA/Srir anupUrvo 'grato 'NIyAn praj~NAtAgniSThA/Srir asthUlo 'naNuH |p3 avatakSaNAnAM svarur adhimanthana/S ca /SakalaH |p4 agrAc caSAlaM p.rthamAtram aSTA/Sri madhye saMnatam |p5 yaM kAmayetAnyo 'sya lokam abhyArohed iti tasyAnyav.rkSasya svarucaSAle kuryAt |p6 yAvad uttamam a.NgulikANDaM tAvad UrdhvaM caSAlAd yUpasyAtiriktaM dvya.NgulaM trya.NgulaM catura.NgulaM vA |p7 rathamAtrI nirUDhapa/Subandhasya vediH |p8 akSasaMmitA pa/ScAttiryag ISayA prAcI vipathayugena purastAd yAvatA vA bAhye chidre |p9 aratnibhir vA caturbhiH pa/ScAt SaDbhiH prAcI tribhiH purastAt |p10 tAM vedaM k.rtvA dar/SapUrNamAsavatsaMnamanavarjaM prAg uttarAt parigrAhAt k.rtvApareNa yUpAvaTade/SaM saMcaram ava/SiSya vedyAmuttaravediM da/SapadAM some karoti |p11 aMhIyasIM purastAd ity eke |p12 tAM yugena yajamAnasya vA padair vimAya /SamyayA parimimIte |p13 /SamyAmAtrI nirUDhapa/SubandhasyottaravediH |p14 /SamyAM purastAd udagagrAM nidhAya sphyenodIcIm abhyantaram upalikhati vittAyanI me 'sIti / evaM dakSiNataH prAcIM tiktAyanI me 'sIti / pa/ScAdudIcIm avatAn mA nAthitam iti / uttarataH prAcIm avatAn mA vyathitam iti |c4 |p1 uttarasmAd vedyaMsAd udakprakrame cAtvAlaH |p2 tam uttaravedivat tUSNIM /SamyayA parimitya devasya tvA savituH prasava ity abhrim AdAya parilikhitaM rakSaH parilikhitA arAtaya iti triH pradakSiNaM parilikhya tUSNIM jAnudaghnaM trivitastaM vA khatvottaravedyarthAn pAMsUn harati vider iti |p3 siMhIr asIty uttaravedyAM nivapati |p4 etenaiva yo dvitIyasyAm iti dvitIyaM yas t.rtIyasyAm iti t.rtIyam |p5 tUSNIM caturthaM h.rtvoru prathasvoru te yaj~NapatiH prathatAm it prathayitvA dhruvAsIti /SamyayA saMhatya devebhyaH kalpasvety abhimantrya devebhyaH /Sundhasvety adbhir avokSya devebhyaH /Sumbhasveti sikatAbhir avakIrya prokSaNI/SeSam uttarata uttaravedyai ninIyApo ripraM nirvahateti sphyenodIcIm ekasphyAM niHsArya vibhrAD b.rhat pibatu somyaM madhvAyur dadhad yaj~NapatAv avihrutam / vAtajUto yo abhirakSati tmanA prajAH piparti bahudhA virAjatIty uttaravedyA antAn kalpayati |p6 saMm.r/SatIty eke |c5 |p1 athAsyA madhye prAde/SamAtrIM gopadamAtrIm a/Sva/SaphamAtrIM vottaranAbhiM catuHsraktiM k.rtvA catuH/SikhaNDe yuvatI kanIne gh.rtapratIke bhuvanasya madhye / tayor devA adhisaMvasanta uttame nAka iha mAdayantAm ity ubhe abhimantryendraghoSas tvA vasubhiH purastAt pAtv ity etair yathAli.Ngam uttaravediM prokSati |p2 tvaSTA tvA rUpair upariSTAt pAtv iti madhyam |p3 prokSaNI/SeSaM dakSiNata uttaravedyai ninayec chucA tvArpayAmIti dveSyaM manasA dhyAyan |p4 pUrvavad ekasphyAM dakSiNato niHsArya juhvAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA sarvatra hiraNyam upAsyann akSNayottaravedim uttaranAbhiM vA vyAghArayati |p5 dakSiNam aMsam uttarAM /SroNiM dakSiNAm uttaram aMsaM madhyam iti siMhIr asIty etaiH pratimantram |p6 bhUtebhyas tveti srucam udg.rhya pautudravaiH paridhibhir uttaravediM paridadhAti vi/SvAyur asIti madhyamaM dhruvakSid asIti dakSiNam acyutakSid asIty uttaram |p7 paridhisaMdhinA sarvAhutIr juhoti |c6 |p1 agner bhasmAsIty uttaravedyAM saMbhArAn nivapati gulgulu sugandhitejanaM /SvetAm UrNAstukAM petvasyAntarA/S.r.NgIyAM lUnasyAlUnapUrvasya vA |p2 vyAghAraNaprabh.rti saMbhAranivapanAntam uttaravedyAm upary agnau dhAryamANa eke samAmananti |p3 prokSAntAM k.rtvodumbara/SAkhAbhiH plakSa/SAkhAbhir vA pracchAdya vasati yady asadyaskAlaH pa/Sur bhavati |p4 AhavanIye praNayanIyam idhmam AdIpya sikatAbhir upayamyAgnaye praNIyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyati / praNIyamAnAyAnubrUhIti vA |p5 udyamyAgnim AhavanIya udyatahomaM juhoti yat te pAvaka cak.rmA kaccid AgaH pUrvo yat sann aparo bhavAsi / gh.rtena tvaM tanvaM vardhayasva mA mA hiMsIr adhigataM purastAt svAheti |p6 prathamAyAM trir anUktAyAm upayamanIbhir upayamya harati |p7 UrNAvantaM prathamaH sIda yonim iti hotur abhij~NAyAgne bAdhasva vi m.rdho nudasvApAmIvA apa rakSAMsi sedha / asmAt samudrAd b.rhato divo no 'pAM bhUmAnam upa naH s.rjeha // yaj~Na pratitiSTha sumatau su/SevA A tvA vasUni purudhA vi/Santu / dIrgham Ayur yajamAnAya k.rNvann athAm.rtena jaritAram a.NgdhIha yaj~NaH pratyaSThAd iti saMbhAreSu pratiSThApya |c7 |p1 agneH purISam asIty uttarata upayamanIr nyupya manuSvat tvA nidhImahi manuSvat samidhImahi / agne manuSvad a.Ngiro devAn devAyate yajety upasamidhya dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA sapta te agne samidhaH sapta jihvA iti saptavatyA pUrNAhutiM juhoti |p2 agnir vAyur Adityo viSNur yaj~NaM nayatu prajAnan mainaM yaj~Nahano vidan devebhyo yaj~NaM prabrUtAt pra pra yaj~NapatiM tira svAheti catasro 'timuktIr juhoti |p3 eSa pa/SubandhasyAhavanIyo yataH praNayati sa gArhapatyaH |p4 praNIte ced agnihotrakAla etasminn evAgnihotraM juhuyAt |p5 evam anyatra viprakrAnte tantre |p6 idhmAbarhir Aharati |p7 trayoviM/SatidArur idhma A/SvavAlaH prastara aikSavI vidh.rtI kArSmaryamayAH paridhayaH |c8 |p1 agnIn paristIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p2 yathArthaM pAtrANi prayunakti |p3 sphyam agnihotrahavaNIM vasAhomahavanIM dvitIyAM juhUM p.rSadAjyadhAnIM dvitIyAm upabh.rtaM dve AjyasthAlyau h.rdaya/SUlam asiM kumbhIM plakSa/SAkhAM /SAkhApavitraM kArSmaryamayyau vapA/SrapaNyau dvi/SUlAm eka/SUlAM caudumbaraM maitrAvaruNadaNDam AsyadaghnaM cubukadaghnaM vA ra/Sane ca |p4 pavitre k.rtvA yajamAna vAcaM yaccheti saMpreSyati |p5 vAgyataH pAtrANi saMm.r/Sya prokSaNIH saMsk.rtya brAhmaNam Amantrya pAtrANi prokSaty atra vAcaM vis.rjate / sphyam AdAyottaraM parigrAhaM parig.rhya dar/SapUrNamAsavat saMpreSyati / Ajyena dadhnodehIti saMpraiSAntaM namati |p6 srucAM saMmArjanakAle sruvaM saMm.rjya tasyAv.rtA svadhitim |p7 juhUvad vasAhomahavanIm upabh.rdvat p.rSadAjyadhAnIm / AjyaM nirupya dadhi nirvapati |p8 adhi/SrayaNavarjaM dadhani kriyate |p9 naitasya dadhnaH saMskAro vidyata ity aparam |c9 |p1 AjyagrahaNakAle caturjuhvAM g.rhNAti caturupabh.rti |p2 dadhany Ajyam AnIya mahInAM payo 'sIti p.rSadAjyadhAnyAM pa~Ncag.rhItaM p.rSadAjyaM jyotir asi vi/SvarUpaM vi/SveSAM devAnAM samid iti vA |p3 catur dhruvAyAm |p4 sAdanakAla AjyAni sAdayati |p5 upabh.rdvat p.rSadAjyadhAnIm |p6 pUrvavad AjyAny abhimantryAgreNAhavanIyaM yUpAvaTaM parilikhaty ardham antarvedy ardhaM bahirvedi |p7 pUrvavad abhrer AdAnaM parilekhana/S ca |p8 atha khanati yathA nAviruparaM bhaviSyatIti |p9 agreNAvaTaM prA~NcaM yUpaM nidhAya yat te /SikvaH parAvadhIt takSA hastena vAsyA / Apas tat sarvaM jIvalAH /Sundhantu /SucayaH /Sucim iti yUpaM prakSAlyAthainaM yavamatIbhiH prokSati / p.rthivyai tveti mUlam antarikSAya tveti madhyaM dive tvety agram |p10 /SundhatAM lokaH pit.rSadana iti prokSaNI/SeSam avaTe 'vanIya yavo 'sIti yavam avAsya pitRNAM sadanam asIti barhiSAvastIrya svAve/So 'sIti prathamaparApAtinaM /Sakalam avAsya gh.rtena dyAvAp.rthivI Ap.rNethAm iti sruveNa /Sakale hutvA |c10 |p1 yUpAyAjyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyaty ajyamAnAyAnubrUhy a~Njmo yUpam anubrUhIti vA |p2 athainam asaMsk.rtenAjyena yajamAno 'grataH /SakalenAnakti |p3 aindram asIti caSAlam aktvA supippalAbhyas tvauSadhIbhya iti pratimucya devas tvA savitA madhvAnaktv iti sruveNa saMtatam avicchindann agniSThAm a/Srim anakty oparAt |p4 ra/SanAde/Se triH sarvato yUpaM saMm.r/Sati |p5 a~NjanAdi yUpaM yajamAno nots.rjaty A parivyayaNAt |p6 yUpAyocchrIyamANAyAnubrUhIti saMpreSyaty ucchrIyamANAyAnubrUhIti vA |p7 ud divaM stabhAnAntarikSaM p.rNety ucchrayati |p8 te te dhAmAnIty avaTe 'vadadhAti |p9 viSNoH karmANi pa/Syateti dvAbhyAm AhavanIyenAgniSThAM saMminoti |p10 yaM kAmayeta tejasainam ity uktam |p11 agram AhavanIyam upanataM yUpasyAvanataM mUlam |p12 anAvir uparaM k.rtvA brahmavaniM tvA kSatravanim iti pradakSiNaM pAMsubhiH paryUhya brahma d.rMha kSatraM d.rmheti maitrAvaruNadaNDena samaM bhUmiparid.rMhaNaM k.rtvA |c11 |p1 un nambhaya p.rthivIm ity adbhiH pariSi~Ncati |p2 darbhamayyau ra/Sane bhavataH / dviguNA dvivyAyAmA pa/Sura/SanA triguNA trivyAyAmA yUpasya |p3 devasya tvA savituH prasava iti ra/SanAm AdAya viSNoH karmANi pa/Syateti sara/Sanena pANinA yUpam unmArSTi |p4 tad viSNoH paramaM padam ity agraM prekSate / yUpAya parivIyamANAyAnubrUhIti sampreSyati / parivIyamANAyAnubrUhIti vA |p5 parivIr asIti nAbhidaghne ra/SanayA triH pradakSiNaM yUpaM parivyayati madhyade/Se vA |p6 yaM kAmayetorjainam ity uktam |p7 adho dUraM parivyayed v.rSTikAmasyopari dUram av.rSTikAmasyety eke |p8 yaM kAmayeta stry asya jayetety upAnte tasya vyatiSajya na praveSTayet |p9 yaM kAmayeta pumAn asya jAyetety AntaM tasya praveSTyANimati sthavimat pravIya divaH sUnur asIti svarum AdAyAntarikSasya tvA sAnAvavagUhAmIty uttareNAgniSThAM madhyame ra/SaNAguNe 'vagUhati |p10 uttame sarveSu vA / dvayor adharayor iti vAjasaneyakam |c12 |p1 pa/SuM snapayanti kUTakarNakANakhaNDabaNDa/SloNasapta/Saphavarjam |p2 yady a.NgahInaH syAd a.Ngato vA virujyeta |p3 athaikeSAM vaiSNavIm AgnAvaiSNavIM sArasvatIM barhaspatyAm iti ca hutvA prayojayet |p4 yo 'pannadan malaM tat pa/SUnAm iti vij~NAyate |p5 iSe tveti barhiSI Adatte / upavIr asIti plakSa/SAkhAM bahuparNa/SAkhAm aprati/SuSkAgrAm asuSirAm |p6 yaM kAmayetApa/SuH syAd ity aparNayA tasya /SuSkAgrayopAkuryAt |p7 t.rNenopAkarotIty eke |p8 barhirbhyAM plakSa/SAkhayA ca purastAt pratya~NcaM pa/Sum upAkaroti / upo devAn daivIr vi/SaH prajApater jAyamAnA iti caitAbhyAm upasp.r/Sann indrAgnibhyAM tvA juSTam upAkaromIti |p9 pa~Ncak.rtvo devatopade/Sanam upAkaraNe niyojane prokSaNe vapAyA uddharaNe h.rdayasyAbhighAraNa iti |p10 prajAnantaH pratig.rhNanti pUrva iti pa~Nca hutvAgniM manthati |p11 api vAgniM mathitvopAkuryAt |p12 agner janitram asIty adhimanthanaM /SakalaM nidadhAti / v.rSaNau stha iti prA~Ncau darbhau |p13 urva/Sy asIty adharAraNim Adatte / purUravA ity uttarAraNim |p14 devo vAM savitA madhvAnaktv ity AjyasthAlyA bile '.NktvA gh.rtenAkte v.rSaNaM dadhAthAm ity ubhe abhimantryAyur asIti samavadhAya |c13 |p1 agnaye mathyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyati / mathyamAnAyAnubrUhIti vA |p2 prathamAyAM trir anUktAyAM triH pradakSiNam agniM manthati / gAyatraM chando 'nuprajAyasveti prathamaM traiSTubham iti dvitIyaM jAgatam iti t.rtIyam |p3 tato yathAprA/Su manthati |p4 yadi mathyamAno na jAyeta rAkSoghnIr anubrUyAt |p5 jAtAyAnubrUhIti jAte saMpreSyati / prahriyamANAyeti praharan |p6 bhavataM naH samanasAv ity agreNottaraM paridhim AhavanIye praharati saMdhinA vA |p7 agnAvagni/S carati praviSTa iti prah.rtya sruveNAbhijuhoti |p8 sAvitreNa ra/SanAm AdAya pa/Sor dakSiNe bAhau parivIyordhvam utk.rSyartasya tvA devahaviH pA/SenArabha iti dakSiNe 'rdha/Sirasi pA/SenAkSNayA pratimucya dharSA mAnuSAn ity uttarato yUpasya niyunakti |p9 dakSiNata aikAda/SinAn |p10 adbhyas tvauSadhIbhyaH prokSAmIti prokSati |p11 apAM perur asIti pAyayati |p12 svAttaM citsadevaM havyamApo devIH svadatainam ity upariSTAd adhastAt sarvata/S ca prokSya vedaM nidhAya sAmidhenIbhyaH pratipadyate |c14 |p1 srucyam AghArya pratyAkramya juhvA pa/SuM samanakti |p2 saM te prANo vAyunA gacchatAm iti /Sirasi / saM yajatrair a.NgAnIty aMsoccalayoH / saM yaj~Napatir A/SiSeti /SroNyAm |p3 dhruvAsama~NjanAdi karma pratipadyate samAnam A pravarAt |p4 SaD .rtvijaH |p5 daivaM ca mAnuSaM ca hotArau v.rtvA punar A/SrAvya maitrAvaruNaM prav.rNIte mitrAvaruNau pra/SAstArau pra/SAstrAd iti |p6 tiSThati pa/SAv ekAda/Sa prayAjAn yajati |p7 samidbhyaH preSyeti prathamaM saMpreSyati / preSya preSyetItarAn |p8 caturthASTamayoH pratisamAnIya da/SeSTvaikAda/SAyAjyam ava/SinaSTi |p9 tAn yajamAnaH prAk.rtair Adita/S caturbhi/S caturo 'numantrya caturthasyAnumantraNena duraHprabh.rtIMs trIn uttamena /SeSam |p10 pratyAkramya juhvA svarusvadhitI anakti / triH svaruM sak.rt svadhiter anyatarAM dhArAm |p11 svarum antardhAya svadhitinA pa/SuM samanakti gh.rtenAktau pa/SuM trAyethAm iti /Sirasi |p12 na vA svadhitinA svaruNaiva |p13 aktayA /S.rtasyAvadyati pa/Sum itarayA vi/SAsti |p14 /Samitre svadhitiM prayacchann Aha /Samitar eSA te '/SriH spaSTAstv iti |c15 |p1 paryagnaye kriyamANAyAnubrUhIti saMpreSyati / paryagnaye 'nubrUhIti vA |p2 AhavanIyAd ulmukam AdAyAgnIdhraH pari vAjapatiH kavir iti triH pradakSiNaM paryagni karoti pa/SuM yUpam AhavanIyaM /SAmitrade/SaM cAtvAlam / AjyAni cety eke |p3 pratyapis.rjyolmukaM triH pratiparyeti |p4 prajAnantaH pratig.rhNanti pUrva iti paryagnau kriyamANe 'pAvyAni juhoty ekaM dve trINi catvAri vA |p5 pa/SupateH pa/Savo virUpAH sad.r/SA uta / teSAM yaM vavrire devAs taM svarAD anumanyatAm iti dvitIyAm |p6 ye badhyamAnam iti pramucyamAne / pramu~NcamAnA iti praNIyamAne |p7 revatIr yaj~NapatiM priyadhA vi/Sateti vapA/SrapaNIbhyAM pa/Sum anvArabhete adhvaryur yajamAna/S ca / A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyaty upapreSya hotar havyA devebhya iti |p8 prAsmA agniM bharata st.rNIta barhir iti hotur abhij~NAyAhavanIyAd ulmukam AdAyAgnIdhraH pUrvaH pratipadyate |p9 /SamitA pa/SuM nayati |p10 uro aMtarikSety antarA cAtvAlotkarAv uda~NcaM pa/SuM nayanti |p11 nAnA prANo yajamAnasya pa/Sunetyadhvaryurjapati |c16 |p1 UvadhyagohaM pArthivaM khanatAd ity abhij~NAyovadhyagohaM khanati |p2 abhiparyagnik.rte de/Sa ulmukaM nidadhAti |p3 sa /SAmitraH |p4 taM dakSiNena pratya~NcaM pa/Sum avasthApya p.rthivyAH saMp.rcaH pAhIti tasyAdhastAd barhir upAsyaty upAkaraNayor anyatarat |p5 tasmin saMj~Napayanti pratyak/Sirasam udIcInapAdam |p6 amAyuM k.rNvantaM saMj~Napayatety uktvA parA.N Avartate 'dhvaryuH |p7 svarvid asi svar vittvA svar ihi svar mahyaM svaH pa/SubhyaH / lokavid asi lokaM vittvA lokam ihi lokaM mahyaM lokaM pa/SubhyaH / gAtuvid asi gAtuM vittvA gAtum ihi gAtuM mahyaM gAtuM pa/SubhyaH / nAthavid asi nAthaM vittvA nAtham ihi nAthaM mahyaM nAthaM pa/SubhyaH / na vA uv etan mriyase na riSyasi devA~M ideSi pathibhiH sugebhiH yatra yanti suk.rto nApi duSk.rtastatra tvA devaH savitA dadhAtu // A/SAnAM tvA/SApAlebhya ity eSA / vi/SvA A/SA madhunA saMs.rjAmyanamIvA Apa oSadhayo bhavantu / ayaM yajamAno m.rdho vyasyatAm / ag.rbhItAH pa/SvaH santu sarva ity uktvA parA.N Avartate yajamAnaH // nAnA prANo yajamAnasya pa/Sunety adhvaryur japati |c17 |p1 yAsAm Udha/S caturbilaM madhoH pUrNaM gh.rtasya ca / tA naH santu payasvatIr asmin goSThe vayov.rdhaH // iha pa/Savo vi/SvarUpA ramantAm asmin yaj~Ne vi/Svavido gh.rtAcIH / agniM kulAyam abhisaMvasAnA asmA~M avantu payasA gh.rteneti p.rSadAjyam avekSamANau vAgyatAv AsAte adhvaryur yajamAna/S ca |p2 indrasya bhagaH suvite dadhAtanemaM yaj~NaM yajamAnaM ca sUrau / yo no dveSTy anu taM ravasvAnAgaso yajamAnasya vIrA iti ca vA/SyamAne 'vekSete |p3 yat pa/Sur mAyum ak.rteti saMj~Napte saMj~NaptahomaM juhoti |p4 /SamitAra upetaneti vapA/SrapaNIbhyAM pa/Sum upaito 'dhvaryur yajamAna/S ca |p5 pa/SoH pA/SaM pramu~Ncaty aditiH pA/SaM pramumoktv etam iti |p6 saMveSTya ra/SanAM grIvAsu nidhAyaika/SUlayopasajya cAtvAla udasyaty arAtIyantam adharaM karomIti |p7 yady abhicared arAtIyantam adharaM k.rNomi yaM dviSmas tasmin pratimu~NcAmi pA/Sam iti tayA v.rkSaM sthANuM stambhaM vApidadhyAt |c18 |p1 tataH pratiprasthAtA patnIm udAnayati |p2 namas ta AtAneti patny Adityam upatiSThate |p3 anarvA prehIti prAcIm udAnayaty anumantrayata ity eke |p4 Apo devIH /SuddhAyuva iti cAtvAle patny apo 'vam.r/Saty .rtvijo yajamAna/S ca |p5 na patnIty eke |p6 adbhiH pa/SoH sarvAn prANAn ApyAyayati |p7 sarvANy a.NgAny adhvaryur abhiSi~Ncati patny ApyAyayati / etad vA viparItam / vAk ta ApyAyatAm ity etair yathAli.Ngam |p8 yA te prANA~N chug jagAmeti h.rdayade/Sam |p9 meDhraM ta ApyAyatAm iti meDhram |p10 /SuddhA/S caritrA iti pAdAn |p11 ekaikam ApyAyya japati /Sam adbhya iti purA stokAnAM bhUmeH prApaNAt |p12 /Sam oSadhIbhyaH /SaM p.rthivyA iti bhUmyAM /SesaM ninIyauSadhe trAyasvainam ity upAkaraNayor ava/SiSTaM dakSiNena nAbhim antardhAya svadhite mainaM hiMsIr iti svadhitinA pAr/Svatas tiryag Acchyati |p13 barhiSo 'graM savyena pANinAdatte |p14 atha madhyaM yata Acchyati tad ubhayato lohitenA.NktvA rakSasAM bhAgo 'sIty uttaram aparam avAntarade/SaM nirasyAthainat savyena padAbhitiSThatIdam ahaM rakSo 'vabAdha idam ahaM rakSo 'dhamaM tamo nayAmIti |c19 |p1 iSe tveti vapAm utkhidya gh.rtena dyAvAp.rthivI prorNvAthAm iti vapayA dvi/SUlAM pracchAdyorje tveti taniSThe 'ntata eka/SUlayopat.rNatti |p2 devebhyaH kalpasvety abhimantrya devebhyaH /SUndhasvety adbhir avokSya devebhyaH /SUmbhasveti svadhitinA vapAM nim.rjyAcchinno rAyaH suvIra indrAgnibhyAM tvA juSTAm utk.rntAmIty utk.rntati |p3 muSTinA /SamitA vapoddharaNam apidhAyAsta A vapAyA homAt |p4 pratyuSTaM rakSaH pratyuSTA arAtaya iti /SAmitre vapAM pratitapya namaH sUryasya saMd.r/Sa ity Adityam upasthAyorv antarikSam anv ihIty abhipravrajati |p5 ulmukaikade/Sam AdAyAgnIdhraH pUrvaH pratipadyate |p6 vapA/SrapaNI punar anvArabhate yajamAnaH |p7 ulmukaikade/Sam AhavanIye pratyapis.rjati |p8 nirdagdhaM rakSo nirdagdhA arAtaya ity AhavanIyasyAntame '.NgAre vapAM nikUDyAntarA yUpam AhavanIyaM ca dakSiNAtih.rtya pratiprasthAtre prayacchati |p9 tAM dakSiNata AsInaH pratiprasthAtAhavanIye /Srapayati |c20 |p1 vAyo vIhi stokAnAm iti barhiSo 'gram adhastAd vapAyA upAsyati |p2 tvAm u te dadhire havyavAham iti sruveNa vapAm abhijuhoti |p3 prAdurbhUteSu stokeSu stokebhyo 'nubrUhIti saMpreSyati |p4 alohinIM su/S.rtAM k.rtvA supippalA oSadhIH k.rdhIti dakSiNasyAM vedi/SroNyAM barhiSi plakSa/SAkhAyAm AsAdya prayutA dveSAMsIti vapA/SrapaNI prav.rhya nidhAya gh.rtavati /Sabde juhUpabh.rtAv AdAya dakSiNAtikramyA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati svAhAk.rtIbhyaH preSya svAhAk.rtibhyaH preSyeti vA |p5 vaSaTk.rte hutvA pratyAkramya /SeSeNa dhruvAm abhighArya p.rSadAjyam abhighArayatyatha vapAm / etad vA viparItam |p6 nopabh.rtam |p7 AjyabhAgau yajati |p8 tau na pa/Sau karoti / na soma ity eke |p9 svAhA devebhya iti pUrvaM parivapyaM hutvA juhvAm upastIrya hiraNya/Sakalam avadhAya k.rtsnAM vapAm avadAya hiraNya/Sakalam upariSTAt k.rtvAbhighArayati |p10 evaM pa~NcAvattA bhavati |p11 caturavattino 'pi pa~NcAvattaiva syAt |c21 |p1 indrAgnibhyAM chAgasya vapAyA medaso 'nubrUhIndrAgnibhyAM chAgasya vapAyA medasaH preSyeti saMpraiSau |p2 jAtavedo vapayA gaccha devAn iti vaSaTk.rte hutvA pratyAkramya devebhyaH svAhety uttaraM parivapyaM hutvA vapoddharaNam abhighArayaty uttaratas tiSThan |p3 pratiprasthAtAhavanIye vapA/SrapaNI praharati svAhordhvanabhasaM mArutaM gacchatam iti prAcIM dvi/SUlAM pratIcIm eka/SUlAm / etad vA viparItam |p4 athaine adhvaryuH saMsrAveNAbhijuhoti |p5 atra yajamAno varaM dadAty anaDvAhaM tisro vA dhenUs tisro vA dakSiNAH |p6 samutkramya sahapatnIkAH pa~Ncabhi/S catvAle mArjayante // Apo hi SThA mayobhuva iti tisraH // idam ApaH pravahatAvadyaM ca malaM ca yat / yad vAbhidudrohAn.rtaM yad vA /Sepe abhIruNam // Apo mA tasmAd enaso vi/SvAnmu~NcatvaMhasaH / nirmA mu~NcAmi /SapathAnnirmA varuNAdadhi / nirmA yamasya paDbI/SAtsarvasmAddevakilbiSAdatho manuSyakilbiSAditi |c22 |p1 pa/SupuroDA/Sasya pAtrasaMsAdanAdi karma pratipadyate |p2 yathArthaM pAtrayogaH |p3 nirvapaNakAle vrIhimayaM pa/SupuroDA/SaM nirvapaty ekAda/SakapAlaM dvAda/SakapAlaM vA |p4 yaddevataH pa/Sus taddevato bhavati |p5 haviSk.rtA vAcaM vis.rjya pa/SuM vi/SAsti |p6 h.rdayaM jihvA vakSo yak.rd v.rkyau savyaM dor ubhe pAr/Sve dakSiNA /SroNir gudat.rtIyam iti daivatAni / dakSiNaM doH savyA /SroNir gudat.rtIyam iti sauviSTak.rtAni / klomAnaM plIhAnaM purItataM vaniSThum adhyUdhnIM medo jAghanIm ity uddharati |p7 gudaM mA nirvleSIr iti saMpreSyati |p8 mA viparyAsta ity artho bhavati |p9 udakpavitre kumbhyAM pa/SumavadhAya /SUle praNIkSya h.rdayaM /SAmitre /Srapayati |p10 avahananAdi karma pratipadyate |p11 vapayA pracarya puroDA/Sena pracarati / /S.rte vA pa/Sau |p12 indrAgnibhyAM puroDA/SasyAnubrUhIndrAgnibhyAM puroDA/Sasya preSyeti saMpraiSau // indrAgnibhyAM puroDA/SasyAvadIyamAnasyAnubrUhIndrAgnibhyAM puroDA/Sasya preSyeti vA |p13 agnaye 'nubrUhy agnaye preSyeti sviSTak.rtaH saMpraiSau |c23 |p1 prA/Sitram avadAyeDAM na yajamAnabhAgam |p2 havirAhutiprabh.rtIDAntaH saMtiSThate |p3 upahutAM maitrAvaruNaSaSThA bhakSayitvA pUrvavat prastare mArjayitvA sruveNa p.rSadAjyasyopahatya vedenopayamya triH p.rcchati /S.rtaM havIH3 /Samitar iti |p4 /S.rtam itItaraH pratyAha |p5 ardhAdhve dvitIyaM prApya t.rtIyam |p6 pUSA mA pa/SupAH pAtviti prathame 'bhipravrajati / pUSA mA pathipAH pAtv iti dvitIye / pUSA mAdhipAH pAtv iti t.rtIye |p7 /SUlAt prav.rhya h.rdayaM kumbhyAm avadhAya saM te manasA mana iti p.rSadAjyena h.rdayam abhighArayaty uttarataH parikramya |p8 Ajyena pa/SuM yasta AtmA pa/SuSu praviSTa iti |p9 svAhoSmaNo 'vyathiSyA ity udyantam UsmANam anumantrayate |p10 pa/SuM haran pAr/Svato h.rdaya/SUlaM dhArayaty anupasp.r/Sann AtmAnam itarAM/S ca |p11 antarA yUpam AhavanIyaM ca dakSiNAtih.rtya pa~NcahotrA SaDDhotrA vA dakSiNasyAM vedi/SroNyAm AsAdya catas.rSUpast.rnIte juhUpabh.rtor vasAhomahavanyAM samavattadhAnyAm iti |p12 juhUpabh.rtor hiraNya/SakalAv avadhAya barhiSi plakSa/SAkhAyAm avadAnAny avadyan saMpreSyati |c24 |p1 manotAyai haviSo 'vadIyamAnasyAnubrUhIti |p2 h.rdayasyAgre 'vadyati / atha jihvAyA atha vakSaso yAthAkAmItareSAm |p3 madhyato gudasyAvadyatItyuktam |p4 yathoddh.rtaM vA |p5 daivatAnAM dvirdvir avadAya juhvAm avadadhAti / upabh.rti sauviSTak.rtAnAM sak.rtsak.rt |p6 gudaM traidhaM vibhajya sthavimad upayaDbhyo nidhAya madhyamaM dvaidhaM vibhajya daivateSv avadadhAti / aNimat sauviSTak.rteSu |p7 api vA dvaidhaM vibhajya sthavimad upayaDbhyo nidhAyetarat traidhaM vibhajya madhyaM dvaidhaM vibhajya daivateSv avadadhAti / aNimat sauviSTak.rteSu sthaviSTham iDAyAm |p8 tredhA medo 'vadyati dvibhAgaM srucos t.rtIyaM samavattadhAnyAm |p9 yUSe medo 'vadhAya medasA srucau prAv.rtya hiraNya/SakalAv upariSTAtk.rtvAbhighArayati |p10 samavattadhAnyAM SaDAdyAnIDAmavadyati vaniSThuM saptamam / SaDbhyo vA vaniSThoH saptamAt |p11 anasthibhir iDAM vardhayati |p12 klomAnaM plIhAnaM purItatam ity anvavadhAya yUSNopasicyAbhighArayati |c25 |p1 apAM tvauSadhInAM rasaM g.rhNAmIti vasAhomahavanyAM vasAhomaM g.rhNAti |p2 svadhitinA dhArAM chinatti |p3 dviH pa~NcAvattinaH |p4 /SrIr asIti pAr/Svena vasAhomaM prayauti |p5 vAtasya tvA dhrajyA iti tenaivApidadhAti / svadhitinA vA prayauti / svadhitinApidadhAtIty eke |p6 atha yan na /SIrSNo 'vadyati nAMsayor nANUkasya nAparasakthyor anavadAnIyAni |p7 tAni /S.rtaiH saMnidhAya saMm.r/Saty aindraH prANo a.Nge-a.Nga iti |p8 atha haviSA pracarati |p9 indrAgnibhyAM chAgasya haviSo 'nubrUhIndrAgnibhyAM chAgasya haviSaH preSyeti saMpraiSau |p10 yAjyAyA ardharce pratiprasthAtA vasAhomaM juhoti gh.rtaM gh.rtapAvAnaH pibateti |p11 udrekeNa di/SaH pradi/Sa iti pratidi/SaM juhoti / madhye pa~Ncamena |p12 prA~Ncam uttamaM saMsthApya namo digbhya ity upatiSThate |p13 vaSaTk.rte juhoti |p14 atra vA di/SaH prati yajet / upariSTAd vA vanaspateH sviSTak.rto vA |p15 pratyAkramya juhvAm upastIrya sak.rt p.rSadAjyasyopahatya dvir abhighArya vanaspataye 'nubrUhi vanaspataye preSyeti saMpraiSau / vaSaTk.rte juhoti |p16 sviSTak.rd vadyajamAno 'numantrayate |p17 upary:u@AhavanIye juhvAm:u@aupabh.rtAni viparyasyann AhAgnaye sviSTak.rte 'nubrUhy agnaye sviSTak.rte preSyeti saMpraiSau |p18 vaSaTk.rte hutvA pratyAkramyAyatane srucau sAdayati |c26 |p1 atreDAyA niravadAnam eke samAmananti |p2 avAntareDAm avadyati |p3 meda upastIrya medasAbhighArayati |p4 yaM kAmayetApa/SuH syAd ity amedaskaM tasmA ity uktam |p5 upahUtAM maitrAvaruNaSaSThA bhakSayanti / pratiprasthAtA saptamaH |p6 vaniSThum agnIdhe SaDavattaM saMpAdayati |p7 adhyUdhnIM hotre harati |p8 agnId aupayajAn a.NgArAn AharopayaSTar upasIda brahman prasthAsyAmaH samidham AdhAyAgnIt paridhIM/S cAgniM ca sak.rt-sak.rt saMm.rDDhIti saMpreSyati |p9 AgnIdhrAd aupayajAn a.NgArAn Aharati / hotrIya upayajati |p10 /SAmitrAn nirUDhapa/Subandha uttarasyAM vedi/SroNyAm |p11 gudakANDam ekAda/SadhA tiryak chittvAsaMbhindann aparyAvartayann anUyAjAnAM vaSaTk.rte-vaSaTk.rta ekaikaM gudakANDaM pratiprasthAtA hastena juhoti samudraM gaccha svAhety etaiH pratimantram |p12 sarvANi hutvAdbhyas tvauSadhIbhya iti barhiSi lepaM nim.rjya mano me hArdi yaccheti japati / p.rSadAjyaM juhvAm AnIya p.rSadAjyadhAnIm upabh.rtaM k.rtvA tenaikAda/SAnUyAjAn yajati |p13 devebhyaH preSyeti prathamaM saMpreSyati / preSya preSyetItarAn |p14 tAn yajamAnaH prAk.rtair anumantrayate |c27 |p1 prathamenAdyAM/S caturo da/SamaM ca / dvitIyena prAg vanaspateH / uttamena /SeSam |p2 uttarayor vikAreSUbhau hotAraM codayato 'dhvaryur maitrAvaruNa/S ca yajeti |p3 atra svaror a~Njanam eke samAmananti |p4 pratyAkramya juhvAM svarum avadhAyAnUyAjAnte juhoti dyAm te dhUmo gacchatv antarikSam arciH p.rthivIM bhasmanA p.rNasva svAheti |p5 samAnam A pratyA/SrAvaNAt |p6 sUktavAkapraiSo vikriyate |p7 taM maitrAvaruNo brUyAd agnim adya hotAram av.rNIteti |p8 dhruvAvarjaM catas.rbhiH paridhIn abhijuhoti |p9 dakSiNena vihAraM jAghanIM h.rtvA tayA patnIH saMyAjayanti |p10 Ajyena somatvaSTArAv iSTvottAnAyai jAghanyai devAnAM patnIbhyo 'vadyati / nIcyA agnaye g.rhapataye |p11 uttAnAyai hotra iDAm avadyati nIcyA agnIdhe |p12 tAM patnyai prayacchati tAM sAdhvaryave 'nyasmai vA brAhmaNAya |p13 bAhuM /Samitre |p14 taM sa brAhmaNAya yady abrAhmaNo bhavati |p15 yaj~Na yaj~NaM gaccheti trINi samiSTayajUMSi hutvAnupasp.r/San h.rdaya/SUlam uda.N paretyAsaMcare 'pa upaninIya /SuSkArdrayoH saMdhAv udvAsayati /Sug asIti dveSyaM manasA dhyAyan |p16 sumitrA na Apa oSadhaya iti tasmiM/S cAtvAle vA sahapatnIkA mArjayitvA dhAmno-dhAmno rAjann ud uttamam ity Adityam upasthAyaidho 'sy edhiSImahIty AhavanIye samidha AdhAyApo anvacAriSam ity upatiSThante |c28 |p1 iSTividho vA anyaH pa/SubandhaH somavidho 'nyaH / sa yatraitadapaH praNayati pUrNapAtraM ninayati viSNukramAnkrAmati sa iSTividho 'to 'nyaH somavidha iti vAjasaneyakam |p2 yUpaM yajamAna upatiSThate namaH svarubhyaH sannAn mAvagAtApa/ScAddaghvAnnam bhUyAsam // /S.r.NgANIvec ch.r.NgiNAM saMdad.r/Srire caSAlavantaH svaravaH p.rthivyAm / te devAsaH svaravas tasthivAMso namaH sakhibhyaH sannAn mAvagAta // A/SAsAnaH suvIryam iti ca |p3 upasthAya yaj~Na /SaM ca ma iti japati |p4 Ahutyai vA etaM vanaspatibhyaH pracyAvayanty upayajya manuSyAH prayAnti / yUpo vai yaj~Nasya duriSTam Amu~Ncate / yad yUpam upasp.r/Sed duriSTaM yaj~NasyAmu~Ncet tam abhimantrayeta vAyav eSa te vAyav ity ekam / vAyav etau te vAyav iti dvau / vAyav ete te vAyav iti bahUn |p5 aindrAgno nirUDhapa/SubandhaH sauryaH prAjApatyo vA |p6 tena saMvatsare-samvatsare yajeta / SaTsu-SaTsu mAseSv ity eke |p7 .rtuvyAv.rttau sUyavasa Av.rttimukha-Av.rttimukhe vA |p8 mAMsIyanti ha vA agnayo 'juhvato yajamAnasya / te yajamAnameva dhyAyanti / yajamAnaM saMkalpayanti / pacanti ha vA anyeSvagniSu v.rthAmAMsam / athaiteSAM nAnyA mAMsA/SA vidyate / yasyo caite bhavanti taM tato nAnIjAnaM pa/SunA saMvatsaro 'tIyAt / AyuSyo ha vA asyaiSa AtmaniSkrayaNa iti vAjasaneyakaM bhavati bhavati |bApSS8 |c1 |p1 akSayyaM ha vai cAturmAsyayAjinaH suk.rtaM bhavati |p2 phAlugunyAM paurNamAsyAM caitryAM vA vai/Svadevena yajate |p3 pUrvasmin parvaNi pa~NcahotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM hutvAnvArambhaNIyAmiSTiM nirvapati vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM pArjanyaM ca carum |p4 vai/SvAnaro na UtyA p.rSTo divIti vai/SvAnarasya yAjyAnuvAkye // parjanyAya pragAyata divasputrAya mIDhuSe / sa no yavasamicchatu // acchA vada tavasaM gIrbhirAbhiH stuhi parjanyaM namasAvivAsa / kanikradadv.rSabho jIradAnU reto dadhAtvoSadhISu garbhamiti pArjanyasya // hiraNyaM vai/SvAnare dadAti dhenuM pArjanye / siddhamiSTiH saMtiSThate |p5 prAcInapravaNe vai/Svadevena yajate |p6 pa/SubandhavadgArhapatyAdagniM praNayannodyatahomaM juhoti |p7 UrNAvantaM prathamaH sIda yonimiti hoturabhij~NAyAhavanIyAyatana UrNAstukAM nidhAya tasyAm agniM pratiSThApayati |p8 nAnuttaravedike pA/SukaM praNayanaM vidyata ityaparam |p9 agnInanvAdhAya /SAkhAmAh.rtya vai/SvadevyA AmikSAyA vatsAnapAkaroti |p10 prasUmayaM barhiH prastara/Sca |p11 tredhA saMnaddhaM punarekadhA |p12 tasminmantraH |p13 tathedhmaH |p14 trayoviM/SatidAruH |p15 trInkalApAnsaMnahyaikadhA punaH saMnahyati |p16 pUrvavadvai/SvadevyAH sAyaMdohaM dohayati |c2 |p1 /Svobhute pAtrasaMsAdanakAle pAlA/SaM vAjinapAtraM prayunakti srucaM vA |p2 nirvapaNakAla AgneyamaSTAkapAlamiti yathAsamAmnAtamaSTau havIMSi nirvapati |p3 teSAM pauSNAntAni pa~Nca saMcarANi |p4 piSTAnAM pauSNaM /Srapayati |p5 tapte prAtardehe sAyaMdohamAnayati |p6 yatsaMvartate sAmikSA / yadanyattadvAjinam |p7 pa/SuvatsaMpraiSaH / tathAjyAni |p8 p.rSadAjye vikAraH / mahInAM payo 'sIti p.rSadAjyadhAnyAM dvirAjyaM g.rhNAti dvirdadhi sak.rdAjyam |p9 udvAsanakAla AmikSAM saMhatya dvayoH pAtrayoruddh.rtya vAjinaikade/Senopasi~Ncati |p10 alaMkaraNakAla AjyenaikakapAlamabhipUrayatyAviHp.rSThaM vA k.rtvA vyAg.rtIbhirhavIMSyAsAdayati |p11 utkare vAjinam |p12 pa~NcahotrA yajamAnaH sarvANi havIMSyAsannAnyabhim.r/Sati |p13 pa/SuvannirmathyaH sAmidhenya/Sca |p14 nava prayAjAH |p15 caturthottamAvantareNa pa/SukA/ScatvAro duraHprabh.rtayaH praiSapratIkayAjyAH |p16 pa/SuvatsamAnayanam |p17 pracaraNakAla upAM/Su sAvitreNa pracarya pUrvavadekakapAlena pracarati |p18 madhu/Sca mAdhava/Sceti caturbhirmAsanAmabhirekakapAlamabhijuhoti |p19 dakSiNAkAle prathamajaM vatsaM dadAti mithunau vA gAvau |p20 p.rSadAjyaM juhvAmAnIya p.rSadAjyadhAnImupabh.rtaM k.rtvA tena navAnUyAjAnyajati |c3 |p1 aSTAvAdyAH pA/SukAH praiSavarjam |p2 uttamenottamam |p3 devAnyajeti prathamaM saMpreSyati / yaja yajetItarAn |p4 saMvatsarINAM svastimA/SAste / divyaM dhAmA/SAsta iti sUktavAkasyA/SiHSu hotAnuvartayate |p5 evaM yajamAno japati / A/SAsa iti mantraM saMnamati |p6 paridhInprah.rtya saMsrAvAntaM k.rtvA vAjinapAtra upastIryAntarvedi barhiranuviSi~NcanvAjinaM g.rhNAti |p7 nAbhighArayati |p8 vAjibhyo 'nubrUhi vAjino yajeti saMpraiSau / vaSaTk.rte camasena juhoti / srucA vAnuviSicyamAnayAnuvaSaTk.rte ca |p9 Urdhvaj~NurAsIno 'navAnaM hotA yajati |p10 vAjinasyAgne vIhItyanuyajati |p11 trayANAM ha vai haviSAM sviSTak.rtena samavadyati somasya vAjinasya gharmasyeti |p12 udrekeNa pa/Subandhavaddi/SaH pratIjyAntarvedi /SeSaM sarve samupahUya bhakSayanti |p13 asAvasAvupahvayasveti karmanAmadheyenAmantrayate |p14 upahUta iti prativacanaH |p15 hotA prathamo bhakSayati yajamAna uttamaH / yajamAnaH prathama/Scottama/Scetyeke |p16 vAjinAM bhakSo avatu vAjo asmA~M retaH siktamam.rtaM balAya / sa na indriyaM draviNaM dadhAtu mA riSAma vAjinaM bhakSayantaH / tasya te vAjibhirbhakSaMk.rtasya vAjibhiH sutasya vAjipItasya vAjinasyopahUtasyopahUto bhakSayAmIti bhakSayati |p17 pa/SuvatsamiSTayajUMSi |p18 siddhamiSTiH saMtiSThate |c4 |p1 /SvobhUte paurNamAsyeSTvA prasUtA devena savitrA daivyA Apa undantu te tanuM dIrghAyutvAya varcasa ityupodya tryeNyA /SalalyekSukANDenekSu/SalAkayA vA lauhena ca kSureNaudumbareNa ni ke/SAnvartayate vApayate /Sma/SrUNi |p2 .rtameva parameSThy.rtaM nAtyeti kiMcana / .rte samudra Ahita .rte bhumiriyaM /SritA // agnistigmena /SociSA tapa AkrAntamuSNihA / /SirastapasyAhitaM vai/SvAnarasya tejasA // .rtenAsya nivartaye satyena parivartaye / tapasAsyAnuvartaye /SivenAsyopavartaye /SagmenAsyAbhivartaya iti nivartayati |p3 tad.rtaM tatsatyaM tadvrataM tacchakeyaM tena /SakeyaM tena rAdhyAsamiti yajamAno japati / brAhmaNa ekahoteti cAnuvAkam |p4 tasya parvasvantarAlavratAni |p5 na mAMsama/SnAti na striyamupaiti |p6 .rtve vA jAyAm |p7 noparyAste |p8 jugupsetAn.rtAt |p9 prA.N /Sete |p10 madhva/SnAti |p11 madhva/SanaM syAdityekam / vya~NjanArthamityaparam |p12 .rtuyAjI vA anya/ScAturmAsyayAjyanyaH |p13 yo vasanto 'bhUtprAv.rDabhUccharadabhUditi yajate sa .rtuyAjI / atha ya/ScaturSucaturSu sa cAturmAsyayAjI // vasante vai/Svadevena yajate prAv.rSi varuNapraghAsaiH / /Saradi sAkamedhairiti vij~NAyate |c5 |p1 tata/ScaturSu mAseSvASADhyAM /SravaNAyAM vodavasAya varuNapraghAsairyajate |p2 prarUDhakakSe yaSTavyamiti bahv.rcabrAhmaNaM bhavati |p3 tasya vai/SvadevavatkalpaH |p4 vedau k.rtvAgreNa gArhapatyaM same prAcI vedI bhavataH |p5 uttarAmadhvaryuH karoti dakSiNAM pratiprasthAtA / uttare vihAre 'dhvaryu/Scarati dakSiNe pratiprasthAtA |p6 ubhayatra k.rtsnaM tantram |p7 api patnIsaMyAjAH |p8 ekavatsaMpraiSaH |p9 dvivadbrahmAnujAnAti |p10 dvya.NgulaM trya.NgulaM catura.NgulaM p.rthamAtraM rathavartmamAtraM sItAmAtraM prAde/SamAtreNa vA tiryagasaMbhinne vedI bhavataH |p11 antarA vedI pratiprasthAtuH saMcaraH |p12 apareNottarAM vediM stambayajurharannAdhvaryumabhipariharati |p13 utkare nivapati |p14 samAna utkaraH |p15 pa~NcartvijaH |p16 yadevAdhvaryuH karoti tatpratiprasthAtA |p17 yatkiMca vAcAkarmINamadhvaryureva tatkuryAt |p18 yugapatkAlAnvA nigadAn |p19 sAdhAraNadravyAM/Sca saMskArAn |p20 prAguttarAtparigrAhAtk.rtvaikasphyayA vedI anusaMbhinatti / daksiNasyA uttarAyai /SroNeH prakramyA dakSiNAdaMsAduttarasyAH |p21 uttarasyAM vedyAM pa/Subandhavaduttaravedimupavapati |p22 kAle pa/SubandhavadgArhapatyAdagnI praNayataH |p23 nodyatahomau juhutaH |p24 antarA vedI pratiprasthAtA pratipadyate / uttareNottarAM vedimadhvaryuH |p25 pUrvo 'dhvaryuruttaravedyAmaniM pratiSThApayati / jaghanyaH pratiprasthAtA dakSiNasyAm |p26 agnInanvAdhAya p.rthak /SAkhe AharataH |p27 tathedhmAbarhiSI |p28 marutyAH pratiprasthAtA vatsAnapAkaroti / vAruNyA adhvaryuH |p29 /SamImayyo hiraNmayyo vA sruvo bhavanti |p30 yathAdevataM sAyaMdohau dohayataH |p31 sadyaskAlA vA varuNapraghAsAH |p32 evaM sati laukikena dadhnAmikSAkarma syAt |p33 prAtardohavikArameka AmikSApayasyamAhuH |p34 nirvapaNakAla AgneyamaSTAkapAlamiti navottarANi havIMSi nirvapati |p35 sarve yavA bhavanti |p36 api vA pauSNaH karambhapAtrANi meSAviti yavAnAM vrIhINAmitarANi |p37 etasminkAle pratiprasthAtA tUSNIM karambhapAtrArthAnyavAnnirvapati |p38 yajuSAdhvaryurmeSArthAn / meSyarthAnpratiprasthAtA |p39 tayorAmikSAvaddaivatam |p40 AmapeSANAM patnI karambhapAtrANi karoti |p41 yAvanto yajamAnasyAmAtyAH sastrIkAstAvantyekAtiriktAni |p42 AmapeSANAM meSapratik.rtI bhavataH |p43 meSamadhvaryuH karoti meSIM pratiprasthAtA |c6 |p1 striyAH strivya~NjanAni |p2 puMsaH puMvya~NjanAni |p3 api vA purvedyuranvAhAryapacane vituSAniva yavAnk.rtvA teSAmISadupataptAnAM patnI karambhapAtrANi karoti |p4 atrApi meSaM meSIM ca karotIti vAjasaneyakam |p5 aindrAgnaparyantAnyadhi/SrityaikAda/Sasu kapAleSu meSImadhi/Srayati / aSTAsu meSam |p6 kumbhIpAkyau vA bhavataH |p7 kAyamekakapAlamadhi/SrityApyebhyo ninIyAgnI praNayata iti vAjasaneyakam |p8 pa/SuvatsaMpraiSaH / tathAjyAni |p9 p.rSadAjye vikAraH / mahInAM payo 'sIti p.rSadAjyadhAnyAM sak.rdAjyaM g.rhNAti / dvirdadhi dvirAjyam |p10 yadyu vai /SravaNAyAM saMs.rjya g.rhNIyAt |p11 udvAsanakAle 'naiDakIbhirUrNAbhirmeSapratik.rtI loma/Sau kurutaH |p12 tadabhAve ku/SorNA ni/SleSya mArutyAM meSamavadadhAti / vAruNyAM meSIm |p13 athAbhyAM /SamIparNakarIrANyupavapati paraH/SatAni paraHsahasrANi vA |p14 karaMbhapAtreSu cAnvopyASTAvuttarasyAM vedyAM havIMSyAsAdayati |p15 ekAM mArutIM pratiprasthAtA dakSiNasyAM karambhapAtrANi ca |p16 atra meSapratik.rtI vyatiharataH |p17 mArutyAM meSImavadadhAti / vAruNyAM meSam |p18 pa/Suvannirmanthyau sAmidhenya/Sca nava prayAjAnUyAjAH |p19 praghAsyAnhavAmaha iti pratiprasthAtA patnImudAnayatyetacca vAcayati |p20 tAM p.rcchati patni kati te jArA iti |p21 yAnAcaSTe tAnvaruNo g.rhNAtviti nirdi/Sati |p22 yajjAraM santaM na prabrUyAtpriyaM j~NAtiM rundhyAt / asau me jAra iti nirdi/Set / nirdi/SyaivainaM varuNapA/Sena grAhayatIti vij~NAyate |p23 saMm.rSTa uttaro 'gnirbhavatyasaMm.rSTo dakSiNaH / athAntarA vedI gatvA yajamAnaH patnI cottareNa vottarAM vedimaiSIke /SUrpe karambhapAtrANyopya /SIrSannadhinidhAya purastAtpratya~Ncau tiSThantau dakSiNe 'gnau /SUrpeNa juhutaH |p24 mo SU Na indreti yajamAnaH puro 'nuvAkyAmanvAha / yadgrAma ityubau yAjyAm |p25 akrankarma karmak.rta iti viparAyantau japataH |p26 api vAdhvaryuH pratiprasthAtA vA juhuyAt / anvArabheyAtAmitarau |p27 atra dakSiNamagniM saMmArSTi |p28 aindrAgnaparyantaiH pracaryAramatyadhvaryuH |p29 atha pratiprasthAtA pUrveNa sahAvadAnena mArutyAH sarvAM meSIm avadyati / uttareNa /SamIparNakarIrANi |p30 atha pracaryAramati |p31 athAdhvaryuH pUrveNa sahAvadAnena vAruNyAH sarvaM meSamavadyati / uttareNa /SamIparNakarIrANi / atha pracarati |c7 |p1 kAyAnubrUhi kaM yajetyekakapAle saMpraiSau |p2 nabha/Sca nabhasya/Sceti caturbhirmAsanAmabhirekakapAlamabhijuhoti |p3 tadu haike p.rthagiDe niravadyanti / tadu tathA na kuryAt / saptAnAM haviSAM samavadAyAdhvaryuH pratiprasthAtre prayacchati / tasmin pratiprasthAtA mArutyA anvavadadhAti |p4 upahUtAM prA/Snanti |p5 yaH pravayA ivarSabhaH sa dakSiNA |p6 kamaM tu tato bhUyo dadyAt |p7 dhenurdakSiNety eke |p8 parivatsarINAM svastimA/SAste / divyaM dhamA/SAsta iti sUktavAkasyA/SiHSu hotAnuvartayate / evaM yajamAno japati / A/SAsa iti mantraM saMnamati |p9 ubau vAjinAbhyAM pracarataH |p10 /Sesau samavanIyottare vihAre pUrvavadbhaksayantyA mA vi/Santvindava A galgA dhavanInAM rasena me rasaM p.rNa / tasya te vAjibhirbhakSaMk.rtasyeti samAnam |p11 pUrNapAtravaja pUrvavadiSTiM saMsthApayati |p12 pUrNapAtrasya sthAne saumiko 'vabh.rthaH |p13 caturg.rhItAnyAjyAni |p14 vAruNyai niSkAsena tuSai/ScAvabh.rthamavayanti |p15 tuSA .rjISadharmaM labhante |p16 vAruNamekakapAlameke samAmananti |p17 nAyurdAM nAbhipravrajanamantraM na sAma gAyati |p18 sarvA di/So 'vabh.rthagamanamAmnAtam |p19 nodIcIrabhyavetyA ityeke |p20 yAM di/SaM gaccheyustathAmukhAH pracareyurity eke |p21 vahantInAM sthAvarA abhyavetyAH |p22 tadabhAve yAthAkAmI |p23 udakAnte staraNAntAM vediM k.rtvA tasyAM havIMSi sAdayati |p24 api vA na vediH |p25 /SataM te rAjanbhiSajaH sahasramityapo d.rSTvA japati |p26 abhiSThito varuNasya pa/Sa ityudakAntamabhitiSThante |p27 apaH pragAhya tiSThanto 'vabh.rthena caranti |p28 t.rnaM prah.rtya srauvamAghArayati |p29 yadi vA purA t.rNaM syAttasmi~NjuhuyAt |c8 |p1 agnIdapastriH saMm.rDDhIti saMpreSyati |p2 Apo vAjajito vAjaM vaH sariSyantIrvAjaM jeSyantIrvAjinIrvAjajito vAjajityAyai saMmArjmyapo annAdA annAdyAyeti mantraM saMnamati |p3 agneranIkamapa Avive/Seti srucyamAghArayati |p4 vAgasyAgneyItyanumantrayate yajamAnaH |p5 lupyate pravaraH |p6 apabarhiSaH prayAjAniSTvApsumantAvAjyabhAgau yajati |p7 apsvagna ityeSA / apsu me somo abravIdantarvi/SvAni bheSajA / agniM ca vi/Sva/SaMbhuvamApa/Sca vi/SvabheSajIrityapsumantau |p8 niSkAsasyAvadAya varuNamiSTvA k.rtsnaM niSkAsamavadAyAgnIvaruNau sviSTak.rdarthe yajati |p9 nottaraM kriyate |p10 api vaupabh.rtaM juhvAmAnIyApabarhiSAvanUyAjau yajati |p11 devau yajeti prathamaM saMpreSyati / yajetyuttaram |p12 tuSANAM sthAlIM pUrayitvApsUpamArayati samudre te h.rdayamapsvantariti |p13 api vA na saumiko 'vabh.rthA / tUSNIM tuSaniSkAsamapsUpavapet |p14 emaM viSyAmIti patnI yoktrapA/SaM vimu~Ncate |p15 devIrApa ityavabh.rthaM yajamAno 'bhimantrya sumitrA na Apa oSadhaya ityapaH pragAhya sa/SiraskAvanupamakSantau snAtaH patnI yajamAna/Sca |p16 anyo'nyasya p.rSThe pradhAvataH |p17 kAmamete vAsasI yasmai kAmayeyAtaM tasmai dadyAtAm / nahi dIkSitavasane bhavata iti vAjasaneyakam |p18 udvayaM tamasasparItyAdityamupasthAya pratiyuto varuNasya pa/Sa ityudakAntaM pratyasitvA samidhaH k.rtvApratIkSAstUSNImetyaidho 'syedhiSImahItyAhavanIye samidha AdhAyApo anvacAriSamityupatiSThante |p19 atra paurNamAsyeSTvondanAdi pUrvavannivartanam |p20 sarvaM vA vApayet |p21 mantrAdirvikriyate / yadgharmaH paryavartayadantAn p.rthivyA divaH / agnirI/SAna ojasA varuNo dhItibhiH saha / indro marudbhiH sakhibhiH saha // agnistigmeneti samAnam |p22 api vA snAtvoptvA ke/Sa/Sma/SrUNyaraNyoragnInsamAropyodavasAya nirmathya paurNamAsena yajate |p23 yaj~No ha vA eSa yadvaruNaparaghAsA nahyavakalpate yaduttaravedyAmagnihotraM juhuyAditi vAjasaneyakam |c9 |p1 tata/ScaturSu mAseSu pUrvasminparvaNyupakramya dvyahaM sAkamedhairyajate |p2 agnaye 'nIkavate puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapati sAkaM sUryeNodyatA |p3 sAkaM vA ra/SmibhiH pracaranti |p4 siddhamiSTiH saMtiSThate |p5 marudbhyaH sAMtapanebhyo madhyaMdine carum |p6 na barhiranupraharati |p7 siddhamiSTiH saMtiSThate |p8 marudbhyo g.rhamedhibhyaH sarvAsAM dugdhe sAyaM carum |p9 yatsAMtapanasya barhistadg.rhamedhIyasya |p10 api vA nedhmAbarhirbhavati / na sAmidhenIranvAha / na prayAjA ijyante nAnUyAjAH |p11 ayajuSkeNa vatsAnapAk.rtyApavitreNa gA dohayati |p12 sa vai khalu parNa/SAkhayA vatsAnapAk.rtya pavitrayati saMdohya yathaitadamAvAsyAyAM kriyate taM caruM /SrapayatItyeke |p13 agnInanvAdhAya vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate / yathArthaM pAtrANi prayunakti |p14 sthAlIM kapAlAnAM sthAne |p15 nirvapaNakAle |c10 |p1 caturo muSTInnirupya bahvanvAvapati |p2 kapAlAnAmupadhAnakAle prathamena kapAlamantreNa carumupadadhAti / dhruvo 'sIti mantraM saMnamati / piSTAnAmutpavanakAle taNDulAnutpunAti |p3 adhi/SrayaNakAle prAtardohavatsarvA yajamAnasya gA dohayitvA tasmi~Nchrapayati |p4 saMpraiSakAle yadanyadidhmAbarhiSastatsaMpreSyati / AjyagrahaNakAle dhruvAyAmeva g.rhNAti |p5 prokSaNIrabhimantrya brahmANamAmantrya vediM prokSya prokSaNI/SeSaM ninIya pavitre apis.rjyAntarvedi vidh.rtI nidhAya dhruvAM {F sruvaM} {G sruvaM} {Gm srucaM} ca sAdayati |p6 etAvasadatAmiti mantraM saMnamati |p7 udvAsanakAle /SaraM nidhAya yAvanto yajamAnasyAmAtyAstAvata odanAnuddharati |p8 ato bhUyaso yadi bahurodano bhavati |p9 uddh.rtAnutpUtAnalaMk.rtAnabhighAritAnAsAdayati |p10 dakSiNAgnau patnyAH prative/SamodanaM pacati |p11 taM nAbhighArayati |p12 dvayoruddharaNaM vAjasaneyinaH samAmananti / dakSiNAdeva marut g.rhamedhino yajati |c11 |p1 uttarasmAtsviSTak.rtam |p2 odanayornimne k.rtvA tatrAjyamAnIya tata AjyArthAnkuruta AjyasthAlyA veti vAjasaneyakam |p3 evaM kurvanna dhruvAyAM g.rhNIyAt |p4 AjyabhAgAbhyAM pracarya juhvAmupastIrya sarvataH samavadAya maruto g.rhamedhino yajati |p5 sarveSAmuttarArdhAtsak.rtsak.rdavadAyAgniM sviSTak.rtam |p6 na prA/SitraM na yajamAnabhAgam |p7 iDAntaH saMtiSThate |p8 ye yajamAnasyAmAtyA havirucchiSTA/SAsta odana/SeSAnprA/Snanti / .rtvijo 'nye vA brAhmaNAH |p9 prA/Snanti brAhmaNA odanaM yaH sthAlyAm |p10 suhitA etAM rAtriM vasanti pratItA anavartimukhinaH |p11 prative/SA api pacante |p12 gA abhighnate |p13 A~Njate 'bhya~Njate |p14 anu vatsAnvAsayanti |p15 aniSkasitAM sthAlIM nidadhAti |p16 apram.rSTaM darvyudAyuvanamanvavadadhAti |p17 parAcInarAtre 'bhivAnyAyA agnihotryai ca vatsau badhnAti |p18 vyuSTAyAM purAgnihotrAtpUrNadarvyeNa caranti / hute vA |p19 /SaraniSkAsasya darvIM pUrayitvarSabhamAhUya tasya ravate pUrNA darvi parApatetyanudrutyottarayA gArhapatye juhuyAt |p20 yady.rSabho na rUyAdbrahmA brUyAjjuhudhIti |p21 yasya ravate juhoti tAM dakSiNAM dadAti |p22 marudbhyaH krIDibhyaH svatavadbhyo vA puroDA/SaM saptakapAlaM nirvapati / sAkaM sUryeNodyatA sAkaM vA ra/SmibhiH pracaranti / siddhamiSTiH saMtiSThate |c12 |p1 tato mahAhaviSastantraM prakramayati |p2 tasya vAruNapraghAsikenottareNa vihAreNa kalpo vyAkhyAtaH |p3 nirvapaNakAla AgneyamaSTAkapAlamityaSTAvuttarANi havIMSi nirvapati |p4 aindrasya caroH sthAna indrAya v.rtraghne carumeke samAmananti // agne verhotraM verdUtyamUrdhvo adhvare sthAt / avatAM tvA dyAvAp.rthivI ava taM dyAvAp.rthivI / sviSTak.rdindrAya devebhyo bhava juSANo asya haviSo gh.rtasya vIhi svAheti srucyamAghArayati // vAgasyAgneyItyanumantrayate yajamAnaH |p5 saha/Sca sahasya/Sceti caturbhirmAsanAmabhirekakapAlamabhijuhoti / dhenurdakSiNarSabho vA pravayAH / idAvatsarINAM svastimA/SAste / divyaM dhAmA/SAsta iti sUktavAkasyA/SiHSu hotAnuvartayate / evaM yajamAno japati / A/SAsa iti mantraM saMnamati |p6 aindrAgnatuSAnapsu pratipAdayati |p7 siddhamiSTiH saMtiSThate |c13 |p1 tadAnImeva pit.ryaj~Nasya tantraM prakramayati |p2 vedaM k.rtvAgreNAnvAhAryapacanaM yajamAnamAtrIM catuHsraktiM vediM karoti |p3 pratidi/SaM sraktayo 'vAntarade/SAnprati madhyAni |p4 uddhatA khAtA bhavati |p5 na prAcI vediruddhatyA / pit.ryaj~No hi / na dakSiNA / yaj~No hi / ubhe di/SAvantaroddhatyA / ubhaye hi devA/Sca pitara/Scejyanta iti vij~NAyate |p6 ye ke ca devasaMyuktA mantrA devebhyaH pit.rbhya iti tAnsaMnamati / yathA bhavati p.rthivi devapit.ryajanIti |p7 avikAro vA paravAkya/SravaNAt |p8 prAguttarAtparigrAhAtk.rtvA dakSiNAgneragnimAh.rtya madhye vedyA upasamAdadhAti |p9 etasminpit.ryaj~Na AhavanIyakarmANi kriyante |p10 agnInanvAdhAyedhmAbarhirAharati |p11 samUlaM barhirdAti |p12 upamUlalUnaM vA |p13 varSIyAnarthAdidhmo drAghIyAM/Sca |p14 agnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate / yathArthaM pAtraprAyogaH |p15 nirvapaNakAle sarvato vediM pari/SrityottareNa dvAraM k.rtvA dakSiNataH prAcInAvItI havIMSi nirvapati / uttarato vA / yaj~NopavItI somAya pit.rmata iti yathAsamAmnAtam |p16 athaikeSAm / somAya pit.rmata AjyaM pit.rbhyo barhiSadbhyaH SaTkapAlaM pit.rbhyo 'gniSvAttebhyo dhAnA agnaye kavyavAhanAya yamAya vA manthaM yamAyA.Ngirasvate pit.rmate |p17 udakumbhaH prokSaNIbhAjanaM bhavati |p18 prokSaNyudrekeNa yavAnsaMyutya triSphalIk.rtAMstaNDulAnvibhAgamantreNa vibhajya dhAnArthAnnidhAyetarAnpiSTAni k.rtvA dakSiNArdhe gArhapatyasya SaTkapAlAnyupadhAya dakSiNAgnau prathamena kapAlamantreNa dhAnArthaM kapAlamadhi/Srayati |p19 adhi/SrayaNakAle 'dhi/SrayaNamanatreNa taNDulAnopya bahurUpA dhAnAH karoti |p20 vidahyamAnAH pari/Serata iti vij~NAyate |c14 |p1 saMpraiSakAle patnIvarjaM saMpreSyati |p2 AjyagrahaNakAla uttareNa gArhapatyaM caturg.rhItAnyAjyAni g.rhNAti |p3 prokSaNInAmabhimantraNAdi karma pratipadyate |p4 sataraNakAle barhiSA triH prasavyaM vediM st.rNanparyeti |p5 auddhavAndhArayamANastrirast.rNanpratiparyeti |p6 auddhavaH prastaraH |p7 prastarasya grahaNasAdane tUSNIm |p8 na vidh.rtI |p9 dvau paridhI paridadhAti |p10 madhyamottarau |p11 sarvAnvA |p12 yadi sarvAnAvAhanakAle paridhI~MraporNviti vAbhij~NAya dakSiNaM madhyame paridhAvupasamasyet |p13 udvAsanakAle dhAnA udvAsya vibhAgamantreNa vibhajyArdhA Ajyena saMyauti |p14 ardhAH piSTAnAmAv.rtA saktUnk.rtvAbhivAnthAyai dugdhasyArdha/SarAve saktUnopyaikayekSu/SalAkayekSukANDena vA dakSiNAmukhastriH prasavyamanArabhyopamanthati |p15 /SalAkAsthaM manthaM k.rtvaikaika/So havIMSyAsAdayati |p16 dakSiNataH ka/SipUpabarhaNamA~Njanamabhya~Njanamudakumbhamityekaika/Sa AsAdya vedaM nidhAya sAmidhenIbhyaH pratipadyate |p17 agnaye devebhyaH pit.rbhyaH samidhyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyati |p18 ekAM sAmidhenIM triranvAha / u/SantastvA havAmaha ityetAm |p19 ekAmanUyAjasamidhamava/SiSya sama/Sa idhmaM traidhaM vibhajya trirAdadhAti |p20 samAnamA pravarAt |p21 nArSeyaM v.rNIte na hotAram |p22 A/SrAvyAha sIda hotariti / etAvAnpravaraH |p23 apabarhiSaH prayAjAniSTvA jIvavantAvAjyabhAgau yajati |p24 A no agne suketunA rayiM vi/SvAyupoSasam / mArDIkaM dhehi jIvase // tvaM soma mahe bhagaM tvaM yUna .rtAyate / dakSaM dadhAsi jIvasa iti jIvavantau |p25 atra vedyAH pari/SrayaNameke samAmananti |c15 |p1 visrasya yaj~NopavItAni prAcInAvItAni kurvate / viparikrAmanty.rtvijaH / vipariharanti sruco havIMsi pari/SrayaNAnIti |p2 dakSiNena juhUmupabh.rtaM sAdayati / dakSiNenopabhrtaM dhruvAM dakSiNena puroDA/SaM dhAnAstA dakSiNena mantham |p3 samAnatra juhUSaTkapAlau |p4 brahmayajamAnAvityeke |p5 SaDavattaH pa~NcAvattinAM pa~NcAvatta/ScaturavattinAm |p6 saMbhindanpuroDA/SasyAvadyati |p7 dviH prathamasyAvadyetpa~NcAvattinaH |p8 juhvAmupastIrya somAya pit.rmate 'nu svadheti saMpreSyati |p9 sak.rtpuroDA/SasyAvadyati sak.rddhAnAnAM sak.rnmanthasya |p10 dakSiNato 'vadAyAbhighAryoda.N.Natikramya dakSiNAmudhastiSThannA svadhetyA/SrAvayati |p11 astu svadeti pratyA/SrAvayati / somaM pit.rmantaM svadeti saMpreSyati / ye svadhAmaha iti yajati / svadhA nama iti vaSaTkaroti |p12 svadhAkAraM tu pratiSidhya bahv.rcavAjasaneyinAmA/SrutapratyA/SrutAnyeva vidadhAti |p13 dve puro'nuvAkye anvAha |p14 .rcamuktvA praNauti / aparAmuktvA praNauti |p15 tvaM soma pracikita ityetA AmnAtA bhavanti |p16 ekA yAjyA |p17 agniSvAttAH pitara ityeSA / ye agniSvAttA ye 'nagniSvAttA aMhomucaH pitaraH somyAsaH / pare 'vare m.rtAso bhavanto 'dhibruvantu te avantvasmAn // vAnyAyai dugdhe juSamANAH karambhamudIrANA avare pare ca / agniSvAttA .rtubhiH saMvidAnA indravanto haviridaM juSantAmiti pit.rbhyo 'gniSvAttebhyaH |p18 upAM/Su pari/Srite pit.ryaj~Nena caranti |p19 etenaiva kalpena pitRnbarhiSado yajatyagniSvAttAn |p20 agniM kavyavAhanaM sviSTak.rdarthe yajati |p21 yAM devatAM yajettaddhaviSaH prathamamavadAnamavadyati |p22 sa cAvadAnakalpaH |p23 mantha iDAmavadyati manthaM vaiva |p24 manthaM hotra AdadhAti |p25 taM hotAvajighrati |c16 |p1 brahmAdhvaryuragnIdyajamAna/Sca |p2 api vA na yajamAnaH |p3 sama/So vA prativibhajyAvaghreNa bhakSayitvA barhiSi lepAnnim.rjante |p4 udakumbhamAdAya yajamAnaH /SundhantAM pitara iti triH prasavyaM vediM pariSi~Ncanparyeti |p5 nidhAya kumbhamayA viSThA janayan karvarANIti trirapariSi~Ncanpratiparyeti |p6 haviH/SeSAnsaMplomnAya piNDAnk.rtvA tis.rSu sraktiSu nidadhAti pUrvasyAM dakSiNasyAmaparasyAmiti / etatte tatAsau ye ca tvAmanvityetaiH pratimantram |p7 trInparAnpitRnanvAcaSTe / SaSThaM prathame piNDe / pa~NcamaM dvitIye / caturthaM t.rtIye |p8 uttarasyAM sraktyAM riptalepaM nim.rjyAtra pitaro yathAbhAgaM mandadhvamityuktvoda~Nco niSkramya susaMd.r/SaM tvA vayamityaindryarcAhavanIyamupatiSThanta aindrIbhyAM vA |p9 A tamitorupasthAyAkSannamImadanta hIti pa.NktyA gArhapatyamupatiSThante |p10 etayaiva pari/SritaM pravi/Santi |p11 atraike bhakSaNapariSecane samAmananti |p12 avaghreNa sarvabhakSAH |p13 A~NjanAdi piNDapit.ryaj~NavadA pa.NktyAH |p14 yadantarikSamiti pa.NktyA punareti |p15 visrasya prAcInAvItAni yaj~NopavItAni kurvate / viparikrAmanty.rtvijaH / vipariharanti srucaH |p16 apakarSanti pari/SrayaNAni |p17 aupabh.rtaM juhvAmAnIyApabarhiSAvanUyAjau yajati / devau yajeti prathamaM saMpreSyati / yajetyuttaram |p18 sUktavAkaM prati nivItAni kurvate |p19 na patnIH saMyAjayanti |p20 na samiSTayajurjuhoti |p21 sarvamanyatkriyate |p22 saMtiSThate pit.ryaj~NaH |c17 |p1 pratipuruSamekakapAlAnnirvapati yAvanto yajamAnasyAmAtyAH sastrIkAstAvata ekAtiriktAn |p2 yAvanto g.rhyAH smastebhyaH kamakaramiti nirupyamANeSu yajamAno japati |p3 tUSNImupacaritA bhavanti |p4 uttarArdhe gArhapatyasyAdhi/Srayati |p5 tAnabhighAryAnabhighArya vodvAsyAntarvedyAsAdya pa/SUnaM /SrmAsIti mUte samAvapati |p6 mUtayormUteSu vA |p7 ko/SApidhAnena harantItyekeSAm |p8 eka eva rudro na dvitIyAya tastha iti dakSiNAgnerekolmukaM dhUpAyaddharati |p9 uttarapUrvamavAntarade/SaM gatvAkhuste urdra pa/SurityAkhUtkara ekaM puroDA/Samupavapati |p10 asau te pa/Suriti vA dveSyaM manasA dhyAyan |p11 yadi na dviSyAdAkhuste pa/Suriti brUyAt |p12 catuSpatha ekolmukamupasamAdhAya saMparistIrya sarveSAM puroDA/SAnAmuttarArdhAtsak.rtsak.rdavadAya madhyamenAntamenA vA palA/SaparNena juhoti |c18 |p1 eSa te rudra bhAgaH saha svasrAmbikayA taM juSasva svAheti bheSajaM gava ityetAbhyAM cAtuSpathamagniM pariSi~Ncati / avAmba rudramadimahIti yajamAno japati |p2 tryambakaM yajAmaha iti triH pradakSiNamagniM pariyanti |p3 tryambakaM yajAmahe sugandhiM pativedanam / urvArukamiva bandhanAdito mukSIya mA pateriti yajamAnasya patikAmA parIyAt |p4 UrdhvAnpuroDA/SAnudasya pratilabhya tryambakaM yajAmaha iti yajamAnasyA~Njalau samopya bhaga stha bhagasya vo lapsIyetyapAdAyaitenaiva kalpena triH samAvapeyuH |p5 patikAmAyA/ScaivaM samAvapeyustathaiva mantraM saMnamayatyaH |p6 parItyaparItya samAvapantItyeke |p7 tAnmUte samAvapati mUtayormUteSu vA |p8 eSa te rudra bhAga iti v.rkSa Asajati v.rkSayorv.rkSeSu vA |p9 api vA mUtayoH samopya vivadhaM k.rtvA /SuSke sthANau valmIkavapAyAM vAvadhAyAvatatadhanvA pinAkahastaH k.rttivAsomiti triravatAmyanti |p10 apaH pariSicyApratIkSAstUSNImetyaidho 'syedhiSImahItyAhavanIye samidha AdhAyApo anvacAriSamityupatiSThante |c19 |p1 AdityaM ghrte caruM pUrvavannirvapati |p2 a/SvaH /Sveto dakSiNA |p3 gaurvA /SvetaH /Svetanya.Ngo vA |p4 siddamiSTiH saMtiSThate |p5 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlaM nirvapeccakSuSkAmo bArhaspatyaM caruM brahmavarcasakAma aindraM pa/SukAmaH sArsavataM prajAkAmaH pauSNaM pratiSThAkAmaH |p6 eteSAM yatkAmayettadanunirvapet |p7 siddamiSTiH saMtiSThate |p8 saMtiSThante sAkamedhAH |p9 atra paurNamAsyeSTvondanAdi pUrvavannivartanam / sarvaM vA vApayet // mantrAdirvikriyate / yo asyAH p.rthivyAstvaci nvartayatyoSadhIH / agnirI/SAna ojasA varuNo dhItibhiH saha / indro marudbhiH sakhibhiH saha // agnistagmeneti samAnam |c20 |p1 tato dvyahe tryahe caturahe 'rdhamAse mAsi caturSu vA mAseSu /SunAsIrIyeNa yajate |p2 tasya vai/SvadevavatkalpaH |p3 nirvapaNakAla AgneyamaSTAkapAlamiti da/SottarANi havIMSi nirvapati |p4 vAyavyasya payasaH prAtardohavatkalpaH |p5 athaikeSAm / pa~Nca saMcarANi nirupya vAyavyA yavAgUH pratidhugvendrAya /SunAsIrAya puroDA/So dvAda/SakapAlaH // indrAya /SunAsIrAya srucA uhuta no haviH / juSatAM prati medhiraH // pra havyAni gh.rtavantyasmai harya/SvAya bharatA sajoSAH / indrartubhirbrahmaNA vAv.rdhAnaH /SunAsIrI haviridaM juSasveti /SunAsIrIyasya yAjyAnuvAkye // saurya ekakapAla iti |p6 nava prayAjAnUyAjAH |p7 pa~NcaprayAjaM tryanUyAjamityeke |p8 saMsarpo 'syaMhaspatyAya tveti mAsanAmnaikakapAlamabhijuhoti |p9 dvAda/SagavaM sIraM dakSiNA |p10 SaDyogaM vA |p11 uSTArAv ity ekeSAm |p12 uSTAraM vA |p13 a/SvaM /SvetamekakapAlasya gAM vA /Svetam |c21 |p1 anuvatsarINAM svastimA/SAste / divyaM dhamA/SAsta iti sUktavAkasyA/SiHSu hotAnuvartayate / evaM yajamAno japati / A/SAsa iti mantraM saMnamati // siddhamiSTiH saMtiSThate / saMtiSThante cAturmAsyAni // atra paurNamAsyeSTvondanAdi pUrvavannivartanam / sarvaM vA vApayet // mantrAdirvikriyate / ekaM mAsamudas.rjatparameSThI prajAbhyaH / tenAbhyo maha Avahadam.rtaM martyAbhyaH // prajAmanu prajAyase tadu te martyAm.rtam / yena mAsA ardhamAsA .rtavaH parivatsarAH // yena te te prajApata IjAnasya nyavartayan / tenAhamasya brahmaNA nivartayAmi jIvase // agnistigmeneti samAnam |p2 cAturmAsyairiSTvA somena pa/SunA vA yajate |p3 phAlgunyA udd.rSTe somAya dIkSate |p4 taM tato nAnIjAnamaparA phAlgunI paryaveyAt |p5 iti vai khalUts.rjamAnasya |p6 atha punarAlabhamAnasya phAlgunyA/Scaturda/SyAM /SunAsIrIyeNeSTvA |c22 |p1 pa~Ncada/SyAM vai/Svadevena yajate |p2 etenaiva pa/SukAmo yajeta yasminnasyartau bhuyiSThaM goSu payaH syAt |p3 etenaiva prajAkAmaH pa/SukAmo vA yajeta |p4 athaikeSAm / vai/SvadevenetareSAM parvaNAM sthAne pa/SukAmo yajeta yAvatsahasraM pa/SUnprApnuyAt / athetaraiH savakAlairyajeta |p5 /SunAsIrIyeNa grAmakAmo varSya udake yajeta |p6 varSyamudakamanvavaSaya tat udakArthAn kurute |p7 etenaiva prajAkAmaH pa/SukAmaH puSTikAmo brahmavarcasakAmo 'nnAdyakAmo vA yajeta |p8 parvabhi/ScAturmAsyeSu mAsAnsaMcaSTe |p9 pa~NcasAMvatsrikANi vyAkhyAsyAmaH |p10 trIn.rtUnsaMvatsarAniSTvA mAsaM na yajate / dvau parAviSTvA viramati |p11 caitryAM tUpakramya dvAviSTvA mAsamaniSTvA trInparAniSTvA viramati |p12 atha pa~Ncada/SavarSikANi |p13 etAnyeva dviH |p14 triraparimitaM vAbhyasyet |p15 vij~NAyate ca sa triSutriSu saMvatsareSu mAsaM na yajata ityetadvacano 'bhyAsaH |p16 pa~NcasAMvatsarikeSu vai/SvAnarapArjanyA pa~NcahotA ca nAbhyAvarteta |p17 ekopakramatvAt |p18 yathAnvArambhaNIyA yathAnvArambhaNIyA |bApSS9 |c1 |p1 /SrutilakSaNaM prAya/ScittaM vidhyaparAdhe vidhIyate |p2 ekasmindoSe /SrUyamANAni prAya/ScittAni samabhyuccIyerannarthAntaratvAt |p3 japo homa ijyA ca |p4 doSanirghAtArthAni bhavanti |p5 anantaraM doSAtkartavyAni |p6 nirh.rte doSe punaH k.rtsnaM karma |p7 tasya nAvacanAtpunaHprayogaH |p8 tubhyaM tA a.NgirastametyanvAhitAgniH prayAsya~NjuhuyAt |p9 p.rthagaraNISvagnInsamAropya prayAti |p10 yatra vasettadetAmiSTiM saMsthApayet |p11 yadyanvAhitAgnerAhavanIyo 'nugacchedanvagniruSasAmagramakhyadityanyaM praNIya bhUrityupasthAya yo agniM devavItaye haviSmA~M AvivAsati / tasmai pAvaka m.rDaya svAheti / pUrNaM sruvaM sarvaprAya/ScittaM hutvedaM viSNurvicakrama ity AhutiM juhuyAt |p12 japed ity eke |p13 manasA vratopAyanIyaM yajurjapet |p14 yaH ka/ScanAnugacchedetadeva praNayanavarjamAvarteta |p15 manthedgArhapatyam |p16 yA prak.rtirdakSiNAgneH |p17 yadyAhitAgneragnirapakSAyedA /SamyAparAsAtpari vAjapatiH kaviragniriti triH pradakSiNaM parikramya taM saMbharedidaM ta ekaM para uta ekaM t.rtIyena jyotiSA saMvi/Sasva / saMve/Sanastanuvai cAruredhi priye devAnAM parame janitra iti |p18 yadi parastarAmapakSAyedanuprayAyAvasyet |p19 tadagnaye pathik.rte puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapet |p20 patho 'ntikAdbarhirAharet |p21 anaDvAndakSiNA / siddhamiSTiH saMtiSThate |p22 tataH /Svobhute g.rheSu pratyavasyati |p23 yasya haviSe vatsA apAk.rtA dhayeyustatsthAne vAyavyAM yavAgUM nirvapet |p24 athottarasmai haviSe vatsAnapAk.rtyopavaset |p25 yasya sAyaM dugdhaM havirArtimArchatIndrAya vrIhInnirupyopavaset |p26 yatprAtaH syAttacch.rtaM kuryAt |p27 athetara aindraH puroDA/SaH syAt |p28 tasya prAtardohena samavadAya pracaret |p29 etadeva prAtardoha Artigate prAya/Scittam |p30 sAyaMdohenAsya samavadAya pracaret |p31 yasyobhau dohAvArtimArcheyAtAmAgneyamaSTAkapAlaM nirvapedaindraM pa~Nca/SarAvamodanam |p32 agniM puroDA/Sena yajeta / indraM pa~Nca/SarAveNa |p33 pa~NcapsarAveNa vobhe devate yajeta |p34 athottarasmai haviSe vatsAnapAk.rtyopavaset |c2 |p1 yasya vratye 'hanpatnyanAlambhukA syAttAmaparudhya yajeta |p2 jaghanena vedimantarvedi vodak/SulbaM saMnahanaM st.rNIyAt |p3 yadA trirAtrINA syAdathainAmupahvayetAmUhamasmi sA tvaM dyaurahaM p.rthivI tvaM sAmAham.rktvaM tAvehi saMbhavAva saha reto dadhAvahai puMse putrAya vettavai rAyaspoSAya suprajAstvAya suvIryAyeti |p4 yasyAgnihotraM sAmnAyyaM vA viSyandetoda.Nparetya valmIkavapAmuddh.rtya prajApate na tvadetAnIti prAjApatyayarcA valmIkavapAyAmavanIya bhUrityupasthAyAnyAM dugdhvA punarjuhuyAt / yadi sAMnAyyamanyadAgamayet |p5 yadi kITo 'vapadyeta madhyamenAntamena vA palA/SaparNena mahI dyauH p.rthivI ca na iti dyAvAp.rthivyayarcAntaHparidhi ninIyAnyAM dugdhvA punarjuhuyAt / yadi sAMnAyyamanyadAgamayet |p6 yasyAgnihotramavavarSenmitro janAnkalpayati prajAnanmitro dAdhAra p.rthivImuta dyAm / mitraH k.rSTIranimiSAbhicaSTe satyAya havyaM gh.rtavajjuhoteti tatk.rtvAnyAM dugdhvA punarjuhuyAt |p7 yadi pUrvasyAmAhutyAM hutAyAmuttarAhutiH skandedyadi vottarayA pUrvAmabhijuhuyAdyatra vettha vanaspate devAnAM guhyA nAmAni / tatra havyAni gAmayoMta vAnaspatyayarcA samidhamAdhAya tata eva tUSNIM hutvAnyAM dugdhvA punarjuhuyAt |p8 yadi pUrvasyAmAhutyAM hutAyAmAhavanIyo 'nugacchedagnirdArau dArAvagniriti vadannanantare /Sakale hiraNye vA juhuyAt |p9 yadi purA prayAjebhyo bahiHparidhya.NgAraH skandettaM sruvasya budhnenAbhinidadhyAnmA tamo mA yaj~NastamanmA yajamAnasyamannamaste astvAyate namo rudra parAyate namo yatra niSIdasi / adhvaryuM mA hiMsIryajamAnaM mA hiMsIriti yadi purastAt / brahmANaM mA hiMsIryajamAnaM mA hiMsIriti yadi dakSiNataH / hotAraM mA hiMsIH patnIM mA hiMsIryajamAnaM mA hiMsIriti yadi pa/ScAt / AgnIdhraM mA hiMSIH pa/SUnmA hiMsIryajamAnaM mA hiMsIriti yadyuttarataH |p10 AhaM yaj~NaM dadhe nir.rterupasthAttaM devebhyaH paridadAmItyenamAdAya |c3 |p1 sahasra/S.r.Ngo v.rSabho jAtavedAH stomap.rSTho gh.rtavAnsupratIkaH / mA no hAsInmetthito nettvA jahAma gopoSaM no vIrapoSaM ca yacchetyenamagnau praharati |p2 prah.rtya vAbhijuhuyAt |p3 yadi kAlasaMnikarSe 'gnirmathyamAno na jAyeta yatrAnyaM pa/Syettata Ah.rtya juhuyAt |p4 athAtvaramANaH punarmanthet |p5 yadyanyaM na vindedajAyai dakSiNe karNe hotavyam |p6 ajasya tu tato nA/SnIyAt |p7 yadyajAM na vindedbrAhmaNasya dakSiNe haste hotavyam |p8 brAhmaNaM tu vasatyai nAparundhIta |p9 yadi brAhmaNaM na vindeddarbhastambe hotavyam |p10 darbhAMstu nAdhyAsIta |p11 yadi darbhAnna vindedapsu hotavyam |p12 Apastu na paricakSItemA bhojanIyA imA abhojanIyA iti |p13 apyabhojanIyasyaitaM saMvatsaraM parig.rhNIyAdevApaH |p14 adbhistu na pAdau prakSAlayIta |p15 sAMvatsarikANyetAni vratAnItyA/SmarathyaH / yAvajjIvamityAlekhanaH |p16 saMvatsarasya parastAdagnaye vratapataye puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvayet |p17 agnaye kSamavate 'STAkapAlaM yeSAM pUrvAparA anva~NcaH pramIyeran / g.rhadAhe vA |p18 agnaye vivicaye 'STAkapAlaM yasyAhitAgneranyairagnibhiragnayaH saMs.rjeranmitho vA |p19 agnaye vip.rce 'STAkapAlaM yadi gArhapatyAhavanIyau |p20 agninA vip.rcA vayaM gIrbhiH stomaM manAmahe / sa no rAsva sahasriNaH // kaviragniH samidhyate vipro yaj~Nasy sAdhanaH / vip.r~NcanrAsva no vasviti yajyAnuvAkye |p21 agnaye vItaye 'STAkapAlaM yadi gArhapatyadakSiNAgnI dakSiNAgnyAhavanIyau vA |p22 agnaye /Sucaye 'STakapAlaM yadi pradAvyenAbhyAdAhyena /SavAgninA vA // agnaye saMkusukAyASTAkapAlaM yadi sUtakAgninA // saMkusuko vikiro ya/Sca viSkiraH / mASAjyena naledhmena kravyAdaM /SamayAmasi // asminvayaM saMkusuke 'gnau riprANi m.rjmahe / abhUma yaj~NiyAH /SuddhAH pra Na AyUMSi tAriSAditi yAjyAnuvAkye // agnaye 'psumate 'STAkapAlaM yadi vaidyutena |p23 yadi sarvAH saMnipateranvivicaye nirupya /Sucaye nirvapedvrAtabh.rtIM t.rtIyAmapsumatIM caturthIM kSAmavatImantaM parikramayet |p24 vrAtabh.rtIM dvitIyAmeke samAmananti / vrAtapatImuttamAm |c4 |p1 garbhaM sravantamagadamakaragnirindrastvaSTA b.rhaspatiH / p.rthivyAmavacu/ScotaitannAbhiprApnoti nir.rtiM parAcairityagnihotrasthAlIM sravantImabhimantrya vidhuM dadrANamiti saMdadhyAt |p2 agnaye pathik.rte puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapedyo dar/SpUrNamAsayAjItyuktam |p3 samAnatantre vA mukhyaH kAryaH |p4 athaikeSAm / vi vA etasya yaj~Na/Schidyate yasya yaj~Ne pratate 'ntaretAmiSTiM nirvapanti / ya evAsAvAgneyo 'STAkapAlaH paurNamAsyAM yo 'mAvAsyAyAM tamagnaye pathik.rte kuryAt / tenaiva punaH panthAmavaiti na yaj~NaM vicchinattIti vij~NAyate |p5 saMyAjye eva pAthik.rtI syAtAmityaparam |p6 yasya havirniruptaM purastAccandramA abhyudetItyuktam |p7 anirupte 'bhyudite prAk.rtIbhyo nirvapedityA/SmarathyaH |p8 taNDulabhUteSvapanayet |p9 vy.rddhabhAgbhya ityAlekhanaH |p10 vinirupte 'bhyudite prAk.rtIbhyaH /SeSam |p11 taNDulabhuteSvapanayet |p12 yasyAg.rhItaM havirabhyudiyAdvratacaryAM vA odA/SaMsIta / sa tredhA taNDulAniti pUrvavat / athottarasmai haviSe vatsAnapAk.rtyopavaset |p13 atha yasya g.rhItaM havirabhyudiyAtsaiva prAya/ScittiH sA vratacaryA |p14 vatsAnmAt.rbhiH saMs.rjya punarapAk.rtya pUrvedyurdugdhaM dadhi havirAta~NcanArthaM nidadhyAt |p15 agnaye vratapataye puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapedya AhitAgniH sannavratyamiva caretpravasedvA vratye 'hani mAMsaM vA/SnAti striyaM vopaiti |p16 agnaye vratabhrde 'STAkapAlaM yadyArtijama/Sru kuryAt |p17 tvamagne vratabh.rcchucirdevA~M AsAdayA iha / agne havyAya voDhave // vratAnubibhradvratapA adAbhyo yajA no devA~M ajaraH suvIraH / dadhadratnAni suvidAno agne gopAya no jIvase jAtaveda iti yAjyAnuvAkye // vrAtabh.rtIM pravAsa eke samAmananti vrAtapatIma/SrukarmaNi |c5 |p1 yadyagnihotryupas.rSTA vA/Syeta yasmAdbhISAvA/SiSThAstato no abhayaM k.rdhi / abhayaM naH pa/Subhyo namo rudrAya mIDhuSa iti juhuyAdabhi vA mantrayeta |p2 yadyu vai niSIdedetayaiva yasmAdbhISA nyaSada ityabhimantryodasthAddevyaditirvi/SvarUpyAyuryaj~NapatAvadhAt / indrAya k.rNvatI bhAgaM mitrAya varuNAya cetyupasthApya tAM dugdhvA brAhmaNAya dadyAdyasyAnnaM nAdyAt / avartimevAsminpApmAnaM pratimu~NcatIti vij~NAyate |p3 ape vA daNDena vipiSyAvipiSya votthApyAtmankurvIta |p4 sUyavasAdbhagavatI hi bhUyA atho vayaM bhagavantaH syAma / addhi t.rNamadhnye vi/SvadAnIM piba /SuddhamudakamAcarantIti darbhastambamAlupya grAsayet |p5 yadyu vai lohitaM duhIta vyutkrAmatetyuktvA dakSiNamagniM pari/Sritya tasminnetacchrapayitvA tasminvyAh.rtIbhistUSNIM vA hutvA tAM brAhmaNAya dadyAdyamanabhyAgamiSyansyAt |p6 yadi duhyamAnaM skandedyadadya dugdhaM p.rthivImasakta yadoSadhIrapyasaradyadApaH / payo g.rheSu payo aghniyAsu payo vatseSu payo astu tanmayityenadabhimantrya samudraM vaH prahiNomItyadbhirupas.rjet |p7 yadi duhyamAnA sthAlImavabhindyAnnirNijyAnyAM duhyAttAM vaiva |p8 yadi duhyamAnaM dugdhaM hriyamANaM h.rtamadhi/SrIyamANamadhi/SritamudvAsyamAnamudvAsitamunnIyamAnamunnItaM vA skandettadeva yAd.rkkId.rkca hotavyamanyayA vAbhidohyam |p9 yadi sak.rdunnItaM skandeddvistrirvA na tadAdriyeta / yadyu vai caturthamunnItaM skandetsthAlyAM /SeSamavanIya caturabhyunnIya hotavyamanyayA vAbhidohyam |c6 |p1 yadyuddrutasya skandettanniSadya punarg.rhItvA tadeva yAd.rkkId.rkca hotavyam / athAnyAM dugdhvA punarhotavyam / athAjyena vAruNIm.rcamanUcya vAruNyarcA juhuyAt |p2 yadi prAcInaM skandettadeva yAd.rkkId.rkca hotavyamanyayA vAbhidohyam |p3 athaikeSAm / yadi prAcInaM hriyamANaM skandetprajApatervi/Svabh.rti tanvaM hutamasi svAhetyenadabhimantryaitadevAgnihotraM syAdityA/SmArathyaH / anyAM dugdhvA punarhotavyamityAlekhanaH |p4 yadi puraH parAh.rtaM skandedanUdAh.rtya caturabhyunnIya hotavyamanyayA vAbhidohyam |p5 yadi pura upasannaM skandettadeva yAd.rkkId.rkca hotavyamanyayA vAbhidohyam |p6 athaikeSAm / yadi pura upasannamahutaM skandettadeva yAd.rkkId.rkca hotavyam / athAnyAM dugdhvA punarhotavyam / athAjyena vAruNImiti samAnam |p7 askAndyauH p.rthivImaskAn.rSabho yuvA gAH / skannemA vi/SvA bhuvanA skanno ya~NaH prajanayatu // askAnajani prAjanyA skannAjjAyate v.rSA / skannAtprajaniSImahIti skannamabhimantryonnambhaya p.rthivImityadbhirupas.rjet |p8 yadanAhutimAtraM vipruDeva sA |p9 yadi sAyaM skandedA hotoH prAtarnA/SnIyAt / yadi prAtarA hotoH sAyaM nA/SnIyAt |p10 divyA vA etama/Sanirabhyavaiti yasyAgnihotraM /Siri/SirAbhavati / samoSAmumiti brUyAdyaM dviSyAt |p11 yasyAgnihotre 'dhi/Srite /SvAntarAgnI dhAvedgArhapatyAdbhasmAdAyedaM viSNurvicakrama iti vaiSNavyarcAhavanIyAddhvaMsayannuddrutyaitayaiva bhasmanA /SunaH padamapivapet |p12 yasyAgnimanAh.rtaM sUryo 'bhinimrocedyatra dIpyamAnaM parApa/Syettata Ah.rtyaitaM pravi/SAnIti vaiSa AdhIyate |p13 iti dakSiNAgneranugatasyAdhAnakalpaH |p14 yasyAgnimanuddh.rtaM sUryo 'bhinimrocet |c7 |p1 darbheNa hiraNyaM prabadhya purastAddharet / anva.N.NArSeyo brAhmaNo bahuvidagnimuddharet / anva.N.NagnihotreNAnUddravet / Ayatane hiraNye 'gniM pratiSThApya nityamagnihotramupasAdyA tamitoraprANannAsitvA samanya hutvA bhUrbhuvaH suvarityupasthAya vAruNaM caruM nirvapet |p2 vrAtabh.rtIM dvitIyAmeke samAmananti / .rte hiraNyAtpraNayanameke |p3 yadi sAyamagnihotrakAlo 'tipadyeta doSA vastornamaH svAheti kAlasamApAdanIyaM homaM hutvA nityamagnihotramupasAdyA tamitoraprANannAsitvA samanya hutvA bhUrbhuvaH suvar ity upatiSTheta |p4 yadi prAtaH prAtarvastornamaH svAheti kAlasamApAdanIyaM homaM hutvA nityamagnihotramupasAdyA tamitoraprANannAsitvA samanya hutvA bhUrbhuvaH suvar ity upatiSTheta |p5 varo dakSiNA |p6 hutvAhavanIyamudvApyAnvagniruSasAmagramakhyadityanyaM praNIyehaiva kSemya edhi mA prahAsInmAmumAmuSyAyaNamityAdityamupasthAya maitraM caruM nirvapet |p7 sauryamekakapAlameke samAmananti |p8 saMsthitAyAmiSTyAmAhavanIyamevaitadaharindhAnAvana/Snantau vAyatAvAsAte yajamAnaH patnI ca |p9 dvayoH payasA pUrvavatsAyamagnihotraM juhuyAt |p10 yasyAgnimanuddh.rtaM sUryo 'bhyuditAccaturg.rhItamAjyaM purastAddharet / anva.N.NArSeyo brAhmaNo bahuvidagnimuddharet / anva.N.NagnihotreNAnUddravet / Ayatane 'gniM pratiSThApyoSAH ketunA juSatAM yaj~NaM devebhiranvitam / devebhyo madhumattamaM svAheti pratya.NniSadyAjyena juhuyAt |p11 agnihotrasya sa eva homakalpaH / tatprAya/ScittaM yatprAtaH kAlAtipannasya |p12 etAvannAnA / nAtrAhvanIyamanugamayati |p13 athaikeSAm / yasyAgnimanuddh.rtaM sUryo 'bhinimrocedabhyudiyAdvA |c8 |p1 mano jyotirjuSatAM trayastriM/Sattantava iti dve caturg.rhIte juhuyAt |p2 yasya viprakrAntamahutamagnihotraM sUryo 'bhyudiyAdyathA vijaniSyamANo na vijAyeta tAd.rktat / AtmAnaM vA ha yajamAno ruNaddhi sarvajyAniM vA jIyate / nityamagnihotramupasAdyA tamitoraprANannAsitvA samanya hutvA bhUrbhuvaH suvarityupatiSTheta / ekahAyano dakSiNA |p3 hutvA tadudvAsya punarAdheyaM tasya prAya/ScittirityA/SmarathyaH |p4 athaikeSAm / yadyante syAdunnIya prA.NudAdravet / sa upasAdyA tamitorAsIta / sa yadA tAmyedatha bhUH svAheti juhuyAt / prajApatirvai bhUtastamevopAsaretsa evainaM tata unnayati nArtimArchati yajamAna iti vij~NAyate |p5 yasyAgnihotraM vicchidyeta dvyahe tryahe caturahe vAgnaye tantumate 'STAkapAlaM nirvapet |p6 svayaM k.rNvAnaH sugamaprayAvaM tigma/S.r.Ngo v.rSabhaH /So/SucAnaH / pratnaM sadhasthamanupa/SyamAna A tantumagnirdivyaM tatAna // tvaM nastanturuta seturagne tvaM panthA bhavasi devayAnaH / tvayAgne p.rSThaM vayamAruhemAthA devaiH sadhamAdaM mademeti yajyAnuvAkye |p7 tantuM tanvannudbudhyasvAgna uduttamamudvayaM tamasasparyudu tyaM citramityupahomAH |p8 havyavAhamabhimAtiSAhaM rakSohaNaM p.rtanAsu jiSNum / jyotiSmantaM dIdyataM puraMdhimagniM sviSTak.rtamAhuvema // sviSTamagne abhi tatp.rNAhi vi/SvA deva p.rtanA abhiSya / uruM naH panthAM pradi/SanvibhAhi jyotiSmaddhehyajaraM na Ayuriti saMyAjye |c9 |p1 yasyAhavanIye 'nudvAte gArhapatya udvAyedAhavanIyamudvApya gArhapatyaM mantheditaH prathamaM jaj~Ne agnirityetayA / agne samrADiSe rayyai ramasva sahase dyumnAyorjapatyAyetyabhimantrya samrADasi virADasi sArasvatu tvotsau samindhAtAmannAdaM tvAnnapatyAyetyupasamidhyAnvagniruSasAmagramakhyadityanyaM praNIyAgnaye tapasvate janadvate pAvakavate 'STAkapAlaM nirvapet |p2 sarvatrAnugateSTimetAmeke samAmananti |p3 AyAhi tapasA janeSvagne pAvako arciSA / upemAM suSTutiM mama // A no yAhi tapasA janeSvagne pAvaka dIdyat / havyA deveSu no dadhaditi yAjyAnuvAkye |p4 AhavanIye 'nugate 'gnaye jyotiSmate 'STAkapAlaM nirvapati |p5 na tapasvate |p6 yadi sAyamahute 'gnihotre pUrvo 'gniranugacchedadhi/SrityAgnihotramunnIya vAgninA ca sahAgnihotreNa cAnuddravet / yo brAhmaNo bahuvitsa uddharet / yatpurA dhanamadAyI syAttaddadyAt / acyutenainaM cyAvayatIti vij~NAyate |p7 yadi prAtarahute 'gnihotre 'paro 'gniranugacchedanugamayitvA pUrvaM pUrvavanmathitvAparaM pUrvavaduddh.rtya jhuyAt |p8 yadi tvareta pUrvamanvavasAya tataH prA.Nuddh.rtya juhuyAt |p9 jami tu tadyo 'sya pUrvastamaparaM karoti / anyatraivAvasAya pUrvavanmathitvAparaM pUrvavaduddh.rtya juhuyAt / tataH / /Svobhute 'gnaye tapasvate janadvata iti samAnam |p10 athaikeSAm / yasyAgniranugacchenna kAlamavadhArayet / anugamayitvA pUrvaM pUrvavanmathitvAparaM pUrvavaduddh.rtya juhuyAt / vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM nirvapedvAruNaM yavamayaM carum |p11 yadi gArhaptaya AhavanIyo vAnugacchettebhya evAvakSANebhyo 'dhi manthitavyaH / yadi na tAd.r/SAnIvAvakSANAni syurbhasmanAraNI saMspar/Sya manthitavyaH / svAdevainaM yonerjanayatIti vij~NAyate |p12 evaM /Sakaidhe t.rNaidhe ca |p13 agnaye tapasvate janadvata iti samAnam |p14 anugateSTervA sthAna etA AhutIrjuhuyAnmitrAya svAhA varuNA svAhAgnaye svAhAgnaye vratapataye svAhAgnaye tapasvate janadvate pAvakavate svAhAgnaye /Sucaye svAhAgnaye jyotiSmate svAhA sUryAya svAheti vyAh.rtIbhirvih.rtAbhiH samastAbhi/Sca juhuyAt |c10 |p1 yadi pragghomakAlAdAhavanIyo 'nugacchedgarhapatyAdanyaM praNayet |p2 yadi homakale praNa udAnamapayagAditi gArhapatye juhuyAt |p3 yadi gArhapatya udAnaH prANamapyagAdityAhavanIye |p4 yadi dakSiNAgnirvyAna udAnamapyagAditi gArhapatye |p5 yadi sarve 'nugaccheyuragniM mathitvA yAM di/SaM vAto vAyAttAM di/Samuddh.rtya vAyave svAheti juhuyAt |p6 yadyu vai nivAte mathitvA vihAraM sAdhayitvApareNAhavanIyaM yajamAna upavi/Sya svayamagnihotraM pibet / agnigotrapratyAmnAyo bhavatIti vij~NAyate |p7 yadi prAgastamayAjjuhuyAtpunarevAstamite hutvA bhavataM naH samanasAvityupatiSTheta |p8 yadi mahArAtre punarevauSasaM hutvaitayaivopatiSTheta |p9 yadi haviH prokSannagnimabhiprokSeddhatena yaj~Nena yajeta / punastvAdityA rudrA vasavaH samindhatAmiti punaragnimupasamindhyAt |p10 evaM sarveSvagnyupaghAteSu |p11 agnaye 'gnivate puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapedyasyAgnAvagnimabhyuddhareyuH |p12 yathA kathA cAbhyuddhareyuH prAya/ScittamityA/SmarathyaH / yadyasaMnyupte spA/SayeyuranugamayeyurenaM na prAya/Scittam ity AlekhanaH |p13 agnaye jyotiSmate 'STAkapAlamityuktam |p14 athAhutiM juhuyAttrayastriM/Sattantava iti |p15 yasya sAMnAyye 'dhi/Srite haviSi vA nirupte puruSAH /SvAno ratho vAntarAgnI vIyAddurvarAhaiDako vA tadatrApo 'nvatiSicya gAmanvatyAvartayedvardhatAM bhUtirdadhnA gh.rtena mu~Ncatu yaj~No yaj~NapatimaMhasaH svAheti |p16 devA~Njanamaganyaj~Nastato mA yaj~NasyA/SIrAgacchatu pitRnpa~NcajanAndi/Sa Apa oSadhIrvanaspatI~Njanamaganyaj~Nastato mA yaj~NasyA/SrIrAgacchatviti SaDAhutIrhutvedaM viSNurvicakrama iti vartma samUhe / padaM vA lobhayet |p17 yasyAno vA ratho vAntarAgnI yatyAhavanIyamudvApya gArhapatyAduddharedyadagne pUrvaM prabh.rtaM padaM hi te sUryasya ra/SmInanvAtatAna / tatra rayiSThAmanusaMbharaitaM saM naH s.rja sumatyA vAjavatyA // tvamagne saprathA asItyetAbhyAm // tataH pAthik.rtIM pUrvavannirvapet |p18 etAmeva nirvapet |c11 |p1 stotre /Sastre vA muDhe |p2 yasya vAgnibhiragnInvyaveyuryo vA vyaveyAt |p3 yasya vAgnibhiragnInvihareyuH |p4 etAM jane pramItasya |p5 tasyAbhivAnyavatsAyai payasAgnihotraM juhuyAdA /SarIrasyAgnibhiH saMspar/SnAt |p6 sarvaM tUSNIM kriyeta |p7 prAcInAvItI dohayati |p8 ye puroda~Nco darbhAstAndakSiNAgrAnk.rtvA dakSiNArdhe gArhapatyasya /SIte bhasmanyadhi/Sritya dakSiNodvAsya sak.rdeva sarvaM tUSNImunnIyAdhastAtsamidhaM dhArayandakSiNena vihAramuddravati |p9 upari hi devebhyo dhArayatIti vij~NAyate |p10 sa upaSadya samidhamAdhAya sak.rdeva sarvaM tUSNIM juhuyAt |p11 api vA somaM pit.rmantaM pUrvasyAmAhutyAmupalakSayet / agniM kavyavAhanamuttarasyAm |p12 prA/SanotsecanapariSecanAni na vidyante |p13 brAhmaNebhyo yaj~NAyudhAni dadAti |p14 dAdAtyevAyasmayAni |p15 apo m.rnmayAnyabhyavaharantyamaiva |p16 putrasya d.rSatsyAt |p17 yadyapramItaM pramItamupa/S.rNuyuragnaye surabhimate puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapet |p18 yadi pUrvasyAmAhutyAM hutAyAM yajamAno mriyeta dakSiNataH /SIte bhasmanyuttarAmAhutiM ninayet |p19 bhasmotkaraM vA gamayet |p20 yaiSA pit.rmedhe prathamAhutistAmevAtra kuryAdityeke |p21 yadi visaMsthitAyAmiSTyAM yajamAno mriyeta sarvataH samavadAya sarvA devatA anudrutya svAhAkAreNa juhuyAt |p22 yadyAhitAgniH proSitaH pramIto na praj~NAyeta yAM di/SamabhiprasthitaH syAttAmasyAgnibhiH kakSaM daheyuH |p23 api vA trINi SaSTi/SatAni palA/Sav.rntAnAm / taiH k.rSNAjine puruSAk.rtiM kurvanti / palA/SavalkaiH ku/Sair vA saMdhiSu saMveSTya catvAriM/SatA /SiraH prakalpayate / da/SabhirgrIvAM viM/SatyorastriM/SatodaraM pa~NcA/SatApa~NcA/SataikaikaM bAhum / tAbhyAmeva pa~NcabhiHpa~Ncabhira.NgulIrupakalpayate / saptatyAsaptatyaikaikaM pAdam / tAbhyAmeva pa~NcabhiHpa~Ncabhira.NgulIrupakalpayate / aSTAbhiH /Si/SnaM dvAda/Sabhirv.rSaNam / taiH k.rSNAjine puruSAk.rtiM k.rtvA snApayitvAlaMk.rtyAnarvedi k.rSNAjinaM dakSiNAgrIvamadharalomAstIrya tasminnenamuttAnaM nipAtya pattoda/SenAhatena vAsasA pracchAdya bAndhavAH paryupavi/Santi / abhim.r/SantyayamasyAsau yasya ta ime agnaya iti prete 'mAtyAH / ityetadAdi karma pratipadyate / k.rtvA tAmasyAgnibhirdaheyur iti vAjasaneyakam |p24 yadi havIMSyAsannAni k.rSNa/SakuniruparyuparyatipatetpakSAbhyAmAdhUnvAna ivAbhiniSIdedvedaM viSNurvicakrama ity AhutiM juhuyAt |p25 yadyuccaiH patenna tadAdriyeta |p26 yadyucchriyamANo yUpa/ScaSAlaM vA padyeta brahma pratiSThA manasa ityAhutiM juhuyAt |c12 |p1 yadi haviH/SeSAnanudvAsitAnanUyAjair abhyA/SrAvayedyadvA devA atipAdayAnItyAhutiM juhuyAt (A/SrAvayadyadvo?) |p2 yadi praNItA skandeyurupadasyeyurvApo hi SThA mayobhuva iti tis.rbhiH punarg.rhItvA tataM ma Apa ityAhutiM juhuyAt |p3 yadyagnyAdheye sUryo 'nAviH syAdudvayaM tamasasparyudu tyaM citramityAhutIrjuhuyAt |p4 yadyenamupadhAveyurgomAyavo 'vAdiSurekas.rko 'vAdI dabhim.rtAH smaH paridhiM naH kurviti pAlA/SamidhmamupasamAdhAyemaM me varuNa tattvA yAmi tvaM no agne sa tvaM no agne tvamagne ayAsi prajApata iti SaDAhutIrhutvemaM jIvebhyaH paridhiM dadhAmi maiSAM nu gAdayaro ardhametam / /SataM jivantu /SaradaH purUcIstiro m.rtyuM dadhatAM parvateneti dakSiNato '/SmAnaM paridhiM dadhAti |p5 naiyyagrodha idhmaH kSatriyasya rASTramaryAdAyAm |p6 A/Svattho vai/Syasya kSetramaryAdAyAm |p7 iSTebhyaH svAhetyaSTAvAhutIrdAr/SapUrNamAsikaiH sarvaprAya/Scittairvikalperan |p8 yadi dauHSvapnyamanyadvA bhayaM pa/Syedyata indra bhayAmaha ityAhutI juhuyAt / japed ity eke |p9 sarveSAM vai ghrmo rucAM rocate / tasmAtpravargyeNa pracarya prav.rjyamAnasya vopa/SrutyAbhirgIrbhiriti juhuyAt / japed ity eke |p10 yadi homAyopasamiddheSvahuteSvagniSu yajamAno '/SnIyAdyatte vayaM yathA ha tadity AhutI juhuyAt / samidhau vAdadhyAt / japedity eke |p11 yanma Atmano mindAbhUtpunaragni/ScakSuradAdityetAbhyAmabhinimruktAbhyuditaparyAhitaparISTaparivittaparivinnaparivividAno vA juhuyAt / japed iti eke |p12 anAj~NAtamiti tisro 'nAj~NAte juhuyAt / japediti eke |c13 |p1 yasyAjyamanutpUtaM skandecchindatprANi dadyAt |p2 yadyutpUtaM citraM deyam |p3 varo deya ity ekeSAm |p4 yadi sruggataM yadasya g.rhe puSkalaM syAttaddadyAt / saM tvA si~NcAmIti tatsaMsi~Ncedabhi vA mantrayeta |p5 devAM janamaganyaj~Na ity ekeSAmanantaramAjyAdvadati |p6 yaj~Nasya tvA pramayAbhimayA pratimayonmayA parig.rhNAmIti tatparig.rhya bhUpataye svAheti prA~NcaM prAde/SaM mimIte / bhuvanapataye svaheti dakSiNam / bhUtAnAM pataye svAheti pratya~Ncam / bhUtyai svAhetyuda~Ncam / bhurbhuvaH suvar ity Urdhvam |p7 bhUpataye svAhA bhuvanapataye svAhA bhUtAnAM pataye svAheti skannamanumantrayeteti sarvahaviSAmanavayavena /SrUyate |p8 yadi kapAlaM bhidyeta gAyatryA tvA /SatAkSarayA saMdadhAmIti tatsaMdhAyopari gArhapatye dhAryamANamabhijuhuyAnmano jyotirjuSatAmiti |p9 athainadapo 'bhyavaharedabhinno ghrmo jIradAnuriti |p10 athAnyatsaMsk.rtya kapAleSvapis.rjettrayastriM/Sattantava iti yadi prAgupadhAnAdbhidyeta |p11 atha yadyupahitAnAmetenaiva mantreNAnyadupadadhyAt |p12 yasya vA mantrasya sthAne bhidyeta |p13 yadi prayuktAnAM prAgarthakarmaNaH kapAlaM na/SyedA/SvinaM dvikapAlaM nirvapeddyAvAp.rthivyamekakapAlam |p14 bhArgavo hotA bhavati / ekahAyano dakSiNA |p15 mahI dyauH p.rthivI ca na iti dyAvAp.rthivyayarcA sruvAhutimatra vAjasaneyinaH samAmananti |c14 |p1 yadyekakapAlaH skandetpari vAvarteta prajApatervartanimanuvartasvAnu vIrairanurAdhyAma gobhiH / anva/Svairanu sarvairupuSTairanu prajayAnvindriyeNa devA no yaj~Nam.rjudhA nayantviti yathAsthAnaM kalpayati |p2 taM yajamAno 'bhimantrayate prati kSatre pratitiSThAmi rASTre pratya/SveSu pratitiSThAmi goSu / prati prajAyAM pratitiSThAmi bhavye // vi/SvamanyAbhivAv.rdhe tadanyasyAmadhi/Sritam / dive ca vi/SvakarmaNe p.rthivyai cAkaraM nama iti / athAskAndyauH p.rthivImityAhutI juhuyAt |p3 vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM nirvapedyadi patnIH saMyAjayankapAlamabhijuhuyAt |p4 etAmeva nirvapedyo dar/SpUrNamAsayAjItyuktam |p5 etAmeva nirvapedyadak.rtvAgrAyaNaM navasyA/SnIyAt |p6 AnIto vA eSa devAnAM ya AhitAgniradantyasya devA annam / yadak.rtvAgrAyaNaM navasyA/SnIyAddevebhyo bhAgaM pratik.lptamadyAdArtimArchet |p7 mArutaM trayoda/SakapAlaM nirvapedyasya yamau jAyeyAtAM gAvau vA puruSau vA |p8 nirvIryatAM vai puruSa A/SAste / apa/SutAM gauH |p9 gAyatrI puro'nuvAkyA bhavati / triSTugyAjyA |p10 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlaM nirvapedyamanyasyAgniSu yAjayeyuryasya vAgniSvanyo yajeta |p11 raudraM vAstumayaM caruM nirvapedyasya rudraH pa/SU~NchamAyeta |p12 etayaivAv.rtA niSAdasthapatiM yAjayet |p13 sA hi taseSTiH |p14 k.rSNAjinaM dakSiNA kUTaM vA karNo vA gardabho hariNo vA hariNap.rNAkA vA /SyAmAkapAtro vA /Saphako veti vij~NAyate |c15 |p1 yo brahmacArI striyamupeyAtsa gardabhaM pa/SumAlabheta |p2 bhUmAvakapAlaM puroDA/SaM /Srapayet |p3 apsvavadAnai/ScareyuH |p4 rakSodevatyaH syAnnir.rtidevatyo vA |p5 nir.rtiM pAkayaj~Nena yajeta |p6 yasya haviH kSAyati taM yaj~NaM nir.rtirg.rhNAti / tatsaMsthApyAnyaddhavistaddaivataM nirvapet |p7 athaikeSAm / yasya puroDA/SaH kSAyati taM yaj~NaM nir.rtirg.rhNAti / yaducchiSTaM syAttena pracareddveSyAya tAM dakSiNAM havirucchiSTaM ca dadyAt / tameva nir.rtyA grAhayatIti vij~NAyate |p8 sarvadAhe praya/Scittam |p9 yadi vAvadAnebhyo na prabhavet |p10 yadyaprattadaivataM havirvyApadyetAnyaddhavistaddaivataM nirvapet |p11 tatra srugAdAnaprabhrtayo mantrA Avarteran |p12 yAvadante vA vyApadyeta |p13 yadi prattadaivatamAjyena /SeSaM saMsthApayet |p14 yasya sarvANi havIMSi na/Syeyur duSyeyur apahareyur vAjyenaitA devatAH pratisaMkhyAya yajeta |p15 athAnyAmiSTimanulbaNAM tanvIta / yaj~No hi yaj~Nasya prAya/ScittiH |p16 apo vyApannaM havirabhyavaharatIti vij~NAyate |p17 yadAryANAmabhojanIyaM syAnna tena yajeta |p18 yasya puroDA/So duH/S.rtastaddhaviryamadaivatyaM yamameva tadgacchatIti vij~NAyate / saMsthApya tadanvAhAryapacane catuH/SarAvamodanaM paktvA caturo brAhmaNAnbhojayet |p19 teSAM bhArgavaH prA/SitRNAmekaH syAt |p20 yo 'dakSiNena yaj~Nena yajeta sa yaj~NaH prakSAmo 'nAyuH / urvarAM dadyAt |p21 yadyAdiSTAM dakSiNAmantariyAdurvarA pratiSThitA deyA / sA prAya/ScittiH |p22 yadyabhAgAM devatAmAvAhayedAjyenainAM yathoDhAM yajeta / purastAdvA sviSTak.rtaH |p23 yadi bhaginIM nAvAhayedyatra smarettadupotthAya manasAvAhya yadvo devA atipAdayAnItyAhutiM juhuyAt |c16 |p1 yadi purA prayAjebhyo bahiHparidhyAhutiH skandedAgnIdhraM brUyAdetAM saMk.rsya juhudhIti / tAM so '~NjalinA juhoti / tasmai pUrNapAtro deyaH |p2 yatkiMca yaj~Ne m.rnmayaM bhidyeta tadapo 'bhyavaharedbhumirbhUmimagAditi |p3 AhavanIye dArumayANi |p4 yady.rkto yaj~NaM bhreSa Agacchedbhuriti gArhapatye juhuyAt / yadi yajuSTo bhuva iti dakSiNAgnau / yadi sAmataH suvarityAhavanIye |p5 yadi sarvataH sarvA juhuyAt |p6 tadidaM sarvaprAya/ScittaM sarvatra kriyetetyA/SmarathyaH / yatrAnAmnAtaM tatra kriyetetyAlekhanaH / sarvatra samabhyuccayaH syAdityaparam |p7 yadyenaM vihAre barhirvA bhayaM vindetprajApatirvi/SvakarmA tasya mano devaM yaj~Nena rAdhyAsam / arthegA asya jahito 'vasAnapate 'vasAnaM me vindetyAhutiM juhuyAt |p8 yasya havirniruptaM skandecchindatprANi dadyAt / yadyutpUtaM citraM deyam / varo deya ity ekeSAm |p9 yasya devate avadAne havIMSi yAjyAnuvAkye vA viparihareyuryasya vA devatAyai b.rhItamahutaM skandeddevatAntaraye vA yadasya g.rhe puSkalaM syAttaddadyAt |p10 tvaM no agne sa tvaM no agna iti sarvatrAntaraye viparyAse caite AhutI juhotIty eke |p11 yasya puroDA/Sa udvA patetsaM vA vijeta tamudvAsya barhiSadaM k.rtvA kimutpatasi kimutproSThAH /SAntaH /SAnterihAgahi / aghoro yaj~Niyo bhUtvAsIda sadanaM svamAsIda sadanaM svam // mA hiMsIrdeva preSita Ajyena tejasAjyasva mA naH kiMcana rIriSaH / yogakSemasya /SantyA asminnAsIda barhiSItyetAbhyAmabhimantrayetAbhi ca ghArayet |p12 bhUtvA prabhavati yajamAno yasyaitAM yaj~Ne prAya/ScittiM kurvanti |c17 |p1 skannA dyauH skannA p.rthivI skannaM vi/SvamidaM jagat skannAdo vi/SvA bhUtAni pra skannAjjAyatAM haviH // iha gAvaH prajAyadhvamihA/SvA iha pUruSAH / iho sahasradakSiNo rAyaspoSo niSIdatu // ayaM yaj~No vardhatAM gobhira/SvairiyaM vediH svapatyA suvIrA / idaM barhirati barhIMSyanyemaM yaj~NaM vi/Sve avantu devAH // payasvatIroSadhaya ityetAbhi/Scatas.rbhiH p.rSadAjyaM skannamabhimantryApo 'bhyavah.rtya nirNijya srucaM /SatamAnaM hiraNyaM srucyavadhAyedaM viSNurvicakrama ityanyatp.rSadAjyaM g.rhItvA/SvenAvaghrApyAyatane sAdayet |p2 athaikeSAm / p.rSadAjye skanne p.rSadAjye p.rSadAjyamabhig.rhya mano jyotirjuSatAmityAhutiM juhuyAt |p3 evaM some skanne some somamabhig.rhya juhuyAt |p4 yadapAm.rkSacchakunirmukhena nir.rte tava / agniSTatsarvaM /Sundhatu havyavAD gh.rtasUdana iti k.rSNa/Sakunyavam.rSTamabhimantrayate / abhyavaharaNAdi pUrvavat / nirlikhyate 'tra pAtram |p5 yadavAlikSacchUpAnmukhena nir.rte tava / agniSTatsarvaM /Sundhatu havyavAD gh.rtasUdana iti /SvApadAvam.rSTamabhimantrayate / abhyavaharaNAdi pUrvavat / nAtra pAtraM prayujyate / anyasming.rhNAti |p6 yadi pa/SurupAk.rto vA/Syeta yadasya pAre rajasa ity AhutiM juhuyAt / yasmAdbhISAvA/SiSThAstato no abhayaM k.rthi / prajAbhyaH sarvAbhyo m.rDa namo rudrAya mIDhuSa iti juhuyAd abhi vA mantrayeta |p7 yadyu vai niSIdedetayaiva yasmAdbhISA nyaSada iti dvitIyAm |p8 niSaNe taM maitrAvaruNadaNDenotthApayet |c18 |p1 udusra tiSTha pratitiSTha mA riSo memaM yaj~NaM yajamAnaM ca rIriSaH / suvarge loke yajamAnaM hi dhehi /SaM na edhi dvipade /SaM catuSpada iti |p2 ucchAgeti chAgam / unmeSeti meSam / udva/Sa iti va/SAm |p3 yasmAdbhISAvepiSThA iti dvitIyAM vepamAne |p4 yasmAdbhISA palAyiSThA iti dvitIyAM palAyite |p5 anAgacchatyanyaM tadrUpavarNavayasaM taddaivatamupAk.rtya yajeta |p6 yasmAdbhISA samaj~NAsthA iti dvitIyAmakAmasaMj~Napane |p7 ya idamakastasmai namastasmai svAheti sarvatra t.rtIyAm |p8 na vA uvetanmriyase / A/SAnAM tvA vi/SvA A/SAH / Apo hi SThA mayobhuva ityetAbhi/Scatas.rbhirapo 'bhyavah.rtyAnyaM tadrUpavarNavayasaM taddaivatamupAk.rtya yajeta |p9 yasmAdbhISA nimehasIti dvitIyAM mUtraM kurvati / yasmAdbhISA /Sak.rtkaroSIti dvitIyAM /Sak.rtkurvati |p10 Urdhva U Su Na Utaya ityucchrayantamabhimantrayate |p11 yadyupapAyyamAno na pibenna vA uvetanmriyasa ityupapAyayet |p12 garbhaM sravantImagadAmakarmAgnirhotA p.rthivyantarikSaM dyaurya/ScyutadagnAveva tanna tatprApnoti nir.rtiM parAcairiti pa/SUkhAM sravantImabhimantrayate |p13 yarhi pa/SumAprItamuda~NcaM nayantItyuktam |p14 ye pa/SuM vimathnIranyastAnkAmayetArtimArcheyuriti kuvida.Ngeti namov.rktivatyarcAgnIdhre juhuyAt / AhavanIye /SAmitre vA nirUDhapa/Subandhe |p15 yadi vapA haviravadAnaM vA skandedA tvA dade ya/Sase vIryAya cAsmAsvaghniyA yUyaM dadhAthendriyaM paya ityAdAya yaste drapso yasta udarSo daivyaH keturvi/SvaM bhuvanamAvive/Sa / sa naH pAhyariSTyai svAhetyAhutiM juhuyAt |p16 yadyaSTApadItyanubudhyeta dhAtA rAtiH sUryo devo diviSadbhya ity AhutI hutvASTAprUDDhiraNyamuSNISeNAveSTya |c19 |p1 ko/Se 'vadhAya dvitIye 'vadhAya t.rtIye 'vadadhAti |p2 vibilAniva ko/SAnk.rtvAthainAmadhvaryurabhimantrayate |p3 A vartana vartayeti pradakSiNaM garbhamAv.rtya vi te bhinadmi takarImityulbamAdhyati |p4 bahiste astu bAlityantarA sakthinI garbhaM nirasya /SUle praNIkSya /SAmitre nihatya /Srapayati |p5 urudrapso vi/SvarUpa induriti garbharasAya pAtramupohati |p6 pa/SupuroDA/SaM nirupya garbhapuroDA/SaM nirvapati bhaktIdyAvAp.rthivyamekakapAlam |p7 pa/SupuroDA/Sena pracarya garbhapuroDA/Sena pracarati bhaktIdyAvA p.rthivyeneti |p8 pa/SordaivatAnyavadyangarbhasya purastAnnAbhyA anyadavadAya daivateSvavadadhAti / upariSTAdanyatsauviSTak.rteSu |p9 traidhaM garbharasaM vyAnayati daivatasauviSTak.rtaiDeSu ca |p10 ekapadI dvipadIti purastAtsviSTak.rto juhoti |p11 aSTAprUDDhiraNyaM dakSiNA |p12 garbhasya dakSiNaM pUrvapAdaM pracchidya viSNuM /SipiviSTaM yajati pra tatte adya /SipiviSTa nAmeti / uttarayA vA |p13 maruto yasya hi kSaya iti garbhaM garbhapuroDA/SaM cottareNa gArhapatyasya /SAmitrasya vA /SIte bhasmanyupopya mahI dyauH p.rthivI ca na iti /SItena bhasmanAbhisamUhyaitaM yuvAnamiti pa~NcabhirupatiSThate |p14 tadidaM garbhiNiprAya/ScittaM sarvatra kriyetetyA/SmarathyaH / yatrAnAmnAtaM tatra kriyetetyAlekhanaH |p15 yadyanapav.rktArtho yUpo virohettasmiMstvASTraM sANDaM loma/SaM pi.NgalaM bahurUpaM savanIyasyopAlambhyaM kuryAt |p16 tvASTraM carumatra vAjasaneyinaH samAmananti |p17 tvASTrIrevAtra sruvAhutIrjuhotIty eke |c20 |p1 yadi yupaH suSiraH syAdatIsAreNa yajamAno mriyeta / vaiSNavyA vyAh.rtibhiH prAjApatyayA ca hutvA taM saMv.r/ScyAgnau prav.rjyAthAnyaM sAdhayet |p2 yadi krimNaH krimaya enaM bhakSayeyuH / pUrvavatprAya/Scittam |p3 yadyAvra/ScanamAskandetpatnyenamaticariSyatIti vidyAt / vyAh.rtyAdi samAnamuttaram |p4 yadi dakSiNA patetpratya.NvA saM vA /SIryeta /SAkhAsu vA sajyeta yajamAno mriyeta / vaiSNavyAH sthAne yAmI / samAnamuttaram |p5 yadyapsu patedapsu mriyeta / vaiSNavyAH sthAne vAruNI / samAnamuttaram |p6 yadi prAsahA hareyuH sarvasvaM jIyeta / vaiSNavyAH sthAna aindrI / samAnamuttaram |p7 yadi mUla upa/SuSkaH syAnna pit.rbhyo yathApuraM kariSyatIti vidyAt / yadi madhye kSudhA mariSyati / yadyagre na svargaM lokaM gamiSyatIti // yadyagniSThA vicchidyeta yajamAno mriyeta / yadi pUrvA patnI / etadvA viparItam / yadi dakSiNA mAhiSeyaH putraH / yadyuttarAnvagjyeSThaH / yadi dakSiNapUrvA brahmA / yadi dakSiNAparA hotA / yadyuttarAparAdhvaryuH / yadyuttarapUrvAgnIdhraH |p8 /SuSkAdiSu sarveSu yAmyAdi samAnamuttaram |p9 yadi lohinyo lekhAH prasavyaM yUpaM parihareyurna sAhasraM kratumAhariSyatIti vidyAt / /SvetA/ScetpradakSiNaM kSipraM sAhasraM kratumAhariSyatIti |p10 yadyAhutau hutAyAM k.rSNo dhUmo dakSiNAM di/SamabhinihanyAdvAto vA prasavyaM dhumamAveSTayedyajamAno mriyeta / sarvaprAya/ScittaM juhuyAjjuhuyAt |bApSS10 |c1 |p1 somena yakSyamANo brAhmaNAnArSeyAn.rtvijo v.rNIte yUnaH sthavirAnvAnUcAnAnUrdhvavAco 'na.NgahInAn |p2 tebhyaH somaM prAha |p3 taM p.rcchati ka .rtvijaH ke yAjayanti kaccinnAhInaH kaccinna nyastamArtvijyaM kaccitkalyANyo dakSiNA iti chandogabrAhmaNaM bhavati |p4 atha japati mahanme 'voco bhargo me 'voco ya/So me vocaH stomaM me 'vocaH k.lptiM me 'voco bhuktiM me 'vocaH sarvaM me 'vocastanmAvatu tanmAvi/Satu tena bhukSiSIyeti |p5 padvA nAmAsi srutiH somasaraNI somaM gameyamiti panthAnamAtiSThate |p6 devo devametu somaH somametv.rtasya pathA vihAya dauSk.rtyamityabhipravrajati |p7 pitaro bhUriti dakSiNAv.rttaH pitRnupatiSThate |p8 tAnv.rnIte caturaH sarvAnvaikaika/SaH |p9 adhvaryuM pratiprasthAtAraM neSTAram unnetAram ity adhvaryUn / brahmANaM brAhmaNAcchaMsinam AgnIdhraM potAramiti brahmaNaH / hotAraM maitrAvaruNam acchAvAkaM grAvastutam iti hotRn / udgAtAraM prastotAraM pratihartAraM subrahmaNyam ity udgAtRn |p10 sadasyaM saptada/SaM kauSItakinaH samAmananti |p11 sa karmaNAmupadraSTA bhavati |p12 yadi catura AdyAn |p13 atha varaNAH |p14 agnirme hotAdityo me 'dhvaryu/ScandramA me brahmA parjanyo ma udgAtAkA/So me sadasya Apo me hotrA/SaMsino ra/Smayo me camasAdhvaryava ityupAM/Su devatAde/Sanam / asau mAnuSa ity uccaiH |c2 |p1 svargakAmo jyotiSTomena yajeta / ekakAmaH sarvakAmo vA / yugapatkAmayetAhArap.rthaktve vA |p2 vasante jyotiSTomena yajeta |p3 agniSTomaH prathamayaj~NaH |p4 atirAtrameke pUrvaM samAmananti |p5 vasantevasante jyotiSTomena yajeta / tasya tisro dakSiNA iti chandogabrAhmaNaM bhavati |p6 rathaMtarasAmnA b.rhatsAmnobhayasAmnA vA prathamaM yajeta |p7 na rathaMtarasAmAnamak.rtvA b.rhatsAmAnamAharedityeke |p8 yadISTyA yadi pa/SunA yad somena yajetAmAvAsyAyAM vaiva paurNamAsyAM vA yajeta |p9 deva varuNa devayajanaM me dehIti yajamAno rAjAnaM devayajanaM yAcet |p10 sa yadi dadAti devayajanavAn bhUyA ityenamAha / yadi na dadAti yadahaM devayajanaM veda tasmiMstvA devayajana A kSiNomIti |p11 athainamanuvyAharanti / mana upAvadhIrmanastvA hAsyatIti brahmA / vAcamupAvadhIrvAktvA hAsyatIti hotA / prANamupAvadhIH prANastvA hAsyatItyadhvaryuH / cakSurupAvadhI/ScakSustvA hAsyatItyudgAtA / AtmAnamupAvadhIrAtmA tvA hAsyatIti sadasyaH / prajAtimupAvadhIH prajA tvA hAsyatIti yajamAnaH / a.NgAnyupAvadhIra.NgAni tvA hAsyantIti hotrakAH / bhUtAnyupAvadhIrbhUtAni tvA hAsyantIti sarva .rtvijaH |c3 |p1 rAjA devayajanaM yAcati / agnirhotA sa me hotA hotardevayajanaM me dehIti hotAram / Adityo 'dhvaryuH sa me 'dhvaryuradhvaryo devayajanaM me dehItyadhvaryum / candramA brahmA sa me brahmA brahmandevayajanaM me dehIti brahmANam / prajanya udgAtA sa ma udgAtodgAtardevayajanaM me dehItyudgAtAram / AkA/SaH sadasyaH sa me sadasyaH sadasya devayajanaM me dehIti sadasyam / Apo hotrA/SaMsinaste me hotrA/SaMsino hotrA/SaMsino devayajanaM me datteti hotrakAn / ra/Smaya/ScamasAdhvaryuvaste me camasAdhvaryava/ScamasA dhvaryavo devayajanaM me datteti camasAdhvaryUn |p2 api vA na devayajanaM yAcet / devatA evopatiSTheta sakSedaM pa/Sya vidhartaridaM pa/Sya nAkedaM pa/Sya / ramatiH paniSThartaM varSiSThamam.rtA yAnyAhuH sUryo variSTho akSabhirvibhAtyanu dyAvAp.rthivI devaputre iti |p3 edamaganma devayajanaM p.rthivyA iti devayajanam adhyavasyati |p4 prAgvaM/Sasya madhyamaM sthUNArAjamArabhya japatIti vAjasaneyakam |p5 tataH saMbhArayajUMSi juhoti |p6 agniryajurbhiH savitA stomairityeSo 'nuvAka AmnAtaH |p7 atra rAjAnamAh.rtya payasaudanena pariveviSantyA krayAt |p8 sve dakSe dakSapiteha sIda devAnAM sumno mahate raNAya / svAsasthastanuvA saMvi/Sasva pitevaidhi sUnava A su/SevaH / /Sivo mA /SivamAvi/Sa satyaM ma AtmA /SraddhA me 'kSitistapo me pratiSThA / savit.rprasUtA mA di/So dIkSayantu satyamasmIti purastAddIkSaNIyAyA AhavanIyaM yajamAna upatiSThate / saptahotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM hutvA |c4 |p1 dIkSaNIyAyAstantraM prakramayati |p2 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlaM nirvapati / AgnAvaiSNavaM vA ghrte carum |p3 puroDA/So brahmavarcasakAmasya / gh.rte caruH prajAkAmasya pa/SukAmasya vA |p4 AdityaM gh.rte caruM dvitIyaM prajAkAmapa/SukAmasyaike samAmananti |p5 pa~Ncada/Sa saptada/Sa vA sAmidhenyaH |p6 prAgvaM/Sameke pUrvaM samAmananti / dIkSANIyAmeke |p7 patnIsaMyAjAntA dIkSaNIyA saMtiSThate |p8 dhArayati dhrauvamAjyam |p9 yatprAgagnISomIyAttenopAM/Su carati |p10 athaikeSAm / yAvatyasya vAgbhavati tAvatIM dIkSaNIyAyAmanvAha / tato nIcaistarAM prAyaNIyAyAm / nIcaistarAmAtithyAyAm / upAM/SUpasatsu / uccairagnISomIye |p11 mandreNa dIkSaNIyAyAm / mandratareNa prAyaNIyAyAm / mandratareNAtithyAyAm / upAM/SUpasatsu / uccairagnISomIye // upAM/Su vA dIkSaNIyAyAm / upAM/SutaraM prAyaNIyAyAm / upAM/SutaramAtithyAyAm / upAM/SUpasatsu / uccairagnISomIye |p12 dar/SapUrNamAsaprak.rtInAM some 'gnyanvAdhAnaM vratopAyanamAraNyA/SanaM jAgaraNamanvAhAryasya ca dAnaM patnyAH saMnahanaM vimocanamiti na vidyante |p13 agnyanvAdhAnaM tu dIkSaNIyAyAM kriyeta patnyA/Sca saMnahanam |p14 dIkSAsu yUpaM kArayati |p15 krIte rAjanyupasatsu vA |c5 |p1 prAcInavaM/SaM karoti purastAdunnataM pa/ScAnninataM sarvataH pari/Sritam |p2 avAntaradikSu sruktayaH |p3 sraktiSvArokAnkaroti |p4 pratidi/Sam dvArANi |p5 purastAddvAraM svargakAmaH / dakSiNato yaH kAmayeta pit.rloka .rdhnuyAmiti / pa/ScAnmanuSyalokakAmaH / uttarato yaH kAmayeta devaloka .rdhnuyAmiti / uttarataH purastAdyaH kAmayetobhayorlokayor.rdhnuyAmiti / sarvato yaH kAmayeta sarvAsu dikSv.rdhnuyAmiti |p6 uttareNa bahiH prAgvaM/SaM pari/Srite yajamAnaH ke/Sa/Sma/Sru vApayate |p7 upapakSAvagre 'tha /Sma/SrUNyatha ke/SAn / api vA /Sama/SrUNyupapakSAvatha ke/SAn |p8 Apa undantviti dakSiNaM godAnamuntti / oSadhe trAyasvainamiti prAgagraM darbhamantardhAya svadhite mainaM hiMsIriti svadhitinAbhinidhAya deva/SrUriti pravapati |p9 evamuttaraM godAnam |p10 oSadhe trAyasva mA svadhite mA mA hiMsIH svastryuttarANya/SIyeti yajamAno japati |p11 abhyantaraM nakhAni kArayate |p12 savyasyAgre kaniSThikAtaH |p13 hastyAnyagre 'tha padyAni |p14 audumbareNa dato dhAvate lohitamanabhigamayan |p15 sthAvarAsvapsu snAti /Sa.NkhinISvavakinISu loma/SetIrthe |p16 kuNDe hiraNyamavadhAya tasminsnAtIti vAjasaneyakam |c6 |p1 Apo asmAnmAtaraH /Sundhantviti / hiraNyavarNA /SucayaH pAvakAH pracakramurhitvAvadyamApaH / /SataM pavitrA vitatA hyAsu tAbhirno devaH savitA punAtviti / hiraNyavarNAH /SucayaH pAvakA iti caitAbhyAm |p2 udAbhyaH /SucirApUta emItyudgAhamAno japati / apo '/SnAti |p3 evaM patnI ke/Savarjam |p4 athAsmai kSaumamahataM mahadvAsaH prayacchati |p5 tatpratig.rhNAti dIkSAsi tapaso yonistapo 'si brahmaNo yonirbrahmAsi kSatrasya yoniH kSatramasy.rtasya yonir.rtamasi bhUrArabhe /SraddhAM manasA dIkSAM tapasA vi/Svasya bhuvanasyAdhipatnIM sarve kAmA yajamAnasya santviti |p6 somasya tanUrasi tanuvaM me pAhi dIkSAsi tanUrasi tAM tvAM /SivAM syonAM paridhiSIyeti tatparidhAya somasya nIvirasIti nIvimanuparikalpayate |p7 Urje tvetyannama/SnAti sarpirmi/SraM dadhi cAbhyupasekam |p8 yadasya manasaH pratipriyaM tada/SnAti |p9 tadevAsyAmuSmiMlloke bhavatIti vij~NAyate / tathA /SitaH syAdyathA tato dIkSAsu kanIyaHkanIyo vratamupeyAt |p10 purastAtke/SavapanAdvAsaso vA paridhAnAdbhojanameke samAmananti |p11 mahInAM payo 'sIti darbhapu~NjIlAbhyAM navanItamudyauti |p12 varcodhA asIti tena parAcInaM trirabhya.Nkte / mukhamagre |p13 anulomama.NgAni / svakto bhavati |c7 |p1 v.rtrasya kanInikAsIti traikakudenA~NjanenA.Nkte |p2 yadi traikakudaM nAdhigacchedyenaiva kena cA~NjanenA~NjIteti vAjasaneyakam |p3 satUlayA darbheSIkayA /SareSIkayA darbhapu~NjIlena vAbhyantaraM dvirdakSiNamanidhAvamAnaH / sak.rtsavyam |p4 api vA dvirdakSiNaM triH savyam / tristrirvobhe |p5 athainamuttareNa bahiH prAgvaM/SAddarbhapu~NjIlaiH pavayati |p6 dvAbhyAM pavayati tribhiH pavayatItyuktam |p7 ekaviM/SatyA tredhA vibhaktayA saptabhiHsaptabhirdvirUrdhvaM nAbherunmArSTi / sak.rtavAk |p8 anva~NcaM pAvayatItyeke |p9 yaM dviSyAttaM tirya~NcamakSNayA vA pAvayet |p10 citpatistvA punAtvityetaiH pratimantram |p11 acchidreNa pavitreNeti sarvatrAnuSajati |p12 citpatirmA punAtu vAkpatirmA punAtu devo mA savitA punAtviti pAvyamAno japati |p13 tasya te pavitrapata iti ca // pavamAnaH suvarjanaH pavitreNa vicarSaNiH / yaH potA sa punAtu mA // prAjApatyaM pavitraM /SatodyAmaM hiraNmayam / tena brahmavido vayaM pUtaM brahma punImaha iti ca |p14 yaddevA devaheDanaM tvamagne ayAsIti ca pUtaH |p15 prAgvA dIkSaNIyAyA juhuyAt / japedityeke |c8 |p1 A vo devAsa Imaha iti pUrvayA dvArA prAgvaM/SaM pravi/SyendrAgnI dyAvAp.rthivI ityapareNAhavanIyaM dakSiNAtikramya tvaM dikSANAmadhipatirasItyAhavanIyamupopavi/Sati |p2 eSa evAta UrdhvaM yajamAnasya saMcaro bhavati |p3 atra dIkSaNIyAmeke samAmananti |p4 purastAddIkSAhutIbhyaH saMbhArayajUMSyeke |p5 yaddIkSaNIyAyA dhrauvamAjyaM tato dIkSAhutIH sruveNa catasro juhoti / srucA pa~NcamIm / AkUtyai prayuje 'gnaye svAhetyetaiH pratimantram |p6 dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA vi/Sve devasya neturiti pUrNAhutiM SaSThIm |p7 yatrAdhvaryuraudgrahaNAni juhoti tadyajamAno 'dhvaryumanvArabhya pa~Nca juhoti vAcA me vAgdIkSatAM svAhA / prANena me prANo dIkSatAM svAhA / cakSuSA me cakSurdIkSatAM svAhA / /SrotreNa me /SrotraM dikSatAM svAhA / manasA me mano dIkSatAM svAheti |p8 adhvaryuM vA juhvatamanumantrayate |p9 vAtaM prANaM manasAnvArabhAmahe prajApatiM yo bhuvanasya gopAH / sa no m.rtyostrAyatAM pAtvaMhaso jyogjIvA jarAma/SImahIti pUrNAhutiM hUyamAnAmanumantrayate |p10 atra saMbhArayajUMSyeke |p11 k.rSNAjinena yajamAnaM dIkSayati |p12 dvAbhyAM samasya dIkSetAntarmAMsAbhyAM bahirlomAbhyAm |p13 yadyekaM syAddakSiNaM pUrvapAdaM pratiSIvyet / antAnvA |p14 dve viSUcI pratimu~Nceta pAdaM vA pratiSIvyedityeke |p15 antarvedi k.rSNAjinaM prAcInagrIvamuttaralomAst.rNAti |p16 .rksAmayoH /Silpe stha iti /Suklak.rSNe rAjI Alabhate / saMm.r/SatItyeke |c9 |p1 indra /SAkvara gAyatrIM prapadye tAM te yunajmIndra /SAkvara triSTubhaM prapadye tAM te yunajmIndra /SAkvara jagatIM prapadye tAM te yunajmIndra /SAkvarAnuSTubhaM prapadye tAM te yunajmIndra /SAkvara pa.NktiM prapadye tAM te yunajmItyetaiH pratimantraM pratidi/SaM k.rSNAjinamabhim.r/Sati / madhya uttamena |p2 atha prA.Nmukho jAnvakno 'bhisarpati |p3 imAM dhiyaM /SikSamANasyeti k.rSNAjinaM bhasatta Arohati |p4 sutrAmANamityAroha~Njapati / imAM su nAvamAruhamityArUDhaH / AhaM dIkSAmaruham.rtasya patnIM gAyatreNa chandasA brahmaNA cartaM satye 'dhAyi satyam.rte 'dhAyy.rtaM ca me satyaM cAbhUtAM jyotirabhUvaM suvaragamaM suvargaM lokaM nAkasya p.rSThaM bradhnasya viSTapamagamamiti ca |p5 atra patnI /Sirasi kumbakurIramadhyUhate |p6 k.rSNaM jIvorNAnAmiti vAjasaneyakam |p7 jAlaM kumbakurIramityAcakSate |p8 viSNoH /SarmAsItyahatena vAsasA dakSiNamaMsaM yajamAnaH prorNute / nakSatrANAM mAtIkA/SAtpAhIti /SiraH |p9 uSNISeNa pradakSiNaM /Siro veSTayata iti vAjasaneyakam |p10 na purA somasya krayAdaporNvItety uktam |p11 prAcInamAtrAvAsasA patnIM dIkSayati |p12 UrdhvavAsyaM bruvate |p13 /SaramayI mau~Njo vA mekhalA triv.rtp.rthvyanyatarataHpA/SA / tayA yajamAnaM dIkSayati / yoktreNa patnIm |p14 UrgasIti nAbhiM prati parivyayati dveSyaM manasA dhyAyan |p15 uttareNa nAbhiM niSTarkyaM granthiM k.rtvA pradakSiNaM paryUhya dakSiNena nAbhimavasthApayati |p16 atra dar/SapUrNamAsavatpatnIm saMnahyati / saMtvA nahyAmIti vikAraH |p17 indrasya yonirasi mAmA hiMsIriti k.rSNaviSANAM yajamAnAya prayacchati |p18 AbadhnAtItyeke |p19 trivaliH pa~NcavalirvA dakSiNAv.rdbhavati / savyAv.rd ity eke |c10 |p1 k.rSyai tvA susasyAyA iti tayA vederloSTamuddhanti |p2 supippalAbhyastvauSadhIbhya ityarthe prApte /Sirasi kaNDUyate |p3 viSANe viSyaitaM granthiM yadasya gulphitaM h.rdi mano yadasya gulphitam ity a.NgAni |p4 Urdhvasadasi vAnaspatyaH sudyumno dyumnaM yajamAnAya dhehItyaudumbaraM dIkSitadaNDaM yajamAnAya prayacchati / yo vA yaj~Niyo v.rkSaH phalagrahiH |p5 Asyadaghna/Scubukadaghno vA |p6 sUpasthA devo vanaspatiriti taM yajamAnaH pratig.rhyoruvyacA asi janadhAH svabhakSo mA pAhIti camasaM vratapradAnamabhimantrya ke/SinIM dIkSAM japatyagnirdIkSitaH p.rthivI dIkSA sA mA dIkSA dIkSayatu tayA dIkSayA dIkSe / vAyur dIkSito 'ntariksAM dIkSA sA mA dIkSA dIkSayatu tayA dIkSayA dIkSe / Adityo dIkSito dyaur dIkSA sA mA dIkSA dIkSayatu tayA dIkSayA dIkSe / candramA dIkSitaH /SrotraM dIkSA sA mA dIkSA dIkSayatu tayA dIkSayA dIkSe / prajApatir dIkSito mano dIkSA sA mA dIkSA dIkSayatu tayA dIkSayA dIkSe / vAcA me vAg dIkSatAmagnaye samaSTavA u / prANena me prANo dIkSatAM vAyave samaSTavA u / cakSuSA me cakSur dIkSatAM sUryAya samaSTavA u / /SrotreNa me /SrotraM dIkSatAM candramase samaSTavA u / manasA me mano dIkSatAM prajApataye samaSTavA u / bhUr bhuvaH suvastapo me dIkSA satyaM g.rhapatiriti |c11 |p1 p.rthivI dIkSA tayAgnirdIkSayA dIkSito yayAgnirdIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / antarikSaM dIkSA tayA vAyur dIkSayA dIkSito yayA vAyur dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / dyaur dIkSA tayAdityo dIkSayA dIkSito yayAdityo dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / di/So dIkSA tayA candramA dIkSayA dIkSito yayA candramA dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / Apo dIkSA tayA varuNo rAjA dIkSayA dIkSito yayA varuNo rAjA dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / oSadhayo dIkSA tayA somo rAjA dIkSayA dIkSito yayA somo rAjA dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / vAg dIkSA tayA prANo dIkSayA dIkSito yayA prANo dIkSayA dIkSitastayA tvA dIkSayA dIkSayAmi / p.rthivI tvA dIkSamANam anudIkSatAm / antarikSaM tvA dIkSamANam anudIkSatAm / dyaus tvA dIkSamANam anudIkSatAm / di/Sas tvA dIkSamANam anudIkSantAm / Apas tvA dIkSamANam anudIkSatAm / oSadhayas tvA dIkSamANam anudIkSantAm / vAk tvA dIkSamANam anudIkSatAm / .rcas tvA dIkSamANam anudIkSantAm / sAmAni tvA dIkSamANam anudIkSantAm / yajUMSi tvA dIkSamANam anudIkSantAm / aha/S ca rAtri/S ca k.rSi/S ca v.rSTi/S ca tviSi/ScApaciti/ScApa/ScauSadhaya/Scork ca sUn.rtA ca tAs tvA dIkSamANam anudIkSantAm iti |p2 saMbhArayjUMSi cainamadhvaryurvAcayati |p3 athA.NgulIrnyacati |p4 svAhA yaj~NaM manasa iti dve / svAhA diva iti dve / svAha p.rthivyA iti dve / svAhororantarikSAditi dve / svAhA yaj~NaM vAtAdArabha iti muSTIkaroti vAcaM ca yacchati |p5 athainaM trirupAM/SvAvedayati triruccairadIkSiSTAyaM brAhmaNo 'sAvamuSya putro 'muSya pautro 'muSya naptAmuSyAH putro 'muSyAH pautro 'muSyA napteti |p6 brahmaNo vA eSa jAyate yo dIkSate / tasmAdrAjanyavai/SyAvapi brAhmaNa ityevAvedayati |c12 |p1 aparAhNe dIkSayet |p2 yaM kAmayeta tapasvI syAd iti taM pUrvAhNe |p3 sa vAgyatastapastapyamAna Asta A nakSatrasodetoH |p4 vatsasyaikaM stanamava/SiSyetarAnvrataM dohayitvA yAH pa/SUnAm.rSabhe vAcastAH sUryo agre /Sukro agre tAH prahiNvo yathAbhagaM vo atra /SivA nastAH punarAyantu vAca iti japitvA vrataM k.rNuteti vAcaM vis.rjate |p5 eSTrIH stheti catasro '.NgulIruts.rjati / dve anyatarato dve anyatarataH |p6 jAgartyetAM rAtrim / krIte rAjani dvitIyAm / /SvaHsutyAyAM t.rtIyAm |p7 canasitaM vicakSaNamiti nAmadheyAnteSu nidadhAti |p8 canasiteti brAhmaNam / vicakSaNeti rAjanyavai/Syau |p9 pariNayena mAnuSIM vAcaM vadati |p10 na striyA na /SUdreNa saMbhASeta |p11 nainamanuprapadyeta |p12 yadyenaM /SUdreNa saMvAda upapadyeta brAhmaNarAjanyavai/SyAnAmekaM brUyAdimamitthaM brUhIti vAjasaneyakam |p13 kAmaM /SUdreNa saMbhASeta yaH pApena karmaNAnabhilakSitaH syAditi /SaTyAyanakam |p14 abhivadati nAbhivAdayate 'pyAcAryaM /Sva/SuraM rAjAnam iti /SATyAyanakam |c13 |p1 agnir vai dIkSitas tasmAd enaM nopasp.r/Set |p2 na cAsya nAma g.rhNIyAt |p3 na purA dakSiNAbhyo netoH k.rSNaviSANAmavac.rtet |p4 na ca dantAndar/Sayate |p5 hastenApig.rhya smayate |p6 madhu mAMsaM striyaman.rtamupari/SayyAM SThIvanaM vikAle niSkramaNaM dIkSitavimitAtpravAsamiti varjayet |p7 na divA mUtrapurISe kuryAt |p8 yadi kuryAcchAyAyAm |p9 mUtraM cikIrSanniyaM te yaj~NiyA tanUriti t.rNaM loSTaM vApAdAyApo mu~NcAmi na prajAmaMhomucaH svAhAk.rtAH p.rthivImAvi/Sateti mUtraM vis.rjyAcamya p.rthivyA saMbhavetyapAttaM pratinidadhAti |p10 yanme 'tra payasaH parItoSAttadarpitha / agnihotramiva somena tadahaM punarAdada iti retaH saknnamanumantrayate |p11 yadatrApi rasasya me niraSThaviSamasm.rtam / agniSTatsomahA p.rthivI punarAtmandadhAtu ma iti charditvA SThutvA vA // yadannamadya te naktaM na tatprAtaH kSudho 'vati / sarvaM tadasmAnmA hiMsIrnahi taddad.r/Se diveti svapne 'nnaM bhuktvA // rudriyAbhyo 'dbhyaH svAheti lohitamutpatitaM d.rSTvA |c14 |p1 bIbhatsA nAma sthApaH svAhAk.rtAH p.rthivImAvi/Sateti snUhAnam / k.rpA nAma sthApaH svAhAk.rtAH p.rthivImAvi/Satetya/Sru / tapasyA nAma sthApaH svAhAk.rtAH p.rthivImAvi/Sateti svedam |p2 na pratIcyA dvArA niSk.rmati |p3 nAkratusaMyuktAmAhutiM juhoti |p4 nAgnihotram |p5 na dar/SapUrNamAsAbhyAM yajate |p6 na dadAti |p7 na pacate |p8 dvAda/SAhamavarArdhyaM dIkSito bhavati / mAsaM saMvatsaraM yadA vA k.r/SaH syAd ity aparam |p9 vij~NAyate ca / yadA vai dIkSitaH k.r/So bhavatyatha medhyo bhavati / yadAsminnantarna kiMcana bhavatyatha medhyo bhavati / yadAsya tvacAsthi saMdhIyate 'tha medhyo bhavati / yadAsya k.rSNaM cakSuSorna/Syatyatha medhyo bhavati |p10 pIvA dIkSate / k.r/So yajate / yadasyA.NgAnAM mIyate juhotyeva taditi vij~NAyate |c15 |p1 ekA dIkSA tisra upasadaH pa~NcamIM prasutaH / tisro vA dIkSAstisra upasadaH saptamIM prasutaH / catasro vA dIkSAstisra upasado 'STamIM prasutaH |p2 amAvAsyAyAM dIkSA yajanIye vA / paurNamAsyAM yajanIye vA sutyamahaH |p3 etadvA viparItam |p4 amAvAsyAyAM dIkSA yajanIye vA / amAvAsyAyAM yajanIye vA sutyamahA // paurNamAsyAM dIkSA yajanIye vA / paurNamAsyAM yajanIye vA sutyamahaH |p5 nainamanyatra dIkSitavimitAdabhinimrocedabhyudiyAdvA |p6 vAruNIrabhinimrukto japet / saurIrabhyuditaH |p7 abaddhaM mana ityamedhyaM d.rSTvA japati |p8 undatIrbalaM dhattetyavav.rSTaH |p9 dakSiNenAhavanIyaM prA.N /Sete na nya.NnottAno nAgnerapaparyAvarteta |p10 yadyapaparyAvarteta vi/Sve devA abhi mAmAvav.rtrAnniti japet |p11 nAnyatra k.rSNAjinAdAsIta / yadyanyatrAsIta devAM janamaganyaj~Na iti japet |p12 na daNDAtk.rSNAjinAditi vipracchidyeta / ubhe nidhAya mUtrapurISe kuryAt |p13 yAvaduktaM patnyA dIkSitavya~NjanAni |p14 samAnaM brahmacaryam |p15 na dIkSitavasanaM paridadhIta / nAsya pApaM kIrtayet / nAnnama/SnIyAt |p16 yaj~NArthe vA nirdiSTe /SeSAdbhu~NjIran / saMsthite vAgnISomIye / hutAyAM vA vapAyAm |c16 |p1 na purA nakSatrebhyo vAcaM vis.rjet / yadi vis.rjedidaM viSNustvamagne vratapA asIti japitvA vAcaM yacchet |p2 punarvA dIkSeta |p3 athaikeSAm / vaiSNavImAgnAvaiSNavIM sArasvatIM bArhaspatyAmuttamAmanUcya vAgyantavyeti |p4 dugdhamevAbhivis.rjedityAlekhanaH |p5 yavAgU rAjanyasyetyuktam |p6 yavAgUmekadugdhaM vA vratayedityavarNasaMyogenaika upadi/Santi |p7 taddhaitadeke payo vratayanti / tad u tathA na kuryAt / pasasyeva yavAgUM /SrapayitvA vratayet |p8 yadi vratadhugalpaM duhItAnyAM duhyAt |p9 yadyanyA na syAdadbhiH saMs.rjya /Srapayet |p10 yadi payo na syAdapsveva yavAgUM /SrapayitvA vratayet |p11 apyantataH pippalAni / na tveva na vratayedagnihotrasyAvicchedAyet |p12 yadi dadhIyAdetadevAsmai dadhi kuryuH |p13 yadyannIyAddhAnA asmA anvAvapeyuH saktUnasmA anvAvapeyurgh.rtamasmA anvAnayeyuH |p14 apyagnihotrahaviSAmevaikaM vratayenmAMsavarjam |p15 so 'yaM daikSo vAdo bhavatIti khalvAhuH / sarveSAmupasatsvanArabhya satnakalpa AmnAtaH |p16 aparAhNe 'dhiv.rkSasUrye vA vrataprado vAcaM yamayati / agnI~NjyotiSmataH kuruta dIkSita vAcaM yaccha patni vAcaM yaccheti saMpreSyati |c17 |p1 uditeSu nakSatreSu pUrvavadvAco visargaH |p2 evamupodayaM yamayati / udita Aditye vis.rjate |p3 madhyaMdine madhyarAtre ca vratayati |p4 atinIya vA mAnuSaM kAlam |p5 sAyaM dugdhamapararAtre prAtardugdhamaparAhNa ity eke |p6 gArhapatye dIkSitasya vrataM /Srapayati / dakSiNAgnau patnyAH |p7 yAgnihotrasya skannasya prAya/ScittiH sA vratasya |p8 agnihotravattUSNImunnIyApareNAhavanIyaM vratamatyAh.rtya prayacchannAha vratya vrataya vratamupehIti |p9 daivIM dhiyaM manAmaha iti hastAvavanijya ye devA manojAtA manoyuja iti dakSiNenAhavanIyaM pari/Srite vratayati |p10 nainamadIkSitA vratayantaM pa/Syanti |p11 /SivAH pItA bhavatha yUyamApo 'smAkaM yonAvudare su/SevAH / irAvatIranamIvA anAgasaH /SivA no bhavatha jIvasa iti vratayitvA nAbhide/Samabhim.r/Sate |p12 apa/Sca pItvA japati |p13 tUSNIM patnI sva Ayatane vratayati |c18 |p1 agne tvaM su jAg.rhIti svapsyannAhavanIyamabhimantrayate |p2 tvamagne vratapA asIti prabudhya muSTI vAcaM vA vis.rjyAdIkSitavAdaM voditvA |p3 vi/Sve devA abhi mAmAvav.rtranniti prabudhya japati / punarmanaH punarAyurAgAtpunaH prANaH punarAkUtamAgAt / vai/SvAnaro 'dabdhastanUpA avabAdhatAM duritAni vi/Sveti ca |p4 tasmAddIkSito dvAda/SAhaM bh.rtiM vanvIta / yaj~Nameva tatsaMbharatIti vij~NAyate |p5 pUSA sanyeti sanIhArAnsaM/SAsti |p6 candramasItyetairyathAli.NgaM pratig.rhNAti |p7 devaH savitA vasorvasudAvetyanyAni |p8 vAyave tveti tAsAM naSTAmanudi/Sati |p9 varuNAya tvetyapsu m.rtAm |p10 nir.rtyai tvetyavasannAM saM/SIrNAM vA |c19 |p1 marudbhyastveti hrAdunihatAM meSkahatAmapsu vA magnAm |p2 rudrAya tveti mahAdevahatAm |p3 indrAya tvA prashvana iti yAM senAbhItvarI vindeta |p4 yamAya tvetyavij~NAtena yakSmaNA m.rtAm |p5 anudiSTAnAmadhigatAM na goSu cArayet |p6 p.rthagaraNISvagnInsamAropya rathena prayAti |p7 tadabhAve rathA.NgamAdAya |p8 bhadrAdabhi /Sreya iti prayANaH |p9 devIrApa ity apo 'tigAhate |p10 acchinnaM tantuM p.rthivyA anugeSamiti hastena loSTaM vim.rdnAtyA pArAt |p11 p.rthivyA saMbhaveti sikatA loSTaM vA madhye pAre ca nyasyati |p12 evaM nAvyAsInastaran |p13 araNIbhyAmaraNIbhirityeke |p14 rathena rathA.Ngena vA na vipracchidyeta |p15 atra devayajanAdhyavasAnameke samAmananti |p16 ya ihAdhyavasyetsa prayAyAt / ya Adito na sa prayAti |p17 nityAni devayajanAni |c20 |p1 dakSiNataunnatamudIcInAvanataM prAkpravaNaM prAgudakpravaNaM vA devayajanam |p2 yatra vA bahavo brAhmaNAH saMrAdhayeyuH |p3 agnayo vAva devayajanam / yatra kvacAgnInAdhAya yajate devayajana eva yajata iti vij~NAyate |p4 dakSiNA vAva devayajanam / dakSiNA/ScetkalyANIrdadAti devayajana eva yajata ity eke |p5 purohaviSIti kAmyAni |p6 nirvraske 'bhicaranyajeta |p7 yasmAdv.rkSAdvalmIkAniti nirhareyuratho abhikhaneyuH |p8 parokSaM guhA vane yAjayedabhi/SasyamAnam |p9 parokSaM p.rSThAnyupeyuH / sarvamupAM/Su kriyeta / sthale yajeta |p10 yaH kAmayetobhayeSAM devamanuSyANAM prakA/SaM gaccheyamiti na prAcInaM devayajanAddevayajanamAtramucchiMSet |p11 yatrApo devayajanaM cAntareNa panthA abhividhAvettasminyAjayedyaM kAmayeta nainamuttaro yaj~Na upanamediti |p12 kautsAdrAjAnaM krINIyAdanyasmAdvA brAhmaNAdityuktvAhApyabrAhmaNAditi |p13 uttaravedide/Sa uparavade/Se vA lohitaM carmAnaDuhaM prAcInagrIvamuttaralomAstIrya dkSiNe carmapakSe rAjAnaM nivapati / uttarasminnupavi/Sati somavikrayI |p14 udakumbhaM rAjAnaM somavikrayiNamiti sarvataH pari/SrityottareNa dvAraM k.rtvA vicityaH somA3 ityuktam |p15 somavikrayinsomaM /SodhayetyuktvA parA.NAvartate |p16 na sAmyekSamupeyAt / na yajamAnaH somaM vicinuyAt |p17 nAsya puruSo nAdhvaryurnAdhvaryupuruSaH |p18 rAj~No vicIyamAnasyopadraSTAraH syuH |p19 ahaM tvadasmyAjuhvAna ityetAbhyAmAhavanIyaM yajamAna upatiSThate |c21 |p1 prAyaNIyAyAstantraM prakramayati |p2 vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p3 yathArthaM pAtrANi prayunakti / sthAlIM kapAlANaM sthAne |p4 nirvapaNakAle 'dityai payasi caruH prAyaNIyaH |p5 prAk saMpraiSAtk.rtvA patnIvarjaM saMpreSyati |p6 yAH k.rtAyAM vedyAM codyante saiva tAsAM vediH / yAH stIrNe barhiSi tadeva tAsAM barhiH |p7 AjyagrahaNakAle 'nanUyAje prAyaNIye caturjuhvAM g.rhNAti / caturupabh.rti samAnayanArtham |p8 aprayAja udyanIye na juhvAM g.rhNAti / caturupabh.rtyanUyAjArtham |p9 SaDDhotrA prAyaNIyamAsAdayati |p10 prayAjavadananUyAjam ity uktam |p11 catura AjyabhAgAnpratidi/SaM yajati / pathyAM svastiM purastAdagniM dakSiNataH somaM pa/ScAtsavitAramuttarataH / madhe 'ditiM haviSA |p12 aditimiSTvA mArutIm.rcamanUcyAjyena carumabhipUryaitA devatA yajati / dhrauvAdvA / sviSTak.rtaM SaSTham |p13 /SaMyvantA saMsthApyA vA |p14 patnIstu na saMyAjayet |p15 tA udayanIye saMyAjayet |p16 same vA kArye |p17 dhArayati dhrauvamAjyam |p18 prAgvaM/Se barhiH sthAlImaniSkasitAM mekSaNamityudayanIyArthaM nidadhAti |c22 |p1 prAyaNIyAyA dhrauvAdaSTau juhvAM caturo vA g.rhItvA tasmindarbheNa hiraNyaM niSTarkyaM baddhvAvadadhAtIyaM te /Sukra tanUriti |p2 purastAt pratIcI somakrayaNyavasthitA bhavatyekahAyanI dvihAyanI varSIyasI vA |p3 akUTayAkarNayeti rUpANi |p4 yA rohiNI babhrulomnI p.r/SnavAlA p.r/Sni/SaphA /SucyakSI /SvitropakA/SA tayA krINIyAd ity eke |p5 dvirUpayA rAjanyasya |p6 /SuNThayAdhIlodhakarNyA SoDa/SinaH |p7 tadAjyaM somakrayaNImIkSamANo juhoti jUrasIti |p8 aparaM caturg.rhItaM g.rhItvA /SukramasIti hiraNyaM pa/ScAduddh.rtya vai/SvadevaM havirityAjyamavekSya sUryasya cakSurAruhamityAdityamupasthAya cidasi manAsIti somakrayaNImabhimantrayate |p9 akarNag.rhItApadibaddhA bhavati |p10 mitrastvA padi badhnAtviti dakSiNaM pUrvapAdaM prekSate / pUSAdhvanaH pAtviti prAcIM yatIm anumantrayate |p11 SaT padAnyanunikrAmati dakSiNena padA dakSiNAni vasvyasi rudrAsItyetaiH pratimantram |p12 ekamiSe viSNustvAnvetu dve Urje viSNustvAnvetu trINi vratAya viSNustvAnvetu catvAri mayobhavAya viSNustvAnvetu pa~Nca pa/Subhyo viSNustvAnvetu SaDrAyaspoSAya viSNustvAnvetu sapta saptabhyo hotrAbhyo viSNustvAnvetv iti nikramyamANeSu yajamAno 'nuvartayitvA |c23 |p1 sakhAya saptapadA abhUma sakhyaM te gameyaM sakhyAtte mA yoSaM sakhyAn me mA yoSThA iti saptame pade japati |p2 b.rhaspatistvA sumne raNvatviti sapatamaM padamadhvaryura~NjalinAbhig.rhya pade hiraNyaM nidhAya p.rthivyAstvA mUrdhannAjigharmIti hiraNye hutvApAdAya hiraNyaM devasya tvA savituH prasava iti sphyamAdAya parilikhitaM rakSaH parilikhitA arAtaya iti triH pradakSiNaM padaM parilikhati yAvadgh.rtamanuvis.rtaM bhavati |p3 k.rSNaviSANyA cAnuparilikhyAsme rAya iti sthAlyAM yAvattmUtaM samopya tve rAya iti yajamAnAya prayacchati |p4 tote rAya iti patniyai |p5 mAhaM rAyaspoSeNa viyoSamiti patnI padaM pradIyamAnamanumantrayate |p6 saM devi devyorva/SyA pa/Syasveti somakrayaNyA patnIM saMkhyApayati |p7 tvaSTImatI te sapeyeti patnI somakrayaNIm abhimantrayate |p8 tvaSTumantastvA sapemeti yajamAnaH |p9 yataH padamapAttaM tasminsahiraNyau pANI prakSAlyonnambhaya p.rthivImaityadbhirupaninIya padaM traidhaM vibhajya t.rtIyamuttarto gArhapatyasya /SIte bhasmanyupavapati / t.rtIyamAhavanIyasya / t.rtIyaM pantyai prayacchati |p10 tat sA g.rheSu nidadhAti |c24 |p1 atrAdityopasthAnaM rAj~Na/Sca nivapanAdi karmaike samAmananti |p2 api panthAmagasmahItyuddh.rtapUrvaphalakenAnasA pari/Sritena chadiSmatA prA~NcaH somamaccha yAnti |p3 /SIrSNA girau krItaM haranti |p4 apareNottareNa vA rAjAnaM prAgISamudagIsaM vA naddhayugaM /SakaTaM cubukapratiSThitam |p5 aM/SunA te aM/SuH p.rcyatAmiti yajamAno rAjAnamabhimantrayate |p6 yaM kAmayetApa/SuH syAdity.rkSatastasyetyuktam |p7 kSaumaM vAso dviguNaM triguNaM vA prAgda/Samuttarada/SaM carmaNyAst.rNAti / udagda/SaM vA |p8 tasminharaNyapANira.NguSThena kaniSThikayA cA.NgulyAM/SUnsaMg.rhyAnyacannabhi tyaM devaM savitAramityaticchandasarcA mimIte |p9 evamekayaikayotsargam |p10 sarAsva.NguSThamupanig.rhNAti |p11 yayA prathamaM na tayA pa~NcamaM tayaivottamam |p12 pa~Ncak.rtvo yajuSA mimIte / pa~Ncak.rtvastUSNIm |p13 evaM dvistriraparimitak.rtvo vA |p14 prajAbhyastvetyava/SiSTAnaM/SUnupasamUhya kSaumeNa vAsasopasaMg.rhya prANAya tveti dviguNenoSNISeNopanahya vyAnAya tveti visrasyAvekSate prajAstvamanuprANihi prajAstvAmanuprANantviti |p15 eSa te gAyatro bhAga ity etair yajamAno rAjanamupatiSThate |c25 |p1 deva sUrya somaM kreSyAmastaM te prabrUmastsaM tvaM vi/Svebhyo devebhyaH kratUnkalpaya dakSiNAH kalpaya yathartu yataHdevatamityAdityamupasthAya somavikrayiNe rAjAnaM pradAya paNate |p2 somavikrayinkrayyaste somA iti |p3 krayya itItarA pratyAha |p4 somaM te krINAmyUrjasvantaM payasvantamityuktvA kalayA te krINAnIty enam Aha |p5 bhUyo vA ataH somo rAjArhatIti sarveSu paNaneSu somavikrayI pratyAhA saMpadaH |p6 kuSThayA te krINAnIti dvitIyam / /Saphena te krINAnIti t.rtIyam / padA te krINAnIti caturtham |p7 evaM triH |p8 ekaika/So vA tristriH |p9 gavA te krINAnItyantataH |p10 api vA na gaveti brUyAt / eSeti nirdi/Sya japati tasyA AtmA tasyA AtmA tasyA rUpaM tasyAH prajA tasyAH payastasyA bandhuriti |p11 /SukraM te /SukreNa krINAmIti japitvA hiraNyena krINAti |p12 tapasastanUrasIti japitvAjayA krINAti |p13 ava/SiSTAnAmekaikena |p14 yad.rSabheNa krINIyAt prajApatinA krINIyAt / tatsthAne vatsataraH sANDaH |p15 mithunAbhyAmiti vatsataro vatsatarI ca |p16 tAbhyAM yugapatkrItvA vAsasAntataH saMpAdayati |c26 |p1 da/SabhirdvAda/Sa/SatadakSiNasya |p2 bhUyasA vA |p3 caturbhirvA gavA hiraNyena vAsasAjayety ekeSAm |p4 ekayaikaviM/SatidakSiNasya / tis.rbhiH SaSTidakSiNasya / aparimitAbhiraparimitadakSiNasya |p5 caturviM/SatyA sahasre sarvavedase vA |p6 triM/SatA vA sahasradakSiNasya |p7 saptaviM/SatirgA hiraNyaM chAgA vAsa iti triM/Sat |p8 /Satena vAjapeyasya / dvAbhyAM rAjasUyasya |p9 sahasreNA/Svamedhasya |p10 asme candrANIti somavikrayiNo hiraNyamapAdatte |p11 asme jyotiriti /SuklAmUrNAstukAM yajamAnAya prayacchati / tAM sa kAle da/SApavitrasya nAbhiM kurute |p12 /SuklaM balakSyAH pavitramamotaM bhavati |p13 yaM dviSyAttasya k.rSNAM lohinIM ca pavitre kuryAt |p14 k.rSNAmUrNAstukAmadbhiH kledayitvedamahaM sarpANaM danda/SUkAnAM grIvA upagrathnAmItyupagrathya tayA somavikriyiNaM vidhyati somavikrayiNi tama iti |p15 svAna bhrAjeti somakrayaNAnanudi/Sya svajA asi svabhUrasyasmai karmaNe jAta .rtena tvA g.rhNAmy.rtena mA pAhIti somavikrayiNo rAjAnamapAdatte |p16 yadi k.rcchrAyetApaiva hareta |p17 atra yajamAno 'porNute |c27 |p1 vayaH suparNA iti |p2 sIkSitadaNDaM ca maitrAvaruNAya prayacchati mitrAvaruNayostvA pra/SAstroH pra/SiSA prayacchAmyavakro 'vidhuro bhUyAsamiti |p3 mitro na ehIti yajamAno rAjAnamAdAyendrasyorumAvi/Seti dakSiNa UrAvAsAdya hastAbhyAM nig.rhyAste |p4 atrAdityopasthAnaM daNDapradAnaM somakrayaNAnamanude/Snameke samAmananti |p5 rudrastvAvartayatviti pradakSiNaMsomakrayaNImAvartyAnyayA gavA niSkrIya yajamAnasya goSThe vis.rjati |p6 yadi somavikrayI prativivadeta p.rSatainaM vratrAkANDenAvakSAyaM nA/SayeyuH |p7 lakuTairghnantIty eke |p8 nityavad eke vadhaM samAmananti |p9 udAyuSA svAhuSeti yajamAno rAjAnamAdAyotthAyorvantarikSamanvihIti /SakaTAyAbhipravrajati |p10 adityAH sado 'sItyadhvaryuH /SakaTanIDe k.rSNAjinaM prAcInagrIvamuttaralomAstIryAdityAH sada AsIdeti tasminrAjAnamAsAdya vaneSu vyantarikSaM tatAneti vAsasA paryAnahyodu tyaM jAtavedasamiti sauryarcA k.rSNAjinaM purastAtpratyAnahyatyUrdhvagrIvaM bahiSTAdvi/Sasanam |c28 |p1 atra dar/SapUrNamAsavaddhurAvabhim.r/Sya vAruNamasIti /SakaTamAkhidya varuNastvottabhnAtvityupastabhya varuNasya skambhanamasIti /SamyAM pratimucyosrAvetaM dharSAhAvityanaDvAhAvupAjya vAruNamasIti yoktrapA/SaM parih.rtya pratyasto varuNasya pA/Sa ityabhidhAnIM pratyasyati |p2 evamuttaramanaDvAhaM yunakti |p3 hariNI /SAkhe bibhratsubrahmaNyo 'ntareSe 'vasarpati / palA/Sa/Sakhe /SamI/SAkhe vA |p4 athAdhvaryuH /SakaTamanvArabhya saMpreSyati somAya rAj~Ne krItAya prohyamANAyAnubrUhi subrahmaNya subrahmaNyAmAhvayeti |p5 sarvAsu subrahmaNyAsu subrahmaNyamanvArabhya yajamAno japati sAsi subrahmaNye tasyAste p.rthivI pAdaH / sAsi subrahmaNye tasyAste 'ntarikSaM pAdaH / sAsi subrahmaNye tasyAste dyauH pAdaH / sAsi subrahmaNye tasyAste di/SaH pAdaH / parorajAste pa~NcamaH pAdaH / sA na iSamUrjaM dhukSva teja indriyaM brahmavarcasamannAdyam iti |p6 evaM trirAhUtAmAhUtAm |p7 prathamAyAM triranUktAyAm |c29 |p1 pracyavasva bhuvaspata iti prA~Nco 'bhiprayAya pradakSiNamAvartante |p2 /Syeno bhUtvA parApatety adhvaryU rAjAnam abhimantrayate |p3 api panthAmagasmahItyadhvaryuryajamAna/Sca dakSiNenottareNa vA rAjAnamatikrAmataH |p4 ajenAgnISomIyeNa karNag.rhItena yajamAno rAjAnamohyamAnaM pratIkSate namo mitrasyeti |p5 lohastUparo bhavati / apyatUparaH / k.rSNasAra.Ngo / lohitasAra.Ngo vA |p6 sthUlaH pIvA /Sma/SruNaH |p7 audumbaryAsandyaratnimAtra/SIrSaNyAnUcyA nAbhidaghnapAdA mau~NjavivAnA / tAM sarve 'dhvaryavo 'greNa prAgvaM/SaM rAjanyohyamAna udg.rhNanti |p8 agnInprajvalayanti / agnimagnI vA |p9 agreNa prAgvaM/SaM prAgISamudagISaM vA /SakaTamavasthApya pUrvvadAkhidyopastabhya varuNasya skambhanamasIti /SamyAmudv.rhya vic.rtto varuNasya pA/Sa iti yoktrapA/SaM vic.rtyonmukto varuNasya pA/Sa ityabhidhAnImunmu~Ncati |p10 evamuttaramanaDvAhaM vimu~Ncati |p11 vimuktaH savyo 'vimukto vA |c30 |p1 athAtithyAyAstantraM prakramayati |p2 dvAviM/SatidAruridhmaH |p3 A/SvavAlaH prastaraH / aikSavI vidh.rtI / kArSmaryamayAH paridhayaH / vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p4 yathArthaM pAtraprayogaH |p5 nirvapaNakAle patnIM /SakaTamanvArambhayitvAtithyaM nirvapati |p6 patnyA vA hastena |p7 hastAdvA / hastAnnirvapanhaste sarvA~NchakaTamantrA~Njapet |p8 agnerAtithyamasItyetaiH pratimantram |p9 devatAde/Sanasya pratyAmnAyo bhavati |p10 pa~Ncasu sAvitraM juSTaM cAnuSajati |p11 nottarayor ity eke |p12 vaiSNavo navakapAlaH puroDA/So bhavati |p13 viSNuvadevAta UrdhvaM saMskArAH |p14 haviSk.rtA vAcaM vis.rjyottaramanaDvAhaM vimucya |p15 vAruNamasIti vAso 'pAdAya varuNo 'si dh.rtavrata iti rAjAnamAdAyAcchidrapatraH prajA upAvaroho/Sannu/SatIH syonaH syonAH soma rAnvi/SvastvaM prajA upAvaroha vi/SvAstvAM prajA upAvarohantvityupAvah.rtyorvantarikSamanvihIty abhipravrajati |c31 |p1 AsandImAdAya pratiprasthAtA pUrvaH pratipadyate |p2 yA te dhAmAnIti pUrvayA dvArA prAgvaM/SaM pravi/SyApareNAhavanIyaM dakSiNAtih.rtya varuNasyartasadanyasIti dakSiNenAhavanIyaM rAjAsandIM pratiSThApayati |p3 tasyAM /SakaTavatk.rSNAjinAstaraNaM rAj~Na/ScAsAdanam |p4 varuNo 'si dh.rtavrata iti rAjAnam abhimantrayate |p5 vAruNamasIti vAsasA paryAnahyati |p6 evAvandasva varuNaM b.rhantaM namasyA dhIramam.rtasya gopAm / sa naH /Sarma trivarUthaM viyaMsatpAtaM mA dyAvAp.rthivI upastha ity etayA sarvatra rAjAnamAsIdet |p7 agniM rAjAnaM cAntareNa mA saMcAriSTeti saMpreSyati |p8 avahananAdi karma pratipadyate |p9 caturg.rhItAnyAjyAni |p10 caturhotrAtithyamAsAdya saMbhArayajUMSi vyAcaSTe |p11 yajamAnaM vAcayatIty eke |p12 pa/SuvannirmanthyaH sAmidhenya/Sca |p13 pa~Nca prayAjAH |p14 caturthe sarvamaupabh.rtam samAnayati |p15 iDAntA saMtiSThate |p16 dhArayati dhrauvamAjyamAjyam |bApSS11 |c1 |p1 AtithyAyA dhrauvAtsruci camase vA tAnUnaptraM samavadyati / caturavattaM pa~NcAvattaM vA / Apataye tvA g.rhNAmItyetaiH pratimantram |p2 anAdh.rSTamasIti yajamAnasaptada/SA .rtvijastAnUnaptraM samavam.r/Santi |p3 anu me dIkSAmiti yajamAnaH |p4 yaM kAmayeta yaj~Naya/Sasam.rccediti taM prathamam / yadi kAmayeta sarvAniti sarvAnsahAvamar/Sayet |p5 tasmAdyaH satAnUnaptriNAm ity uktam |p6 prajApatau tvA manasi juhomIti yajamAnastAnUnaptraM triravajighrati |p7 anvahaM vA vrateSvapinayati |p8 agnInmadantyApA iti p.rcchati |p9 madanti devIram.rtA .rtAv.rdha ity AgnIdhraH pratyAha |p10 tAbhirehIti saMpreSyati |p11 madantIrupasp.r/Sya tAnUnaptriNo visrasya rAjAnaM sahiraNyaiH pANibhirApyAyayantyaM/SuraM/Suste deva somApyAyatAmiti |p12 atha nihnuvate / dakSiNe vedyante prastaraM nidhAya dakSiNAnpANInuttAnAnk.rtvA savyAnnIca eSTA rAyaH preSe bhagAyeti |p13 atha yajamAno 'vAntaradIkSAmupaiti |p14 agne vratapate tvaM vratAnAM vratapatirasItyAhavanIyamupatiSThate |p15 etenaivAsminsamidhamAdadhAtIti vAjasaneyakam |c2 |p1 saMtarAM mekhalAM samAyacchate / saMtarAM muSTI karSate |p2 taptavrato bhavati |p3 madantIbhirmArjayate |p4 yA te agne rudriyA tanUrityetenaivAta UrdhvaM vratayati |p5 pravargyeNa pracaryopasadA caranti / etadvA viparItam |p6 na prathamayaj~Ne prav.r~NjyAt |p7 prav.r~NjyAd vA |p8 prav.r~NjyAddurbrAhmaNasya |p9 brahmavarcasakAmasyetyeke |p10 yo 'nUcAnaH /Srotriyastasya prav.r~NjyAditi bahv.rcabrAhmaNam |p11 AtithyAbarhirupasadAmagnISomIyasya ca / tadeva prastaraparidhi |p12 tatstIrNaM barhistatparidhitAH paridhaya ity eke |p13 upasadastantraM prakramayati |p14 prAk.rta idhmo da/SadArurvA |p15 vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate / yathArthaM pAtrANi prayunakti |p16 sphyamagnihotrahavaNIM sruvaM juhUmupabh.rtaM dhruvAM vedamAjyasthAlImiti dvandvaN prayujya pavitre k.rtvA yajamAna vAcaM yaccheti saMpreSyati |p17 vAgyataH pAtrANi saMm.r/Sya prokSaNIH saMsk.rtya brahmANamAmantrya pAtrANi prokSati |p18 atra vAcaM vis.rjate |p19 sphyamAdAya |c3 |p1 lomabhyo 'dhi stambayajurh.rtvottaraM parigrAhaM parig.rhya saMpreSyati prokSaNIrAsAdayedhmamupasAdaya sruvaM ca sruca/Sca saMm.rDDhyAjyenodehIti |p2 AjyagrahaNakAle dhruvAyAmeva g.rhNAti / prokSaNIrabhimantrya brahmANamAmantryedhmaM vediM ca prokSya prokSaNI/SeSaM ninIya pavitre apis.rjyaikAmAghArasamidhamAdhAyAntarvedi vidh.rtI nidhAya dhruvAM sruvaM ca sAdayati etAvasadatAmiti mantraM saMnamati |p3 vedaM nidhAya sAmidhenIbhyaH pratipadyate |p4 nava SmidhenIranvAha |p5 tisra .rcastriranUktA bhavanti / nava vA parAcIH |p6 nAnyAmAhutiM purastAjjuhuyAt / srauvamevAghArayet |p7 samAnamA pravarAt |p8 nArSeyaM v.rNIte na hotAram / A/SrAvyAha sIda hotariti / etAvAnpravaraH |p9 dhrauvAdaSTau juhvAM g.rhNAti / caturupabh.rti |p10 gh.rtavati /Sabde juhUpabh.rtAvAdAya dakSiNA sak.rdatikrAnta upAM/SuyAjavatpracarati |p11 ardhena jauhavasyAgniM yajati / ardhena somam |p12 aupabh.rtaM juhvAmAnIya viSNumiSTvA pratyAkramya yA te agne 'yA/SayA tanUriti sruveNopasadaM juhoti |p13 agnInmadantyApA3 ityetadAdyA nihnavAtk.rtvAgnIddevapatnIrvyAcakSva subrahmaNya subrahmaNyAmAhvayeti |p14 apareNa gArhapatyamAgnIdhra upavi/Sya devapatnIrvyAcaSTe senendrasya dheneti / utkare subrahmaNyAmAhvayati / pUrvavadenAM yajamAno 'numantrayate |c4 |p1 supUrvAhNe paurvAhNikIbhyAM pravargyopasadbhyAM caranti / svaparAhNa AparAhNikIbhyAm |p2 savyottAnaistu sAyaM nihnavaH |p3 eSA prathamA |p4 evamuttarAbhyAM caryA |p5 rajA/SayAM dvitIyAyAM juhoti / harA/SayAM t.rtIyAyAm |p6 yAH prAtaryAjyA ity uktam |p7 tisra eva sAhnasyopasadaH / dvAda/SAhInasya |p8 yadi saMgrAmaM puro vA yudhyeyur ayaH prathamAyAyAmavadhAya juhuyAt / rajataM dvitIyAyAm / haritamuttamAyAm |p9 ArAgrAmiti stanakalpaH |p10 yadahaH somaM krINIyu/ScaturaH sAyaM duhyustrInprAtardvausAyamekamuttame / sarvAnsAyamA/Sire |p11 antarA madhyame pravargyopasadau vediM kurvanti |p12 prAgvaM/Sasya madhyamAllalATikAttrInprAcaH prakramAnprakramya /Sa.NkuM nihanti |p13 tasmAtpa~Ncada/Sasu dakSiNataH / evamuttarataH / te /SroNI // prathamanihatAccha.NkoH SaTtriM/SatiH purastAt / tasmAddvAda/Sasu dakSiNataH / evamuttarataH / tAvaMsau |p14 vimime tvA payasvatIM devAnAM dhenuM sudughAmanapasphurantIm / indraH somaM pibatu kSemo astu na iti vimAnaH |p15 sarvataH spandyayA paryAtanoti |p16 madhye p.rSThyAm |c5 |p1 imAM naraH k.rNuta vedimetya vasumatIM rudravatImAdityavatIM varSmandivo nAbhA p.rthivyA yathAyaM yajamAno na riSyeddevasya savituH sava iti saMpreSyati |p2 sphyena vighanena par/SvA para/SunA ca vediM kurvanti |p3 dar/SapUrNamAsavatsaMnamanavarjaM prAguttarAtparigrAhAtk.rtvA catuH/SikhaNDA yuvatiH supe/SA gh.rtapratIkA bhuvanasya madhye / tasyAM suparNAvadhi yau niviSTau tayordevAnAmadhi bhAgadheyam ity abhimantrya |p4 cAtvAlAddvAda/Sasu prakrameSu pratyagutkaraH / tAvatyevAdhvanyudagyathA cAtvAlaH |p5 vyAkhyAta/ScAtvAla uttaravedi/Sca |p6 udumbara/SAkhAbhiH plakSa/SAkhAbhirvA pracchannA vasati |p7 /Svobhuta uttame pravargyopasadau pratisamasyati |p8 paurvAhNikIbhyAM pracarya tadAnImevAparAhNikIbhyAm |p9 atra pravargyamudvAsya pa/SubandhavadagniM praNayati |p10 eSa somasyAhavanIyaH / yataH praNayati sa gArhapatyaH |p11 agnivatyuttaraM parigrAhaM parig.rhNAti |p12 atra pratiprathAtA /SAkhAmAh.rtya maitrAvaruNyAH payasyAyA vatsAnapAkaroti |c6 |p1 prokSya barhistrirvediM prokSati |p2 nAprokSitAmabhicaranti |p3 athainAM barhiSA bahulaM prAcInam stIrtvA prayuktapUrve /SakaTe naddhayuge pratihata/Samye prakSAlya tayoH prathamagrathitAngranthInvisrasya navAnpraj~NAtAnk.rtvAgreNa prAgvaM/SamabhitaH p.rSThyAmavyavanayanpari/Srite sacchadiSI avasthApayati |p4 athaine patnI padat.rtIyenAjyami/SreNopAnakti |p5 A no vIro jAyatAmiti dvirdakSiNAmakSadhuraM dakSiNena hastenottAnena prAcInam |p6 na ca hastamAvartayati |p7 evamitarAm |p8 sak.rdvA |p9 tathottarasya havirdhAnasyopAnakti |p10 yu~Njate mana iti sAvitriyarcauttaravedike hutvA havirdhAnAbhyAM pravartyamAnAbhyAmanubrUhIti saMpreSyati / pravartyamAnAbhyAmanubrUhIti vA |p11 prathamAyAM triranUktAyAM prAcI pretamadhvaramityudg.rhNantaH pravartayanti |p12 syAccedakSa/SabdaH suvAgityanumantrayeta |p13 dakSiNasya havirdhAnasya vartmani vartmanIrvA hiraNyaM nidhAyedaM viSNurvicakrama ityadhvaryurhiraNye juhoti |p14 evamuttarasya pratiprasthAtA |c7 |p1 irAvatI dhenumatI iti juhoti |p2 apa janyaM bhayaM nudApa cakrANi vartaya / g.rhaM somasya gacchatamiti vit.rtIyade/Se vedyA adhvaryurhotA brahmA maitrAvaruNo vA padApanudati / loSTaM vA bahirvedi nirasyati |p3 AhavanIyAttrInpratIcaH prakramAnucchiSyAtra ramethAmiti nabhyasthe sthApayitvA vaiSNavamasi viSNustvottabhnAtvityupastabhya divo vA viSNavityadhvaryurdakSiNasya havirdhAnasya dakSiNaM kraNAtardamanu methIM nihanti / tasyAmISAM ninahyati |p4 evamuttarasya pratiprasthAtA viSNornu kamityuttaraM karNAtardamanu |p5 UrdhvAH /SamyA udv.rhyopariSTAtpariveSTayanti |p6 uttAnA hi devagavA vahantIti vij~NAyate |p7 maho vA viSNaviti sarvataH sthUNAH pariminoti |p8 purastAccAntaH kharAyAvakA/SaM /SiSTvA |p9 uda~Ncau vAM/SAvatyAdadhAti pa/ScAtpurastAcca |p10 samAnaM sAMkA/SinaM /SAlAmukhIyahotrIyauttaravedikAnAm |c8 |p1 viSNo rarATamasIti purastAdrarATyAM tirya~NcaM vaM/SaM dhArayanviSNoH syUrasIti syUtvA viSNordhruvamasIti praj~NAtaM granthiM k.rtvA prAco vaM/SAnatyAdhAya viSNoH p.rSThamasIti teSu madhyamaM chadiradhyUhati tryaratnivistAraM navAyAmam |p2 tUSNImitare chadiSI adhyUhya kaTAMstejanIriti chadyanatarAleSu pravartamupAsyati |p3 te 'ntarvartA bhavanti |p4 pari tvA girvaNo gira iti sarvataH pari/Sritya viSNoH /Snaptre stha iti rarATyA aMtau vyasyati / saMm.r/SatIty eke |p5 viSNoH syUrasItyadhvaryurdakSiNAM dvArbAhuM syUtvA viSNordhruvamasIti praj~NAtaM granthiM karoti |p6 granthikaraNameke pUrvaM samAmananti |p7 yaM prathamaM granthiM grathnIyAd ity uktam |p8 evamuttarAM pratiprasthAtA |p9 evamapare sIvyataH |p10 purastAdunnataM pa/ScAnninataM havirdhAnam |p11 vaiSNavamasi viSNave tveti saMmitamabhim.r/Sati |c9 |p1 pra tadviSNu stavate vIryAya m.rgo na bhImaH kucaro giriSThAH / yasyoruSu triSu vikramaNeSvadhikSiyanti bhuvanAni vi/Sveti saMmitAtprA.N yajamAno niSkramyAhavanIyAntrInprAcaH prakramAnprakrAmati yasyoruSviti |p2 nAdhvaryuH prA.N havirdhAne atIyAt |p3 atIyAccedvaiSNavyarcA saMcaret |p4 SaTsu prakrameSUtkarAtprayagAgnIdhraM minoti / ardhamantarvedyardhaM bahirdevi / prAcInavaM/SaM catuHsthUNaM sarvataH pari/SritaM dakSiNata'upacAram |p5 aparasmAdvedyantAttriSu purastAtprakrameSu tiryak sado minoti |p6 akSNayA dveSyasya |p7 navAratnivistAraM saptaviM/SatirudagAyatam / aparimitaM vA |p8 yAvad.rtvigbhyo dhiSNiyebhyaH prasarpakebhya AptaM manyetetyaparam |p9 dakSiNataH prakrame p.rSThyAyA audumbarIM madhye sadaso minoti |p10 dakSiNA sadaH prati karSedyathA sAMkA/SinasyAvirodhaM syAt |p11 yUpavadaudumbaryA avaTasaMskAraH /Sakalavarjam |p12 agreNAvaTaM prAcIM nidhAya tUSNIM prakSAlyAthainAM yavamatIbhiH prokSati / dive tvetyagram / antarikSAya tveti madhyam / p.rthivyai tveti mUlam |p13 uddivaM stabhAnAnatarikSaM p.rneti prAcInakarNAM sahodgAtrocchrayati / ucchrayasva vanaspate sajUrdevena barhiSeti vA |c10 |p1 dyutAnastvA mAruto minotviti prAcInakarNAM sahodgAtrA minoti |p2 UrdhvaM nikhAtAdyajamAnasaMmitA |p3 paryUhaNaparid.rMhaNapariSecanAni yUpavat |p4 tasyA vi/SAkhe hiraNyaM nidhAya gh.rtena dyAvAp.rthivI Ap.rNethAmiti sruveNa hiraNye juhvadAntamaudumbarImanvavasrAvayati |p5 eSA sadasaH sthUNAnAM varSiSThA |p6 nAbhidaghnyaH paryantIyAH |p7 nIcaiH sado minuyAdv.rSTikAmasya / uccairav.rSTikAmasyetyeke |p8 uda~NcaH prAca/Sca vaM/SAnatyAdhAyaindramasIti teSu madhyamAni trIni chadIMSyadhyUhati |p9 vi/Svajanasya chAyeti trINi dakSiNAni / indrasya sado 'sIti trINyuttarANi |p10 dakSiNAnyuttarANi caudumbarImabhyagrANi bhavanti |p11 dakSiNAnyuttarANi karotIti vij~NAyate |p12 navacchadIti kAmyAni |p13 navAgniSTome / pa~Ncada/Sokthye / SoDa/Sa SoDa/Sini / saptada/Sa vAjapeye 'tirAtre ca / ekaviM/SatiH sattrAhInAnAm |p14 antarvartAH pari/SrayaNaM sAMkA/SinaM dvArAviti havirdhAnavat |p15 indrasya syUrasIti sIvyati / indrasya dhruvamasIti praj~NAtaM granthiM k.rtvaindramasIndrAya tveti saMmitamabhim.r/Sati |p16 nAdhvaryuH pratya.N sado 'tIyAt / dhiSNiyAnhotAraM vA |p17 yadyatIyAdaindriyarcA saMcaret // A ghA ye agnimindhate st.rNanti barhirAnuSak / yeSAmindro yuvA sakheti staraNImetAmeke samAmananti |p18 kSaitrapatyA vA saMcaret |p19 uparavakarmaike pUrvaM samAmananti / sadaHkarmaike |c11 |p1 dakSiNasya havirdhAnasyAdhastAtpuro'kSaM catura uparavAnavAntarade/SeSu prAde/SamukhAnprAde/SAntarAlAnkaroti |p2 devasya tvA savituH prasava ityabhrimAdAya parilikhitaM rakSaH parilikhitA arAtaya iti trirdakSiNapUrvaM parilikhati |p3 evamitarAnpradakSiNamuttarApavargam |p4 evamanupUrvANyevaiSvata UrdhvaM karmANi kriyante |p5 adhastAtsaMt.rNA bhavanti / upariSTAdasaMbhinnAH |p6 tUSNIM bAhumAtrAnkhAtvA rakSohaNo valagahano vaiSNavAnkhanAmIti khanati |p7 ekavaduparavamantrAneke samAmananti |p8 virADasIti bAhumupAvah.rtyedamahaM taM valagamudvapAmItyudupyoparavanyante 'vabAdhate gAyatreNa chandasAvabADho valaga iti |p9 harAmi vaiSNavAniti harati / avabADho durasyurityagreNopastambhanaM nivapati |p10 evaM sarvAnkaroti |p11 etAvannAnA / pUrveNapUrveNa mantreNa bAhumupAvah.rtyottareNottareNa chandasAvabAdhate |p12 gAyatraM traiSTubhaM jAgatamAnuSTubhaM pa.NktamityAmnAtAni bhavanti |c12 |p1 prathamaM vA sarveSu |p2 virADasi sapatnahA bhrAt.rvyahA svarADasyabhimAtihA vi/SvArADasi vi/SvAsAM nASTrANAM hanteti bAhU upAvaharato 'dhvaryuryajamAna/Sca |p3 saMm.r/Sa imAnAyuSe varcase ca devAnAM nidhirasi dveSoyavanaH / yuyodhyasmaddveSAMsi yAni kAni ca cak.rma // devAnAmidaM nihitaM yadastyathAbhAhi pradi/Sa/ScatasraH / k.rNvAno anyA~M adharAnsapatnAnityuparavAnsaMm.r/Sya dakSiNapUrvaM yajamAno 'vam.r/Sati / uttarAparamadhvaryuH |p4 atha yajamAnaH p.rcchatyadhvaryo kimatreti / bhadramitItaraH pratyAha / tannau sahetyuktvottarapUrvaM yajamAno 'vam.r/Sati / dakSiNAparamadhvaryuH / tathaiva pra/SnaH prativacanaM ca / tanma ityAha yajamAnaH |p5 rakSohaNo valagahanaH prokSAmi vaiSNavAniti yavamatIbhiruparavAnprokSyottarairmantrairavanayAmIti prokSaNI/SeSamavaTe 'vanIya yavo 'sIti yavamavAsyAvast.rNAmIti barhiSAvastIryAbhijuhomItyAjyenAbhijuhoti |p6 evaM sarvAnkaroti |p7 rakSohaNau valagahanau prokSAmi vaiSNavI ityadhiSavaNaphalake prokSati |c13 |p1 audumbare kArSmaryamaye pAlA/Se vA /SuSke taSTe pradhimukhe purastAtsamAvikarte pa/ScAt |p2 na saMt.rNattyekAhe / tata UrdhvaM saMt.rdye |p3 ukthyAdiSu vA saMt.rNatti |p4 athaine uparaveSUpadadhAti rakSohaNau valagahanAvupadadhAmi vaiSNavI iti |p5 dvau dakSiNenApidadhAti / dvAvuttareNa |p6 saMhite purastAddvya.Ngulena pa/ScAdasaMhite bhavataH |p7 athaine uttarairmantraiH paryUhAmIti pradakSiNamuparavapAMsubhiH paryuhya parist.rNAmIti barhiSA paristIryottamenAbhimantrayate |p8 etasyasiva havirdhAnasyAgreNopastambhanamuparavapAMsubhi/Scatura/SraM kharaM karoti somapAtrebhya Aptam |p9 purastAtsaMcaraM /SinaSTi |p10 antarA cAtvAlotkarAvAgnIdhracAtvAlau vAdhvaryurd.r/SIkava/Sca saMcareyuH |p11 sarvataH prasute d.r/SIkavaH saMcareyur ity eke |c14 |p1 cAtvAlAddhiSNiyAnupavapati |p2 antarAgnIdhra AgnIdhrIyamuttare vedyanta uttarataH saMcaraM /SiSTvA |p3 sadasItarAnpUrvArdhe purastAtsaMcaraM /SiSTvA |p4 p.rSThyAyAM hotrIyam / taM dakSiNena pra/SAstrIyam |p5 uttareNa hotrIyamitarAnudIca AyAtayati / brAhmaNAcchaMsinaH poturneSTuracchAvAkasyeti |p6 bahiH sadaso mArjAlIyaM dakSiNe vedyante dakSiNataH saMcaraM /SiSTvA samamAgnIdhrIyeNa |p7 vibhUrasItyaSTAbhiH pratimantram |p8 etAnevopasthAnAnvyAghAraNAM/Scaike samAmananti |p9 anudi/SatItarAnadhvanAmadhvapate namaste astu mA mA hiMsIriti taMtamabhikrAmam |p10 samrADasi k.r/SAnurityAhavanIyam / pariSadyo 'si pavamAna iti bahiSpavamAnAstAvam / pratakvAsi nabhasvAniti cAtvAlam / asaMm.rSTo 'si havyasUda iti /SAmitram / samUhyo 'si vi/SvabharA ityutkaram / .rtadhAmAsi suvarjyotirityaudumbarIm |c15 |p1 brahmajyotirasi suvardhAmeti brahmANam / sadasyo 'si malimluca iti sadasyam / samudro 'si vi/SvabharA iti sadaH / ajo 'syekapAditi /SAlAmukhIyam / ahirasi budhniya iti prAjahitam / kavyo 'si kavyavAhana iti dakSiNAgnim / Ayurb.rhattada/SIy tanmAvatu tasya nAmnA v.r/ScAmi yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmaH / vi/SvAyurvAmadevyaM tada/SIya tanmAvatu tasya nAmnA v.r/ScAmi yo 'smAndveSTi yaM ca vayamA dviSmaH / AyuHpati rathamtaraM tada/SIya tanmAvatu tasya nAmnA v.r/ScAmi yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSma ityetai/Sca pratimantraM havirdhAnAgnIdhrasadAMsIti |p2 raudreNAnIkeneti sarvatrAnuSajati |p3 st.rNIta barhiH pra vrataM yacchateti saMpreSyati |p4 pUrvasmin vA staraNa etaM saMpraiSaM brUyAt |p5 atra st.rNannuttaravedikharoparavadhiSNiyAnnAbhist.rNIyAt |p6 atraikastanaM vrataM yajamAnAya prayacchati |p7 ardhavratamatra vAjasaneyinaH samAmananti / ardhamantareNottame pravargyopasadau |c16 |p1 agnISomIyasya pa/SostantraM prakramayati |p2 tasya nirUDhapa/SubandhavatkalpaH |p3 SaDDhotA pa/SviSTi/ScA.NgabhUteSu na vidyate |p4 AtithyAbarhistUSNImupasaMnahyati |p5 tAM/Sca paridhInpA/Suka idhme |p6 pAtrasaMsAdanakAle pracaraNIM srucaM saptamIM prayunakti |p7 tasyA juhUvatkalpaH |p8 AjyagrahaNakAle pracarNyAmAditastUSNIM caturg.rhItaM g.rhItvA pA/SukAnyAjyAni g.rhNAti |p9 praitu brahmaNaspatnIti pratiprasthAtA patnImudAnayati |p10 athAhamanukAminIti patnI /SAlAmukhIyamupopavi/Sya suprajasastvA vayamiti japati |p11 upasthe brahmA rAjAnaM kurute |p12 samapivratAnhvayadhvamiti saMpreSyati |p13 yajamAnasyAmAtyAnsaMhvayanti |p14 adhvaryuM yajamAno 'nvArabhate / yajamAnaM patnI / patnImitare putrabhrAtaraH |p15 ahatena vAsasAmAtyAnsaMpracchAdya vAsaso 'nte srugdaNDamupaniyamya pracarNyA vaisarjanAni juhoti |p16 tvaM soma tanUk.rdbhyo juSANa ityetAbhyAmardhaM gArhapatye |p17 A somaM dadate |c17 |p1 A grAvNa A vAyavyAnyA droNakala/Sam / utpatnImAnayanti / anvanAMsi pravartayanti / yAyAvarasya yAnyaparasmingArhapatye bhavanti / ajamanunayanti / idhmAbarhirAjyAni prokSaNIrityanuharanti |p2 /SAlAmudhIye praNayanIyamidhmamAdIpya sikatAbhirupayamyAgnISomAbhyAM praNIyamAnAbhyAmanubrUhIti saMpreSyati / praNIyamAnAbhyAmanubrUhIti vA |p3 prathamAyAM triranUktAyAmayaM no agnirvarivaH k.rNotvityagniprathamAH somaprathamA vA prA~Nco 'bhipravrajanti |p4 AgnIdhrIye 'gniM pratiSThApyAgne nayetyardhamAjya/SeSasya juhoti |p5 grAvNo vAyavyAni droNakala/SamAgnIdhra upavAsayati |p6 uttareNAgnIdhrIyamAhavanIyaM gatvoru viSNo vikramasveti sarvamAjya/SeSaM juhoti |p7 hute 'mAtyAH pradakSiNamAv.rtya yathetamupAvartante |p8 somo jigAti gAtuvidityaparayA dvArA havirdhAnaM rAjAnaM prapAdayati / pUrvayA gata/SriyaH |p9 pUrvayA yajamAnaH prapadyate |p10 dakSiNasya havirdhAnasya nIDe pUrvavatk.rSNAjinAstaraNaM rAj~Na/ScAsAdanam |c18 |p1 athainaM yajamAno devatAbhyaH saMprayacchatyeSa vo deva savitaH soma iti |p2 etattvaM soma devo devAnupAgA ityabhimantryedamahaM manuSyo manuSyAniti pradakSiNamAv.rtya namo devebhya iti prAcInama~NjaliM k.rtvA svadhA pit.rbhya iti dakSiNedamahaM nirvaruNasya pA/SAdityupaniSkramya svarabhivyakhyamiti prA.N prekSate / suvarabhivikhyeSamiti / sarvaM vihAramanuvIkSate / vai/SvAnaraM jyotirityAhavanIyam |p3 atra yajamAno 'vAntaradIkSAM vis.rjate |p4 agne vratapate tvaM vratAnAM vratapatirasItyAhavanIyamupatiSThate / etenaivAsminsamidhamAdadhAtIti vAjasaneyakam |p5 vitarAM mekhalAM visraMsate / vitarAM muSTI karSate |p6 atra daNDapradAnameke samAmananti |p7 svAhA yaj~NaM manasA svAhA dyAvAp.rthivIbhyAM svAhororantarikSAtsvAhA yaj~NaM vAtAdArabha iti muSTI vis.rjate |p8 svAhA vAci vAte vis.rja iti vAcam |p9 nivartate vratam |p10 somAnhaviH/SeSAniti sutye 'hani bhakSayati |p11 uttareNAhavanIyaM prAgagramidhmAbarhirupasAdayati / dakSiNamidhamamuttaraM barhiH |c19 |p1 prokSaNInAmabhimantraNAdi karma pratipadyate |p2 staraNakAle 'pareNottaravediM barhiH st.rNAti |p3 staraNamantro 'bhyAvartate |p4 AjyAnAM sAdanAdi pA/SukaM karma pratipadyate samAnamA pravarAt |p5 daivaM ca mAnuSaM ca hotArau v.rtvA/SrAvamA/SrAvam.rtupraiSAdibhiH saumikAn.rtvijo v.rNIte |p6 indraM hotrAtsajUrdiva A p.rthivyA iti hotAram |p7 apis.rjya t.rNamasphya uttarAn |p8 agnimAgnIdhrAdityAgnIdhram / a/SvinAdhvaryU AdhvaryavAdityadhvaryU / mitrAvaruNau pra/SAstArau pra/SAstrAditi maitrAvaruNam / indro brahmA brAhmaNAditi brAhmaNAcchaMsinam / marutaH potrAditi potAram / gnAvo neSTrAditi neSTAram / agnirdaivInAM vi/SAM puraetAyaM yajamAno manuSyANAM tayornAvasthUri gArhapatyaM dIdayacchataM himA dvA yU rAdhAMsItsaMp.r~NcAnAvasaMp.r~NcAnau tanva iti yajamAnam |p9 ayaM sunvanyajamAno manuSyANAmiti vA |p10 savanIye varaNameke samAmananti / tatra sunvanniti brUyAt |p11 sarvatropAM/Su nAmagrahaNam / mAnuSa ityuccaiH |c20 |p1 prav.rtaHprav.rtaH prav.rtahomau juhoti juSTo vAco bhUyAsam.rcA stomaM samardhayetyetAbhyAm |p2 divA prayAjaiH pracaryAstaMyantamanUyAjairupAsate |p3 hutAyAM vapAyAM mArjayitvA subrahmaNya pitAputrIyAM subrahmaNyAmAhvayeti saMpreSyati |p4 pitAputrIyaivAta UrdhvaM subrahmaNyA bhavati |p5 AhUtAyAM vasatIvarIH kumbhena giribhidAM vahantInAM praya.NtiSThang.rhNAti |p6 nAntamA vahantIratIyAt |p7 chAyAyai cAtapata/Sca saMdhau g.rhNAti |p8 yadyabhicchAyAM na vindedAtmano v.rkSasya kUlasya vA chAyAyAm |p9 pratIpamupamArayanhaviSmatIrimA Apa iti g.rhNAti |p10 yasyAg.rhItA abhinimrocetsuvarna gharmaH svAheti pa~NcArkAhutIrhutvA vare datta ulkAmupariSTAddhArayamANo g.rhNIyAt / hraNyaM vAvadhAy |p11 yo vA brAhmkaNo bahuyAjI tasya kumbhyAnAM g.rhNIyAt |p12 somayAjI bahuyAjI bhavatIti vij~NAyate |p13 agnervo 'pannag.rhasya sadasi sAdayAmItyapareNa /SAlAmukhIyamupasAdayati / sumnAya sumninIH sumne mA dhatteti sarveSu vasatIvarINAMsAdaneSu yajamAno japati / agnISomIyasya pa/SupuroDA/Sasya pAtrasaMsAdanAdi karma pratipadyate |p14 na yajamAno 'gnISomIyasyA/SnAti / a/SnIyAdvA |p15 na svaruM juhoti / na h.rdaya/SUlamudvAsayati / evaM savanIye |p16 patnIsaMyAjAnto 'gnISomIyaH saMtiSThate |c21 |p1 ni/SAyAM vasatIvarIH pariharatyantarvedyAsIne yajamAne patnyAM ca |p2 nAdIkSitamabhipariharet |p3 savye 'Mse 'tyAdhAyApareNa prAjahitaM parikramya pUrvayA dvAropanirh.rtya dakSiNena vediM gatvA dakSiNena mArjAlIyaM dhiSNiyaM parItya dakSiNasyAmuttaravedi/SroNyAM sAdayatIndrAgniyorbhAgadheyI stheti |p4 dakSiNe 'Mse 'tyAdhAya yathetaM gatvA pUrvayA dvAropahirh.rtyottareNa vediM gatvottareNAgnIdhrIyaM dhiSNiyaM parItyottarasyAmuttaravedi/SroNyAM sAdayati mitrAvaruNayorbhagadheyI stheti |p5 savye 'Mse 'tyAdhAya yathetaM gatvApareNAgnIdhrIyaM dhiSNiyamupasAdayati vi/SveSAM devAnAM bhAgadheyI stheti |p6 yaj~Ne jAg.rteti sannA abhimantrayate |p7 atra pratiprasthAtA payasyArthaM sAyaMdohaM dohayati |p8 adhvaryuH saMpreSyati yA yajamAnasya vratadhuktasyA A/SiraM kuruta yA patniyai tasyai dadhigrahAya yA gharmadhuktasyai dadhigharmAya taptamanAtaktaM maitrAvaruNAya /S.rtAta.NkyaM dadhi kurutAdityagrahAya subrahmaNya subrahmaNyAmAhvaya na sadasyupavastavA iti |p9 saMpraiSavatkurvanti |p10 atra savanIyasya savanIyAnAmitIdhmAbarhiH saMnahyati |p11 na vA barhiH / prastarameva |p12 AgnIdhre havirdhAne vA yajamAnaM jAgarayanti / prAgvaM/Se patnIm |p13 AgnIdhra etAM rAtrim.rtvijo vasanti |p14 yajamAno rAjAnaM gopayati gopayati |bApSS12 |c1 |p1 mahArAtre buddhvAgne nayetyAgnIdhramabhim.r/Sati |p2 idaM viSNurvicakrama iti havirdhAnam / agna AyUMSi pavasa iti srucaH / A vAyo bhUSa /SucipA iti vAyavyAni / A ghA ye agnimindhata iti sadaH |p3 prajApatirmanasAndho 'ccheta iti trayastriM/SatamAgnIdhre yaj~NatanUrjuhoti / prathamena mantreNa hutvA pUrvaMpUrvamanudrutyottareNottareNa juhoti |p4 prAde/SamAtrANyUrdhvasAnUnyupariSTAdAsecanavanti madhye saMnatAni vAyavyAni bhavanti |p5 teSAM yAnyanAdiSTav.rkSANi vaika.NkatAni syuH / yo vA yaj~Niyo v.rkSaH phalagrahiH |p6 ko vo yunakti sa vo yunaktviti khare pAtrANi prayunakti yAnyanAmnAtamantrANi bhavanti |p7 agnirdevateti dakSiNe 'Msa upAM/SupAtram |p8 somo devatetyuttaramantaryAmasya |p9 b.rhannasIti te antareNa grAvANamupAM/SusavanaM dakSiNAmukhaM saMsp.rSTaM pAtrAbhyAm |p10 tamapareNa pratya~Nci dvidevatyapAtrANi |p11 indro devateti parisragaindravAyavasya / b.rhaspatirdevatetyajagAvaM maitrAvaruNasya / a/Svinau devateti dvisraktyA/Svinasya |p12 tAnyapareNa prabAhuk/SukrAmanthinoH pAtre / sUryo devateti dakSiNaM bailvaM /Sukrasya / candramA devatetyuttaraM vaika.NkataM manthinaH |p13 te apareNa prabAhug.rtupAtre A/Svatthe a/Sva/Saphabudhne ubhayatomukhe / dakSiNamadhvaryoH / uttaraM pratiprasthAtuH |p14 vi/Sve devA devateti dakSiNasyAM /SroNyAmAgrayaNasthAlIm / indro devatetyuttarasyAmukthyasthAlIm / ukthyapAtraM ca tasyA uttaram |p15 sthAlyAvantareNa trINyuda~NcyatigrAhyapAtrANi / AgneyamaindraM sauryamiti |c2 |p1 uttare 'Mse dadhigrahapAtramaudumbaraM catuHsrakti |p2 evaMrUpamevAM/SvadAbhyayoH |p3 yadi somagrahaM g.rhNIyAdetadeva vibhavet |p4 etasyaiva havirdhAnasyAgreNopastambhanamAdityasthAlIm / AdityapAtraM ca tasyA uttaram |p5 p.rthivI devatetyuttarasya havirdhAnasyAgreNopastambhanamanupopte dhruvasthAlIm |p6 khare SoDa/SipAtraM khAdiraM catuHsrakti yadi SoDa/SI |p7 madhye pariplavAM yathA srugadaNDaivam |p8 yathAvakA/SaM da/Sa camasAnnaiyyagrodhAnrauhItakAnvAtsarumato 'tsarukAnvA |p9 da/Saiva camasAdhvaryavaH |p10 yunajmi te p.rthivIM jyotiSA saheti dakSiNasya havirdhAnasyAdhastAtpa/ScAdakSaM droNakala/SaM sada/SApavitram |p11 tasya vAyavyairv.rkSaniyogaH |p12 yunajmi vAyumantarikSeNa te sahetyuttarasya havirdhAnasyopariSTannIDa AdhavanIyam / yunajmi vAcaM saha sUryeNa ta iti pradhure pUtabh.rtam |p13 etasyaiva havirdhAnasyAdhastAtpa/ScAdakSaM trInekadhanAnghaTAn / pa~Nca sapta navaikAda/Sa vA |p14 yasminmimIte tasyAdhiSavaNacarma kharaM parik.rttaM catuSpuTamupariSTAdAsecanavat |p15 rakSohaNo valagahanaH prokSAmi vaiSNavamityadhiSavaNacarma prokSya rakSoghno valagaghnaH prokSAmi vaiSNavAniti grAvNo rakSohA tvA valagahA vaiSNavamAst.rNAmItyadhiSavaNaphalakayoruttaralomAstIrya rakSoghno vo valagaghnaH saMsAdayAmi vaiSNavAniti tasmiN/Scaturo grAvNaH prAde/SamAtrAnUrdhvasAnUnAhananaprakArAna/SmanaH saMsAdayati / uparaM prathiSThaM madhye pa~Ncamam |p16 tamabhisaMmukhA bhavanti |c3 |p1 sthavIyAMsi mukhAni |p2 apAM kSayA .rtasya garbhA bhuvanasya gopAH /SyenA atithayaH parvatAnAM kakubhaH prayuto na pAtAraH / vagnunendraM hvayata ghoSeNAmIvAM/ScAtayata / yuktA stha vahata svargaM lokaM yajamAnamabhivahateti sannAnabhimantryAgnISomIyavatsavanIyapAtrANi prayunakti / agnISomIyavadAjyAni g.rhNAti |p3 athaikeSAm / prAgvaM/Se 'gnISomIyasyAjyAni g.rhNAti / AgnIdhre savanIyasya / uttaravedyAmanUbandhyAyAH |p4 apareNottaravediM savanIyasyAnUbandhyAyA/ScAjyAni g.rhNAtItyeke |p5 yAni kASThAni tadaharabhyAdhAsyansyAttAni sahedhmena prokSet |p6 samAnamA srucAM sAdanAt |p7 yunajmi tisro vip.rcaH sUryasya ta iti srucaH sannA abhimantrayate |p8 atra saumikAnAM pAtrANAM saMsAdanameke samAmananti |p9 AsanyAnmA mantrAtpAhi kasyA/Scidabhi/SastyA iti purA prAtaranuvAkAjjuhuyAt |p10 pa~NcahotAraM cAgnIdhre svargakAmasya |p11 nityavadeke samAmananti |p12 madhye 'gnerAjyAhutIH pa/SvAhutIH puroDA/SAhutIriti juhoti / abhitaH somAhutIH |p13 atra rAjAnamantareSe grAvasUpAvaharati h.rde tvA soma rAjannityetAbhyAm |p14 purA vAcaH purA vA vayobhyaH pravaditoH prAtaranuvAkamupAkaroti |p15 prAtaryAvabhyo devebhyo 'nubrUhi brahmanvAcaM yaccha pratiprasthAtaH savanIyAnnirvapa subrahmaNya subrahmaNyAmAhvayeti saMpreSyati |p16 subrahmaNye subrahmaNyAmAhvayetyeke samAmananti |p17 manasA te vAcmA pratig.rNAmItyadhvaryurhotAramAha |p18 atra pratiprasthAtA savanIyAnAM pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p19 yathArthaM pAtrANi prayunakti |c4 |p1 dve bharjanArthe kapAle aSTau puroDA/SakapAlAni / ekAda/Sa mAdhyaMdine / dvAda/Sa t.rtIyasavane |p2 sarvAnaindrAnekAda/SakapAlAnanusavanameke samAmananti |p3 prAtardohapAtrANIti |p4 prAgvaM/Se pratiprasthAtA savanIyAnnirvapati |p5 sarve yavA bhavanti lAjArthAnparihApya |p6 indrAya harivate dhAnA indrAya pUSaNvate karambhaM sarasvatyai bhAratyai parivApamindrAya puroDA/SaM mitrAvaruNAbhyAM payasyAmiti |p7 nirupteSvanvopyedaM devAnAmityetadAdi karma pratipadyate |p8 avahananakAle lAjArthAnparihApyetarAnavahanti |p9 kapAlAnAmupadhAnakAle prathamena kapAlamantreNa dhAnArthaM lAjArthaM ca kapAle adhi/Srayati |p10 adhi/SrayaNakAle 'dhi/SrayaNamantreNa taNDulAnopya dhAnAH karoti / vrIhInopya lAjAnkaroti |p11 puroDA/Samadhi/SrityAmikSAvatpayasyAM karoti |p12 udvAsanakAle dhAnA udvAsya vibhAgamantreNa vibhajyArdhA Ajyena saMyauti / ardhAH piSTAnAmAv.rtA saktUnkaroti |p13 manthaM saMyutaM karambha ityAcakSate / lAjAnparivApa iti |p14 nakhairlajebhyastuSAnsaMharati |p15 nakheSUlUkhaladharmAnmusaladharmAM/Saca karoti |c5 |p1 yatrAbhijAnAtyabhUduSA ru/Satpa/Suriti tatpracarNyA juhoti /S.rNotvagniH samidhA havaM ma iti |p2 aparaM caturg.rhItaM g.rhItvA saMpreSyatyapa iSya hotarmaitrAvaruNasya camasAdhvaryavAdravaikadhanina Adravata neSTaH patnImudAnayonnetarhot.rcamasena vasatIvarIbhi/Sca cAtvAlaM pratyAsveti |p3 prehyudehIti neSTA patnImudAnayati / ehyudehiti vA / pAnnejanIM sthAlIM dhArayamANAm |p4 tIrthenAbhipravrajanti |p5 yatra hotuH prAtaranuvAkamanubruvata upa/S.rNuyustadapo 'dhvaryurvantInAM g.rhNAti |p6 yadi na /S.rNoti badhiro ha bhavati vAco ha chidyate |p7 yadi dUre syuH pratyudUhya g.rhNIyAt |p8 devIrApa iti t.rNamantardhAyAbhijuhoti |p9 yadi vA purA t.rNaM syAttasmi~NjuhuyAt |p10 kArSirasIti darbhairAhutimapaplAvya samudrasya vo 'kSityA unnaya ityabhihutAnAM maitrAvaruNacamasena g.rhNAti |p11 somasya tvA mUjavato rasaM g.rhNAmItyekadhanAH |p12 patnI pannejanIrg.rhNAti pratya.NtiSThantI vasubhyo rudrebhya Adityebhya iti |p13 prehyudehIti neSTA patnImudAnayati / ehyudehIti vA |p14 apareNa neSTrIyaM patnI pannejanIH sAdayati pratya.NtiSThantI vasubhyo rudrebhya Adityebhya iti |p15 tA evamevAcchAvAkaM sIdantamanUpasAdayati |c6 |p1 hot.rcamasena vasatIvarIbhyo niSicyopari cAtvale hot.rcamasaM maitrAvaruNacamasaM ca saMspar/Sya vasatIvarIrvyAnayati |p2 samanyA yantItyabhij~NAya hot.rcamasAnmaitrAvaruNacamasa Anayati / maitrAvaruNacamasAddhot.rcamase / etadvA viparItam |p3 upari cAtvAle dhAryamANA ubhayIH pracaraNyA samanakti saM vo 'naktu varuNaH samindraH saM pUSA saM dhAtA saM b.rhaspatiH / tvaSTA viSNuH prajayA saMrArANo yajamAnAya draviNaM dadhAtviti / yataHyathaM dhuro dhurbhiH kalpantAmiti |p4 adhvaryo 'verapA iti hotAdhvaryuM p.rcchati |p5 utemanannamuriti pratyuktvA pracaraNI/SeSAtkratukaraNaM juhoti yamagne p.rtsu martyamiti |p6 tadabhAve caturg.rhItena |p7 yadyagniSTomo juhotItyuktam |p8 athaikeSAm / yadyagniSTomo juhoti / yadyukthyaH paridhau nimArSTi / yadi SoDa/SI hutvA paridhau lepaM nim.rjya droNakala/SaM rarATIM copasp.r/Sati / na juhoti nopasp.r/Sati vAjpeye 'tirAtre ca / etadyajurvadansamudyaiva prapadyate |p9 aparayA dvArA havirdhAnamapaH prapAdayati / pUrvayA gata/SriyaH |p10 pUrvayA yajamAnaH prapadyate |p11 dakSiNasya havirdhAnasya pradhure pracaraNIM sAdayati |c7 |p1 yaM kAmayeta paNDakaH syAditi taM pracaraNyopasp.r/Set |p2 etasyaiva havirdhAnasyAdhastAtpuro'kSaM maitrAvaruNacamasam / uttarasyAM vartanyAM pura/ScakraM hot.rcamasam / uttarasya havirdhAnasyAdhastAtpuro'kSaM vasatIvarIH / pa/ScAdakSamekadhanAH |p3 etadvA viparItam |p4 apo yajamAno 'nuprapadyate / ya/Sa evainam.rcchatIti vij~NAyate |p5 atra dadhigraheNa carati |p6 audumbareNa g.rhNAti |p7 upayAmag.rhIto 'si prajApataye tvA jyotiSmate jyotiSmantaM g.rhNAmIti dadhi g.rhItvApendra dviSato mana iti harati / prANAya tvApAnAya tveti juhoti |p8 dadhigraho nityaH kAmya/Sca / kAmyAvitarau |p9 AjyagrahaM g.rhNIyAttejaskAmasyetyuktam |p10 yadi somagrahaM g.rhNIyAdekagrahAyAptaM rAjAnamupare nyupya vasatIvarIbhirupas.rjyAvIv.rdhaM vo manasA sujAtA ityabhimantrya tisro yahvasya samidhaH parijmano devA ak.rNvannu/Sijo amartyave / tAsAmekAmadadhurmartye bhujaM lokamiddve upa jAmI Iyaturiti somakaraNyAbhiSuNoti |p11 A mAskAniti prathamaplutamaM/Sumabhimantrayate / drapsa/Scaskandeti vipruSaH |p12 hiraNyapANirabhiSuNoti g.rhNAti juhotItyatyantaprade/SaH |p13 tisro yahvasyetyetadvarjaM ca |p14 taM hutvA sadasi pratya.Nmukho bhakSayati bhakSehIti yathAli.Ngam |p15 anadhik.rto vA somadharmairdadhigrahavikAratvAt |p16 yadanyatsomakaraNyAste somadharmAH |p17 aM/SumadAbhyaM vA prathamaM g.rhNAti |p18 /SukraM te /SukreNa g.rhNAmIti dadhnaH payaso nigrAbhyANAM vA |p19 upanaddhasya rAj~NastrInaM/SUnprav.rhati |c8 |p1 vasavastvA prav.rhantu gAyatreNa chandasetyetaiH pratimantram |p2 tairenaM caturAdhUnoti / pa~Ncak.rtvaH saptak.rtvo vA / mAndAsu ta ityetAnprativibhajya |p3 AsminnugrA acucyavurityAdAya kakuhaM rUpamiti harati / yatte somAdAbhyaM nAma jAg.rvIti juhoti |p4 AdhavanAnaM/SUnpraj~NAtAnnidhAyo/SiktvaM deva soma gAyatreNa chandasetyetaiH pratimantramanusavanamekaikaM mahAbhiSaveSvapis.rjati |p5 aM/SuM g.rhNannekagrahAyAptaM rAjAnamupare nyupya sak.rdabhiSutya vAmadevyaM manasA gAyamAno 'navAnaM g.rhNAti / vAmadevyasya varcA kayA ni/Scitra Abhuvaditi |p6 parAcInena grAhyaH prANatApAnatA vA praNyApAnya vyanatA vA |p7 yadi vyavAnedA naH prANa etu parAvata iti /SatamAnaM hiraNyamabhivyaneyAtAmadhvaryuryajamAna/Sca |p8 athainau pratiprasthAtA hiraNyena saMspar/Syatyadbhi/Sca pratyukSati |p9 indrAgnI me varcaH k.rNutAmityadhvaryurapa upasp.r/Sya dadhanve vA yadImanvityaniruktayAprAjApatyayA prANyApAnya vyana~Njuhoti |p10 yadi na /SaknuyAdgrahItuM hotuM vA vare datte g.rhNIyAjjuhuyAdvA |p11 aM/Sau dvAda/S prathamagarbhAH paSThauhIrdadAti k.rttyadhIvAsaM ca / evamadAbhye |p12 bhrAt.rvyavatAdAbhyo grahItavyaH / bubhUSatAM/SuH |p13 tau na sarvatra grahItavyau / vAjapeye rAjasUye sattre sarvavedase vA |p14 yo 'sya supriyaH suvicita iva syAttasya grahItavyau |c9 |p1 uttarasyAM vartanyAM hot.rcamasaM vasatIvarIbhirabhipUrya nigrAbhyAsu yajamAnaM vAcayati nigrAbhyA stha deva/Sruta iti |p2 devasya tvA savituH prasava iti grAvANamupAM/SusavanamAdAya grAvAsyadhvarak.rdityabhimantrayate / tamAdadAno vAcaM yatvAgrayaNaM g.rhItvA vis.rjate |p3 athainamupare nidhAyAM/SubhirabhimimIte krayavat |p4 etAvannAnA / indrAya tvA v.rtraghna ityetaiH pratimantram |p5 pa~Ncak.rtvo yajuSA mimIte / pa~Ncak.rtvastUSNIm |p6 nAM/SUnupasamUhati |p7 bhUyAMsaM prAtaHsavanAya rAjAnaM prakalpayati / alpIyAMsaM mAdhyaMdinAya |p8 upanahyA pratyAropyaikagrahAyAptaM rAjAnamupare nyupya hot.rcamase 'M/SUnavadhAya tasmingrAvANamupAM/Susavanamupari dhArayaMstriH pradakSiNaM pariplAvayannigrAbhampaiti prAgapAgudagadharAgiti |p9 yAM bhAryAM kAmayeta tAM manasA dhyAyedamba niSvareti / sA hainaM kAmayate |p10 /SvAtrA stha v.rtratura iti tAsAmekade/Senopas.rjyopasp.rSTasya rAj~NaH SaDaM/SUnArdrAnsaM/SliSTAnAdAya carmaNi nidhAya yatte soma divi jyotiriti rAjAnamabhimantrayate |c10 |p1 dhiSaNe vIDU ity adhiSavaNaphalake |p2 avIv.rdhaM vo manasA sujAtA iti rAjAnamevAbhimantrya mA bhermA saMvikthA iti grAvANamudyamyAnAgasastvA vayamindreNa preSitA upa vAyuSTe astvaM/SabhUrmitraste astvaM/SabhUrvaruNaste astvaM/SabhUrahataH somo rAjeti t.rNamantardhAyAbhiSuNoti |p3 yadi vA purA t.rNaM kASThaM mUlaM vA syAttasminpraharet |p4 aSTauk.rtvo 'gre 'bhiSuNoti |p5 atha pratiprasthAtopAM/SupAtraM dhArayannapAttAnAmupari dvAvaM/SU antardadhAti |p6 tasminnabhiSutamadhvaryura~NjalinA g.rhNAti vAcaspataye pavasva vAjinniti |p7 pavitramupayAmaH sAdanaM ca na vidyate |p8 eSa prathamaH paryAyaH / evaM vihito dvitIyast.rtIya/Sca |p9 api vaikAda/Sak.rtvo dvitIyamabhiSuNoti / dvAda/Sak.rtvast.rtIyam |p10 dvirAdito 'ntato vA nigrAbhopAyanamupasarga/Sca |p11 hot.rcamasIyAnaM/SUnuttame paryAye 'bhiSuNoti |p12 ava/SiSTANhAM pratiprasthAtA dvaudvAvaM/SU antardadhAti |p13 svAMk.rto 'sItyadhvaryurgrahamAdAyorvantarikSamanvitIti dakSiNena hotAramatikrAmati |p14 yena vA hotA pratipAdayet |p15 manastvASTviti dakSiNato 'vasthAya dakSiNaM paridhisaMdhimanvavah.rtya |c11 |p1 svAhA tvA subhavaH sUryAyeti dakSiNataH prA~Ncam.rjuM saMtataM dIrghaM hutvA devebhyastvA marIcipebhya iti madhyame paridhau lepaM nimArSTi |p2 yaM dviSyAttasya prahvo juhuyAt |p3 yadi kAmayeta varSukaH prajanyaH syAdityabhyantaraM pAtrasyAvam.rjyAbhyantaraM paridhernIcA hastena nim.rjyAt |p4 yadi kAmayetAvarSukaH syAditi bAhyataH pAtrasyordhvamunm.rjya bAhyataH paridheruttAnena hastenordhvamunm.rjyAt |p5 sarvamAgrayaNasthAlyAM saMpAtamavanIyaiSa te yoniH prANAya tveti riktaM pAtramAyatane sAdayitvA tasminnaM/SumavAsya taMt.rtIyasavane 'pis.rjyAbhiSuNuyAt |p6 athaitAnyabhicarataH |p7 upAM/SuM g.rhItvAmuSya tvA prANe sAdayAmIti sAdayitvA devasya tvA savituH prasava ityAdAyAmuSya tvA prANamapidadhAmIti hastenApidhAyAmuM jahyatha tvA hoSyAmIti brUyAt |p8 yadi dUre syAdA tamitostiSThet |p9 praharSiNo madirasya made m.rSAsAvastviti jihmastiSThanhutvAmuSya tvA prANe sAdayAmIti sAdayet |p10 yo vastre bAhAvurasi vAM/SurA/SliSTastamabhicarato juhotItyeke devAM/So yasmai tveDe tatsatyamapariplutA bha.Nnyena hato 'sau phaDiti |p11 yatte somAdAbhyaM nAma jAg.rvItyupAM/SupAvanAnAmanusavanaM dvaudvAvaM/SU mahAbhiSaveSvapis.rjati |c12 |p1 adAbhyAM/SumupAM/SupAvanau cApis.rjya sarve 'dhvaryavo digbhyo mahAbhiSavamabhiSuNvanti |p2 purastAdadhvaryurdakSiNataH pratiprasthAtA pa/ScAnneSTottarata unnetA / pa/ScAdadhvaryuH purastAnneSTetyeke |p3 upare rAjAnaM nyupya hot.rcamase 'M/SUnavadhAyetyetadAdyopasargAdupAM/Susavanavarjam / tUSNImitarairgrAvabhirabhiSuNvanti |p4 evaM dvitIyaM t.rtIyaM copas.rjyAbhiSuNvanti |p5 abhiSutamadhvaryura~NjalinA saMsi~Ncati |p6 tamunnetAntareSeNoddh.rtyottarata AdhavanIye 'vanayati |p7 eSa evApAM somasya ca panthAH |p8 eSa prathamaH paryAyaH |p9 evaM vihito dvitIyast.rtIya/Sca |p10 triparyAyaH |p11 saMbh.rtya rAjAnamupare grAvNaH saMmukhAnk.rtvA prapIDyarjISaM mukheSUpohati / ghAsamebhyaH prayacchatIti vij~NAyate |p12 teSudgAtAro droNakala/SaM pratiSThApya tasminnudIcInada/SaM pavitraM vitanvanti |p13 pavitraM te vitataM brahmaNaspate prabhurgAtrANi paryeSi vi/SvataH / ataptatanUrna tadAmo a/Snute /S.rtAsa idvahantastatsamA/Sateti vitatamAnamabhimantrayate yajamAnaH |c13 |p1 pavitrasya yajamAno nAbhiM k.rtvA tasminhot.rcamasena dhArAM srAvayati |p2 udacanenonnetAdhavanIyAddhot.rcamasa Anayati |p3 saMtatA dhArA srAvayitavyA / kAmo hAsya samardhuko bhavatIti vij~NAyate |p4 yaM dviSyAttasya vicchindyAt |p5 dhArAyA antaryAmaM g.rhNati / sarvAM/ScAto grahAnA dhruvAt |p6 samAnabrAhmaNAvupAM/SvantaryAmau sAbhicaraNikau |p7 etAvannAnA / upayAmag.rhIto 'syantaryaccheti g.rhItvottareNa hotAramatikrAmati / yena vA hotA pratipAdayeduttarato 'vasthAyottaraM paridhisaMdhimanvavah.rtyottarArdhe juhoti |p8 viparItau de/SAveke samAmananti |p9 asarvamAgrayaNasthAlyAM saMpAtamvanIyaiSa te yonirapAnAya tvetyariktaM pAtramAyatane sAdayitvA vyAnAya tveti te antareNa grAvANamupAM/SusavanaM dakSiNAmukhaM saMsp.rSTaM pAtrAbhyAm |p10 yaM kAmayeta pramAyukaH syAdityasaMsp.rSTau tasyetyuktam |p11 nAnudite sUrya upAM/SuM juhuyAdudite 'ntaryAmam |p12 ubhAvanudite hotavyAv ity eke |c14 |p1 yadi rathaMtarasAmA somaH syAdaindravAyavAgrAng.rhNIyAt / yadi b.rhatsAmA /SukrAgrAn / yadi jagatsAmAgrayaNAgrAn |p2 yadyubhayasAmA yAthAkAmI |p3 api vaindravAyavAgrAneva |p4 aindravAyavAgrAng.rhNIyAdyaH krAmayeta yathApUrvaM prajAH kalperanniti / kAmyAni grahAgrANi |p5 yAnprAcInamAgrayaNAdityuktam |p6 yaM kAmyamaindravAyavAtpUrvaM g.rhNIyAnna sAdayet |p7 aindravAyavasya sAdanamanu sAdyate |p8 aindravAyavaM g.rhNAti |p9 A vAyo bhUSa /SucipA ityanudrutyopayAmag.rhIto 'si vAyave tveti g.rhItvApayamyendravAyU ime sutA ityanudrutyopayAmag.rhIto 'sIndravAyubhyAM tveti g.rhItvA pavitrada/SAbhiH parim.rjyaiSa te yoniH sajoSAbhyAM tveti sAdayati |p10 sarvAngrahAnpavitrada/SAbhiH parim.rjyaiSa te yoniriti yathAdevaM yathAyatanaM sAdayati |p11 etadarthaM vA dvitIyaM pavitraM da/SAvatsyAt |p12 ayaM vAM mitrAvaruNeti maitrAvaruNaM g.rhItvA rAyA vayaM sasavAMso madema havyena devA yavasena gAvaH / tAM dhenuM mitrAvaruNA yuvaM no vi/SvAhA dhattamanapasphurantImiti /S.rta/SItena payasA /SrItvaiSa te yonir.rtAyubhyAM tveti sAdayati |p13 ayaM vena/Scodayaditi /SukraM g.rhItvA hiraNyena /SrItvaiSa te yonirvIratAM pAhIti sAdayati |p14 /SaNDAya tveti dveSyasya |p15 taM pratnatheti manthinaM g.rhItvA mano na yeSu havaneSu juhvadvipaH /SacyA vanutho dravantA / A yaH /SaryAbhistuvin.rmNo asyA/SrINItAdi/SaM gabhastAviti saktubhiH /SrINAtyanabhidhvaMsayannAtmAnam / itarAM/Sca grahAn |p16 eSa te yoniH prajAH pAhIti sAdayati |c15 |p1 markAya tveti dveSyasya |p2 yadi kAmayeta yo grAme taM grAmAnnirUheyaM yo bahirgrAmAttaM grAme kuryAmitIdamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyA vi/Sa udUhAmIti /SukramudUhyedamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyAM vi/Si sAdayAmIti tasminmanthinaM sAdayet |p3 ye devA divItyupariSTAdupayAmayA purastAdupayAmena vA yajuSA dvAbhyAM dhArAbhyAM sthAlyAgrayaNaM g.rhNAti |p4 ya AgrayaNasthAlyAM somastamanyasminpAtra AnIya tAM dvitIyAM dhArAM karoti |p5 triM/Sattraya/Sceti rugNavatyarcA bhrAt.rvyavato 'bhicarato vA g.rhNIyAt |p6 vidadyatI saramA rugNamadrermahi pAthaH pUrvyaM sadhriyakkaH / agraM nayatsupadyakSarANAmacchA ravaM prathamA jAnatI gAditi vAbhicarataH |p7 AgrayaNaM g.rhItvA trirhi.Nk.rtya vAcaM vis.rjate |p8 somaH pavate somaH pavate somaH pavate subhUtAya pavate brahmavarcasAya pavate 'smai brahmaNe pavate 'smai kSatrAya pavate 'syai vi/Se pavate 'dbhyaH pavata oSadhIbhyaH pavate vanaspatibhyaH pavate dyAvAp.rthivIbhyAM pavate 'smai sunvate yajamAnAya pavate mahyaM jyaiSThyAya pavate yaT devebhyo 'pavathA evaM mahyaM pavasveti trirudvadati /Sanairuccairatha sUccaiH |p9 eSa te yonirvi/SvebhyastvA devebhya iti sAdayitvA trInagniSTome 'tigrAhyAng.rhNAti / AgneyamaindraM sauryam iti |p10 agna AyUMSyuttiSThaMstaraNiriti grahaNasAdanAH |p11 sthAlyokthyaM g.rhNAti / upayAmag.rhIto 'sIndrAya tvA b.rhadvate vayasvata iti grahaNasAdanau |c16 |p1 mUrdhAnaM divo aratiM p.rthivyA iti sthAlyA dhruvaM pUrNaM g.rhNAti |p2 alpaM g.rhNIyAdyaM kAmayeta pramAyukaH syAditi / uparyardhaM yaM kAmayetottaramAyuriyAditi |p3 eSa te yoniragnaye tvA vai/SvAnarAyetyAyatane hiraNye sAdayedAyuSkAmasya |p4 taM rAjaputro gopAyAtyAvanayanAt |p5 yadi kAmayetAvagatamaparundhyuraparuddho 'vagaccheditIdamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyA vi/Sa utkhidAmIti dhruvamutkhidyedamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyAM vi/Si sAdayAmIti tatraiva punaH sAdayet |p6 yadevaM kuryAdAyuH prajAnAM vicAlayet / t.rNametena mantreNoparyuparyatiharet |p7 yadyabhicaredidamahamamuSyAmuSyAyaNasyAyuH pravartayAmIti dhruvaM pravartayet |p8 dhruvaM tvA dhruvakSitimamumA sthAnAccyAvayAmIti vA vya.Ngayet |p9 atra dhArA viramati |p10 prapIDya pavitraM nidadhAti |p11 ekadhanAnAM yathArthaM sarvA/Sca maitrAvaruNacamasIyA AdhavanIye 'vanIya pUtabh.rto bila udIcInada/SaM pavitraM vitatya ya AdhavanIye rAjA tamasarvaM pUtabh.rtyavanIyopayAmag.rhIto 'si prajApataye tveti droNakala/Samabhim.r/Set / indrAya tvetyAdhavanIyam / vi/SvebhyastvA devebhya iti pUtabh.rtam |p12 te pavamAnagrahAH |p13 purastAdupayAmAH sarve |p14 pa~NcahotrA yajamAnaH sarvAngrahAnabhim.r/Sati |p15 drapsa/Scaskanda yaste drapso yo drapso yaste drapsa ityetaiH pratimtraM vaipruSAnhomA~Njuhoti |p16 prathamaM sarvatrAnuSaktamuttarAMstrInvih.rtAnanusavanameke samAmananti |p17 saptahotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM hutvoda~NcaH prahvA bahiSpavamAnAya pa~NcartvijaH samanvArabdhAH sarpanti |c17 |p1 adhvaryuM prastotAnvArabhate prastotAraM pratihartA pratihartAramudgAtodgAtAraM brahmA brahmANaM yajamAnaH |p2 yadyu vai svayaM hotA yajamAnaH syAtsarpedeva / aupagAtraM hyasyeti bahv.rcabrAhmaNaM bhavati |p3 tsaranta iva rehANA iva nya.N.Niva /SIrSANi k.rtvA sarpanti |p4 m.rga iva hi yaj~NaH / pUrvo 'dhvaryurbarhirmuSTiM dhUnvansarpati vAgagregA agra etviti gAyatraH panthA vasavo devatAv.rkeNAparipareNa pathA svasti vasUna/SIyeti |p5 cAtvAlamavekSamANAH stuvate / uttare vA vedyaMse |p6 athAdhvaryuH stotramupAkaroti |p7 vAyurhi.Nkarteti prastotre barhirmuSTiM prayacchati |p8 sarveSu pavamAneSvevamupAkaraNaH |p9 asarjyasarji vAgasarjyaindraM saho 'sarjyupAvartadhvamiti barhirbhyAmanyAni pavamAnebhyaH stotrANyupAkaroti |p10 tasmAdbrAhmaNena bahiSpavamAna upasadyaH / pavitraM hi / yaM dviSyAttaM bahiSpavamAnAtparibAdheteti vij~NAyate |p11 stUyamAnaM yajamAna upagAyati / catvAro 'varArdhyA upagAtAraH |p12 nAdhvaryuH |p13 vasvyai hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti purastAdbahiSpavamAnAdyajamAno japati |p14 da/SahotAraM ca vyAcaSTe / stUyamAne ca da/SahotAraM japati |p15 /Syeno 'si gAyatracchandA iti madhyamAyAM ca stotrIyAyAmanvAroham |p16 dvitIye pavamAne dvitIyena mantreNa / t.rtIye t.rtIyena |p17 athAtyantaprade/SaH / stutasya stutamasIti stotramanumantrayate / /Sastrasya /SastramasIti /Sastram |p18 indriyAvanto vanAmaha ityubhayatrAnuSajati |p19 stute 'dhvaryuH sampreSyatyagnIdagnInvihara barhi st.rNAhi puroDA/SA~M alaMkurviti |p20 athaikeSAm / stuta uttiSThannAhAgnIdagnInvihara barhi st.rNihi puroDA/SA~M alaMkuru pratiprasthAtaH pa/SunehIti |p21 saMpraiSavatkurvanti |c18 |p1 AgnIdhrAddhiSNiyAnviharati |p2 a.NgArairdve savane / /SalAkAbhist.rtIyam |p3 pAMsudhiSNiyeSu nivapati |p4 tenAnupUrvyeNa yathAnyuptA bhavanti |p5 pracaraNyAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA droNakala/SAcca pariplavayA rAjAnaM purastAtpratya.N.NAsIno dhiSNiyAnvyAghArayati taireva mantraiH / tUSNIM vA |p6 AhavanIyamAgnIdhrIyaM hotrIyaM mArjAlIyamiti somena / AjyenetarAn |p7 yaj~Nasya saMtatirasi yaj~Nasya tvA saMtatyai st.rNAmi saMtatyai tvA yaj~Nasyeti gArhapatyAtprakramya saMtatamanup.rSThyaM barhiH st.rNAtyAhavanIyAt |p8 vaiSNavyarcA punaretya yajamAno rAjAnamupatiSThate viSNo tvaM no antama iti |p9 etayaivAdhvaryuH pAtrANi saMm.r/SyA/SvinaM g.rhNAti |p10 yA vAM ka/Seti grahaNasAdanau |p11 droNakala/SAdadhArAgrahAH pariplavayA g.rhyante / vacanAdanyataH |p12 triv.rtA yUpaM parivIyAgneyaM savanIyaM pa/SumupAkaroti |p13 aindrAgnamukthye / aindraM SoDa/Sini / sArasvatamatirAtre |p14 samabhyuccayavadeke samAmananti / AgneyamagniSToma Alabhate / aindrAgnamukthye dvitIyam / aindraM v.rSNiM SoDa/Sini t.rtIyam / sArasvatIM meSIM caturthImatirAtre |p15 A vapAyAH k.rtvA hutAyAM vapAyAM mArjayitvA prAtaHsavanAya saMprasarpanti |p16 prasrapsyanto grahAnavekSante |p17 dvau samudrAviti pUtabh.rdAdhavanIyau |p18 dve dradhasI iti droNakala/Sam |p19 paribhUragnimiti sarvaM rAjAnam |p20 prANAya ma ityupAM/Sum / apAnAya ma ityantaryAmam / vyAnAya ma ity upAM/Susavanam / vAce ma ityaindravAyavam / dakSakratubhyAm ma iti maitrAvaruNam / cakSurbhyAM na iti /SukrAmanthinau / /SrotrAya ma ityA/Svinam / Atmane ma ityAgrayaNam / a.Ngebhyo ma ityukthyam / AyuSe ma iti dhruvam / tejase me varcodA varcase pavasvetyAjyAni / pa/Subhyo me varcodA varcase pavasveti p.rSadAjyam / puSTyai me varcodAH pavadhvamiti sarvAngrahAn / stanAbhyAM me varcodau varcase me pavethAmity.rtupAtre / tejase ma ojase me varcase me vIryAya me varcodA varcase pavasvetyetaiH pratimantramatigrAhyAnSoDa/Sinamiti / viSNorjaTharamasIti droNakala/Sam / indrasyetyAdhavanIyam / vi/SveSAM devAnAmiti pUtabh.rtam |c19 |p1 ko 'si ko nAmetyAhavanIyam |p2 soma tvAM v.rNImaha udgAtAraM n.rcakSasaM pArayA Na svastaye / vi/Svebhyo me rUpebhya iti sarvaM rAjAnam |p3 bubhUSannavekSeta / brahmavarcasakAma AmayAvyabhicaranvA |p4 /S.rtaMkArairyajamAnaH sarvAngrahAnupatiSThate |p5 /S.rtau sthaH prANApAnau me /SrINItamityupAM/SvantaryAmau / /S.rto 'si vyAnaM me /SrINAhItyupAM/Susavanam / /S.rto 'si vAcaM me /SrINAhItyaindravAyavam / /S.rto 'si dakSakratU me /SrINAhIti maitrAvaruNam / /S.rtau stha/ScakSuSI me /SrINItamiti /SukrAmanthinau / /S.rto 'si /SrotraM me /SrINAhItyA/Svinam / /S.rto 'syAtmAnaM me /SrINAhItyAgrayaNam / /S.rto 'sya.NgAni me /SrINAhItyukthyam / /S.rto 'syAyurme /SrINAhIti dhruvam / /S.rtamasi tejo me /SrINAhItyAjyAni / /S.rtamasi pa/SUnme /SrINAhIti p.rSadAjyam / /S.rtA stha puSTiM me /SrINIyeti sarvAngrahAn / prajApaterjaTharamasi /S.rto 'si sa mA /SrINAhIti droNakala/Sam / indrasya jaTharamasi /S.rto 'si sa mA /SrINAhItyAdhavanIyam / vi/SveSAM devAnAM jaTharamasi /S.rto 'si sa mA /SrINAhIti pUtabh.rtam / /S.rtastvaM /S.rto 'haM /S.rto me prANaH /S.rto me 'pAnaH /S.rto me vyAnaH /S.rtaM me cakSuH /S.rtaM me /SrotraM /S.rtA me vAk /S.rto ma AtmA /S.rtaM me haviH /S.rto me somaH /S.rtA me grahAH // imamindra sutaM piba jyeSThamamartyaM madam / /Sukrasya tvAbhyakSarandhArA .rtasya sAdane // v.rSA soma dyumA~M asi v.rSA deva v.rSavrataH / v.rSA dharmANi dadhiSe // v.rSNaste v.rSNyaM /Savo v.rSA vane v.rSA made / sa tvaM v.rSanv.rSedasi // a/Svo na cakrado v.rSA saM gA indo samarvataH / vi no rAye duro v.rdhIti sarvaM rAjAnam |p6 agniH pavitraM sa mA punAtu / somaH pavitraM sa mA punAtu / sUryaH pavitraM sa mA punAtu / upahUtA gAva upahUto 'haM gavAmityetairyathAli.NgamupasthAya sphyaH svastirityutkare vedikaraNAni parAsyopatiSThate |p7 upa mA dyAvAp.rthivI iti dyAvAp.rthivI / upAstAva iti vahiSpavamAnAstAvam |c20 |p1 kala/Sa iti kala/Sam / soma iti somam / agnir ity agnim / upa devA iti devAn / upa yaj~Na iti yaj~Nam / upa mA hotrA iti hotrakAn |p2 hvayetAM hvayatAM hvayantAmiti yathAli.NgaM sarvatrAnuSajati |p3 namo 'ganaye makhaghna ityAhavanIyam / namo rudrAya makhaghna ityAgnIdhrIyam / nama indrAya makhaghna iti hotrIyam |p4 d.rDhe sthaH /Sithire samIcI iti dyAvAp.rthivI upatiSThate / sUryaM vAyumagniM yamaM sarasvatIM sadaso dvArAviti |p5 pAtaM pAtviti yataHli.NgaM sarvatrAnuSajati |p6 draSTre nama iti prasrapsya~Njapati / upadraSTre nama iti pras.rpya |p7 apareNa brahmasadanaM yajamAnAyatanam / pUrveNa vA |p8 namaH sadasa iti sado namaH sadasaspataya iti brahmANaM namaH sakhInAM purogANAmity.rtvijo namo dive namaH p.rthivyA iti dyAvAp.rthivI upasthAyAhe daidhiSavyetyAyatanAtt.rNaM nirasyonnivata ududvata/Sca geSamityupavi/Sati |p9 pAtaM mA dyAvAp.rthivI adyAhna ity upavi/Sya japati |p10 Aganta pitaraH pit.rmAniti dakSiNArdhaM parekSate |p11 ubhAvetAni japato 'dhvaryuryajamAna/Sca / api vA yajamAna eva |p12 atra pratiprasthAtA svanIyAnAsAdayati |p13 tairadhvaryuH pracarati |p14 sarveSAM puroDA/SAnAM juhvAM daivatAni samavadyati / upabh.rti sauviSTak.rtAni |p15 prAtaH prAtaHsAvasyendrAya puroDA/SAnAmanubrUhi prAtaH prAtaHsAvasyendrAya puroDA/SAnAM preSyeti saMpraiSau / prAtaH prAtaHsAvasyendrAya puroDA/SAnAmavadIyamAnAnAmanubrUhi prAtaH prAtahsAvasyendrAya puroDA/SAnprasthitAnpreSyeti vA |p16 agnaye 'nubrUhyagnaye preSyeti sviSTak.rtaH saMpraiSo |p17 prA/SitramavadAyeDAM na yajamAnabhAgam |p18 hotra iDAM h.rtvA havirdhAnaM gacchansaMpreSyati vAyava indravAyubhyAmanubrUhIti |p19 upayAmag.rhIto 'si vAkSasadasItyAdityapAtreNa pratiprasthAtA droNakala/SAdaindravAyavasya pratinigrAhyaM g.rhItvA na sAdayati |p20 aindravAyavamAdAyAdhvaryurdroNakala/SAcca pariplavayA rAjAnamubhau niSkramya dakSiNato 'vasthAya dakSiNaM paridhisaMdhimanvavah.rtyAdhvaro yaj~No 'yamastu devA iti pariplavayAghAramAghArayati yathopAM/Surhuto bhavati |p21 atra sarvAH somAhutIrjuhoti |p22 yato manyetAnabhikramya hoSyAmIti tattiSThansrucaM vAyavyaM camasaM vAnvArabhyA/SrAvayet / grahaM vA g.rhItvA camasaM vonnIya stotramupAkuryAd ity atyantaprade/SaH |p23 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati vAyava indravAyubhyAM preSyeti |p24 vaSaTk.rte juhoti / punarvaSaTk.rte juhutaH |p25 yadi manyeta yajamAnaH pUrvo mAtikrAnto bhrAt.rvya iti |c21 |p1 prAgghomAda.NguSThenA.Ngulimavag.rhNIyAdyo na indravAyU abhidAsatIti / yadi vAparo '.NgulyA.NguSTham |p2 hute cAdityamupatiSThate bhUrasi /SreSTho ra/SmInAM prANapAH prANaM me pAhIti |p3 athAdhvaryoH pAtre pratiprasthAtA saMpAtamavanayati / adhvaryuH pratiprasthAtuH / etadvA viparItam |p4 devebhyastvetyAdityapAtreNa pratiprasthAtAdityasthAlyAM saMpAtamavanayati |p5 grahamadhvaryurAdAya kSipraM hotAramabhidrutya mayi vasuriti grahaM hotre prayacchati |p6 etenaiva hotA pratig.rhya dakSiNa UrAvAsAdya hastAbhyAM nig.rhyAste |p7 evamuttarAbhyAM grahAbhyAM pracarataH |p8 AghArapunarvaSaTkArau na bhavataH |p9 yathAdevataM saMpraiSAH |p10 grahaNaM pratinigrAhyANAmavagrahaNAdityopasthAnAvanayanapradAnAnyuttarottarairmantraiH |p11 vibhUrasi /SreSTho ra/SmInAM vyAnapA vyAnaM me pAhIti t.rtIya AdityopasthAnaH |p12 viSNavurukramaiSa te somastaM rakSasvetyAdityapAtreNa pratiprasthAtAdityasthAlImapidadhAti |p13 A/SvinaM hotre pradAya havirdhAnaM gacchansaMpreSyatyunnIyamAnebhyo 'nubrUhIti |p14 hot.rcamasamukhyAnnava camasAnunnayati |p15 droNakala/SAdupastIrya pUtabh.rta unnIya droNakala/SAdabhighArayati |p16 sarvacamasAnAmeSa kalpaH |p17 dhArAgrahaNakAle dvidevatyAnAM kAmyAH kalpAH |p18 yadi manyeta yajamAnaH pUrvo mAtikrAnto bhrAt.rvya iti pratiprasthAnena pUrvo g.rhItvA pUrvo hutvA pUrvaH sAdayeti |p19 yadi kAmayeta samAvadvIryamenaM bhrAt.rvyeNa kuryAmiti prabAhugg.rhItvA prabAhuktiSThadbhyAM hotavyam / prabAhugghutvA prabAhuksAdayeyAtAm |p20 samamityarthaH |p21 yadi kAmayetAvagatamaparundhyuraparuddho 'vagaccheditIdamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyA vi/Sa udUhAmItyadhvaryupAtramudUhyedamahamamumAmuSyAyaNamamuSya putramamuSyAM vi/Si sAdayAmIti tasminpratiprasthAnaM sAdayet |p22 kAmyA/Scetp.rthakyAtraiH pratinigrAhyA g.rhyeran |c22 |p1 tataH /SukrAmanthibhyAM pracarataH / stuto 'si janadhA devAstvA /SukrapAH praNayantviti /SukramadhvaryurAdatte / stuto 'si janadhA devAstvA manthipAH praNayantviti manthinaM pratiprasthAtA / camasAM/ScamasAdhvaryavaH |p2 tau prokSitAbhyAM /SakalAbhyAmapidhAyAprokSitAbhyAmadhastAtpAMsUnapadhvaMsayato 'panuttau /SaNDAmarkau sahAmuneti / apanuttaH /SaNDa iti vAdhvaryurdveSyaM manasA dhyAyan / apanutto marka iti pratiprasthAtA |p3 tAvapig.rhya prA~Ncau niSkrAmataH |p4 UrvantarikSamanvihItyabhipravrajataH |p5 indreNa manyunA yujAvabAdhe p.rtanyatA / ghnatA v.rtrANyapratIti /SukraM yajamAno 'nvArabhata A homAt |p6 apareNottaravediM grahAvaratnI vA saMdhatto brahma saMdhattaM tanme jinvataM kSattraM saMdhattaM tanme jinvatamiSaM saMdhattaM tAM me jinvatamUrjaM saMdhattaM tAM me jinvataM rayiM saMdhattaM tAM me jinvataM puSTiM saMdhattaM tAM me jinvataM prajAM saMdhattaM tAM me jinvataM pa/SUnsaMdhattaM tAnme jinvatamiti |p7 anAdh.rSTAsItya.NguSThAbhyAmuttaravedimavag.rhya vyapariphantAvivottaravediM parikrAmataH |p8 suvIrAH prajAH prajanayanparIhi /SukraH /Sukra/SociSeti dakSiNenAdhvaryuH pratipadyate / suprajAH prajAH prajanayanparIhi manthI manthi/SociSetyuttareNa pratiprasthAtA / agreNottaravediM grahAvaratnI vA saMdhattaH saMjagmAnau diva A p.rthivyA AyuH saMdhattaM tanme jinvataM prANaM samdhattaM taM me jinvatamapAnaM saMdhattaM taM me jinvataM vyAnaM saMdhattaM taM me jinvataM cakSuH saMdhattaM tanme jinvataM /SrotraM saMdhattaM tanme jinvataM manaH saMdhattaM tanme jinvataM vAcaM saMdhattaM tAM me jinvatamiti |p9 athainAvadhvaryurabhimantrayata Ayu stha Ayurme dhattamAyuryaj~NAya dhattamAyuryaj~Napataye dhattaM prANa sthaH prANaM me dhattaM prANaM yaj~NAya dhattaM prANaM yaj~Napataye dhattaM cakSu stha/ScakSurme dhattaM cakSuryaj~NAya dhattaM cakSuryaj~Napataye dhattaM /SrotraM shtaH /SrotraM me dhattaM /SrotraM yaj~NAya dhattaM /SrotraM yaj~Napataye dhattam |c23 |p1 tau devau /SukrAmanthinau kalpayataM daivIrvi/SaH kalpayataM mAnuSIriSamUrjamasmAsu dhattaM prANAnpa/SuSu prajAM mayi ca yajamAne ceti |p2 aprokSitau /Sakalau bahirvedi nirasyato nirastau /SaNDAmarkau sahAmuneti / nirastaH /SaNDa iti vAdhvaryurdveSyaM manasA dhyAyan / nirasto marka iti pratiprasthAtA |p3 prokSitAvAdhattaH / /Sukrasya samidasItyadhvaryuH / manthinaH samidasIti pratiprasthAtA |p4 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati prAtaH prAtaHsAvasya /Sukravato manthivato madhu/Scuta indrAya somAnprasthitAnpreSya madhyataHkAriNAM camasAdhvaryavo vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rtA~Njuhuta hotrakANAM camasAdhvaryavaH sak.rtsak.rddhutvA /SukrasyAbhyunnIyopAvartadhvamiti |p5 saMpraiSavatkurvanti |p6 purastAtpratya~NcAvadhvaryU juhutaH / pa/ScAtprA~Nca/Scamasai/ScamasAdhvaryavo juhvati |p7 /SukrAmanthinoH pratinigadya homaH |p8 sa prathamaH saMk.rtirvi/SvakarmA sa prathamo mitro varuNo agniH / sa prathamo b.rhaspati/ScikitvAMstasmA indrAya sutamAjuhomi svAhetyadhvaryurjuhoti / tasmai sUryAya sutamAjuhomi svAheti pratiprasthAtA |p9 sAnuvaSaTkArAvananuvaSaTkArau vA |p10 sarvahutau |p11 api vA sUdavacchukrapAtramAyatane sAdayitvottarArdhAtpratiprasthAtA bahiHparidhya.NgAraM nirvartya tasminmanthinaH saMsrAvaM juhotyeSa te rudra bhAgo yaM nirayAcathA iti |p12 ArtapAtrametadyanmanthipAtram / yam.rtvijAM dviSyAttasmai haret / ArchatIhaiveti vij~NAyate |p13 tataH saMpreSyati praitu hotu/ScamasaH pra brahmaNaH prodgAtuH pra yajamAnasya / prodgAtRNAmityeke samAmananti / pra sadasyasya / prayantu sadasyAnAmiti vA |p14 atha hotrAH saMyAjayanti |p15 tasmai camasAdhvaryavaH svaMsvaM camasaM droNakala/SAdabhyunnIya haranti |p16 maitrAvaruNacamasamAdAyAhavanIyaM gatvA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati hotaryaja pra/SAstariti vA |p17 vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte hutvA harati bhakSam |p18 evamuttaraiH pracarati / etAvannAnA |c24 |p1 brahmanyajeti dvitIye saMpreSyati / potaryajeti t.rtIye / neSTaryajeti caturthe / agnIdyajeti pa~Ncame |p2 sarvatrAnuvaSaTkAro dvidevatyartugrahAdityasAvitrapAtnIvatavarjam |p3 AgnIdhracamasamAdAya sada etyAyADagnIdityAcaSTe |p4 sa bhadramakaryo naH somaM pAyayiSyatItItare pratyAhuH |p5 yadi rAjanyaM vai/SyaM vA yAjayetsa yadi somaM bibhakSayiSennyagrodhastibhinIrAg.rtya saMpiSya dadhanyunm.rjya camaseSu hUyamAneSvantaHparidhya.NgAraM nirvartyaitasya camasasya darbhataruNenopahatyAhaM tvadasmi madasi tvamitya.NgAre hutvA tamasmai bhakSaM prayacchet |p6 pAtre samavetAnAM vaSaTkartA pUrvo bhakSayati |p7 bhakSehIti bhakSamAhriyamANaM pratIkSyA/SvinostvA bAhubhyAM saghyAsamiti pratig.rhya n.rcakSasaM tvA deva sometyavekSya mandrAbhibhUtiriti prAtaHsavane sarvAnaindrAnbhakSayati / narA/SaMsapItasyeti nArA/SaMsAn / rudravadgaNasyeti mAdhyaMdine savane sarvAnaindrAnbhakSayati / narA/SaMsapItasyeti nArA/SaMsAn / AdityavadgaNasyeti t.rtIyasavane sarvAnaindrAnbhakSayati / narA/SaMsapItasyeti nArA/SaMsAn |p8 yatprAgvasumadgaNAttatsarvatrAnuSajati |p9 apyanyadevatAnindrapItasyeti |p10 yathAdevataM vA |p11 vAgjuSANA somasya t.rpyatviti sarvasomAnAM bhakSaNameke samAmananti |p12 vAgdevI somasya t.rpyatviti vA |p13 hinva me gAtrA hariva iti bhakSayitvA nAbhide/SAnabhim.r/Sante |p14 nAnupahUtena somaH pAtavai / somapIthena ha vyardhuko bhavati |p15 asAvasAvupahvayasveti karmanAmadheyenAmantrayate / upahUta iti prativacanaH |p16 ye samAne prAye bhakSayanti teSUpahavamicchate |p17 ye vaikapAtram |c25 |p1 purastAdaindravAyavaM bhakSayati prANeSUpanigrAham / purastAnmaitrAvaruNaM cakSuSorupanigrAham / sarvataH parihAramA/SvinaM /SrotrayorupanigrAham |p2 avyuts.rjantau pAtraM dviraindravAyavaM bhakSayato bhakSayanti bhakSayati vA / sak.rtsak.rditarau |p3 tadyeSAM bhakSayata ityadhvaryurhotA cetyarthaH / bhakSayantItyadhvaryU hotA cetyarthaH / bhakSayatIti sasa ityarthaH |p4 bhakSayitvA hot.rcamase saMpAtAnavanayato bhakSitAnabhakSite |p5 atra pAtraM vyuts.rjataH |p6 puroDA/Sa/SakalamaindravAyavasya pAtre 'vadadhAti / payasyAM maitrAvaruNasya / dhAnA A/Svinasya |p7 tAni dakSiNasya havirdhAnasyottarasyAM vartanyAM sAdayati / A t.rtIyasavanAtpari/Sere yaj~Nasya saMtatyA iti vij~NAyate |p8 atreDAyA niravadAnameke samAmananti |p9 atra hoteDAmupahvayate / upodyacchante camasAM/ScamasinaH / hot.rcamasamiDAyAmAsp.rSTam |p10 upahUtAM prA/Snanti ye prak.rtau |p11 puroDA/Sa/SakalamacchAvAkAya nidadhAti |p12 AgnIdhre haviH/SeSAnbhakSayanti |p13 atra savanIyAnAM /SAkhApraharaNaM vAjinacaryAntarvedi yajamAnasya vedAbhimar/SanaM piSTalepaphalIkaraNahomau patnyA vedaprAsanaM praNItAsu mArjanamupaveSodasanaM kapAlavimocanamiti kriyante |p14 nahyeteSAM prAsa.NgikaM vai/SeSikamutkarSati |p15 utkarSedityaparam |p16 vaSaTkAreNa hotA bhakSaM labhate |p17 homAbhiSavAbhyAmadhvaryuH / nAnyatareNa |p18 samAkhyAnenApi bhakSaM labhante |p19 sarvAM/ScamasAnsak.rddhotA bhakSayati |p20 dviH svaM camasam |p21 hotrakAH svaMsvaM camasaM dvirbhakSayanti |p22 tAnadhvaryuH sak.rdbhakSitAnyathApUrvaM pratibhakSayati |p23 antata itare |p24 bhakSitAnApyAyayantyApyAyasva sametu ta iti |p25 te nArA/SaMsAH |p26 dvinArA/SaMse pUrve savane bhavataH / ekanArA/SaMsaM t.rtIyassavanam |p27 bhakSitApyAyitAnsAdayanti dakSiNasya havirdhAnasyAdhastAdavAlambe |c26 |p1 upavi/SatyacchAvAko bahiH sadaso 'greNa svaM dhiSNiyam |p2 tasmai puroDA/Sa/SakalamAdadhadAhAcchAvAka vadasva yatte vAdyamiti |p3 yadAsya vijAnAtyupo asmAnbrAhmaNAnbrAhmaNA hvayadhvamityathainaM hotra AvedayatyacchAvAko vA ayamupahavamicchate taM hotarupahvayasveti |p4 uta no gAva upahUtA upahUteti hoturabhij~NAyonnIyamAnAyAnubrUhyacchAvAkasya camasAdhvaryo unnayasvobhayataH /SukraM kuruSveti |p5 tamAdAyAhavanIyaM gatvA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatyacchAvAka yajeti |p6 vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte hutvA harati bhakSam |p7 tena na saMbhakSayati / nAsminnupahavamicchate / yadyasminnupahavamiccheta bhakSayetyenaM brUyAt |p8 bhakSitApyAyitamantarA neSTurAgnIdhrasya ca camasau sAdyitvartugrahaiH pracarataH |p9 droNakala/SAdg.rhyante / na sAdyante |p10 pUrveSAM /SeSeSUttarAnabhig.rhNItaH |p11 pUrvo 'dhvaryurg.rhNAti jaghanyaH pratiprasthAtopayAmag.rhIto 'si madhu/ScetyetaiH pratimantram |p12 madhave tvA mAdhavAya tvetyeke samAmananti |p13 purastAdupayAmAH sarve |p14 nAnyo'nyamanuprapadyeta / prasiddhamevAdhvaryurdakSiNena prapadyate / prasiddhaM pratiprasthAtottareNa |p15 dvAryeva vyatItaH |p16 pravi/SantamevAdhvaryuM pratiprasthAtA graheNa pariprag.rhNAti / niSkrAmantaM pAtreNa |p17 .rtunA preSyeti triSvAdyeSvadhvaryuH saMpreSyati / evaM pratiprasthAtA |p18 pAtrayormukhe paryAv.rtyartubhiH preSyeti dvayoradhvaryuH / evaM pratiprasthAtA |p19 punaH paryAv.rtyartunA preSyeti sak.rdadhvaryuH / evaM pratiprasthAtA |c27 |p1 dvAda/Sa trayoda/Sa caturda/Sa vA g.rhyante |p2 dvAda/Sasu saha prathamau g.rhyete / sahottamau |p3 trayoda/SasUttamayoH saha grahaNapradAne |p4 tathA caturda/Sasu prathamottamayoH |p5 saMsarpo 'syaMhaspatyAya tveti trayoda/Sacaturda/Sau vAvag.rhyete |p6 adhvaryU yajataM g.rhapate yajetyabhij~NAyobhayatrAtipreSyati hotaretadyajeti |p7 evaM g.rhapatiH sve praiSAnte |p8 dvidevatyavatsaMpAtau vyavanIyAbhikSitena pAtreNAdhvaryuraindrAgnaM g.rhNAti / indrAgnI AgataM sutamiti grahaNasAdanau / pratiprasthAtA harati bhakSam |p9 ubhAvadhvaryU yathAvaSaTk.rtaM pratibhakSayataH |p10 sarveSAM somapAtrANAM bhakSitAnAM mArjAlIye prakSAlanam |p11 etatpAtramAdAyAdhvaryuH sadobile prA.Nmukha upavi/SyeDA devahUriti /SastraM pratigariSya~Njapati |p12 adhvaryo /SoMsAvomiti hoturabhij~NAya pradakSiNamAvartamAnaH /SoMsA moda iveti pratyAhvayate / /SaMsA moda iveti vA |p13 .rtupAtraM dhArayamANaH sadobile pratya.NtiSThanpratig.rNAti / prahvo vA |p14 othA moda ivetyardharceSu / omothA moda ivetyavasAneSu / praNava evAntaH |p15 othA moda ivaM hotarmoda ivamothA moda ivomiti vikalpante |p16 nArdharcAllupyate / nAbhipratig.rNAti |p17 /SoMsA moda ivauthA moda iveti vyAhAveSUbhayaM karoti |p18 /SastraM pratigIrya grahamadhvaryurAdatte / camasAM/ScamasAdhvaryavaH |p19 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatyuktha/SA yaja somasyeti / vaSaTk.rte juhoti |c28 |p1 anuprakampayanti nArA/SaMsAnvaSaTkArAnuvaSaTkArau |p2 bhakSAnharanti |p3 vyAkhyAto grahasya bhakSaH / tathA nArA/SaMsAnAM bhakSaNApyAyanasAdanAni |p4 vai/SvadevaM /SukrapAtreNa g.rhNAti / omAsa/ScarSaNIdh.rta iti grahaNasAdanau |p5 asarjyasarjIti barhirbhyAM stotramupAkaroti |p6 iDAyai hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti purastAdAjyAnAM yajamAno japati caturhotAraM ca vyAcaSTe |p7 stUyamAne ca caturhotAraM japati |p8 caturhotRnvyAkhyAyAjyairudgAyatIti vij~NAyate |p9 stuta .rtupAtravarjamaindrAgnavacchastrapratigaro grahanArA/SaMsA/Sca |p10 sarvabhakSA/ScamasA bhavanti |p11 upayAmag.rhIto 'si mitrAvaruNAbhyAM tvA juSTaM g.rhNAmi devebhyo devA yuvamukthyebhya ukthyA yuvamityukthyapAtreNokthyat.rtIyaM g.rhItvaiSa te yonirmitrAvaruNAbhyAM tveti sAdayitvA punarhavirasIti sthAlImabhim.r/Sati |p12 yanmukhyA/ScamasA bhavanti tasya pratig.rNAti taM ca pratibhakSayati |p13 maitrAvaruNacamasamukhyAM/ScamasAnunnIya pUrvavatstotramupAkaroti |p14 stute pUrvavacchastraM pratigIrya grahamadhvaryurAdatte / camasAM/ScamasAdhvaryavaH / A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatyuktha/SA yaja somAnAmiti / vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte juhvati / bhakSAnharanti |p15 evamata UrdhvaM nArA/SaMsavarjaM gaNeSu caryA |p16 devebhyastvA devAyuvaM p.rNajmi yaj~NasyAyuSa iti mukhye saMpAtamavanayati |c29 |p1 yadi kAmayetAdhvaryurAtmAnaM yaj~Naya/SasenArpayeyamityuktam |p2 evaM vihitAvuttaru paryAyau |p3 tAbhyAM pratiprasthAtA carati / etAvannAnA |p4 indrAya tveti dvitIye grahaNasAdanau saMnamatyardhaM cokthya/SeSasya g.rhNAti / pUrvavatsthAlImabhim.r/Sati / brAhmaNAcchaMsicamasamukhyAM/ScamasAnunnayati |p5 nAbhakSitaM camasaM stotreNAbhyupAkaroti |p6 na pratiprasthAtordhvapAtrasya bhakSayati |p7 mukhye saMpAtamavanayati |p8 indrAgnibhyAM tveti t.rtIye grahaNasAdanau saMnamati sarvaM cokthya/SeSaM g.rhNAti / na sthAlImabhim.r/Sati |p9 pUtabh.rto bila udIcInada/SaM pavitraM vitatya ya AdhavanIye rAjA taM sarvaM pUtabh.rtyavanIyAcchAvAkacamasamukhyAM/ScamasAnunnayansarvaM rAjAnamunnIya da/SAbhiH kala/Sau m.rSTvA nyubjati |p10 mukhye saMpAtamavanayati |p11 uktha/SA ityAha prAtaHsavanaM pratigIrya /SastraM/SastraM vA |p12 asaMtvaramANAH pUrvAbhyAM savanAbhyAM caranti / saMtvaramANAst.rtIyasavanena |p13 agniH prAtaHsavane pAtvasmAniti saMsthite savana AhutiM juhoti |p14 pra/SAstaH prasuva prasuhIti vA saMpreSyati |p15 sarpateti pratyAha |p16 yena prasarpanti tena niHsarpanti |p17 saMtiSThate prAtaHsavanaM prAtaHsavanam |bApSS13 |c1 |p1 abhiSavAdi mAdhyaMdinaM savanaM tAyate |p2 tasya prAtaHsavanena kalpo vyAkhyAtaH |p3 hot.rcamasena vasatIvarIbhyo niHSicya nigrAbhyAH karoti |p4 dvidevatyartugrahA darvihomA/Sca na vidyante |p5 visrasya rAjAnaM grAvastute somoSNISaM prayacchati |p6 asaMpreSito grAvastotrIyA anvAha |p7 tathaiva mahAbhiSavaH |p8 ghoSavAMstu |p9 saMrAdhayanta/ScAbhiSuNvantIhA3 iheti |p10 uttamasyAbhiSavasya madhyame paryAye b.rhaddadhati b.rhadb.rhaditi |p11 uttame 'bhiSave 'bhiSave rAjanyasaMbh.rte devA grAvANa indurindra ityavAdiSuH / endramacucyavuH paramasyAH parAvataH / AsmAtsadhastAdororantarikSAt / A subhUtamasuSavurbrahmavarcasaM ma AsuSavuH samare rakSAMsyavadhiSurapahataM brahmajyasyeti pratiprasthAtA grAvNo 'numodate |p12 pa/SupuroDA/SaM nirupya payasyAvarjaM savanIyAH |p13 tena pracarya savanIyaiH pracarati |p14 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p15 sa k.rtAk.rtaH |p16 saMbharaNAdyA dhArAyAH k.rte 'dhvaryurgrahAng.rhNAti |c2 |p1 /SukrAmanthinAvathAgrayaNaM tis.rbhyo dhArAbhyaH |p2 AgrayaNAdutsicya dvitIyAM dhArAM karoti / udacanAtt.rtIyAm |p3 ukthyaM g.rhItvA marutvatIyau / etadvA viparItam / madhya ukthyamabhito marutvatIyAvityeke |p4 marutvantamiti svenartupAtreNAdhvaryuH pUrvaM marutvatIyaM g.rhNAti / indra marutva iti svena pratiprasthAtottaram |p5 tayoranyadevatAni grahaNAni dveSyasyaike samAmananti |p6 viramati dhAraikadhanAnAM yathArthamityetadAdyA pa~NcahotuH |p7 grahAvakA/SaiH /S.rtaMkArai/ScopasthAya vaipruSAnsapatahotAraM ca hutvA bahiSpavamAnavanmAdhyaMdinaM pavamAnaM sarpanti |p8 traiSTubhaH panthA rudrA devatAv.rkeNAparipareNa pathA svasti rudrAna/SIyeti sarpaNe vikAraH |p9 uttareNa havirdhAnaM gatvA dakSiNena mArjAlIyaM dhiSNiyaM parItya pUrvayA dvArA sadaH pravi/SyAgreNa hotAramadhvaryuryajamAna/ScAvatiSThete / dakSiNenottareNa vA pra/SAsturdhiSNiyaM parItyodgAtAro mAdhyaMdinena pavamAnena stuvate |c3 |p1 jyotiSe hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti purastAnmAdhyaMdinAtpavamAnAdyajamAno japati / caturhotAraM pa~NcahotAraM vA vyAcaSTe / jyoktyai hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti ca / sUyamAne ca caturhotAraM pa~NcahotAraM cA japati / madhyamAyAM ca stotrIyAyAM dvitIyamanvAroham / stute 'dhvaryuH saMpreSyatyagnIdagnInvihara barhi st.rNIhi puroDA/SA~M alaMkuru pratiprasthAtardadhigharmeNAnUdehIti |p2 AgnIdhre pratiprasthAtA dadhigharmaM g.rhNAti |p3 audumbaryAM srucyupastIrya yAvatI dyAvAp.rthivI iti dadhi g.rhItvAbhighArya vAkca tvA mana/Sca /SrINItAM prANa/Sca tvApAna/Sca /SrINItAM cakSu/Sca tvA /SrotraM ca /SrINItAM dakSa/Sca tvA balaM ca /SrINItAmoja/Sca tvA saha/Sca /SrINItAmAyu/Sca tvA jarA ca /SrINItAmAtmA ca tvA tanU/Sca /SrINItAM /S.rto 'si /S.rtaMk.rtaH /S.rtAya tvA /S.rtebhyastvetyAgnIdhrIye 'dhi/SrityAha hotarvadasva yatte vAdyamiti |p4 yadAsya vijAnAti yadi /SrAto juhotana yadya/SrAto mamattanetyetasminkAle /SrAtaM haviriti pratyuktvA tamAdAyAhavanIyaM gatvA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati |c4 |p1 dadhigharmasya yajeti |p2 yamindramAhurvaruNaM yamAhuryaM mitramAhuryamu satyamAhuH / yo devAnAM devatamastapojAstasmA indrAya sutamAjuhomi svAheti vaSaTk.rte juhoti / svAhA vaDindrAyetyanuvaSaTk.rte hutvA harati bhakSam |p3 taM bhakSayanti ye pravargyam |p4 tasyAraNye'nuvAkyo bhakSamantraH |p5 nApravargye syAdityaparam |p6 mitro janAnpra sa mitreti bhakSayitvA nAbhide/SAnabhim.r/Sante |p7 vyAkhyAtA savanIyacaryA |p8 etAvannAnA / mAdhyaMdinasya savanasyendrAya puroDA/SAnAmiti saMpraiSAdI namati |p9 hotra iDAM h.rtvA havirdhAnaM gacchansaMpreSyatyunnIyamAnebhyo 'nubrUhIti |p10 unnayanAdyA nArA/SaMsAnAM sAdanAt |p11 tatra vikAraH |p12 acchAvAkacamasaM da/Samamunnayati |p13 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati |p14 mAdhyaMdinasya savanasya niSkevalyasya bhAgasya /Sukravato manthivato madhu/Scuta indrAya somAniti saMpraiSAdiH |p15 SaDDhotrA bhavanti |p16 purastAdAgnIdhracamasAdacchAvAkacamasena caranti |p17 etA eva hotrAst.rtIyasavane bhavanti |c5 |p1 sanneSu nArA/SaMseSu dakSiNA dadAti / bahvaparimitaM saptaikaviM/SatiH SaSTiH /SataM dvAda/Sa/SataM sahasraM sarvavedasaM vA |p2 jyeSThaM vA putramapabhajya sarvavedasaM dadAti |p3 a/SvataraM sAhasre sarvavedase ca dadAti |p4 aviM dadAtyajAM gAma/SvaM puruSaM hastinaM vAso 'no rathamodanaM manthaM mASAMstilAnvrIhiyavAngardabhamityadhikAnyaniyatAni |p5 gavAM saMkhyA bhavati |p6 dakSiNena vedimavasthitAsu dakSiNAsUttareNa havirdhAnaM gatvottareNAgnIdhrIyaM dhiSNiyaM parItya pUrvayA dvArA prAgvaM/SaM pravi/SyAtra yajamAnasyAmAtyAnAM saMhvayanAdyA srugdaNDopaniyamanAtk.rtvA pracarNyA dakSiNAni juhoti |p7 hiraNyaM prabadhya gh.rte 'vadhAyodu tyaM citramiti dvAbhyAM gArhapatye juhoti |p8 divaM gaccha suvaH pateti hiraNyaM hutvodg.rhNAti |p9 ubhayaM dhArayamaNo rUpeNa vo rUpamabhyaimIti dakSiNA abhyaiti |p10 atinIya vibhAgameke samAmananti |p11 tutho vo vi/SvavedA vibhajatviti tA yajamAna/ScaturdhA k.rSNAjinena vyuttrAsya caturthamadhvaryubhyo vibhajati |p12 yAvadadhvaryave dadAti tasyArdhaM pratiprasthAtre t.rtIyaM neSTre caturthamunnetre |p13 etenetareSAM dAnamuktam |c6 |p1 hiraNyaM pUrNapAtramupabarhaNaM sArvasUtramityagnIdhe 'gre dadAti |p2 pratihartre 'ntataH |p3 tathA brahmaNe dadyAdyathAnyAM dakSiNAM nAnudhyAyet |p4 a.NgAni dattvA tentena yathAli.NgaM niSkrINIte yaddAsyansyAt |p5 hotarvAcaM te dadAmi tAM te 'nena niSkrINAmIti |p6 evaM brahmaNe manaH / adhvaryave prANaM / udgAtre cakSuH / hotrakebhyaH /Srotram / camasAdhvaryubhyo '.NgAni / prasarpakebhyo lomAni / sadasyAyAtmAnam |p7 anyatra dakSiNAbhya/ScamasAdhvaryuprasarpakasadasyebhyaH |p8 hiraNyapANiragreNa gArhapatyaM nayati jaghanena sadaH / antarAgnIdhraM ca sada/Sca tA udIcIstIryenots.rjati |p9 etatte agne rAdha iti dakSiNAtinayanaH |p10 tathaiva samanvArabdheSvasamanvArabdheSu vAgne nayetyAgnIdhrIye juhoti |p11 vaneSu vyantarikSaM tatAneti dvitIyAM yadyano ratho vAso 'dhIvAso vA dIyate yadi vA dAsyansyAt / prajApate na tvadetAnIti t.rtIyAM yadi puruSo hastI vA dIyate yadi vA dAsyansyAt |p12 brAhmaNamadya rAdhyAsamityAtreyAya prathamAya hiraNyaM dadAti / dvitIyAya t.rtIyAya vA |p13 tadabhAve ya ArSeyaH saMhitastasmai dadyAt |p14 asmaddAtrA devatrA gaccateti nItA anumantraya sada etya vi suvaH pa/SyetyanuvIkSate yadyatinIya vibhajet |p15 antaH sadasyAsInebhya .rtvigbhyo dadyAt / havirdhAne 'dhvaryubhyaH |p16 .rtvigbhyo namaskaroti |p17 yaM yaj~Nam Agacchet taM prasarped iti prasarpakANAM vij~NAyate |c7 |p1 dakSiNataH sadasyAsInebhyaH prasarpakebhyo dadAti |p2 na bahirvedi |p3 na yAcitaH |p4 na bhItaH |p5 na kaNvaka/SyapebhyaH |p6 nAbrAhmaNAya |p7 brAhmaNAyApyaviduSe na deyam / apyabrAhmaNAya vidyAvide dadyAt / yAM sa vidyAM veda tAM tayAvarunddhe |p8 yAM /SrotriyAya j~NAtaye vAn.rtvije pras.rptAya yAM sa vidyAM veda tAM tayAvarunddhe |p9 yAM jyeSThAya yayA sa devatayA jyaiSThyaM gacchati tAM tayAvarunddhe |p10 yAmArSeyAya viduSe svargaM tayA lokamApnoti |p11 yAmanyo dIyamAnAM na kAmayeta yaM dviSyAttasmai dadyAtsahAnyena dhanena |p13 atpratinuttAM dakSiNAM goSu cArayetprati vA g.rhNIyAtsalAv.rkyenaM bhUtvA pravlinIyAt |p14 yAmadAnIyAya dakSiNAM dadAti tAmasya pa/Savo 'nvapakrAmanti / yadi manyetAdAnIyAyAdAmiti na ma idamupadambhiSagityetadyajurjapedgAM vA dadyAdbrAhmaNAya |p15 anUbandhyAvapAyAM hutAyAM dadyAtprati ca g.rhNIyuH |p16 nItAsu dakSiNAsu cAtvAle k.rSNaviSANAM prAsyati hariNasya raghuSyato 'dhi /SIrSaNi bheSajam / sa kSetriyaM viSANayA viSUcInamanIna/Sat // anu tvA hariNo m.rgaH paDbhi/ScaturbhirakramIt / viSANe viSyaitaM granthiM yadasya gulphitaM h.rdi mano yadasya gulphitamityetAbhyAm |p17 yaj~Napatim.rSaya enasAhurityAgnIdhrIye pa~Nca vai/SvakarmaNAni hutvA |c8 |p1 marutvatIyAbhyAM pracarataH |p2 indrAya marutvate 'nubrUhIndrAya marutvate preSyeti saMpraiSausAnuvaSaTkArAvananuvaSaTkArau vA / anyataro vA sAnuvaSaTkAraH / dvidevatyavatsaMpAtau vyavanIyAbhakSitena pAtreNAdhvaryust.rtIyaM marutvatIyaM g.rhNAti / marutvA~M indreti grahaNasAdanau / pratiprasthAtA harati bhakSam / ubhAvadhvaryU pratibhakSayataH |p3 etatpAtramAdAyaindrAgnavacchastrapratigaro grahanArA/SaMsA/Sca |p4 mAhendraM /SukrapAtreNa g.rhNAti / mahA~M indro ya ojaseti grahaNasAdanau |p5 mAhendrasya stotramupAkaroti |p6 stute vai/Svadevavacchastrapratigaro grahanArA/SaMsA/Sca |p7 mAhendraM tvatigrAhyA anuhUyante |p8 sahaivAdhvaryuNAgneyaM pratiprasthAtAdatte / aindraM neSTA / sauryamunnetA |p9 agne tejasvinnityAgneyaM pratiprasthAtA hutvA tejovidasItyanumantrayate / indraujasvinnityaindraM neSTA hutvaujovidasItyanumantrayate / sUrya bhrAjasvinniti sauryamunnetA hutvA suvarvidasItyanumantrayate |p10 tAnhutvA sadasi pratya.NmukhA bhakSayanti mayi medhAmityetaiH svamsvaM yathAli.Ngam |p11 tathaivokthyavigrahAH |p12 etAvannAnA / indrAya tvendrAya tveti sarvatra grahaNasAdanau saMnamati |p13 ukthaM vAcItyAha mAdhyaMdinaM savanaM pratigIrya /SastraM/SastraM vA / vi/Sve devA maruta iti saMsthite savana AhutiM juhoti |p14 tathaiva saMpraiSaH sarpaNaM ca |p15 saMtiSThate mAdhyaMdinaM savanam |c9 |p1 AdityArambhaNaM t.rtIyasavanam |p2 havirdhAnasyobhe dvArau saMv.rtya vedyAM bahujanAyAm |p3 yadi vAsya bhrAt.rvyaH pras.rptaH syAdantarvedi sati g.rhNIyAt |p4 bhrAt.rvyayaj~Ne tu g.rhyamANa Aditye bahirvedi tiSThet |p5 AdityapAtreNa ya AdityasthAlyAM dvidevatyagrahasaMpAtAstebhyaH somaM g.rhNAti kadAcana starIrasIti |p6 kadAcana prayucchasIti /S.rtAta.NkyaM dadhi |p7 yaj~No devAnAmiti punaH somaM g.rhItvA vivasva Adityeti tasmingrAvANamupAM/SusavanamavadhAya tenainaM mekSayitvA |p8 yA divyA v.rSTistayA tvA /SrINAmIti /S.rtAta.Nkyena dadhnA payasA vA v.rSTikAmasya /SrItvA grAvANamudg.rhNAti |p9 yadyudg.rhItasya tAjagbinduH praskandedvarSukaH parjanyaH syAt / yadi ciramavarSukaH |p10 na sAdayati |p11 yadi kAmayeta garbhAnpa/SvaH srIvyeyurityudg.rhyAdityamavekSeta |p12 darbhairhastena vApidhAyottiSThati sUryo mA devo devebhyaH patviti |p13 ahaM parastAdityAdityaM yajamAno 'nvArabhata A homAt |p14 kaviryaj~Nasya vitanoti panthAmiti harati |p15 A samudrAditi darbhairAcyAvayati |c10 |p1 Adityebhyo 'nubrUhi priyebhyaH priyadhAmabhyaH priyavratebhyo mahasvasarasya patibhya urorantarikSasyAdhyakSebhya AdityebhyaH preSya priyebhyaH priyadhAmabhyaH priyavratebhyo mahasvasarasya patibhya urorantarikSasyAdhyakSebhya iti saMpraiSau / Adityebhyo 'nubrUhyAdityebhyaH preSyeti vA |p2 yAste vi/SvAH samidhaH santyagna iti darbhAnAhavanIye prAsyAnyatrekSamANa AdityaM juhoti |p3 unnambhaya p.rthivImiti v.rSTikAmasya juhuyAt |p4 na jutvAnvIkSeta |p5 sUdavadAdityapAtramAyatane sAdayitvAdAbhyAM/SumupAM/SupAvanau ya/ScopAM/SupAtre 'M/SustAn.rjISe 'pis.rjya prAtaH savanavanmahAbhiSavaH |p6 .rjISaM tvevAbhiSuNvanti |p7 payasyAvarjaM savanIyAH |p8 AgnIdhre patnyA/SiraM mathitvAparayA dvArA havirdhAnaM prapAdayati / pUrvayA gata/SriyaH |p9 pUrvayA yajamAnaH prapadyate |p10 pUtabh.rto bila udIcInada/SaM pavitraM vitatya tasminyajamAnaH purastAtpratya.NtiSThansaha patnyA/Siramavanayatyasme devAso vapuSe cikitsateti catas.rbhiH |p11 grahakAla AgrayaNameva catas.rbhyo dhArAbhyaH |p12 AgrayaNAdutsicya dvitIyAM dhArAM karoti / AdityasthAlyAst.rtIyAm / AdityagrahasaMpAtAccaturthIm |p13 ukthya/ScedatrokthyaM g.rhNAti |p14 viramati dhAraikadhanAnAM yathArtham ity etadAdi mAdhyaMdinavat |c11 |p1 jAgataH panthA AdityA devatAv.rkeNAparipareNa pathA svastyAdityAna/SIyeti sarpaNe vikAraH / AyuSe hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti purastAdArbhavAtpavamAnAdyajamAno japati / pa~NcahotAraM saptahotAraM vA vyAcaSTe / Ayuvai hi.Nkuru tasyai prastuhi tasyai stuhi tasyai me 'varuddhyA iti ca / stUyamAne ca pa~NcahotAraM saptahotAraM vA japati / madhyamAyAM ca stotrIyAyAM t.rtIyamanvAroham / stute 'dhvaryuH saMpreSyatyagnIdagnInvihara barhi st.rNIti puroDA/SA~M alaMkuru pratiprasthAtaH pa/Sau saMvadasveti |p2 atra /SalAkAbhijvalato dhiSNiyAnvih.rtAnna vyAghArayet / upariSTAdvyAghAraNam |p3 /S.rtaM havI3H /SamitarityetadAdi pA/SukaM karma pratipadyata eDAyAH |p4 dakSiNena havirdhAnaM samavattaM harati / uttareNa vA |p5 prA/SitAyAmiDAyAM savanIyAdyA nArA/SaMsAnAM sAdanAt |p6 tatra vikAraH / t.rtIyasya savanasyendrAya puroDA/SAnAmiti saMpraiSAdI namati |c12 |p1 pracaraNakAle hot.rcamasamadhvaryurAdatte / camasAM/ScamasAdhvaryavaH |p2 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati / t.rtIyasya savanasyarbhumato vibhumataH prabhumato vAjavataH savit.rvato b.rhaspativato vi/SvadevyAvatastIvrA~M A/SIrvata indrAya somAnit saMpraiSAdiH |p3 atha camasA~Njuhoti |p4 /SyenAya patvane svAheti vaSaTk.rte juhoti / vaT svayam abhigUrtAya namaH svAhety anuvaSaTk.rte |p5 hutvA harati bhakSam |p6 evamuttaraiH pracarati |p7 etAvannAnA / pUrveNapUrveNa mantreNa vaSaTk.rtevaSaTk.rte juhoti / uttareNottareNAnuvaSaTk.rte |p8 t.rmpantAM hotrA iti sarvAnhutvA japati |p9 sanneSu nArA/SaMseSu camasinaH svaMsvaM camasamanU nyante trIMstrIn puroDA/Sa/SakalAnupavapanta etatte tatAsau ye ca tvAmanvityetaiH pratimantram |p10 namo vaH pitaro rasAyeti namaskArA~Njapanti |p11 SaDDhotAraM yajamAno vyAcaSTe |p12 prajApate na tvadetAnIti prAjApatyayAvatiSThante |c13 |p1 vAmamadya savitarityantaryAmapAtreNa sAvitramAgrayaNAdg.rhItvA na sAdayati |p2 devAya savitre 'nubrUhi devAya savitre preSyeti saMpraiSau |p3 nAnuvaSaTkaroti |p4 etenaiva sa/SeSeNa vai/SvadevaM pUtabh.rto g.rhNAti |p5 upayAmag.rhIto 'si su/SarmAsIti grahaNasAdanau |p6 na stotraM bhavati |p7 vai/SvadevaM pratig.rNAti |p8 pra dyAvA yaj~NaiH p.rthivI .rtAv.rdhetyabhij~NAyobhayatomodaM pratig.rNAti madA moda iva . modA moda iveti |p9 anyataratomodaM vA madA moda iva . othA moda iveti |p10 vyavahitameke samAmananti madA moda iva . othA moda iva . modA moda iveti |p11 A vyAhAvAt |p12 niyudbhirvAyaviha tA vimu~Ncetyabhij~NAya pratiprasthAtA dvidevatyapAtrANi vAyurvo vimu~Ncatviti vimucyAparayA dvArA nirh.rtya mArjAlIye prakSAlya pUrvayAtih.rtya yathAyatanaM sAdayati |p13 vai/SvadevavadgrahanArA/SaMsAH |p14 saumyasya carostantraM prakramayati |p15 vyAkhyAta/ScarukalpaH |p16 /SrapayitvA prAcInAvItI saumyena pracarati |p17 hastena prathamamavadAnamavadyati / mekSaNenottaram / etadvA viparItam |p18 dakSiNato 'vadAyAbhighAryoda.N.Natikramya dakSiNAmukhastiSThannA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati saumyasya yajeti |p19 vaSaTk.rte dakSiNArdhe juhoti |p20 AjyenopAM/SUbhayataH saumyaM pariyajati / anyatarato vA |p21 A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati gh.rtasya yajeti |p22 vaSaTk.rte hutvA pratyAkramyAjyena carumabhipUrya |c14 |p1 udgAt.rbhyo haranti |p2 tam udgAtAro 'vekSante satro ta etadyadu ta iheti |p3 ya AtmAnaM na paripa/SyedAjyenAbhidadidaM k.rtvAvekSeta |p4 yo gatamanAH syAtso 'vekSeta yanme manaH parAgatamiti |p5 atra punaH /SalAkAbhijvalato dhiSNiyAnvih.rtAnAjyenaivASTag.rhItena vyAghArayati |p6 yadyenaM brUyAdAgnIdhrIyaM me punarvyAghArayeti navag.rhItaM g.rhItvAgnIdhrIyamAdito 'ntata/Sca vyAghArya dhArayati dhiSNiyAnAjya/SeSaM ca |p7 upayAmag.rhIto 'si b.rhaspatisutasya ta ityupAM/SupAtreNa pAtnIvatamAgrayaNAdg.rhItvA na sAdayati |p8 vyAghAraNa/SeSeNa /SrItvA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatyagnItpAtnIvatasya yajeti / agnA3i patnIvA3 iti vaSaTk.rte juhoti |p9 nAnuvaSaTkaroti |p10 api vopAM/SvanuvaSaTkuryAt |p11 tataH saMpreSyatyagnInneSTurupasthamAsIda neSTaH patnImudAnayonnetarhotu/ScamasamanUnnaya hot.rcamase dhruvAyAvakA/SaM kurUdgAtrA patnIM saMkhyApayApa upapravartayeti |p12 saMpraiSavatkurvanti |p13 antarA neSTAraM dhiSNiyaM cAgnIdhro vyavas.rpya bhakSayati |p14 agnipItasyeti bhakSamantraM saMnamati |c15 |p1 nopastha AsIta / yadupastha AsIta paNDakaH syAt |p2 hot.rcamasamukhyAM/ScamasAnunnayansarvaM rAjAnamunnIya da/SAbhiH kala/Sau m.rSTvA nyubjati |p3 yaj~NAyaj~Niyasya stotramupAkaroti |p4 jvalayanti dhiSNiyAn |p5 sakarNapAv.rtA avakarNaprAv.rtA vA yaj~NAyaj~Niyena stuvate |p6 ye pras.rptAH syuste sarve 'gniSTomamupagAyeyuH |p7 saptahotAraM yajamAno vyAcaSTe |p8 vi/Svasya te vi/SvAvata iti hi.NkAramanUdgAtrA patnIM saMkhyApayati / A tis.rbhyaH stotriyAbhyo 'gandevAniti ca |p9 patnyapa upapravartayati dakSinenorunA nagnena prAcIrupdIcIrvorubhyAmanatarataH |p10 Urvorupapravartayed ity eke |p11 upari dUramdUhedA vakSaNAnAmAviSkartoH / ahrItamukhyasyA jAyata iti vij~NAyate |p12 abhyagra AgnimArutaM pratig.rNAti |p13 Apo hi SThA mayobhuva ityabhij~NAyApo viSi~Ncanpratig.rNAti |p14 svAduSkilAyaM madhumA~M utAyamityabhij~NAyobhayatomodaM pratig.rNAti madA moda iva . modA moda ivetyA vyAhAvAt |p15 sAdanAdi dhruvasya na yajamAno mUtraM karotyAvanayanAt |c16 |p1 bhUtamasi bhUte mA dhA iti pratiprasthAtA dhruvamavekSya dyAvAp.rthivIbhyAM tvA parig.rhNAmItya~NjalinA parig.rhya vi/Sve tvA devA vai/SvAnarAH pracyAvayantviti h.rtvA dhruvaM dhruveNeti purastAtpratya.N.NAsIno hot.rcamase dhruvamavanayati |p2 purastAdukthyasyAvanIyaH / madhyato 'ntato vA |p3 uta no 'hirbudhnyaH /S.rNotvaja ekapAditi vA vai/SvadevyAm.rci /SasyamAnAyAm |p4 paridhAnIyAyAM vA sak.rcchAstAyAm |p5 madhyamAyAmuttamAyAM vA |p6 ukthaM vAcIndrAyetyAha t.rtIyasavanaM pratigIrya / /SastraM/SastraM vA |p7 pracaraNakAle hot.rcamasamadhvaryurAdatte / camasAM/ScamasAdhvaryavaH / A/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyatyuktha/SA yaja somAnAmiti / vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte juhvati / bhakSAnharanti |p8 hot.rcamasamadhvaryuH pratibhakaSayati subhUrasi /SreSTho ra/SmInAM priyo devAnAM saMsadanIyaH / taM tvA subhava devA abhisaMvi/SantviSo 'si tveSo 'si n.rmNo 'si yahvo 'si vrato 'si svo 'si vArNo 'si tasya ta iSasya tveSasya n.rmNasya yahvasya vratasya svasya vAraNasya /SUdrasya cAryasya ca bhukSiSIyeti |p9 yathA tvaM sUryAsi vi/Svadar/Sat evamahaM vi/Svadar/Sato bhUyAsamityAdityaM yajamAna upatiSThate |p10 Ayurma indriyaM dhehyado ma AgacchatvityAhavanIyam |p11 yatkAmayate tasya nAma g.rhNati |p12 agnIdaupayajAna.NgArAnAharetyetadAdi pA/SukaM karma pratipadyate |c17 |p1 paridhiSu prah.rteSUnnetA hAriyojanaM g.rhNAti |p2 upayAmag.rhIto 'si harirasIti droNakala/Sena sarvamAgrayaNaM g.rhItvA na sAdayati / bahvIbhirdhAnAbhiH /SrItvA /SIrSannadhinidhAyopaniSkramyendrAya harivate 'nubrUhIndrAya harivate preSyeti saMpraiSau / dhAnAsomebhyo 'nubrUhi dhAnAsomAnprasthitAnpreSyeti vA |p3 harI stha haryordhAnA iti vikramya vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte hutvA harati bhakSam |p4 apareNottaravediM droNakala/SaM pratiSThApyonnetaryupahavamiSTvA sarve hAriyojanaM bhakSayantISTayajuSaste deva someti |p5 asaMbhindanto dhAnA nimnAni kurvate / nimnAni k.rtvA niriva dhayanti |p6 ci/SciSAkAraM bhakSayanti |p7 k.rSyai kSemAya rayyai poSAyeti bhakSayitvA japanti |p8 ApUryA sthAmA pUrayatetyuttaravedyAM /SeSA nyupya yanma Atmano mindAbhUditi mindayAhavanIyamupatiSThante |p9 devak.rtasyainaso 'vayajanamasi manuSyak.rtasyainaso 'vayajanamasi pit.rk.rtasyainaso 'vayajanamasyAtmak.rtasyainaso 'vayajanamasyanyak.rtasyainaso 'vayajanamasyenasaenaso 'vayajanamasItyAhavanIye /SakalAnabhyAdhAyaikadhanapari/SeSeSu hariNIrdUrvAH prAsya saMplomnAya tIvrIk.rtya yathAcamasaM vyAnIyApareNa cAtvAlamAstAve vA pratya~Nca/ScamasinaH svaMsvaM camasarasamavaghreNa bhakSayantyapsu dhautasya soma deva iti |c18 |p1 samudraM vaH prahiNomi svAM yonimapigacchata / ariSTA asmAkaM vIrAH santu mA parAseci naH svam // acchAyaM vo marutaH /Soka etvacchA viSNuM niSiktapAmavobhiH / uta prajAyai g.rNate vayo dhuryUyaM pAta svastibhiH sadA na ityantarvedi /SeSAnninIya dadhikrAvNo akAriSamityAgnIdhre dadhidrapsAnbhakSayanti |p2 ubhA kavI yuvAnA satyA tA dharmaNaspatI / satyasya dharmaNaspate vi sakhyAni s.rjAmaha iti tAnUnaptriNaH sakhyAni vis.rjante |p3 pa/SuvatpatnIsaMyAjAH |p4 stIrNe vede juhvAM navag.rhItaM g.rhItvA dhAtA rAtiratyantarvedyUrdhvastiSThansaMtataM sama/So nava samiSTayajUMSi juhoti |p5 yaM kAmayeta pApIyAnsyAdityekaikaM tasya juhuyAjjihmastiSThan / sruveNa vA vigrAham |p6 idaM t.rtIyaM savanaM kavInAmiti saMsthite savana AhutiM juhoti |p7 atra mekhalAyAH k.rSNaviSANAyA/Sca cAtvAle prAsanaM vAjasneyinaH samAmananti mAhirbhUrmA p.rdAkuriti |p8 agninA devena p.rtanA jayAmIti yajamAno jAgatAnviSNukramAnkrAmati |p9 sarvebhirdevebhiH p.rtanA jayAmyAnuSTubhena chandasaikaviM/Sena stomena vairAjena sAmnA vaSaTkareNa vajreNa sarvajAnbhrAt.rvyAnadharAnpAdayAmyavainAnbAdhe pratyenAnnude 'sminkSaye 'sminbhUmiloke yo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmo viSNoH krameNAtyenAnkrAmAmIti caturthameke samAmananti |p10 indreNa sayujo vayamityAhavanIyaM yajamAna upatiSThate |c19 |p1 avabh.rthasya tantraM prakramayati |p2 vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate / yathArthaM pAtrayogaH |p3 nirvapaNakAle vAruNamekakapAlaM nirvapati |p4 caturg.rhItAnyAjyAni vAruNaM cAlaMk.rtyottaravedyaMsa AsAdayati |p5 atra yajamAna audumbarImutkhidatyupas.rjandharuNaM mAtre mAtarA dharuNo dhayanniha puSTiM puSTipatirniyacchatu rAyaspoSamiSamUrjamasmAsu dIdharaditi |p6 tAmadhiSavaNacarmaphalake sarvANi ca somaliptAnyantarA cAtvAlotkarAvuttare vA vedyaMsa audumbaryAmAsandyAM sAdayati / anyatra catas.rbhyaH somasthAlIbhyaH |p7 ava te heDo varuNa namobhiriti yajamAna/ScAtvAle k.rSNAjinaM prAsyati |p8 punarvainena dIkSeta vasIta vainadbhrastAM vainatsrucAmavadhAnArthAM kArayet / haviravahananArthaM vA syAt |p9 avabh.rthAdudetya putrAya brahmacAriNe vA dadyAdityeke |p10 AyurdA agne haviSo juSANa ityavabh.rthamavaiSya~NjuhuyAt / avabh.rtha nica.NkuNeti ca |c20 |p1 namo rudrAya vAstoSpataya Ayane vidravaNa udyAne yatparAyaNa Avartane vivartane yo gopAyati taM huva iti ca |p2 uruM hi rAjA varuNa/ScakAreti vedyA abhiprayAnto vadanti / cAtvAlAdvA |p3 prastotaH sAma gAyeti |p4 sarve sahapatnIkAstriH sAmno nidhanamupayanti / ardhAdhve dvitIyam / prApya t.rtIyam |p5 sarvatra saMpreSyati |p6 sarvA di/So 'vabh.rthagamanamAmnAtamityetadAdyA caryAyAH |p7 niSkAsavadvAruNena pracaryApabarhiSAvanUyAjau yajati / na vA |p8 yatte grAvNApyAyasva saM ta iti saumIbhirdrapsavatIbhiH pa~NcabhiH saptabhistrayoda/SabhirvA dadhnaudumbara/SAkhayarjISaM prokSati |p9 prah.rtya vAbhijuhuyAt |p10 .rjISasya srucaM pUrayitvApsUpamArayati samudre te h.rdayamapsvantariti |p11 tato yo bhindurutsnavate tamupasp.r/SedbhakSayedvApsu dhautasya soma deva ta iti |p12 samudraM vaH prahiNomIti sarvANi ca somaliptAnyavabh.rthe pravidhyati |p13 vic.rtto varuNasya pa/Sa iti yajamAno mekhalAM vicac.rte / imaM viSyAmIti patnI yoktram |p14 atra yoktramekhale vAsasI jAlaM k.rSNAjinaM cAvabh.rthe pravidhya |c21 |p1 devIrApa ityavabh.rthaM yajamAno 'bhimantrya sumitrA na Apa oSadhaya ityapaH pragAhya sa/SiraskAvanupamakSantau snAtaH patnI yajamAna/Sca |p2 anyo'nyasya p.rSThe pradhAvataH |p3 yaddidIkSe manasA yacca vAcA yadvA prANai/ScakSuSA yacca /SrotreNa / yadretasA mithunenApyAtmanAdbhyo lokA dadhire teja indriyam / /SukrA dIkSAyai tapaso vimocanIrApo vimoktrIrmayi teja indriyam // yad.rcA sAmnA yajuSA pa/SUnAM carmanhaviSA didIkSe / yacchandohiroSadhIbhirvanaspatAvadbhyo lokAdadhire teja indriyam / /SukrA dIkSAyai tapaso vimocanIrApo vimoktrIrmayi teja indriyam // yana brahma yena kSatraM yenendrAgnI prajApatiH somo varuNo yena rAjA / vi/Sve devA .rSayo yena prANA adbhyo lokA dadhire teja indriyam / /SukrA dIkSAyai tapaso vimocanIrApo vimoktrIrmayi teja indriyamiti trira~NjalinA viSicyonnetarvasIyo na unnayAbhi / uditte vasuvittamA giraH stomAsa Irate / satrAjito dhanasA akSitotayo vAjayanto rathA iva / kaNvA iva bh.rgavaH sUryA iva vi/SvamiddhItamAna/Suriti yajamAnaH saMpreSyati |c22 |p1 udeta prajAmAyurvarco dadhAnA adha syAmasurubhayorg.rheSu / gAyatrIM chandAMsyanusaMrabhantAmasmAnrAya uta yaj~NAH sacantAm / suprItaH suvarapa Avive/Setyunnetonnayati |p2 ahate vasAnAvuditaH |p3 somoSNISaM yajamAnaH paridhatte / somopanahanaM patnI somapari/SrayaNaM vA |p4 te udavasAnIyAyAmadhvaryave dattaH |p5 udvayaM tamasasparItyAdityamupasthAya pratiyuto varuNasya pA/Sa ityudakAnataM pratyasitvA samitpANaya unnetAraM purask.rtyApratIkSamAyantyapAma somamiti mahIyAM vadanto yAny apAmityAny apratIttAny asmi yamasya balinA carAmi / ihaiva santaH prati tadyAtayAmo jIvA jIvebhyo niharAma enat // an.rNA asminnan.rNAH parasmiMst.rtIye loke an.rNAH syAma / ye devayAnA uta pit.ryANAH sarvAnpatho an.rNA A kSIyemeti ca |p6 edho 'syedhiSImahItyAhavanIye samidha AdhAyApo anvacAriSamityupatiSThante |c23 |p1 prAyaNIyAvadudayanIyA |p2 tasyAmeva sthAlyAmaniSkasitAyAM /Srapayati / tadbarhiH / tanmekSaNam |p3 /SAlAmukhIye pracaranti |p4 teSveva de/SeSvagnimAjyabhAgAnAM prathamaM yajati / pathyAM svastimuttamAm |p5 yAH prAyaNIyasya yajayA ityuktam |p6 maitrAvaruNIM gAM va/SAmanUbandhyAmAlabhate |p7 tasyA nirUDhapa/SubandhAvatkalpaH |p8 mitrAvaruNAbhyAM gorvapAyA medaso 'nubrUhi mitrAvaruNAbhyAM gorvapAyA medasa preSyeti saMpraiSau |p9 evamavadAneSu haviSa ityantau namati |p10 tisro 'nUbhandhyA eke samAmananti |p11 maitrAvaruNIM vai/SvadevIM bArhaspatyAmiti |p12 dvirUpA maitrAvaruNI / bahurUpA vai/SvadevI / rohiNI bArhaspatyA |p13 upAM/Su vai/SvadevyA madhyata/Scaranti |p14 tA na sarvatrAlabheta vAjapeye rAjasUye sattre sahasre sarvavedase vA |p15 yaH kAmayeta sarvo me yaj~NaH syAtsarasa iti sa etAstirso 'nUbandhyA Alabheta |p16 anUbandhyAvapAyAM hutAyAM dakSiNe vedyante yajamAnaH ke/Sa/Sma/Sru vApayate |p17 anUbandhyAyAH pa/SupuroDA/Sam |c24 |p1 devikAhavIMSi nirvapati |p2 dhAtre puroDA/SaM dvAda/SakapAlamiti pa~Nca |p3 yAsu sthAlISu somA bhavanti tAsUttarANi catvAri havIMSi /Srapayati |p4 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p5 devikA nirvapetprajAkAma iti kAmyAH |p6 anUbandhyAyAM svaruM juhoti / h.rdaya/SUlamudvAsayati |p7 viSNukramAn krAmati |p8 rAj~No rAjaMbhavyasya vAnUbandhyAyAH pa/SupuroDA/SamaSTau devasuvAM havIMSyanunirvapatyagnaye g.rhapataya iti |p9 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p10 maitrAvaruNImAmikSAmanUbandhyAyAH sthAne bahv.rcAH samAmananti / tasyA agreNa havirdhAnamAsIno 'navAnaM hotA yajati / havirAhutiprabh.rtIDAntA saMtiSThate / prayAjaprabh.rtyAjyabhAgaprabh.rti vA / iDAntAmeke samAmananti |p11 k.rtsnasaMsthAmeke |p12 tAmanu devikAhavIMSi nirvapati |p13 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p14 sadaso havirdhAnasya havirdhAnayoriti prathamagrathitAngranthInvisrasyodIcI havirdhAne bahirvedi nirvartayati |p15 AhavanIyAdulmukamAdAya yajamAno vedimupoSati yatkusIdamapratIttamiti |p16 yadi mi/Sramiva careda~NjalinA saktUnpradAvye juhuyAdvi/Svalopa vi/SvadAvasya tveti |p17 yadAkUtAditi tis.rbhirdhUmamanumantrayate |p18 ahnAM vidhAnyAmityuktam |p19 ayaM no nabhasA pura ityetairyathAbrAhmaNamupasthAya |c25 |p1 vedamupastha AdhAyAntarvedyAsIno 'tImokSA~Njapati |p2 atra viSNukramAneke samAmananti |p3 prAjahitaM samAropya /SalAmukhIyaM dvitIyaM gata/SriyaH prA.Nuda.NvodavasAyedamU nu /Sreyo 'vasAnamAganma /Sive no dyAvAp.rthivI ubhe ime / gomaddhanavada/SvavadUrjasvatsuvIrA vIrairanusaMcaremeti devayajanamadhyavasAya nirmanthyodavasAnIyAyAstantraM prakramayati |p4 agnInanvAdhAya vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate / yathArthaM pAtrayogaH |p5 nirvapaNakAla AgneyaM pa~NcakapAlaM nirvapati / aSTAkapAlaM vA / yadi pa~NcakapAlo gAyatryau saMyAjye / yadyaSTAkapAlaH pa.Nktyau |p6 anaDvAndakSiNA / anaDudarhaM vA hiraNyam |p7 siddhamiSTiH saMtiSThate / vaiSNavIM pUrNAhutimudavasAnIyAyAH sthAne vAjasneyinaH samAmananti |p8 dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvedaM viSNurvicakrama ityantarvedyUrdhvastiSTha~Njuhoti |p9 sA yAvadrAtreSTiH saMtiSThate 'tha sAyamagnihotraM juhoti / kAle prAtarhomam |bApSS14 |c1 |p1 ukthyaH SoDa/SyatirAtro 'ptoryAma/ScAgniSTomasya guNavikArAH |p2 ukthyena pa/SukAmo yajeta / SoDa/SinA vIryakAmaH / atirAtreNa prajAkAmaH pa/SukAmo vA / aptoryAmeNAtirAtreNa sarvAnkAmAnavApnoti |p3 teSAmagniSTomavatkalpaH |p4 uktA/Sca vikArAH |p5 yathA sadaH kratukaraNaM kratupa/SavaH SoDa/SinaH somakrayaNI pAtramiti |p6 ukthya/ScedagniSTomacamasAnunnayaMstribhya/ScamasagaNebhyo rAjAnamatirecayati |p7 agnInneSTurupasthamAsIda neSTaH patnImudAnayonnetarhotu/ScamasamanUnnaya hot.rcamase dhruvAyAvakA/SaM kurUdgAtrA patnIM saMkhyApayApa upapravartayeti saMpraiSaH |p8 agniSTomacamasaiH pracarya prAtaHsavanavadukthyaM vig.rhNAti |p9 etAvannAnA / indrAvaruNAbhyAM tveti prathame grahaNasAdanau saMnamati / indrAb.rhaspatibhyAM tveti dvitIye / indrAviSNubhyAM tveti t.rtIye |p10 unnetaH sarvaM rAjAnamunnaya mAtirIrico da/SAbhiH kala/Sau m.rSTvA nyubjeti sarvasaMsthAsUttame gaNa etatsaMpreSyati |c2 |p1 agnIdaupayajAna.NgArAnAharetyetadAdyAgniSTomikaM karma sarvasaMsthAsu samAnam |p2 yadyu vai SoDa/SyukthyacamasAnAmuttamaM gaNamunnayannekasmai camasagaNAya rAjAnamatirecayati |p3 SoDa/Sino grahaNam |p4 prAtaHsavana uttamo dhArAgrahANAm |p5 savanesavane vA |p6 athaikeSAm / pUrvayoH savanayoH purastAduttamAdukthyaparyAyAdukthyAdg.rhNIyAtsarvaiH pracarite / t.rtIyasavana AgrayaNAt |p7 api vA t.rtIyasavana evAgrayaNAtpa/SukAmasya |p8 nokthye g.rhNIyAt / g.rhNIyAdvA |p9 atirAtre pa/SukAmasya / atirAtre brahmavarcasakAmasya |p10 apyagniSTome rAjanyasya g.rhNIyAt |p11 sastuta/Sastro bhavati |p12 AtiSTha v.rtrahanniti grahaNasAdanau |p13 yasmAnna jAtaH paro anyo asti ya Avive/Sa bhuvanAni vi/SvA / prajApatiH prajayA saMvidAnastrINi jyotIMSi sacate sa SoDa/SI // eSa brahmA ya .rtviyaH / indro nAma /Sruto gaNe / prate mahe vidathe /SaMsiSaM harI // ya .rtviyaH pra te vanve / vanuSo haryataM madam / indro nAma gh.rtaM na yaH // haribhi/ScAru secate / /Sruto gaNa A tvA vi/Santu / harivarpasaM gira ityetAbhi/Scatas.rbhIH sannamabhimantrya |c3 |p1 samayAviSite sUrye hiraNyena SoDa/SinaH stotramupAkaroti |p2 barhiHsthAne bhavati |p3 /Svetama/SvaM purastAddhArayanti / aruNapi/Sa.NgaM vA |p4 othA moda iva made madA moda ivomatheti vyatiSakta ubhayatomodaH pratigara AnuSTugbhyaH |p5 indrAdhipate 'dhipatistvaM devAnAmasyadhipatiM mAmAyuSmantaM varcasvantaM namuSyeSu kurviti hutvendra/Sca samrADvaruNa/Sca rAjA tau te bhakSaM cakraturagra etam / tayoranu bhakSaM bhakSayAmi vAgjuSANA somasya t.rpyatviti SoDa/SinaM bhakSayati / AdityavadgaNena camasAn |p6 anuSTup chandasa iti bhakSamantraM namati |p7 aruNapi/Sa.Ngo '/Svo dakSiNA / a/SvatarI vA |p8 atirAtra/ScetSoDa/SicamasAnunnayaMstrayoda/Sabhya/ScamasagaNebhyo rAjAnamatirecayati |p9 SoDa/SinA pracarya rAtriparyAyaiH pracarati |p10 hot.rcamasamukhyaH prathamo gaNaH / maitrAvaruNacamasamukhyo dvitIyaH / brAhmaNAcchaMsicamasamukhyast.rtIyaH / acchAvAkacamasamukhya/ScaturthaH |p11 indrAya tvApi/SarvarAyeti mukhyaMkukhyaM camasamanUnnayati |p12 sarvaindrI rAtriH |p13 anuSTup chandasa iti sarvatra bhakSamantraM namati |p14 prathamAbhyAM gaNAbhyAmadhvaryu/Scarati / uttarAbhyAM pratiprasthAtA |p15 eSa prathamaH paryAyaH |p16 evaM vihito dvitIyast.rtIya/Sca |c4 |p1 atha pratiprasthAtA/ScinaM dvikapAlaM nirvapati |p2 hot.rcamasamukhyAnsaMdhicamasAnunnyati |p3 triv.rdrAthaMtaraH saMdhiH |p4 A/SvinaM paraHsahasraM /SastraM bhavati |p5 tadudita Aditye paridhIyate |p6 tasminparidhite hot.rcamasamadhvaryurAdatte / camasAM/ScamasAdhvaryavaH / puroDA/SaM pratiprasthAtA |p7 a/SvibhyAM tiroahniyAnAM somAnAmanubrUhya/SvibhyAM tiroahniyAnAM somAnAM preSyeti saMpraiSau |p8 tiroahniyAnsomAnprasthitAnpreSyeti vA |p9 na vA prasthApayet |p10 saha somaiH puroDA/SaM pratiprasthAtA sarvahutaM juhoti |p11 pa.Nkti/Schandasa iti bhakSamantraM namati |p12 aptoryAma/ScetsaMdhicamasAnunnayaM/Scaturbhya/ScamasagaNebhyo rAjAnamatirecayati |p13 yathA prathame rAtriparyAye tathA mukhyA bhavanti |p14 AgneyAnprathamAnunnayati / aindrAndvitIyAn / vai/SvadevAMst.rtIyAn / vaiSNavAM/ScaturthAn |p15 teSAM saMdhicamasavatpracaraNakalpa ityeke |p16 aticchandA/Schandasa iti sarvatra bhakSamantraM namati |c5 |p1 kratupa/Sava aikAda/SinA/Sca vikalpante |p2 teSAM samavAye yathAcoditaM saMskArAH |p3 tantrama.NgAni vibhavanti |p4 pratyakSArthAni pratisaMskAramabhyAvartante |p5 yathArthamUhaH |p6 yUpAhutiM hutvAgniSThaprathamAMstrayoda/Sa yUpAnmantreNa chinatti |p7 sarveSAM /SakalAharaNAvra/ScanahomAH |p8 sarvamupa/SayaM takSati |p9 tathA pAtnIvataM chinatti yathAdho nAbhisaMmito bhaviSyatIti |p10 yatprAgvedisaMmAnAttatk.rtvA da/SarathAkSAmekAda/SoparAM rajjuM mItvA tasyA/ScaturviM/Sena bhAgena vediM mimIte |p11 prakramasthAnIyA bhavati |p12 agniSThaM dvAbhyAM ra/SanAbhyAM parivIyaikAda/SinI ra/SanAH parivIyAgniSThe vAsayati |p13 dvira/SanA yUpAH |p14 /SvobhUta A/SvinaM g.rhItvA yUpAnsaMminoti |p15 saha vAgniSThena |p16 tantramabhrerAdAnaM parilekhano 'bhyAvartate |p17 rathAkSamAtrANi yUpAntarAlAni |p18 agniSThAddakSiNaM parilikhyottaramagniSThAtparilikhati |p19 evaM vyatyAsamudagapavargAnyUpAnsaMminoti |p20 pratiyUpaM svaravaH |p21 dakSiNata unnatA bhavati |p22 uttarata unnatAM minuyAtpit.rlokakAmasya |c6 |p1 sarvAnsamAnpratiSThAkAmasya |p2 ye trayo madhyamAstAnsamAnpa/SukAmasya / vyatiSajeditarAn |p3 ArAgrAmabhicarataH |p4 madhya unnatA bhavati / anupUrvamantI ninatau |p5 samavasrAviNIM v.rSTikAmasya / madhye ninatA bhavati / anupUrvamantAvunnatau |p6 vyatiSaktAM bhrAt.rvyavataH |p7 gartamitamityuktam |p8 yadi kAmayeta kSatraM vi/Sa ojIyaH syAdityagniSThAddakSiNAnvarSIyaso minuyAt |p9 viT kSatrAdityetadvA viparItam |p10 uparasaMmitAM minuyAtpit.rlokakAmasya / madhyena saMmitAM ra/SanasaMmitAM ca manuSyalokakAmasya / caSAlasaMmitAmindriyakAmasyeti |p11 AyAmata uparANi samAni syuH / tiryakto madhyAni ra/SanA/Sca / prathimna/ScaSAlAni |p12 upa/SayaM dvAbhyAM ra/SanAbhyAM parivIyAgreNa dakSiNaM yUpaM prA~NcaM nidadhAti / dakSiNena vA / idamahamamumAmuSyAyaNamindrasya vajreNAbhinidadhAmIti dveSyaM manasA dhyAyan |p13 AgneyaM k.rSNagrIvamagniSTha upAkaroti / uttare sArasvatIM meSIm / dakSiNe saumyaM babhrum |p14 evaM vyatyAsaM dakSiNApavargAnpa/SUnupAkaroti |p15 vAruNamantato dakSiNata uda~Ncam |p16 yadi kAmayeta yo 'vagataH so 'parudhyatAm ity uktam |c7 |p1 AraNyaM pa/SumAkhuM vopa/Saye nirdi/Set |p2 asau te pa/Suriti vA dveSyaM manasA dhyAyan |p3 yadi na dviSyAdAkhuste pa/Suriti brUyAt |p4 pratipa/Su barhIMSi vapA/SrapaNyaH kumbhyo h.rdaya/SUlA/Sca |p5 tantramagnerharaNaM tathAdhriguH saMj~Naptahomo ra/SanAnAmudasanaM parivapyau vapA/SrapaNInAmanupraharaNamabhihomo mArjanaM ca |p6 abhyAvartate manotA |p7 tantraM vA |p8 sarveSAM trya.NgAni samavattaM ca |p9 udrekAnsamavanIya di/SaH prati yajati |p10 uttame pa/Sau vanaspatiM yajati / sviSTak.rtaM ca |p11 sarveSAM gudakANDairupayaja upayajati / jAghanIbhi/Sca patnIH saMyAjayanti |p12 anUbandhyAvapAyAM hutAyAmagreNa /SAlAmukhIyaM pAtnIvataM minotyadhonAbhimanavastIrNe 'caSAlam |p13 tasmiMstvASTraM sANDaM loma/SaM pi.NgalaM pa/SumupAk.rtya paryagnik.rtamuts.rjyAjyena /SeSaM saMsthApayet |p14 yAvanti pa/SoravadAnAni syustAvatk.rtva AjyasyAvadyet |p15 pa/SudharmAjyaM bhavati |p16 /SAlAmukhIye pracarantIti vij~NAyate |p17 api vA paryagnik.rtamevots.rjet / na saMsthApayet |p18 pa/SupuroDA/SAdyanUbandhyAyAH /SeSaM saMsthApayet |p19 yadi kApeyI pa/SvekAda/SinI syAdAgneyamabhita aindrau pa/SU bhavataH / uttarataH sArasvataM saumyaM pauSNaM bArhaspatyamiti / dakSiNataH sAvitraM vai/SvadevaM mArutaM vAruNamiti |p20 tAmetAM kApeyA viduH / tAmatirAtracarama Alabheta |p21 sAhIneSu /SabdasaMyogAt |p22 sattrIyetarA bhavati |c8 |p1 vAsiSTho brahmA jyotiSTome |p2 yo vA ka/ScitstomabhAgAnvidyAt |p3 AdhvaryaveSu karmasu stuta/Satrayo/Sca vAcaM yacchati / antardhau ca |p4 yadi pramatto vyAharedvaiSNavIm.rcaM vyAh.rtI/Sca japitvA vAcaM yacchet |p5 rAjani mIyamAne mahAvedyAmuttaravedyAM ca kriyamANAyAmagnau mIyamAne k.rSyamANa opyamAne cite/ScaterupadhIyamAnAyAH saMcitakarmasUkhAkarmasu ca kriyamANeSu dakSiNata Aste |p6 rAjanyohyamAne 'gnau praNIyamAna ukhAmaccha gacchatAmohyamAnAyAM vasatIvarIH savanIyA/ScAccha gacchatAmAhriyamANAsu nair.rtIrupadhAsyatAM cityagnInAM ca praNIyamAnAnAM dakSiNata eti |p7 sadohavirdhAneSu saMmIyamAneSvantarA cAtvAlotkarAvanvavetyApareNottaravediM dakSiNAtikramyopavi/Sati |p8 A vaisarjanakAlAdAste |p9 hoSyamANeSu pratyatikramyottareNa havirdhAnaM gatvottareNAgnIdhrIyaM dhiSNiyaM parItya pUrvayA dvArA prAgvaM/SaM pravi/SyApareNa /SAlAmukhIyaM dakSiNAtikramyopavi/Sati |c9 |p1 evAvandasvetyupasthe rAjAnaM kurute |p2 hute pUrvo niSkramyAnva.N.Nagnereti |p3 AgnIdhrIyaM prApya pratiprasthAtre rAjAnaM pradAyottareNAgnIdhrIyaM dakSiNAtikramyopavi/Sati / pUrvavadupasthe rAjAnaM kurute / hute pUrvo niSkramyAparayA dvArA havirdhAnaM rAjAnaM prapAdyAdhvaryave pradAyottareNa havirdhAnaM gatvApareNottaravediM dakSiNAtikramyopavi/Sati / agnISomIyasyA vapAyA homAdAste / hutAyAM mArjayate / vasatIvarISu parihriyamANAsu dakSiNata Aste / mahArAtre budhyamAneSu budhyate / upAk.rte prAtaranuvAke vAcaM yacchatyA paridhAnIyAyAH / savanIyAsu prapAdyamAnAsu pUrvayA dvArA havirdhAnaM pravi/SyAgreNa kharaM dakSiNAtikramyopavi/Sati |p4 rAjani mIyamAne 'bhiSUyamANe graheSu ca g.rhyamANeSu vAcaM yacchatyAgrayaNasya grahaNAt |p5 vaipruSA~Njuhvatsu juhoti |p6 pavamAneSu samanvArabdhaH sarpati |p7 brahmanstoSyAmaH pra/SAstarityucyamAne deva savitaretatte prAhety anudrutya |c10 |p1 ra/Smirasi kSayAya tvA kSayaM jinvoM stuteti prasauti |p2 sarvastotrANAmeSa kalpaH |p3 uttaramuttaraM stomabhAgAnAM dadhAti |p4 dvAda/SAgniSTome / pa~Ncada/Sokthye / SoDa/Sa SoDa/Sini / saptada/Sa vAjapeye / ekAnnatriM/SatamatirAtre / trayastriM/SatamaptoryAme |p5 stute pavamAne yathetaM gatvApareNottaravediM dakSiNAtikramyopavi/Sati / savanIyasyA vapAyA homAdAste |p6 hutAyAM mArjayitvA prAtaHsavanAyasaMprasarvatsu grahAvakA/SaiH /S.rtaM kArai/ScopasthAyottareNa havirdhAnaM gatvA dakSiNena mArjAlIyaM dhiSNiyaM parItya pUrvayA dvArA sadaH pravi/SyAgreNa pra/SAsturdhiSNiyaM dakSiNAtikramyopavi/Sati |p7 yatrAsmai brahmacamasamAharati taM pratig.rhya bhakSayati yathetare camasAn |p8 upAk.rte sottre vAcaM yacchatyA /SastrayAjyAyAH |p9 saMsthite savane yathetaM pratiniSkrAmati |p10 evaM vihitaM uttareyoH savanayoH saMcaro brahmatvaM ca |p11 Adhvaryava evAto 'nyAni karmANi brahmaNa AmnAtAni bhavanti |p12 avabh.rthaM gacchatAM dakSiNato gacchati |p13 evaM vihitaM sarvasomAnAM brahmatvam |c11 |p1 dakSiNAM pratigrahISyansaptada/Sak.rtvo 'pAnya vyAv.rtya pratig.rhNIyAt |p2 devasya tvA savituH prasave '/SvinorbAhubhyAM pUSNo hastAbhyAM pratig.rhNAmi / rAjA tvA varuNo nayatu devi dakSiNe / agnaye hiraNyaM tenAm.rtatvama/SyAm / vayo dAtre mayo mahyamastu pratigrahItre / ka idaM kasmA adAt / kAmaH kAmAya / kAmo dAtA kAmaH pratigrahItA / kAmaM samudramAvi/Sa kAmena tvA pratig.rhNAmi / kAmaitatte / eSA te kAma dakSiNA uttAnastvA.NgIrasaH pratig.rhNAtviti |p3 somAya vAsaH / rudrAya gAm / varuNAyA/Svam / prajApataye puruSam / manave talpam / tvaSTre 'jAm / agnaye vA / pUSNe 'vim / nir.rtyA a/Svataragardabhau himavato hastinam / gandharvApsarAbhyaH sragalaMkaraNe / vi/Svebhyo devebhyo dhAnyam / vAce 'nnam / Urje vA / brahmaNa odanam / samudrAyApaH / uttAnAyA.NgIrasAyAnaH / vai/SvAnarAya ratham |p4 vai/SvAnaryarcA rathaM pratig.rhNIyAdvai/SvAnaraH pratnathA nAkamAruhaddivaH p.rSThaM bhandamAnaH sumanmabhiH |c12 |p1 sa pUrvavajjanayajjantave dhanaM samAnamajmA pariyAti jAg.rviriti |p2 yatkiMcAprANattatsarvamuttAnastvA.NgIrasaH pratig.rhNA tvityeva pratig.rhNIyAt / yadvAnAmnAtamantram |p3 sarvatra purastAtsAvitra upariSTAdanvAdhiH |p4 gnAstvAk.rntannapasastvAtanvata varUtrayastvAvayannityetadvAsasyanuSajati purastAddaivatAt |p5 ta ime tAntrINAM dakSiNAnAM pratigrahaNAH syuH |p6 vij~NAyate ca / devA vai varuNamayAjayan / sa yasyai yasyai devatAyai dakSiNAmanayattAmavlInAt / te 'bruvanvyAv.rtya pratig.rhNAma tathA no dakSiNA na vleSyatIti / te vyAv.rtya pratyag.rhNan / tato vai tAndakSiNA nAvlInAt / ya evaMvidvAnvyAv.rtya dakSiNAM pratig.rhNAti nainaM dakSiNA vlInAtIti // tAntrIrevAdhikurute |p7 barhiSA pratIyAdgAM vA/SvaM vA |p8 annena puruSaM hastinaM vA |p9 gandhaiH priyavadyena ca talpam |c13 |p1 saMvatsaraM caturNAmeko nA/SnIyAt / tadvratamiti vij~NAyate caturhotRNAmanubruvANasya |p2 eSA vA anAhitAgneriSTiryaccaturhotAraH |p3 yaH prajayA pa/Subhir na prajAyeta sa dvAda/SAhAni taptamudakaM pibanbarAsIM vasAno 'dhaH /SayIta |p4 dvAda/SyAH prAtaH prA.Nutkramya prANyApAnyendraM gaccha svAhetyapAnya da/SahotAraM vyAkhyAya caturhotAraM juhuyAccaturg.rhItenAjyena |p5 ardhaM vA pUrveNa graheNa / ardhamuttareNa |p6 yaH kAmayeta prajAyeyeti sa dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA da/SahotAraM manasAnudrutya darbhastambe sagrahaM juhuyAt / ardhaM vA pUrveNa graheNArdhamuttareNa |p7 yaM brAhmaNaM vidyAM vidvAMsaM ya/So narchetso 'raNyaM paretya darbhastambamudgrathya brAhmaNaM dakSiNato niSAdya caturhotRnvyAcakSIta |p8 sarvAnsasaMbhArayajuSkAnityA/SmarathyaH / hotRnityAlekhanaH |p9 yo dakSiNata Aste tasmai varaM dadAti |p10 athaitA devAnAM patnayaH / tAbhiH prajAkAmaM pa/SukAmaM vA yAjayet |p11 antarA tvaSTAraM devAnAM ca patnI/ScatvAricatvAri padAni pratisaMkhyAya yajeta |p12 yadi saMvatsaraM na jAyeta tatparo na sUrkSet |p13 da/SahotrAbhicaranyajeta |p14 svak.rta iriNe pradare vA juhuyAt |c14 |p1 yadvAcaH krUraM tena vaSaTkaroti / vAca evainaM krUreNa prav.r/Scati / tAjagArtimArchatIti vij~NAyate |p2 yaH kAmayeta vIro ma AjAyeteti sa caturhotAraM juhuyAccatrug.rhItenAjyena / ardhaM vA pUrveNa graheNArdhamuttareNa / asya vIro jAyate |p3 na tvenamaparo 'nujAyate |p4 varo dakSiNA |p5 etenaiva caturhotrA rAjAnaM saMgrAme saMyatte yAjayet |p6 yattatra vinderaMstato dvAda/Sa/SataMdakSiNAH |p7 pa~NcahotrA pa/SukAmaM yAjayet |p8 caturg.rhItenAjyena / ardhaM vA pUrveNa graheNArdhamuttareNa / catasro dakSiNA dadAtya/SvaM hiraNyaM gAM vAsa iti |p9 etenaiva dakSiNAvarjamAmayAvinaM svargakAmaM vA yAjayet |p10 manasA svargakAmasya juhuyAt |p11 saptahotrA yaj~NavibhraSTaM yAjayeccaturg.rhItenAjyena / ardhaM vA pUrveNa graheNArdhamuttareNa |p12 yaH kAmayeta bahorbhUyAnsyAmiti sa da/SahotAraM prayu~NjIta / yaH kAmayeta vIro ma AjAyeteti sa caturhotAram / yaH kAmayeta pa/SumAnsyAmiti sa pa~NcahotAram / yaH kAmayetartavo me kalperanniti sa SaDDhotAram / yaH kAmayeta somapaH somayAjI syAmA me somapaH somayAjI jAyeteti sa saptahotAram |p13 athaiSa .rtumukhIyaH SaDDhotA vAgghoteti / tasya vadaty.rtumukha.rtumukhe juhuyAditi / sa sArvakAmaH |c15 |p1 yadyenamArtvijyAdv.rtaM santaM nirharerannAgnIdhre juhuyAdda/SahotAraM caturg.rhItenAjyena purastAtpratya.NtiSThanpratilomaM vigrAham / prANAnevAsyopadAsayati // yadyenaM punarupa/SikSeyurAgnIdhra eva juhuyAdda/SahotAraM caturg.rhItenAjyena pa/ScAtprA.NAsIno 'nulomamavigrAham / prANAnevAsmai kalpayatIti vij~NAyate |p2 sa yaH kAmayeta priyaH syAmiti yaM vA kAmayeta priyaH syAditi tasmA etaM sthAgaramalaMkAraM kalpayitvA da/SahotAraM purastAdvyAkhyAya caturhotAraM dakSiNataH pa~NcahotAraM pa/ScAtSaDDhotAramuttarataH saptahotAramupariSTAtsaMbhArai/Sca patnibhi/Sca mukhe 'laMk.rtyAsyArdhaM vrajet / priyo haiva bhavatIti vij~NAyate |p3 ta ime caturhotAro yatra homArthAH sagrahAH sasvAhAkArAstatra prayujyeran / yatrAhomArthA agrahA asvAhAkArAH |p4 yatra japA yAjamAnAH |p5 teSAM ye vihArasaMyuktA AhitAgnestAnpratIyAt / ubhayoritarAn |c16 |p1 agniM naro dIdhitibhiraraNyorhastacyutI janayanta pra/Satam / dUred.r/SaM g.rhapatimatharyum // agninAgniH samidhyAte / sapta te agne / mano jyotirjuSatAm / trayastriM/Sat // yanme manasa/SchidraM yadvAco yacca me h.rdaH / ayaM devo b.rhaspatiH saM tatsi~Ncatu rAdhasA // vi/SvakarmA haviridaM juSANaH saMtAnairyaj~NaM samimaM tanotu / yA vyuSTA uSaso ya/Sca nimrucastA saMdadhAmi haviSA gh.rtena // ayA/ScAgne 'si / tvaM no agne / sa tvaM no agne // bhadraM karNebhiH /S.rNuyAma devA bhadraM pa/SyemAkSabhiryajatrAH / sthiraira.NgaistuStuvAMsastanUbhirvya/Sema devahitaM yadAyuH // svasti na indro v.rddha/SravAH svasti naH pUSA vi/SvavedAH / svasti nastArkSyo ariSTanemiH svasti no b.rhaspatirdadhAtu // p.rSada/SvA marutaH p.r/SnimAtaraH /SubhaMyAvAno vidatheSu jagmayaH / agnijihvA manavaH sUracakSaso vi/Sve no devA avasA gamanniha // /Sataminnu /Sardo anti devA yatrA na/ScakrA jarasaM tanUnAM / putrAso yatra pitaro bhavanti mA no madhyA rIriSatAyurgantoH // preddho agne dIdihItyeSA |c17 /SrutkarNAya kavaye vedyAya namobhirnAkamupayAmi /SaMsan / yato bhayamabhayaM tatk.rdhI no 'gne devAnAmava heDa iyakSva // agniM vo devamagnibhiH sajoSA yajiSThaM dUtamadhvare k.rNudhvam / yo martyeSu nidhruvir.rtAvA tapurmUrdhA gh.rtAnnaH pAvakaH // gh.rtapratIko gh.rtap.rSTho agnirgh.rtaiH samiddho gh.rtamasyAnnam / gh.rtapruSastvA sarito vahanti gh.rtaM pibanyajatAddeva devAn // AyurdA agne / imo agne / sapta te agne / mano jyotirjuSatAm / trayastriM/Sat / yanme manasaH / vi/SvakarmA / agniM yunajmi / indhAnAstvA // agnirna IDita IditavyairdevaiH pArthivaiH pAtu / vAyurna IDita IDitavyairdevairAntarikSaiH pAtu / sUryo na IDita IDitavyairdevairdivyaiH pAtu / viSNurna IDita IDitavyairdevairdi/SyaiH pAtu / agniryajurbhiH pUSA svagAkAraista imaM yaj~Namavantu te mAmavantvanu va Arabhe 'nu mArabhadhvaM svAhetyetaistribhiranuvAkairavij~NAtaprAya/Scitte some trayastriM/SatamAhutIrjuhoti |p2 trayastriM/SataM cAgnIdhre yaj~NatanUH |p3 p.rthivi bhUvari sinIvAlyurandhra Acitte manaste bhuvo vivasta iti vasatIvarISu savanIyAsu vA viSiktAsu saptAhutIrhutvA |c18 |p1 ya UrmirhaviSya indriyAvAnmadintamastaM va .rdhyAsam / somasyAjyamasi haviSo havirjyotiSAM jyotiH / vi/SveSAM vo devAnAM devatAbhirg.rhNAmItyabhimantrya saM vaH si~Ncantu marutaH samindraH saM b.rhaspatiH / saM vo 'yamagniH si~NcatvAyuSA ca dhanena ca / sarvamAyurdadhAtu me / mAndA vA/SAH / Apo bhadrAH / Aditpa/SyAmi / Apo hi SThA mayobhuva ityetAbhiH saptabhih saMsi~Ncedabhi vA mantrayeta |p2 yadi prAtaHsavane prAgghomAtsomamatiriktaM pa/SyettaM camaseSvabhyunnayedupajuhuyAdvA |p3 hute d.rSTvA stuta/SatravantaM kuryAt |p4 hot.rcamasamukhyAM/ScamasAnunnIya b.rhataH stotramupAkaroti |p5 gaurdhayati marutAmiti dhayadvatISu stuvIran |p6 asti somo ayaM suta iti vaitAsu b.rhatA gaurivItena vA stuvIran |p7 aindrAvaiSNavaM hotAnu/SaMsati |p8 indrAviSNubhyAM pItasyeti bhakSamantraM namati |p9 yadi mAdhyaMdina etadeva |p10 stotre vikAraH / baNmahA~M asi sUryeti saurISu b.rhatA gaurivItena vA stuvIran |p11 tathaiva hotAnu/SaMsati / tathA bhakSamantraH |p12 yadi t.rtIyasavane 'tiricyetokthyaM kurvIta |p13 yadyukthye SoDa/Sinam / yadi SoDa/SinyatirAtram / yadyatirAtre dvirAtram / yadi dvirAtra ekastotrameva |p14 tatra vaiSNavISu /SipiviSTavatISu b.rhatA gaurivItena vA stuvIran |p15 tathaiva hotAnu/SaMsati / tathA bhakSamantraH |c19 |p1 yadi somau saMsutau syAtAmAdita/ScaturbhiH saMbhArayajurbhirhutvA mahArAtre prAtaranuvAkamupAk.rtyAnvArabdhe yajamAne juhoti saMve/SAyopave/SAya gAyatriyAstriSTubho jagatyA anuSTubhaH pa.NktyA abhibhUtyai svAheti |p2 evaM savanAdausavAnAdAvuttarairuttarai/ScaturbhiH saMbhArayajurbhi/SchandasA cottareNottareNA pA.NktAm |p3 pa~Ncasavano yaj~NaH trINi savanAnyavabh.rtho 'nUbandhyeti / pa~Nca samiddhe 'gnau hUyante prANApAnau m.rtyormA pAtaM prANApAnau mA mA hAsiSTamiti |p4 purastAtpa/SukAtsviSTak.rto 'dhvaryurjapatyetivanti pretivanti vAjyAni |p5 marutvatIrv.rSaNvatIrvA pratipadaH |p6 abhIvarto brahmasAma |p7 ubhe b.rhadrathaMtare bhavataH |p8 yadyagniSTomaH somaH parastAtsyAdukthyaM kurvIta / yadyukthyaH SoDa/Sinam / yadi SoDa/SyatirAtram / yadyatirAtro dvirAtram / yadi dvirAtrastrirAtram / yadi trirAtra ekastotrameva |p9 abhijitkAryo 'bhijityai / vi/SvajitkAryo vi/Svajityai / sarvap.rSThaH sarvastomo 'tirAtro bhavati sarvasyAptyai sarvasyAvaruddhyA iti vij~NAyate |p10 sajanIyaM /SasyaM vihavyaM /Sasyamagastyasya kayA/SubhIyaM nisevalyam / tAni /SaMset |p11 sajanIyaM prAtaHsavanike vai/Svadeve 'nuprohet / vihavyaM mAdhyaMdinIye marutvatIye / agastyasya kayA/SubhIyaM niSkevalyaM tArtIyasavanike vai/Svadeve 'nuprohet |c20 |p1 tatremAH sAmacodanA bhavanti / taura/SravasaM kAryam / vasiSThasya nihavaH kAryaH / abhIvartaM brahmasAma kurutAt / abhijitaM vi/SvajitaM vA yaj~NakratuM kurutAt / kro/SAnukro/Se kurutAditi |p2 purastAtprAtaHsavanAtsaMpreSyati |p3 pUrvaH saMsthApyaH / atyabhiSutyaM vA / dakSiNAbhirvA varSIyAMsaM yaj~NakratuM kurvIta |p4 yAvadrathAhnyamantarA girirgiribhidvA nadI vyaveyAtparvatAntaraye vA nAnArAjyayorvA saMsavo nAvidviSANayoH saMsavo vidyata iti ka.NkatibrAhmaNaM bhavati |p5 yatra dIkSitAnAmupatApaH syAdyajamAnAyatane /SayIta |p6 taM parig.rhyAgnIdhraM nayet |p7 parImaM pari te brahmaNe dadAmi brahma paridadAtu devatAbhyaH / vaSaTkArastvA bhiSajyatu saha vi/SvairdevaiH / vasava etadvaH prAtaHsvanaM rudrA etadvo mAdhyaMdinaM savanaM vi/Sve devA etadvast.rtIyasavanam / tadrakSadhvaM tadbhiSajyata tadgopAyata tadvo mA vigAditi sarvatrAnuSajati |p8 AgnIdhrIyamupasamAdhAya saMparistIrya brAhmaNaM dakSiNato darbheSu niSAdyottarata udapAtramupanidhAya tasminnekaviM/SatiM yavAndarbhapu~NjIlAM/ScAvadhAya jIvA nAma stha tA imaM jIvayata jIvikA nAma stha tA imaM jIvayata saMjIvikA nAma stha tA imaM saMjIvayateti pratibrUyAt |c21 |p1 yA jAtA oSadhaya ityoSadhisUktenainametAbhiradbhirabhiSi~Ncati |p2 ApaH prajApateH prANA yaj~Nasya bheSajamiti cainamAcamayanti |p3 athainamabhim.r/Santi |p4 upAM/SvantaryAmau te prANApAnau pAtAmupAM/Susavanaste vyAnaM pAtu vAcaM ta aindravAyavaH pAtu dakSa kratU te maitrAvaruNaH pAtu cakSuSI te /SukrAmanthinau pAtAM /SrotraM ta A/SvinaH pAtvAtmAnaM ta AgrayaNaH pAtva.NgAni ta ukthyaH pAtvAyuSTe dhruvaH pAtvasAvasAviti sarvatrAnuSajati |p5 athAtamAnaM pratyabhim.r/SatyupAM/SvantaryAmau me prANApAnau pAtAmiti |p6 evaM krAmatyA dhruvAt |p7 puSTipataye puSTi/ScakSuSe cakSuH prANAya prANamAtmana AtmAnaM vAce vAcamasmai punardhehi svAhetyAhutiM hutvA pUrvavadabhimar/SaH |p8 yadi mriyeta prAgavabh.rthAdagnyavabh.rthaM kurvIran |p9 avabh.rthaM vA gamayitvA prokSyainamabhyudAh.rtya svairagnibhiryathAlokaM daheyuH |p10 etAvadekAhe |p11 ahargaNeSvAhara dahetyuktvA dakSiNAgneragnimAh.rtya nirmanthyena vA dagdhvA dakSiNena mArjAlIye m.rtasya dahanam |p12 tUSNIM tadahaH parisamApya patnIsaMyAjAnte kumbhe 'sthIni saMbh.rtya mArjAlIye nidadhAti |p13 udgAtArastis.rbhiH sarparAj~NIbhirapratih.rtAbhiH stuvIran |c22 |p1 .rtvijo hot.rprathamAH prAcInAvItino yAmIranubruvantaH sarparAj~NInAM kIrtayanto dakSiNAnke/SpakSAnudgrathya savyAnprasrasya dakSiNAnUrUnAghnAnAH sigbhirabhidhUnvantastriH prasavyaM pariyantyapa naH /So/Sucadaghamiti |p2 savyAnudgrathya dakSiNAnprasrasya savyAnUrUnAghnAnA anabhidhUnvantastriH pratipariyantyapa naH /So/Sucadaghamiti |p3 te yadoda~NcaH saMpadyante 'thaibhyo 'dhvaryurdakSiNato '/SmAnaM paridhiM dadhAtImaM jIvebhyaH paridhiM dadhAmi mA no nu gAdaparo ardhametam / /SataM jIvantu /SaradaH purUcIstiro m.rtyuM dadhmahe parvateneti |p4 agniSTomaH soma aindravAyavAgrA maitrAvaruNAgrA vA |p5 yAmIbhiH stuvate |p6 stotrestotre 'sthikumbhampanidadhAti |p7 mArjAlIye bhakSAnninayante |p8 agna AyUMSi pavasa iti pratipadaM kurvIran |p9 rathaMtarasAmaiSAM somaH syAt |p10 AyurevAtmandadhate 'tho pApmAnameva vijahato yantIti vij~NAyate |p11 yadyu vai nAthavAnsyAddagdhvainaM k.rSNAjine 'sthInyupanahya idhAya yo 'sya svo nediSThI syAttatsthAne taM dIkSayitvA tena saha yajamAnA AsIran |p12 saMvatsare 'sthIni yAjayeyuH |p13 vyApAtAdityA/SmarathyaH / odavasAnIyAdityAlekhanaH |p14 agniSTomaH soma ityetadAdi |p15 pUrvavaddvAda/SaM /SataM dakSiNAH |c23 |p1 yadi sattrAyAgUrya na yajeta vi/SvajitAtirAtreNa sarvap.rSThena sarvastomena sarvavedasadakSiNena yajeta |p2 traidhAtavIyAmeke sahasradakSiNAM samAmananti |p3 sattre dIkSitvA yadi sAmyuttiSThAset somam apabhajya vi/SvajitAtirAtreNa pUrvavad yajeta |p4 yadi dIkSAsUttiSThAsed avalikhyokhAyAstairanyAM m.rdaM saMs.rjyokhAM kArayet |p5 avalikhya pa/Su/SirasAM tUSNIkeSvA/SleSayet |p6 yadyupasatsu yA citA citiH syAnna tAmAvartayet |p7 tUSNIkAmAvartayet |p8 mantravatImityaparam |p9 cite 'gnAvuttiSThato nAgnicityA vidyate / tUSNIM vAgniM cinvIta / mantravantamityaparam |p10 praNIte 'gnau tUSNImanyaM praNayet / mantravantamityaparam |p11 karaNebhyo 'pAdadIta mahAvederuttaravederdhiSNyoparavakharasadohavirdhAnebhya iti / tAnItareSvapyarjayet |p12 yadi sarvai rAtriparyAyairastutamabhivyucchetSaDbhiraindrAvaiSNavIbhirhotre stuyuH / tis.rbhistis.rbhiritarebhyaH |p13 yadi dvAbhyAM hotre maitrAvaruNAya ca pUrvasmin paryAye stuyuH / brAhmaNAcchaMsine 'cchAvAkAya cottarasmin |p14 yadyekena pa~Ncada/Sabhirhotre stuyuH / pa~NcabhiHpa~NcabhiritarebhyaH |p15 agne vivasvaduSasa ityA/Svinasya pratipadaM dadhyAt |c24 |p1 yasyA/Svine /SasyamAne sUryo nAvirbhavati sauryaM bahurUpamAlabheta |p2 sarvA api dA/SatayIranubrUyAt |p3 yeSAM dIkSitAnAm AhavanIya udvAyed AgnIdhrAd uddharet / yad AgnIdhro gArhapatyAt / yad gArhapatyo 'ta eva punarmanthet |p4 yasmAd daror udvAyet tasyAraNI kuryAt |p5 krumuka upajvalanaH |p6 mahartvigbhya/Scaturo varAndadyAt |p7 yasya soma upadasyetsuvarNaM hiraNyaM dvedhA vicchidyArdhamantardhAyarjISeNa sahAbhiSuNuyAt / ardhamabhunnAyaM grahaiH pracareyuH |p8 mahartvigbhya/Scaturo varAndadyAt |p9 yasyAkrItaM somamapahareyuH krINIyAdeva |p10 yadi krItaM yo nediSThI syAttata Ah.rtyAbhiSuNuyAt |p11 somAhArAya somavikrayiNe vA yathA/SraddhaM dadyAt |p12 somAbhAve pUtIkAnabhiSuNuyAt / pUtIkAbhAva AdArAnphAlgunAni ca yAni /SvetatUlAni syuH / tadabhAve yAH kA/ScauSadhIH kSIriNIraruNadUrvAH ku/SAnvA haritAniti vAjasaneyakam |p13 apyantato vrIhiyavAn |p14 pratidhuSA prAtaHsavane sarvAnsomA~NchrINIyAt / /S.rtena mAdhyaMdine savane / dadhnA t.rtIyasavane nItami/SreNa vA |p15 athaikeSAm / pratidhukca prAtaHsavane pUtIkA/Sca / /S.rtaM ca mAdhyaMdine savane pUtIkA/Sca / dadhi ca t.rtIyasavane pUtIkA/Sceti |p16 agniSTomaH somaH syAdrathaMtarasAmA |p17 ya evartvijo v.rtAH syusta enaM yAjayeyuH |p18 ekAM gAM dakSiNAM dadyAttebhya eva |p19 punaH somaM krINIyAt |p20 avabh.rthAdudetya purastAddvAda/SyAstasmA eva kratave punardIkSeta |p21 tatra taddadyAdyatpUrvasmindAsyansyAt |c25 |p1 yadi sadohavirdhAnAnyabhidahyerangrahAnadhvaryuH spa/Syet / stotrANyudgAtA / /SastrANi hotA |p2 anabhidagdhe some par/Svato devayajanamadhyavasAya k.rtAntAdeva prakrAmeyuH |p3 abhidagdhe tu tatprAya/ScittaM yadapah.rte |p4 goH sthAne pa~Nca gA dadyAt / pa~Nca vA varAn |p5 yadi prAtaHsavane grAvANaM nAdhigacchetpalA/SadaNDamAh.rtya tenaivAbhiSuNuyAt / etadevAsya prAya/ScittaM bhavatIti vij~NAyate |p6 yadi madhyaMdine yadi t.rtIyasavana etadeva |p7 yadi prAtaHsavane grAvA /SIryeta purastAdbahiSpavamAnAddyutAnasya mArutasya brahmasAmnA stuvIran |p8 brahmasAmnA vaiva |p9 yadi mAdhyaMdine yadi t.rtIyasavana etadeva purastAtpavamAnebhyaH stuvate |p10 yadi prataHsavane kala/So dIryeta vaiSNavIsu /SipiviSTavatISvityuktam |p11 athaikeSAm / yadi prAtaHsavane kala/So dIryeta vaSaTkAranidhanaM brahmasAma kuryAditi / asave svAhA vasave svAhA vibhuve svAhA vivasvate svAhA /SUSAya svAhA sUryAya svAhA candrAya svAhA gaNa/Sriye svAhAmalimluce svAhA jyotiSe svAhAbhibhuve svAhAdhipataye svAhA divAM pataye svAheti trayoda/SAjyAhutIrhutvA |c26 |p1 indrasya graho 'syag.rhIto grAhyo devAnAM pUrasi taM tvA prapadye saha grahaiH saha pragrahaiH saha prajayA saha pa/SubhiH sahartvigbhyaH saha somyaiH saha sadasyaiH saha dAkSiNeyaiH saha yaj~Nena saha yaj~NapatinA // indrAgnI paridhI mama vAto devapurA mama / brahma varma mamAntaraM taM tvendragraha prapadye saguH sa/SvaH // varma me dyAvAp.rthivI varmAgnirvarma sUryaH / varma me brahmaNaspatirmA mA prApadato bhayam // indrAgnI paridhI mama vAto devapurA mama / brahma varma mamAntaraM taM tvendragraha pravi/SAni saguH sA/SvaH sapUruSaH / saha yanme asti teneti dIrNaM yajamAno 'numantrayate |p2 ariSTyA avyathyai saMve/SAyopave/SAya gAyatryA abhibhUtyai svAhA / ariSTyA avyathyai saMve/SAyopave/SAya triSTubho 'bhibhUtyai svAhA / ariSTyA avyathyai saMve/SAyopave/SAya jagatyA abhibhUtyai svAhA / ariSTyA avyathyai saMve/SAyopave/SAyAnuSTubho 'bhibhUtyai svAhA / ariSTyA avyathyai saMve/SAyopave/SAya pa.NktyA abhibhUtyai svAhetyetaiH pratimantramanusavanaM dIrNe pa~NcAhutIrjuhotItyeke |p3 yadi bahiSpavamAnaM sarpatAM prastotApacchidyeta yaj~Nasya /Sira/Schidyeta / brahmaNe varaM dattvA sa eva punarvartavyaH |p4 yadi pratihartA pa/SubhiryajamAno vy.rdhyeta / sarvavedasaM dadyAt |p5 yadyudgAtA yaj~Nena yajamAno vy.rdhyeta / adakSiNaH sa yaj~NaH saMsthApyaH / athAnya Ah.rtyaH |p6 tatra taddadyAdyatpUrvasmindAsyansyAt |p7 yugapadapacchede tUdgAtuH prAya/ScittaM pratihartuH sarvaprAya/Scittam |p8 pUrvAparApacchede yo jaghanyo 'pacchidyeta tasya prAya/Scittam |p9 yadi mAdhyaMdina etad eva / yady Arbhave sarvaprAya/ScittaM juhuyAt |c27 |p1 yatkala/Sa upadasyetsuvarNaM hiraNyaM dvedhA vicchidyAdhamantardhAyApo 'vanIya payo 'bhyavanayet / ardhamabhyunnAyaM grahaiH pracareyuH |p2 mahratvigbhya/Scaturo varAndadyAt |p3 athaikeSAm / yatkala/Sa upadasyedAgrayaNAdg.rhNIyAt / yadAgrayaNaH kala/SAt |p4 yadtraho vA kala/So vopadasyedAgrayaNAdg.rhNIyAdanyA~NchukrAddhruvAcca |p5 droNakal/SAdg.rhyanta iti sarvagrahANAM skannAnAmupadastAnAM ca vij~NAyate |p6 yaddhruva upadasyetskandeddIryeta vA tamabhimantrayetAyurdhA asi dhruvAyurme dhehi / varcodhA asi dhruva varco me dhehi / tanUpA asi dhruva tanvaM me pAhIti // tasmi~NchatamAnaM hiraNyamavadhAya svAhA diva ApyAyasva svAhAntarikSAdApyAyasva svAhA p.rthivyA ApyAyasvetyApyAyayati |p7 adhvaro 'yaM yaj~No astu devA oSadhIbhyaH pa/Subhyo me dhanAya / vi/Svasmai bhUtAyAdhvaro astu devAH / sa pinvasva gh.rtavaddeva yaj~Na // ihaivaidhi mApa cyoSThAH parvata ivAvicAcaliH / indra iveha dhruvastiSTheha yaj~Namu dhAraya // indra eNamadIdharaddhruvaM dhruveNa haviSA / tasmai devA adhibruvannayaM ca brahmaNaspatiH // dhruvA dyaurdhruvA p.rthivI dhrvaM vi/SvamidaM jagat / dhruvA ha parvatA ime dhruvo rAjA vi/SAmayamityetAbhi/Scatas.rbhiH sannamabhimantrya varaM dadAti |c28 |p1 yadi nArA/SaMsa upadasyedyamadhvaryuH pUrvaM grahaM g.rhNIyAttaM vaSaTk.rtAnuvaSaTk.rte hutvA camasAdhvaryave prayacchet / tenainaM sa ApyAyayatyApyAyasva sametu ta iti |p2 yadi prAtaHsavane somo havirvA skandenmAdhyaMdine t.rtIyasavane naktaM tiroahnyeSu vA devAM janamaganyaj~Na ityetairyathApUrvamabhimantrya mano jyotirjuSatAmityAhutiM juhuyAt |p3 trayastriM/Sat / drapsa/Scaskanda / yaste drapsaH / yo drapsaH / yaste drapsa ityetaiH pratimantramanusavanaM skanne pa~NcAhutIrjuhotItyeke |p4 yad.rtugrahaiH pracarantau muhyeyAtAM vis.rSTadhenAH sarito gh.rta/Scuto vasanto grISmo madhumanti varSAH / /Saraddhemanta .rtavo mayobhuva udapruto nabhasI saMvasantAm // A naH prajAM janayatu prajApatirdhAtA dadAtu sumanasyamAnaH / saMvatsara .rtubhi/ScAkupAno mayi puSTiM puSTipatirdadhAtu // A devAnAm / tvamagne vratapA asi / yadvo vayaM praminAma / madhu/ScetyetaiH pratimantraM juhoti |p5 ta imaM yaj~Namavantu te mAmavantvanu va Arabhe 'nu mArabhadhvaM svAhety.rtunAmasvanuSajati |p6 yadi somaH skandedbrahmansomo 'skAnityuktvAbhUddevaH savitA vandyo nu na ityabhimantrya bhUpataye svAheti pa~Nca prAde/SAnmimIte yathA purastAt |c29 |p1 yadi camasamabhakSitaM stotreNAbhyupAkuryAdAramatetyuktvota tyA no divA matiraditirUtyAgamat / sA /SantAcI mayaskaradapa sridhaH // uta tyA daivyA bhiSajA /SaM naskarato a/SvinA / yUyAtAmasmadrapo apa sridhaH // /SamagniragnibhiskaracchaM nastapatu sUryaH / /SaM vato vAtvarapA apa sridha iti tisra AgnIdhrIye hutvA taM sadasi bhakSayitvottaravAsasA pracchAdya dakSiNAM dvArbAhumanu nirg.rtya mArjAlIye prakSAlya pUrvayAtih.rtya taditpadaM na viciketa vidvAnyanm.rtaH punarapyeti jIvan / triv.rdyadbhuvanasya rathav.rjjIvo garbho na m.rtaH sa jIvAditi taM camaseSvapis.rjya hiraNyagarbhaH samavartatAgra ityAhutiM hutvApyAyasva madintama soma vi/SvAbhirUtibhiH / bhavA naH saprathastama ityApyAyayati |p2 pratyasmai pipISate vi/SvAni viduSe bhara / araMgamAya jagmave 'pa/ScAd.rghvane nara ityavav.rSTaM bhakSamabhimantryendurindumavAgAdindorindro 'pAt / tasya ta indavindrapItasya madhumata upahUtasyopahUto bhakSayAmIti bhakSayati |p3 yadi dIkSito 'vakiredapsvagna ityeSA // tapo Svagne antarA~M amitrAMstapA /SaMsamararuSaH parasya / tapA vaso cikitAno acittAnvi te tiSThantAmajarA ayAsaH // yo naH sanutyo abhidAsadagne yo antaro mitramaho vanuSyAt / tamajarebhirv.rSabhistapa svaistapA tapasva tapasA tapiSTha // sa saM k.rNotu ketumA naktaM ciddUra A sate / pAvako yadvanaspatInprAsmA minotyajaraH // nahi te agne tanuvai krUramAnA/Sa martyaH / kapirbabhai tejanaM svaM jarAyu gauriva // meSa iva yadupa ca vi ca carvari yadapsararUparasya khAdati / /SIrSNA girau vakSasA vakSa ejayannaM/SuM gabhasti haritebhirAsabhiriti SaT pUrNAhutIrhutvA pratyAhuti varAndadyAt |c30 |p1 yaddevA devaheDanamiti vA da/SAhutIrhutvA pavamAnaH suvarjana ityetenAnuvAkenAbhiSi~Ncet |p2 yadi hutAhutau somau saMs.rjyeyAtAmantaHparidhya.NgAraM nirvartya yaj~Nasya hi stha .rtviyAvindrAgnI cetanasya ca / hutAhutasya t.rpyatamahutasya hutasya ca // hutasya cAhutasya cAhutasya hutasya ca / indrAgnI asya somasya vItaM pibataM juSethAmitya.NgAre hutvA tamasmai bhakSaM prayacchet |p3 mA yajamAnaM tamo vidanmartvijo mo imAH prajAH / mA yaH somamimaM pibAtsaMs.rSTamubhayaM k.rtamiti bhakSayati |p4 mA no dhvAriSuH pitaro mota vIrA mA naH sabandhuruta vAnyabandhuH / mA no du/ScakSA agha/SaMsa I/SatAhuto 'yaM yaj~Namapyetu devAniti bhakSayantamabhimantrayate |p5 saptartvijaH sapta sadAMsyeSAM da/Sa kSipo a/SvinA pa~Nca vAjAH / prANo vyAno 'pAno mana AkUtamagniH svAhAk.rtaM haviradantu devA iti bhakSaM vyApannamabhimantryedaM viSNurvicakrama iti dakSiNapUrva uparave 'vanayet |p6 uttarpUrve vA |p7 yaH somavAmI syAttasmA etaM somendraM /SyAmAkaM caruM nirvapet |c31 |p1 yadi sadohavirdhAnAni k.rSNa/SakuniruparyuparyatipatetpakSAbhyAmAdhUnvAna ivAbhiniSIdedvedaM viSNurvicakrama ityAhutiM juhuyAt / yadyuccaiH patenna tadAdriyeta |p2 yadyano ratho vAntarAgnI sadohavirdhAne vA vIyAtpAthik.rtIM pUrvavannirvapet |p3 yadi havirdhAnaM padyetodastAmpsItsavitA mitro aryamA sarvAnamitrAnavadhIdyugena / b.rhantaM mAmakaradvIravantaM rathaMtare /Srayasva svAhetyAhavanIye juhuyAt |p4 etenaiva p.rthivyAM vAmadevye /Srayasva svAheti hotrIye yadi sadaH |p5 antarikSe b.rhati /Srayasva svAhetyAgnIdhrIye yadyAgnIdhram |p6 yadi prAgvaM/SaM sarvaiH /SAlAmukhIye juhuyAt |p7 divi b.rhatA tvopastabhnomIti sarveSAmupastambhanaH samAnaH |p8 yadyenamArtvijyAdv.rtaM santaM narharerannAgnIdhre juhuyAdanu mA sarvo yaj~No 'yametu vi/Sve devA marutaH sAmArkaH / Apriya/SchandAMsi nivido yajUMSyasyai p.rthivyai yadyaj~Niyamiti |p9 anyayaj~Ne somaM bhakSayitvAgnibhyaH paribhakSamAjyenAhavanIye juhuyAt |c32 |p1 apAM puSpamasyoSadhInAM rasaH somasya priyaM dhAmAgneH priyatamaM haviH svAhA / apAM puSpamasyoSadhInAM rasaH somasya priyaM dhAmendrasya priyatamaM haviH svAhA / apAM puSpamasyoSadhInAM rasaH somasya priyaM dhAma vi/SveSAM devAnAM priyatamaM haviH svAheti |p2 vayaM soma vrate tava manastanUSu piprataH / prajAvanto a/SImahIti /SeSaM bhakSayitvA devebhyaH pit.rbhyaH svAhA somyebhyaH pit.rbhyaH svAhA kavyebhyaH pit.rbhyaH svAheti dakSiNAgnau pratimantraM juhoti |p3 taM jaghanena dakSiNAprAgagrAndarbhAnsaMstIrya dadhi dadAti devAsa iha mAdayadhvaM somyAsa iha mAdayadhvaM kavyAsa iha mAdayadhvamiti |p4 anantaritAH pitaraH somyAH somapIthAdityupatiSThate |p5 bhaye jAte '/Sakye yaSTuM sarvebhyo havirbhyaH somebhya/Sca droNakala/Se samavadhAya ye devA yeSAmidaM bhAgadheyaM babhUva yeSAM prayAjA utAnUyAjAH / indrajyeSThebhyo varuNarAjabhyo 'gnihot.rbhyo devebhyaH svAheti droNakala/Sena hutvAbhaye punaryajeta |p6 yadardharcAllupyetAbhipratig.rNIyAdvA tvaM no agne / sa tvaM no agne / tvamagne ayAsi / prajApata iti catasra AhutIrjuhuyAt / vyAh.rtI/Sca |p7 yady.rkto yaj~NaM bhreSa AgacchedbhUriti gArhapatye juhuyAt / yadi yajuSTo bhuva iti dakSiNAgnau / yadi sAmataH suvarityAhavanIye / yadi sarvataH sarvA juhuyAt |c33 |p1 brahmA vA manasA dhyAyannAsIta |p2 yadyaudumbarI na/SyedanyAM pracchidyorgasyarjaM mayi dhehi /SriyAM tiSTha pratiSThitA / divaM stabdhvAntarikSaM ca p.rthivyAM ca d.rDhA bhava / dhartri dharitri janitri yamitrItyadhvaryurudgAtA yajamAna/Scocchrayanti |p3 saMmitAM nityena yajuSAbhim.r/Sati |p4 yadi havirdhAne padyeyAtAM dakSiNamadhvaryurudg.rhNIyAtpratiprasthAtopastabhnuyAt / uttaraM pratiprasthAtodg.rhNIyAdadhvaryurupastabhnuyAt |p5 vaiSNavyopastabhnutaH / vaiSNuvyopaminute / A/SvinyA kalpayataH |p6 agne vAjasya gomata iti tisraH // bhadro no agnirAhuto bhadrA rAtiH subhaga bhadro adhvaraH / bhadrA uta pra/SatayaH // bhadrA uta pra/Sastayo bhadraM manaH k.rNuSva v.rtratUrye / yenA samatsu sAsahaH // yenA samatsu sAsaho 'va sthirA tanuhi bhUri /SardhatAm / vanemA te abhiSTibhiriti SaDbhiruSNikkakudbhirAgnIdhrIye juhutaH |p7 pUrvAbhiruSNigbhiradhvaryuH / uttarAbhiH kakudbhiH pratiprasthAtA |p8 /Siro yaj~Nasya pratidhIyatAmam.rtaM devatAmayam / vaiSNavyA kriyatAM /Sira A/SvinyA pratidhIyatAmiti pa~Ncag.rhItena samAnau homau juhutaH |p9 yadyAgnikyukhAmA bhidyeta saMk.rSyainAM punaH kuryAt |p10 yadi pakvA saMpiSyAnayayA m.rdA saMs.rjyokhAM kArayet |c34 |p1 yasyAgnirukhya udvAyedgArhapatyAdanyaM praNayet / sa eva punaH parIdhyaH / svAdevainaM yonerjanayatIti vij~NAyate |p2 k.rSNaM vAsaH k.rSNA dhenuH k.rSNo vA gauH /SatamAnaM ca hiraNyaM dakSiNA |p3 yatpUrvasminnahanyuttarasmA ahne kriyate tenAharabhyAsajati / tena yaj~NaM saMtanoti |p4 yatpUrvasminnahanyuttarasmA ahne vasatIvarIryaj~NAyaj~NiyaM prati g.rhNAti tenAharabhyAsajati / tena yaj~NaM saMtanoti // yatpUrvasminnahanyuttarsmA ahne payAMsi vi/SAsti tenAharabhyAsajati / tena yaj~NaM saMtanoti // yadatipreSyati tenAharabhyAsajati / tena yaj~NaM saMtanoti |p5 eteSAmekasminnapyakriyamANe namo brahmaNe namo astvagnaye namaH p.rthivyai nama oSadhIbhyaH / namo vAce namo vAcaspataye namo viSNave b.rhate karomi svAhetyAhutiM hutvA sarvaprAya/ScittaM juhuyAjjuhuyAt |bApSS15 |c1 |p1 pravargyaM saMbhariSyannamAvAsyAyAM paurNamAsyAmApUryamANapakSasya vA puNye nakSatre tUSNIM kANTakIM samidhamAdhAya yu~Njate mana iti caturg.rhItaM juhoti |p2 atha yadi dIkSitaH kANTakImevaitayA samidhamAdadhyAt / yajureva vadedityeke |p3 devasya tvA savituH prasava ityabhrimAdAyAbhrirasi nArirasItyabhimantrayate |p4 sAgnikyA vyAkhyAtA |p5 uttiSTha brahmaNaspata iti brahmANamAmantrayate |p6 upottiSThati brahmA / ubhAvuttaramardharcaM japataH / Adadate k.rSNAjinam / anunayantyajAM puM/SchagalAma/SvaM v.rSANamiti |p7 praitu brahmaNaspatiriti prA~Nco '/SvaprathamA abhipravrajanti yatra m.rdaM khaniSyantaH syuH |p8 api vAsyaite saMbhArAH pari/Srite 'bhyudAh.rtA bhavanti |p9 agreNAhavanIyaM m.rtkhanaH / pUrvaHpUrva itaraH |p10 uttareNa m.rtkhanaM k.rSNAjinaM prAcInagrIvamuttaralomAstIrya devI dyAvAp.rthivI iti m.rtkhanamabhimantrayate / .rdhyAsamadyeti m.rtkhane 'bhriyA prah.rtya makhasya /Sira ityapAdAya makhAya tveti harati / makhasya tvA /SIrSNa iti k.rSNAjine nivapati |p11 evaM dvitIyaM t.rtIyaM ca harati |p12 tUSNIM caturthaM yAvatIM v.rdaM pravargyapAtrebhya AptAM manyate |p13 evamitarAnsaMbhArAn |p14 abhimantraNe vikAraH |c2 |p1 iyatyagra AsIriti varAhavihatam / devIrvamrIriti valmIkavapAm / indrasyaujo 'sIti pUtIkAnajalomAni k.rSNAjinalomAni ca saMs.rjyAgnijA asi prajApate reta iti |p2 Ayurdhehi prANaM dhehItya/SvenAvaghrApya madhu tvA madhulA karotvityajayAbhidohayati |p3 abhidohanameke 'vaghrApaNAtpUrvaM samAmananti |p4 bahava AryAH parig.rhya haranti |p5 uttareNa vihAramuddhate 'vokSite sikatopApte pari/Srite nidadhati |p6 madhu tvA madhulA karotviti madantIrupas.rjati |p7 ye cokhAsaMsarjanAH saMbhArA yaccAnyadd.rDhArtha upArdhaM manyate |p8 athAtyantaprade/SaH |p9 yatkiMca pravargya udakak.rtyaM madantIbhireva tatkriyate / nainaM strI prekSate na /SUdraH |p10 na kurvannabhiprANiti |p11 apahAya mukhamanabhiprANanveNunA karoti |p12 na pravargyamAdityaM ca vyaveyAt |p13 yatra kvaca viprakrAnte pravargya Adityo 'stamiyAt k.rtAntAdeva viramet / /SvobhUte /SeSaM samApnuyAt |p14 saMprakli/Sya m.rdaM makhasya /Siro 'sIti piNDaM k.rtvA yaj~Nasya pade stha itya.NguSThAbhyAM nig.rhya mahAvIraM karoti tryuddhitaM pa~NcoddhimaparimitoddhiM vA prAde/SamAtramUrdhvasAnumupariSTAdAsecanavantaM madhye saMnataM vAyavyaprakAram |c3 |p1 gAyatreNa tvA chandasA karomIti prathamam / traiSTubheneti dvitIyam / jAgateneti t.rtIyam |p2 api vA sarvairekaikam |p3 makhasya rAmnAsItyupabilaM rAmnAM karoti |p4 aditiste bilaM g.rhNAtviti veNuparvaNA bilaM karoti |p5 t.rtIyavelAmatinayati |p6 yAvaddaivatAya sauviSTak.rtAyAgnihotrAya bhakSAyAptaM manyetetyaparam |p7 sUryasya harasA /SrAyetyuttarataH sikatAsu pratiSThApya makho 'sItyanuvIkSate |p8 evaM dvitIyaM t.rtIyam ca karoti |p9 tUSNImitarANi |p10 etasyA eva m.rdo dogdhre karoti hastyoSThye prasecanavatI yathA srugadaNDaivam |p11 varSIya AdhvaryavaM pratiprasthAnAt |p12 AjyasthAlIM rauhiNakapAle ca parimaNDale ghoTaprakAre |p13 gharmeSTakAM kulAyinImiti yadi sAgnicityo bhavati |p14 nApravargye syAtAmityaparam |p15 /SlakSNIkaraNaiH /SlakSNIkurvanti |p16 ahatacaNDAtakairgavIdhukaiH klItakAbhirveNuparvabhirAjyeneti |p17 v.rSNo '/Svasya /Sak.rdgArhapatye pradIpya prathamak.rtaM mahAvIraM /SaphAbhyAM parig.rhya dhUpayati v.rSNo a/Svasya niSpadasIti |p18 evaM dvitIyaM t.rtIyaM ca dhUpayati / tUSNImitarANi |p19 /SaphAbhyAmevAta UrdhvaM mahAvIrAnAdatte |p20 agreNa gArhapatyamavaTaM khAtvA lohitapacanIyaiH saMbhArairavastIrya teSu mahAvIrAnupAvaharati |c4 |p1 arcirasIti prathamam / /SocirasIti dvitIyam / jyotirasi tapo 'sIti t.rtIyam |p2 tUSNImitarANyanvavadhAya lohitapacanIyaiH saMbhAraiH pracchAdya gArhapatye mu~NjAnAdIpyopoSatyarciSe tvetyetaiH pratimantraM pratidi/Sam |p3 api vA sarvaiH sarvataH |p4 pacyamAnAnmaitryopacaratyabhImaM mahinA divamiti |p5 uttarayA vA |p6 pakveSu siddhyai tveti dh.rSTI AdAya bhasmApohya prathamak.rtaM mahAvIraM /SaphAbhyAM parig.rhyodvAsayati |p7 devastvA savitodvapatvityudvAsyApadyamAnaH p.rthivyAmA/SA di/Sa Ap.rNetyuttarataH sikatAsu pratiSThApya sUryasya tvA cakSuSAnvIkSa ityanuvIkSate |p8 evaM dvitIyaM t.rtIyaM codvAsayati / tUSNImitarANi |p9 athainAnpradakSiNaM sikatAbhiH paryUhatIdamahamamumAmuSyAyaNaM vi/SA pa/Subhirbrahmavarcasena paryUhAmIti / vi/Seti rAjanyasya / pa/Subhiriti vai/Syasya |p10 athainAnprabhUtenAjApayasA ch.rNatti / gAyatreNa tvA chandasA ch.rNadmItyetaistribhistribhirekaikam |p11 api vA sarvairekaikam / tUSNImitarANi |p12 athainAnk.rSNAjina upanahyAsajati deva pura/ScarasaghyAsaM tveti |p13 upariSTAtkAla eSa mantro bhavatItyaparam |c5 |p1 pravargyeNa pracariSyantaH saMv.rNvanti dvArANi |p2 pari/Srayanti patnyAH |p3 pa/ScAddhotopavi/Sati / purastAdadhvaryuH / dakSiNato brahmA yajamAnaH prastotA ca / uttarataH pratiprasthAtAgnIdhra/Sca |p4 madantIrupasp.r/Sya prathamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvAgreNa gArhapatyaM darbhAnsaMstIrya teSu mahAvIrAnupAvaharati deva pura/Scara saghyAsaM tveti |p5 upariSTAtkAla eSa mantro bhavatItyaparam |p6 atraiva sarvaM parigharmyam |p7 athaudumbarANi / samrADAsandIM nitarAm / rAjAsandyA varSIyasImeke samAmananti / mau~NjIbhI rajjubhirekasarAbhirvyutAm |p8 catasraH srucaH |p9 dve aniSTubdhe |p10 niSTubdhayorvarSIyasyupayamanI prokSaNIdhAnyAH |p11 sruvau /Saphau mahAvIrasaMmitAvraskyau dh.rSTI methIM mayUkhAnSaT /SakalAnkANTakIM ca samidhaM trayoda/Sa vaika.NkatAnparidhInvaika.NkatAni gharmendhanAni / khAdirANi pAlA/SAnyaudumbarANyarkamayANi kArSmaryamayANi vaiNavAni /SamImayAni vA |p12 trINi kArSNAjinAni dhavitrANi /Suklak.rSNalomAni |p13 teSAM vaiNavA daNDA bAhumAtrA bhavantIti vij~NAyate |p14 audumbaradaNDAnItyaparam |p15 dvau rukmau rajatasuvarNau |p16 /SatamAnau bhavataH |p17 atha mau~NjAni |p18 vedau |p19 tayoranyataraH parivAsitaH |p20 abhidhAnIM nidAne trINi vi/SAkhadAmAni prabhUtAnmu~NjapralavAn / rauhiNayoH piSTAnyaphalIk.rtAnAm / kharebhyaH sikatAH / mau~Nje pavitre / darbhamaye ityaparam |p21 prokSaNInAmAv.rtA prokSaNIH saMsk.rtya brahmANamAmanatrayate |c6 |p1 brahmanpravargyeNa pracariSyAmaH / hotargharmamabhiSTuhi / agnIdrauhiNau puroDA/SAvadhi/Sraya / pratiprasthAtarvihara / prastotaH sAmAni gAyeti |p2 yajuryuktaM sAmabhirAktakhamityupAM/SUktvomindravataH pracaratetyuccairanujAnAti |p3 pracarateti vA |p4 yamAya tvA makhAya tveti sarvaM parigharmyamabhipUrvaM triH prokSati |p5 prokSitAni vyAyAtayati |p6 adhi/SrayatyAgnIdhro rauhiNau puroDA/Sau tUSNImupacaritau |p7 etasminkAle pratiprasthAtA darvihomasaMskAreNAjyaM saMskaroti |p8 naitasya saMskAro vidyata ityaparam |p9 atra dadhyadhi/Srayati |p10 athaitAM samrADAsandImAdAyAgreNAhavanIyaM paryAh.rtya purastAdrAjAsandyAH sAdayati |p11 tasyAM k.rSNAjinaM prAcInagrIvamuttaralomAstIrya tasminnapracaraNIyau mahAvIrAvupAvaharati deva pura/Scara saghyAsaM tveti |p12 upariSTAtkAla eSa mantro bhavatItyaparam |p13 athaitAM methIM mayUkhAnvi/SAkhadAmAnItyAdAyAgreNa hotAraM jaghanena gArhapatyaM dakSiNayA dvAropanirh.rtya dakSiNena dakSiNaM dvAraM methIM nihanti hotuH samIkSAyai |p14 etasyaiva dvArasya pUrvasyai dvAryAyai dakSiNato vatsAya /Sa.Nkum |p15 etasyaivAparasyai dvAryAyai dakSiNato 'jAyA abhyantaram |p16 uttarato barkarAya |p17 teSu vi/SAkhadAmAni vyAyAtayati |p18 tAnyeva vyAyAtitAni bhavantyodvAsanAt |p19 tairenAnkAle badhnanti |p20 tataH kharAnupavapati |p21 uttareNa gArhapatyamekam / uttareNAhavanIyamekam |p22 uttarapUrvaM dvAraM pratyucchiSTakharaM karoti bAhyato niHSecanavantam |p23 uttareNAhavanIyaM /S.rtadadhyAsAdayati |c7 |p1 /SakalAnkANTakIM ca samidham |p2 athaitaM pracaraNIyaM mahAvIraM /SaphAbhyAM parig.rhyApracchinnAgreNa vedenopariSTAtsaMmArSTi deva pura/Scara saghyAsaM tveti |p3 prANAya svAha vyAnAya svAheti sruveNAhavanIye saptaikAda/Sa vA prANAhutIrhutvA devastvA savitA madhvAnaktviti sruveNoparyAhavanIye mahAvIramaktvA p.rthivIM tapasastrAyasvetyaparasminkhare rAjataM rukmaM nidhAya pratiSThApya mahAvIramanyasmai vA pradAya dvayAnmu~NjapralavAnAdAya dakSiNeSAmagrANi gArhapatye pradIpayatyarciSe tveti / teSAmagrairuttareSAM mUlAni /SociSe tveti / teSAM mUlairdakSiNeSAM mUlAni jyotiSe tveti / teSAM mUlairuttareSAmagrANi tapase tveti |p4 tAnvyatyastAnupari rukme nidadhAtyarcirasi /Socirasi jyotirasi tapo 'sIti |p5 saMsIdasva mahA~M asIti teSu mahAvIraM pratiSThApyA~Njanti yaM prathayanta iti sruveNa mahAvIramanakti / abhipUrayati vA |p6 adhyadhi mahAvIramasaMsp.r/SanyajamAnaH prA~NcaM prAde/SaM dhArayamANo japatyanAdh.rSyA purastAdityetairyathAli.Ngam |p7 manora/SvAsi bhUriputretyuttarataH p.rthivImabhim.r/Sati |p8 siddhyai tveti dh.rSTI Adatto 'dhvaryuH pratiprasthAtA ca |p9 tapo Svagne antarA~M amitrAniti gArhapatyAdudIco '.NgArAnnirUhya citaH stha paricita iti pradakSiNama.NgAraiH paryUhya |c8 |p1 vaika.NkataiH paridhibhiH paridhattaH |p2 mA asIti prA~NcAvadhvaryurnidadhAti / pramA asItyuda~Ncau pratiprasthAtA |p3 evamava/SiSTAnAM pUrveNapUrveNa mantreNAdhvaryuH / uttareNottareNa pratiprasthAtA |p4 adhvaryureva dakSiNatastrayoda/SaM nidadaHtyantarikSasyAntardhirasIti |p5 divaM tapasastrAyasveti sauvarNena rukmeNApidhAyAbhirgIrbhiriti tis.rbhirabhimantrya dhavitrANyAdatte / gAyatramasIti prathamam / traiSTubhamasIti dvitIyam / jAgatamasIti t.rtIyam |p6 tairenaM trirUrdhvamupavAjayati madhu madhviti |p7 teSAmekaM pratiprasthAtre prayacchati / ekamAgnIdhrAya |p8 AgnIdhraprathamAstriH pradakSiNamUrdhvaM dhUnvantaH pariyanti |p9 tambahimukhAH paryupavi/Santi / purastAdadhvaryuH / dakSiNataH pratiprasthAtA / uttarata AgnIdhraH |p10 avyatiSa.NgamUrdhvaM dhUnvantaH praNavaiH saMrAdhayanta indhAnAH sama~Njanto vAgyatA Asate |p11 prajvalite rukmamapAdatta iti vij~NAyate |p12 yatrAbhijAnAti yAbhir vartikAM grasitAm amu~Ncatam iti tad adhvaryur mahAvIram abhimantrayate da/Sa prAcIr da/Sa bhAsi dakSiNety anuvAkena |p13 yatrAbhijAnAty apnasvatIm a/SvinA vAcam asme iti tad upottiSThann adhvaryur Aha rucito gharma iti |p14 adhvaryuprathamA anabhidhUnvantastriH pratipariyanti |p15 dhavitrANyAdAyAdhvaryuH pratiprasthAtre prayacchati / tAni pratiprasthAtAgreNAhavanIyaM paryAh.rtya samrADAsandyAM sAdayati |p16 yathAlokamavasthAya sarva .rtvijo yajamAna/ScAdhIyanto mahAvIramavekSante 'pa/SyaM gopAmiti |p17 anuvAka/SeSaM tu pari/Srite pratiprasthAtA patnIM vAcayati tvaSTImatI te sapeyeti |c9 |p1 tataH saMpreSyatyagnIdrauhiNau puroDA/SAvAsAdayeti |p2 aniSTubdhayoH srucorupastIrNAbhighAritau puroDA/SAvAsAdayati / dakSiNaM paridhisaMdhimanvekam / uttaraM paridhisaMdhimanvitaram |p3 sAvitreNa ra/SanAmAdAyAdityai rAsnAsItyabhimantrya pUrvayA dvAropaniSkramya trirupAM/Su gharmadughamAhvayatIDa ehyadita ehi sarasvatyehIti |p4 pratyetya dogdhre nidAne ityAdAya dakSiNayA dvAropaniSkramya triruccairasAvehyasAvehIti yathAnAmA bhavati |p5 adityA uSNISamasIti ra/SanayA gharmadughamabhidadhAti / vAyurasyaiDa iti vatsam |p6 pUSA tvopAvas.rjatvityupAvas.rjya yaste stanaH /Sa/Saya iti gharmadughamabhimantrayate |p7 usra gharmaM /SiMSosra gharmaM pAhi gharmAya /SiMSeti nidAya vatsaM b.rhaspatistvopasIdatvityupasIdati |p8 dAnavaH stha perava iti stanAnasaMm.r/SyA/SvibhyAM pinvasva sarasvatyai pinvasva pUSNe pinvasva b.rhaspataye pinvasvendrAya pinvasvendrAya pinvasveti varSIyasi dogdhre dogdhi |p9 tUSNIM pratiprasthAtA hrasIyasyajAm |p10 yatrAbhijAnAtyuttiSTha brahmaNaspata iti tadupottiSThantAvagnIdhe payasI pradAya pUrvAvatidutya /SaphopayamAnAdadAte / gAyatro 'sIti prathamam / traiSTubo 'sIti dvitIyam / jAgatamasItyupayamanaM pratiprasthAtA |p11 yatrAbhijAnAtyupadrava payasA godhugiti tadAgnIdhro 'nuprapadyate |p12 sahorjo bhAgenopa mehIti paya AhriyamANaM pratIkSate |c10 |p1 indrA/SvinA madhunaH sAraghasyeti mahAvIre gopaya Anayati |p2 svAhA tvA sUryasya ra/Smaye v.rSTivanaye juhomItyudyantamUSmANamanumantrayate |p3 madhu havirasItyajApayaH |p4 ajApayasa Anayanameke pUrvaM samAmananti |p5 sUryasya tapastapetyUSmANam |p6 dyAvAp.rthivIbhyAM tvA parig.rhNAmIti /SaphAbhyAM mahAvIraM parig.rhya pracchinnAgreNa vedena bhasma pram.rjyAntarikSeNa tvopayacchAmItyupayamanena pratiprasthAtopayacchati |p7 devAnAM tvA pitRNAmanumato bhartuM /SakeyamityAdAyotthAya tejo 'si tejo 'nuprehIti harati |p8 vrajannanavAnaM pa~Nca vAtanAmAni vyAcaSTe samudrAya tvA vAtAya svAheti |p9 apAnya pa~NcottarANyagnaye tvA vasumate svAheti |p10 etasminkAle pratiprasthAtA dakSiNaM rauhiNaM pratiSThitaM juhotyaharjyotiH ketunA juSatAM sujyotirjyotiSAM svAheti |p11 apareNAhavanIyaM dakSiNAtikrAmanvi/SvA A/SA dakSiNasaditi brahmANamIkSate / vi/SvAndavAnayADiheti hotAram / svAhAk.rtasya gharmasyeti gharmamabhimantryA/SrAvya pratyA/SrAvite saMpreSyati gharmasya yajeti / a/SvinA gharmaM pAtamiti vaSaTk.rte juhoti / svAhendrAvaDityanuvaSaTk.rte |p12 gharmamapAtama/SvinetyanuvAka/SeSeNopasthAyoparyAhavanIye dhAryamANaM pratiprasthAtA /S.rtadadhnAbhipUrayati |p13 iSe pIpihyUrje pIpihIti vikSarantamanumantrayate |c11 |p1 athainaM di/So 'nu prahAvayati tviSyai tvA dyumnAya tvendriyAya tvA bhUtyai tveti |p2 pratyAkramyopayamane /SeSamAnIyAntarvedyupayamanaM nidhAya pUrvasminkhare rAjataM rukmaM nidhAya tasminmahAvIraM pratiSThApayati dharmAsi sudharmAmenyasme brahmANi dhArayeti / kSatrANi dhArayeti rAjanyasya / vi/SaM dhArayeti vai/Syasya |p3 nettvA vAtaH skandayAditi |p4 yadyabhicaredamuSya tvA prANe sAdayAmIti sAdayet |p5 atra pratiprasthAtA pUrvavaduttaraM rauhiNaM juhoti |p6 athaitA~NchakalAnupayamane '~Nja~Njuhoti pUSNe /Sarase svAhetyetaiH pratimantram |p7 SaSThaM /SakalaM sarveSu lepeSvaktvAnanvIkSamANa uda~NcaM nirasyati rudrAya rudrahotre svAheti |p8 purastAdrauhiNahomAcchakalAneke samAmananti |p9 athApa upasp.r/Sya tUSNIM kANTakIM samidhamAdhAyaitasmAdeva /SeSAdupayamanenAgnihotraM juhoti bhUH svAheti / tUSNIM vA |p10 upayamane /SeSaM sarve samuphUya bhakSayanti |p11 asAvasAvupahvayasveti karmanAmadheyenAmantrayate / upahUta iti prativacanaH |p12 hotAdhvaryurbrahmA pratiprasthAtAgnIdyajamAna/Sca |p13 sarve pratyakSam |p14 api vA yajamAna eva pratyakSam / avaghreNetare |p15 hutaM havirmadhu haviriti bhakSayitvopayamanaM pratiprasthAtre prayacchati |p16 taducchiSTakhare prakSAlyAntarvedyupayamanaM nidhAya tasminrukmAvavadhAya madnatIrAnIyApohiSThIyAbhirmArjayitvA ninIyApo 'traiva sarvaM parigharmyaM samavadhAya |c12 |p1 gharmAya saMsAdyamAnAyAnubrUhIti saMpreSyati / saMsAdyamAnAyAnubrUhIti vA |p2 A yasminsapta vAsavA ityabhij~NAyAgreNAhavanIyaM paryAh.rtya samrADAsandyAM sAdayati svAhA tvA sUryasya ra/Smibhya iti prAtaH / svAhA tvA nakSatrebhya iti sAyam |p3 yatrAbhijAnAtyaddhi t.rNamaghnye vi/SvadAnImiti tadgAmavas.rjya madantIrupasp.r/SyottamenAnuvAkena /SAntiM kurvanti |p4 evaM sAyaMprAtaH pravargyopasadbhyAM caranti |p5 tryupasatke SaTk.rtvaH / SaDupasatke dvAda/Sak.rtvaH / dvAda/Sopasatke caturviM/SatiHk.rtvaH |p6 etAvannAnA |p7 uttareNa mantreNa sAyaM rauhiNaM juhoti // apIparo mAhno rAtriyai mA pAhi / eSA te agne samittayA samidhyasva / Ayurme dA varcasA mA~NjIriti sAyaM samidhamAdadhAti / apIparo mA rAtriyA ahno mA pAhIti prAtaH |p8 agnirjyotirjyotiragniH svAheti sAyamagnihotraM juhoti / sUryo jyotirjyotiH sUryaH svAheti prAtaH |p9 saMs.rSTahomaM vA |p10 agniSTome prav.rNakti |p11 nokthye prav.r~NjyAt |p12 vi/Svajiti sarvap.rSThe prav.rNakti |p13 tena prav.rjya saMvatsaraM na mAMsama/SnIyAt / na rAmAmupeyAt / na m.rnmayena pibet / nAsya rAma ucchiSTaM pibet / teja eva tatsaM/SyatIti vij~NAyate |c13 |p1 pravargyamudvAsayiSyannajAmagnIdhe dadAti / paSThauhIM brahmaNe / dhenuM hotre / rukmAvadhvaryave |p2 aparaM kharaM pUrvasminkhare nyupyocchiSTakharaM saMk.rSyottareNAhavanIyaM samrADAsandIM pratiSThApya tasyAM sarvaM parigharmyaM samavadhAyaudumbaryAM sruci caturg.rhItaM g.rhItvA gharma yA te divi /SugityetairyathAli.NgaM juhoti |p3 api vA pratiprasthAtA trInsaMnakhA~NchalAkAmuSTInAdAya teSAmekamAhavanIye pradIpyAsyadaghne dhArayati / tamadhvaryurabhijuhoti gharma yA te divi /Sugiti / tasminnaparaM pradIpyAhavanIye pUrvaM prah.rtya nAbhidaghne dhArayati / tamadhvaryurabhijuhoti gharma yA te 'ntarikSe /Sugiti / tasminnaparaM pradIpyAhavanIye pUrvaM prah.rtya jAnudaghne dhArayati / tamadhvaryurabhijuhoti gharma yA te p.rthivyAM /Sugiti |p4 AhavanIya evainamanupraharati |p5 anu no 'dyAnumatiriti pari/Srite pratiprasthAtA patnImudAnayati |p6 anvidanumata ityupaniSkrAmanti |p7 anuharanti methImabhriM mayUkhAnvi/SAkhadAmAni kharAviti |p8 dakSiNata ucchiSTakharaM pariharati |p9 samrADAsandyA dvAvantarvedi pAdau dvau bahirvedi pratiSThApya saMpreSyati prastotaH sAma gAyeti |p10 sarve sahapatnIkAstriH sAmno nidhanamupayanti / ardhAdhve dvitIyam / prApyApareNottaravediM t.rtIyam / sarvatra saMpreSyati |c14 |p1 divastvA paraspAyA iti prathame 'bhipravrajanti / brahmaNastvA paraspAyA iti dvitIye / prANasya tvA paraspAyA iti t.rtIye |p2 uttareNottaravediM samrADAsandIM pratiSThApya saMpreSyati prastotarvArSAharaM sAma gAyeSTAhotrIyaM sAma gAyeti / iSTAhotrIyasya sAmno nidhanamupayanti / na vArSAharasya |p3 yadyupariSTAtpariSi~Ncettatra vArSAharaM codayet |p4 udakumbhamAdAyAdhvaryurvalgurasi /SaMyudhAyA iti triH pradakSiNamuttaravediM pariSi~Ncanparyeti / nidhAya kumbhaM /SaM ca vakSi pari ca vakSIti trirapariSi~Ncanpratiparyeti |p5 catuHsraktirnAbhir.rtasyetyuttaravedimabhim.r/Sya sado vi/SvAyurityuttareNottaranAbhiM kharau nyupyAnuvyUhati |p6 apa dveSo apa h.rra iti mArjAlIyade/S ucchiSTakharam |p7 uttareNottaranAbhiM khare hiraNyaM nidhAya tasmin pracaraNIyaM mahAvIramupAvaharati |p8 atraivetarau pUrvAparau dakSiNottarau vA |p9 atraiva sarvaM parigharmyaM sarvataH parimaNDalamAdityasya rUpaM karoti |p10 mahInAM payo 'sIti mahAvIre gopaya Anayati / jyotirbhA asi vanaspatInAmoSadhInAM rasa iti madhu / vAjinaM tvA vAjino 'vanayAma iti dadhi |p11 evaM dvitIyaM t.rtIyaM ca pUrayati |p12 api vAjyameva prathama Anayet / madhu dvitIye / dadhi t.rtIye |p13 gharmaitatte 'nnametatpurISamiti dadhnA madhumi/SreNa pAtrANi pUrayati yAnyAsecanavanti / abhyukSatItarANi / ariktatAyA iti vij~NAyate |c15 |p1 atha yadi puruSAk.rtiM kariSyansyAtsamAnamA prathamasyopAvaharaNAt / atraivetarAvupAvah.rtya /Siraso rUpaM karoti / apracchinnAgraM vedamupariSTAnnidadhAti /SikhAyA rUpam / abhito dogdhre karNayo rUpam / abhito hiraNya/SakalAvAjyasruvau vAkSyo rUpam / abhitaH sruvau nAsikayo rUpam / prokSaNIdhAnIM mukhasya rUpam / AjyasthAlIM grIvANAM rUpam / abhito dh.rSTI jatrUNAM rUpam / abhitaH /SaphAvaMsayo rUpam / abhito rauhiNahavanyau bAhvo rUpam / prAcIM methIM p.rSTInAM rUpam / abhito dhavitre par/Svayo rUpam / madhye t.rtIyamuraso rUpam / madhya upayamanamudarasya rUpam / tasmin sarvara~NjumayaM samavadadhAtyAntrANAM rUpam / udIcImabhriM /SroNyo rUpam / abhitaH /Sa.NkU sakthyo rUpam / madhye t.rtIyaM meDhrasya rUpam / abhito rauhiNakapAle pArSNyo rUpam / rauhiNapiSTa/SeSeNApadhvaMsayati majjArUpam / veda visrasyAnuvikirati snAvnAM rUpam / avakAbhirdhUpat.rNairiti pracchAdayati mAMsasya rUpam / dadhnA madhumi/SreNAvokSati lohitasya rUpam / k.rSNAjinenottaralomnA pracchAdayati tvaco lomnAM rUpam / samrADAsandIM visrasyopariSTAnnidadhAti sAmrAjyasya rUpam |c16 uttaravedyAmudvAsayettejaskAmasya / uttaravedyAmannAdyakAmasya |p2 puro vA pa/ScAdvodvAsayet / apAM madhya udvAsayet / nadidvIpa udvAsayet |p3 yadi nadidvIpa udvAsayenna pariSi~Ncet |p4 yaM dviSyAdyatra sa syAttasyAM di/SyaudumbaryAM /SAkhAyAmudvAsayet / UrgvA udumbaro 'nnaM prANaH /SuggharmaH / idamahamamuSyAmuSyAyaNasya /SucA prANamapidahAmIti /SucaivAsya prANamapidahati / tAjagArtimArchatIti vij~NAyate |p5 yatra darbhA upadIkasaMtatAH syustadudvAsayedv.rSTikAmasya |p6 uttaravedyAM nityaM kalpaM bruvate |p7 nainamudvAsitaM vayAMsi paryAsIrannAgneH praNayanAt |p8 atraike pariSecanaM samAmananti |p9 athainamupatiSThante rantirnAmAsi divyo gandharva iti |p10 etattvaM deva gharma devo devAnupAgA ityabhimantryedamahaM namuSyo manuSyAniti pradakSiNamAv.rtya sumitrA na Apa oSadhaya iti mArjAlIyade/Sa ucchiSTakhare mArjayitvodvayaM tamasasparItyAdityamupasthAyodu tyaM citramiti dvAbhyAM gArhapatye juhoti / upatiSThanta ityeke / imamU Su tyamasmabhyamityAhavanIye juhoti / upatiSThanta ityeke |c17 |p1 yadi gharmaH skandedaskAndyauH p.rthivImiti dvAbhyAmenamabhimantrayeta |p2 yadi ghrameNa caratsu vidyudApatedyA purastAdvidyudApatadityetairyathAli.NgaM juhuyAt |p3 yadi sarvataH sarvA juhuyAt |p4 prANAya svAhA pUSNe svAhetyetAvanuvAkau gharmaprAya/ScittAni |p5 gharmeSTakAmupadadhAtyudasya /SuSmAdbhAnurnArtetyanuvAkena / kulAyinIM yAste agna ArdrA yonaya ityanuvAkena / aiDikyA cityAdhvaryuragnimabhim.r/Satyagnirasi vai/SvAnaro 'sItyanuvAkena |p6 bhUrbhuvaH suvariti sarvaprAya/ScittAni |p7 yadi mahAvIraH padyetordhva U Su Na Utaya iti dvAbhyAmenamucchrayIta |p8 yadi bhidyeta vidhuM dadrANamiti saMdadhyAt / tato yAni d.rDhArthe saM/SleSaNAni syustairenamabhidihyAdyadanyanmAMsAnmASebhya/Sca yad.rte cidabhi/SriSa iti |p9 yadi ghramamatiparIyurna vA pratiparIyuH punarUrjA saha rayyetyetAbhyAmenaM pratiparIyuH |p10 mA no gharma vyathita ityaSTau gharme vyathite prAya/ScittAni |p11 api vA gharmameva vyathitametAsAM catas.rbhirabhimantrayeta |p12 yadi gharmeNa caratsvAdityo 'stamiyAdaparasyAM dvAri darbheNa hiraNyaM prabadhyodvayaM tamasasparItyupasthAyodu tyaM citramiti dvAbhyAM gArhapatye hutvA prav.rjya /SvobhUte vayaH suparNA ityAdityamupatiSThante |c18 |p1 yadi gharmadhugdohakAle nAgacchedanyAM dugdhvA prav.rjya tAM sutyAyAM brAhmaNAya dadyAdyamanabhyAgamiSyansyAt |p2 yadi gharmadhugi payo na syAdd.rte/ScaturthaM pAdaM stanaM k.rtvA pinvayet |p3 yadi dadhi duhIta bArhaspatyaM /SaMset |p4 yadi paya A/SvinaM sodarkam |p5 yadyu vai lohitaM duhIta raudryarcA juhuyAt |p6 yadi na/SyeddhAtur.rgbhyAM juhuyAt |p7 yadyasyai vatso vAyorniyutvata .rcA juhuyAt |p8 yadyamedhyamayaj~NiyaM vAbhiniSIdedAgneyyarcA juhuyAt / AgnivAruNyetyeke |p9 yadyenAM vayo 'bhivikSipedA/SvinyarcA juhuyAt |p10 yadyudvA patetsaM vA vijeta /SArdUlo vA hanyAdarkakSIramajAkSIra A/Scotya tena precaret |p11 sutyAyAM prav.r~Njanameke samAmananti |p12 tatra mImAMsA |p13 yadA purastAdaruNA syAdatha prav.rjyaH / upakA/Sa upavyuSaM samayAviSita uditAnudita udite vA / prAtaH saMgave mAdhyaMdine vA pavamAne stute |p14 AgnIdhrAgAre prav.rjyaH |p15 sak.rdeva prav.rjya iti vij~NAyate |p16 tAnyetAnaupasadaiH prav.r~Njanairvikalperan |p17 dadhigharmaM bhakSayanti bhUrbhuvaH suvarityanuvAkena |c19 |p1 vyAkhyAtA ghorAstanvo 'raNye'nuvAkyo gaNa uttarau cAnuvAkau |p2 yadi gharmeNa caratsvekas.rka uttiSThedvi gA indra vicaranspA/Sayasvetyetamabhimantryobhayata AdIpyolmukamasmai pratyasyedagne agninA saMvadasveti |p3 athainamupatiSThante sak.rtte agne nama ityanuvAka/SeSeNa |p4 atha yadi g.rdhraH salAv.rkI bhayeDako dIrghamukhyulUko bhUtopas.rSTaH /SakunirvA vadedas.r.NmukhaH / yadetat / yadISitaH / dIrghamukhi / itthAdulUkaH / yadetadbhutAnyanvAvi/Sya / prasArya sakthyAvityetairyathAli.NgamabhimantryolmukapratyasanAdi samAnam |p5 yadi gharmadhukkrimiNA syAdatriNA tvA krime hanmItyanuvAkenAsyAH krimInhanyAt |p6 api vA sArvatrikametatprAya/ScittaM kriyeta |p7 yamabhicarettasya lohitamavadAnaM k.rtvAharAvadya /S.rtasyetyanuvAkena juhuyAt |p8 yamabhivyAhariSyansyAttrirAtrAvaraM brahmacaryaM caritvA gatvainamabhivyAharedbrahmaNA tvA /SapAmItyanuvAkena |p9 yaM dviSyAttasy goSThe svajamoSadhIM nikhaneduttuda /SimijAvarItyanuvAkena |p10 api vA goSThasyaiva dakSiNAM dvArbAhumetenaiva vicAlayet |p11 yadyudgAtA puruSasAma na gAyedadhvaryurevaitena sAmnodgAyedbhurbhuvaH suvarityanuvAkena |c20 |p1 avAntaradIkSAM vyAkhyAsyAmaH |p2 parvaNyudagayana ApUryamANapakSasya vA puNye nakSatre ke/Sa/Sma/Sru vApayitvAparAhNe prAcImudIcIM vA di/SamupaniSkramya khile 'cchadirdar/Se 'gnimupasamAdhAya saMparistIrya pUrvavadupAk.rtya madantIrupasp.r/Sya prathamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvA catasra audumbarIH samidho gh.rtAnvaktA abhyAdadhAti p.rthivI samidityetairmantraiH |p3 atha devatA upatiSThate 'gne vratapate vrataM cariSyAmIti |p4 athainaM sarveSAmanuvAkAnAM prabh.rtIrabhivyAhArayati / prathamottamayorvA |p5 uttamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvA tataH saMmIlayati vAcaM ca yacchati |p6 athAsyAhatena vAsasA pradakSiNaM saMmukhaM /Siro veSTayitvAstamite grAmaM prapAdayati |p7 vAgyata etAM rAtriM tiSThatyAste vA |p8 /SvobhUte khile 'cchadirdar/Se 'gnimupasamAdhAya saMparistIryAthAsya SaTtayamabhividar/Sayati / saptatayamityeke / agnimAdityamudakumbhama/SmAnaM vatsaM mahAnagnAm / hiraNyaM saptamam |p9 api vAditastrINi vidar/SayitvA yathopapAtamitarANi |p10 atraitadvAso gurave dattvA vayaH suparNA ityAdityamupatiSThate |p11 athAsya brahmacaryamadhi |p12 nitye |p13 na naktaM bhu~NjIta |p14 yadi bhu~NjItApajvalitam |p15 na m.rnmayaM prati dhayIta |p16 na striyA na /SUdreNa saMbhASeta |p17 nopAnahau na chattram |p18 na cakrIvadArohet |p19 na gatAsumIkSet / na snAyAt |p20 aSTamyaH parvANi copavasedvAgyataH |p21 na ca saMvi/Set |c21 |p1 saMvatsarametadvrataM caret / etasminneva saMvatsare 'dhIyIta |p2 yadyetasminsaMvatsare nAdhIyIta yAvadadhyayanametadvrataM caret |p3 saMvatsare paryavete khile 'cchadirdar/Se 'gnimupasamAdhAya saMparistIrya pUrvavadvis.rjya madantIrupasp.r/Sya prathamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvAv.rttairmantraiH samidha AdhAyAv.rttairdevatA upasthAyottamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvA gurave varaM dattvA ke/Sa/Sma/Sru vApayate |p4 athAsya svAdhyAyamadhi nitye |p5 nAnuts.rSTAdhyAyo 'dhIyIta |p6 na naktam |p7 nAtidoSamabrahmacaryamApadya na mAMsaM khAditvA na ke/Sa/Sma/SrulomanakhAni vApayitvA na ke/SAnprasAdhya na dataH prAksAlya |p8 nAkto nAbhyakto nArdro nArdre nAnavav.rSTe nAbhre na chAyAyAM na paryAv.rtta Aditye na haritayavAnprekSamANo na grAmyasya pa/Sorante nAraNyasya nApAmante |p9 nA/S.rtamutpatitaM na lohitaM d.rSTvA / na harmyANi na /SarIrANi na /SavaM nApapAtram |p10 adhyeSyamANaH prAcImudIcIM vA di/SamupaniSkramya khile 'cchadirdar/Se 'gnimupasamAdhAya saMparistIrya madantIrupasp.r/Sya prathamenAnuvAkena /SAntiM k.rtvApareNAgniM darbheSvAsIno darbhAndUrvA vA dhArayamANaH parAcInamadhIyIta |p11 varaM vA dattvopAsane |p12 adhyeSyamANo nAnyA vAco vadet |p13 yatra kvacA/SAntik.rtaM pa/Syetpunareva /SAntiM k.rtvAdhIyIta |p14 adhItya cottamena |p15 na pravargyAyopaniSkramyApravi/SyAnyadadhIyItAnyadadhIyIta |bApSS16 |c1 |p1 agniM ceSyamANo 'mAvAsyAyAM paurNamAsyAmekASTakAyAM vokhAM saMbharati |p2 aSADhAmadhik.rtyaike samAmananti |p3 b.rhaspatipurohitA devA devAnAM devA devAH prathamajA devA deveSu parAkramadhvaM prathamA dvitIyeSu dvitIyAst.rtIyeSu trirekAda/SAstristrayastriM/SA anu va Arabha idaM /SakeyaM yadidaM karomi te mAvata te mA jinvatAsminbrahamannasminkSatre 'syAmA/SiSyasyAM purodhAyAmasminkarmannasyAM devahUtyAmiti caturg.rhItaM juhoti |p4 juhUM sruvaM ca saMm.rjya juhvAmaSTag.rhItaM g.rhItvA yu~NjAnaH prathamaM mana iti yajuraSTamAbhir.rgbhirekAmAhutiM juhotyantarvedyUrdhvastiSThan |p5 yaM kAmayeta pApIyAnsyAdityekaikaM tasya juhuyAjjihmastiSThan |p6 yadi kAmayeta cchandAMsi yaj~Naya/SasenArpayeyamityuktam |p7 .rcA stomaM samardhayetyaparaM caturg.rhItaM g.rhItvA devasya tvA savituH prasava iti caturbhirabhrimAdatte vaiNavIM kalmASIM suSirAmasuSirAM vobhayataHkSNUmanyatarataHkSNUM vA prAde/SamAtrImaratnimAtrIM vyAyAmamAtrImaparimitAM vA / khAdirIM pAlA/SImaudumbarImarkamayIM kArSmaryamayIM vaika.NkatIM /SamImayIM vA yo vA yaj~Niyo v.rkSaH phalagrahiH |c2 |p1 imAmag.rbhNanra/SanAm.rtasyetya/SvAbhidhAnIM ra/SanAmAdAya pratUrtaM vAjinnA dravetya/SvamabhidadhAti |p2 tUSNIM gardabhasyAdAya yu~NjAthAM rAsabhaM yuvamiti gardabham |p3 yogeyoge tavastaramiti tis.rbhira/SvaprathamA abhipravrajanti yatra m.rdaM khaniSyantaH syuH |p4 yadi kAmayeta pApavasyasaM syAditi gardabhaprathamA gaccheyuH |p5 agniM purISyama.NgirasvadacchehIti japati |p6 agniM purISyama.Ngirasvadacchema iti yena dveSyeNa saMgacchate tamabhimantrayate / apa/Syannirdi/Sati |p7 agniM purISyama.NgirasvadbhariSyAma iti valmIkavapAm / A sUryasyodetostAmuddhatyopatiSThate |p8 anvagniruSasAmagramakhyaditi valmIkavapAyAH prakrAmati |p9 Agatya vAjyadhvana Akramya vAjinp.rthivImiti dvAbhyAM m.rtkhanama/SvamAkramayya dyauste p.rSThamitya/Svasya p.rSThaM saMmArSTi |p10 abhi tiSTha p.rtanyato 'dhare santu /SatravaH / indra iva v.rtrahA tiSThApaH kSetrANi saMjayan / abhiSThito 'sIti yaM dveSTi tamadhaspadama/Svasya manasA dhyAyati |p11 utkrAmodakrAmIditi dvAbhyAM m.rtkhanAduda~Ncama/SvamutkramayyApo devIrupas.rjetya/Svasya pade 'pa upas.rjya pade hiraNyaM nidhAya |c3 |p1 jigharmy agnim A tvA jigharmIti manasvatIbhyAm ekAm AhutiM hiraNye hutvApAdAya hiraNyaM pari vAjapatiH kavir agniriti tis.rbhirabhriyA m.rtkhanaM parilikhati / bAhyAMbAhyAM varSIyasIm |p2 devasya tvA savituH prasava iti dvAbhyAM khanati |p3 apAM p.rSTham asIti puSkaraparNam Ah.rtyaitayaiva viveSTya /Sarma ca stho varma ca stha iti dvAbhyAm uttareNa m.rtkhanaM k.rSNAjinaM prAcInagrIvam uttaralomAst.rNAti / upariSTAt puSkaraparNam uttAnam |p4 purISyo 'si vi/SvabharA iti m.rtkhanam abhimantrya tvAm agne puSkarAd adhIti k.rSNAjine puSkaraparNe ca saMbharati catas.rbhis tis.rbhir vA / gAyatrIbhir brAhmaNasya / triSTugbhI rAjanyasya / jagatIbhir vai/Syasya |p5 yaM kAmayeta vasIyAn syAd ity ubhayIbhis tasya saMbharet |p6 aSTAbhiH saMbharati |p7 janiSvA hi jenya iti m.rdam abhim.r/Sya m.rtkhanaM saMlobhya saM te vAyur iti m.rtkhane 'pa AnIya samudyamya k.rSNAjinasyAntAnsujAto jyotiSA saheti kSaumeNa mau~NjenArkamayeNa vA dAmnopanahyati |p8 udu tiSTha svadhvarordhva U Su Na Utaya iti sAvitrIbhyAmuttiSThati |p9 sa jAto garbho asIti harati |p10 sthiro bhava vIDva.Nga iti gardabhasya p.rSTha AdadaHti |p11 /Svo bhava prajAbhya ityAhitamabhimantrayate |p12 praitu vAjI kanikradaditi tis.rbhiratvaramANAH pratyAyanti |p13 agniM purISyama.NgirasvadbharAma iti yena dveSyeNa saMgacchate tamabhimantrayate / apa/Syannirdi/Sati |p14 uttareNa vihAraM pari/Srita oSadhayaH prati g.rhNItAgnimetamiti dvAbhyAmoSadhISu puSpavatISu phalavatISUpAvaharati |c4 |p1 vi pAjaseti visrasyApo hi SThA mayobhuva iti tis.rbhirapa upas.rjya mitraH saMs.rjya p.rthivImiti dvAbhyAM saMsarjanIyaiH saMs.rjati / armakapAlaiH piSTairveNva.NgArairvrIhituSaiH palA/SakaSAyeNa /SarkarAbhiH piSTAbhiH k.rSNAjinalomabhirajalomabhiriti |p2 yaccAnyadd.rDhArtha upArdhaM manyate |p3 rudrAH saMbh.rtya p.rthivImiti m.rdaM saMkSipya saMs.rSTAM vasubhiriti tis.rbhiH kartre prayacchati |p4 makhasya /Siro 'sIti piNDaM k.rtvA yaj~Nasya pade stha iti k.rSNAjinaM puSkaraparNaM cAbhiv.r/Sati m.rdi vA.NguSThAbhyAM nig.rhNAti |p5 vasavastvA k.rNvantu gAyatreNa cchandaseti caturbhirmahiSyukhAM karoti bahubhAryasya / adhvaryurekabharyasya |p6 kriyamANAmetaireva yajamAno 'numantrayate |p7 tryuddhiM pa~NcoddhimaparimitoddhiM vA / catura/SrAM parimaNDalAM vA / prAde/SamAtrImUrdhvapramANenAratnimAtrIM tiryakpramANena vyAyAmamAtrIM samantaparimANena / aparimitAM vA |p8 pa~NcaprAde/SAmiSumAtrIM vA yadi pa~Nca pa/Svo bhavantIti vAjasaneyakam |p9 kurvaM/Scatasro '/SrIH pratidi/Samunnayati |p10 aSTA/SriM vA |p11 navA/SrimabhicarataH kuryAt / dvya.Ngule bilAdadhastAt |c5 |p1 adityai rAsnAsIti rAsnAM karoti |p2 a/SrINAM rAsnAyA/Sca saMdhau dvau caturaH SaDaSTau vA stanAnkaroti |p3 aditiste bilaM g.rhNAtviti bilaM k.rtvA |p4 ya ukhAM karoti so 'SADhAmetasyA eva m.rdastUSNIM catura/SrAM tryAlikhitAmiSTakAm |p5 vasavastvA dhUpayantu gAyatreNa cchandaseti saptabhira/Sva/SakenokhAM dhUpayati |p6 v.rSNo a/Svasya /Sakenetyeke |p7 gArhapatyAddhUpanapacane bhavataH |p8 aditistvA devItyagreNa gArhapatyamavaTaM khAtvA lohitapacanIyaiH saMbhArairavastIrya devAnAM tvA patnIriti tasminnukhAmavadadhAti |p9 tUSNImaSADhAmanvavadhAya lohitapacanIyaiH saMbhAraiH pracchAdya dhiSaNAstvA devIriti caturbhirukhAyAmagnimabhyAdadhAti |p10 mitraitAmukhAM paceti pacyamAnAM tis.rbhirmaitrIbhirupacarati |p11 pakvAM devastvA savitodvapatvityudvAsyApadyamAnA p.rthivyA/SA di/Sa A p.rNetyuttarataH sikatAsu pratiSThApya mitraitAM ta ukhAM paridadAmyabhitryA eSA mA bhedIti mitrAya paridadAti |p12 tUSNImaSADhAmudvAsya |c6 |p1 vasavastvA cch.rndantu gAyatreNa cchandaseti caturbhirajAkSIreNokhAmAcch.rNatti |p2 saptaikaviM/SatiM vA mAsAnAdAya puruSa/Siro 'cchaiti vai/Syasya rAjanyasya veSuhatasyA/Sanihatasya vA |p3 mASAnupanyupyAyaM yo 'si yasya ta idaM /Sira iti puruSa/SiraH pracchidyaitena tvamatra /SIrSaNvAnedhIti saptadhA vit.rNAM valmIkavapAM /SirasaH sthAne pratinidadhAti |p4 yo 'sya kauSThya jagataH pArthivasyaika idva/SI / yamaM bha.Ngya/Sravo gAya yo rAjAnaparodhyaH // yamaM gAya bha.Ngya/Sravo yo rAjAnaparodhyaH / yenApo nadyo dhanvAni yena dyauH p.rthivI d.rDhA // hiraNyakakSyAnsudhurAnhiraNyAkSAnayaH/SaphAn / a/SvAnana/Syato dAnaM yamo rAjAbhitiSThatIti tis.rbhiryamagAthAbhiH parigAyati |p5 Ahara~NjapatItyeke |p6 idamasmAkaM bhuje bhogAya bhUyAditi puruSa/Sira AdAyodehyagne adhi mAtuH p.rthivyA ityAharati |p7 paritriviSTyadhvaraM yAtyagnI rathIriva / A deveSu prayo dadhat // pari vAjapatiH kavirityeSA // pari prAgAddevo agnI rakSohAmIvacAtanaH / sedhanvi/SvA apa dviSo dhanrakSAMsi vi/Svaheti tis.rbhiH paryagnik.rtvA m.rdA pralipya nidadhAti |c7 |p1 agnibhyaH kAmAya pa/SUnAlabhate muSkarAn / prAjApatyamajaM tUparamupAk.rtyA/SvarSabhav.rSNibastAn |p2 ekaviM/SatiM caturviM/SlatiM vA parAcIH sAmidhenIranvAha / ekAda/Sa prAk.rtIH / samAstvAgna iti da/SAgnikIH |p3 rAyo agne mahe tvA dAnAya samidhImahi / IDiSvA hi mahI v.rSandyAvA hotrAya p.rthivImiti yadyekaviM/SatiH |p4 upemas.rkSi vAjayurvacasyAM cano dadhIta nAdyo giro me / apAM napAdA/SuhemA kuvitsa supe/Sasaskarati joSiSaddhi // samanyA yantItyeSA // apAM napAdA hyasthAdupasthaM jihmAnAmUrdhvaH svaya/SA upasthe / ubhe abhi priyatame sadhasthe A ca parA ca carati prajAnanniti tisro 'psumatIryadi caturviM/SatiH |p5 amutrabhuyAdityAmayAvinaH kuryAt |p6 b.rhaspate savitarbodhayainamityanAmayAvinaH |p7 udvayaM tamasasparIti jyotiSmatyA paridadaHti |p8 hiraNyagarbhaH samavartatAgra iti srucyamAghArayati |p9 UrdhvA asya samidho bhavantIti prayAjAnAmApriyo bhavanti |p10 AgneyIstriSTubha AgneyAnAM yAjyAnuvAkyAH |p11 yaH prANato ya AtmadA iti prAjApatyasya |p12 api vA saMj~NaptAnAM /SirAMsi pracchidya m.rdA pralipya nidadhAti |c8 |p1 apaH kabandhAnyabhyavaharanti |p2 prAjApatyena saMsthApayatIti vij~NAyate |p3 api vA sarveSAmeteSAM sthAne vAyave niyutvate /SvetamajaM tUparamAlabhate |p4 vayumatI /SvetavatI vapAyA yAjyAnuvAkye / vAyumatI niyutvatI daivatasya |p5 tasya /SiraH pracchidya m.rdA pralipya nidadhAti |p6 vAyavyaH kAryA ityuktam |p7 tasyAgnaye vai/SvAnarAya dvAda/SakapAlaM pa/SupuroDA/SaM nirvapati |p8 yaH ka/ScanAgnau pa/SurAlabhyate vai/SvAnara evAsya dvAda/SakapAlaH pa/SupuroDA/So bhavatItyeke |p9 teneSTvA saMvatsaraM na mAMsama/SnIyAnna striyamupeyAnnopari /SyIta |p10 api vA mAMsama/SnIyAdupari /SayIta striyaM tveva nopeyAditi vAjasneyakam |p11 yatprAgdIkSaNIyAyAstatk.rtvA trihaviSaM dIkSaNIyAM nirvapati |p12 vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM t.rtIyaM purastAdasaMvatsarabh.rtaH |p13 yatprAgdIkSAhutIbhyastatk.rtvAkUtyai prayuje 'gnaye svAheti pa~NcAdhvarikIrhutvAkUtimagnimiti SaDAgnikIH / vi/Sve devasya neturiti pUrNAhutiM saptamIm |p14 yaM kAmayeta pramAyukaH syAditi tasya sak.rdanudrutya juhuyAt / prANAnasya saMbhinatti / badhiro ha bhavatIti vij~NAyate |c9 |p1 saMvatsaraM dIkSita ukhyaM bibharti / tryahaM SaDahaM dvAda/SAhaM vA |p2 yo 'rvAk saMvatsarAdaru/Scideva sa ityeke |p3 agnervai dIkSayetyuktam |p4 yatprA.NmuSTikarmaNastatk.rtvA /SaNakulAyane vokhAM pracchAdya mA su bhitthA iti dvAbhyAmAhavanIye prav.rNakti |p5 mitraitAmukhAM tapeti pradakSiNama.NgAraiH parInddhe |p6 dvarannaH sarpirAsutiriti tasyAM krumukamullikhitaM gh.rtenAktvAvadadhAti mu~NjAM/Sca |p7 yo gata/SrIH syAdityuktam |p8 pradAvyAdAharedyaM kAmayeta prasyandinayAmasya rASTraM jAyukaM syAditi / v.rkSAgrAjjvalato brahmavarcasakAmasya / bharjanAdannakAmasya |p9 na kAmyamagniM kurvANa AhavanIye prav.r~NjyAt |p10 jAta ukhye 'nugamayatyAhavanIyam |p11 parasyA adhi saMvata iti vaika.NkatIM samidhamAdadhAti |p12 paramasyAH parAvata iti /SamImayIm |p13 etadvA viparItam |p14 sIda tvaM mAtur asyA upastha iti tis.rbhir jAtamukhyam upatiSThate |c10 |p1 yadagne yAni kAni ceti pa~Ncabhiraudumbaramapara/Suv.rkNamukhya idhmamabhyAdadhAti |p2 tailvakamabhicarataH |p3 daMSTrAbhyAM malimlUnityA/SvatthIM samidhamAdadhAti |p4 ye janeSu malimlava iti vaika.NkatIm |p5 yo asmabhyamarAtIyAditi /SamImayIm |p6 tasmAdagnicitaH pApaM na kIrtayenno agniM bibhrato no agnividaH |p7 saM/SitaM me brahmodeSAM bAhU atiramityuttame yajamAnaM vAcayaMstUSNImaudumbaryau samidhAvAdadhAti |p8 mAteva putraM p.rthivI purISyamagniM sve yonau bhariSyatyukhA / tAM vi/Svairdevair.rtubhiH saMvidAnaH prajApatirvi/SvakarmA yunaktviti mau~Nje /Sikye SaDudyAme dvAda/SodyAme vokhAmavadadhAti |p9 ekaviM/Satinirbodho yo rukmaH sUtroto d.r/SAno rukma iti tamAsIno yajamAno 'ntarnirbAdhaM pratimucya bahirnirbAdhAnkurute |p10 vi/SvA rUpANIti /SikyapA/SaMpratimu~Ncate |p11 naktoSAseti k.rSNAjinamuttaram |p12 suparNo 'si garutmAnityukhyamavekSya suparNo 'si garutmAnityAdAyotthAyopari nAbherdhArayamANo viSNoH kramo 'sIti caturo viSNukramAnprAcaH krAmati |p13 akrandadagnirityetAmanUcyAgne 'bhyAvartinniti catas.rbhiH pradakSiNamAvartate |p14 uduttamamiti /SikyapA/SamunmucyA tvAhArSamityAh.rtyopatiSThate 'gre b.rhannuSasAmUrdhvo asthAditi |p15 yaM kAmayeta rASTraM syAditi taM manasA dhyAyet |p16 audumbaryAsandyaratnimAtra/SIrSaNyAnUcyA prAde/SamAtrapAdA mau~NjavivAnA phalakAstIrNA vA m.rDA pradigdhA |p17 sIda tvaM mAturasyA upastha iti tasyAM catas.rbhirukhyaM sAdayati |p18 /SarkarAyAM vA tis.rbhiH sAdayati / haMsavatyopatiSThata ity eke |c11 |p1 yena devA jyotiSordhvA udAyanniti prAde/SamAtraiH kASThairukhyamupasaminddhe |p2 nityo jvalati |p3 vratakAle 'nnapate 'nnasya no dehItyaudumbarIM samidhaM vrate 'ktvAbhyAdadhAti |p4 devasya tvA savituH prasave '/SvinorbAhubhyAM pUSNo hastAbhyAM gAyatreNa cchandasA rAtrimiSTakAmupadadhe tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdeti sAyaM samidhamAdadhAti |p5 etenaiva traiSTubhena cchandasAhariSTakAmupadadha iti prAtaH |p6 divasparItyekAda/SabhirdvAda/Sabhistrayoda/Sabhir vA vAtsapreNopatiSThate |p7 pUrvedyurviSNukramAnkrAmati / uttaredyurupatiSThate |p8 evaM sadA krayAt |p9 yadahaH somaM krINIyAttadaharubhayaM samasyet / pra ca krAmedupa ca tiSTheta |p10 muSTikaraNaprabh.rti karma pratipadyate |p11 yadyukhye bhriyamANe 'yaM devaH prajA abhimanyetAgneyIbhirbhiSagvatIbhistis.rbhistisraH samidha AdadhyAt // bhiSa.Nno agna Avaha svarUpaM k.rSNavartane / asi hotA na IDyaH // tvaM no agne bhiSagbhava deveSu havyavAhanaH / devebhyo havyavADasi // bhiSajastvA havAmahe bhiSajaH samidhImahi / bhiSagdeveSu no bhaveti |p12 yadi kAmayeta varSediti yAH saurI ra/SmivatIstAbhistis.rbhistisraH samidha AdadhyAt // sUryo apo vi gAhate ra/SmibhirvAjasAtamaH / bodhA stotre vayov.rdhaH // pari yo ra/SminA divo 'ntAnmame p.rthivyAH / ubhe A paprau rodasI mahitvA // vahiSThebhirviharanyAsi tantumavavyavannasitaM deva vasvaH / davidhvato ra/SmayaH sUryasya carmevAvvAdhustamo apsvantariti |p13 yadi kAmayeta na varSediti yAH saurIrbhrAjasvatIstAbhistis.rbhistisraH samidha AdadhyAt |c12 |p1 ad.r/Svamasya ketavo vi ra/Smayo janA~M anu / bhrAjanto agnayo yathA / taraNirvi/Svadar/Sata ityeSA / divo rukma urucakSA udeti dUre arthastaraNirbhrAjamAnaH / nUnaM jaNAH sUryeNa prasUtA AyannarthAni k.rNavannapAMsIti |p2 yadyukhye bhriyamANe yajamAnasya na/Syedagne 'bhyAvartinnagne a.NgiraH punarUrjA saha rayyetyetAbhi/Scatas.rbhirupatiSTheta |p3 vindatyeveti vij~NAyate |p4 yadahaH prayAyAdudu tvA vi/Sve devA ityukhyamudyamya sIda tvaM mAturasyA upastha iti catas.rbhirdvISe /SakaTe prauga ukhyamAsAdayati |p5 tis.rbhirAsAdayati / haMsavatyopatiSThata ityeke |p6 samopyetarAvagnI anvAropya predagne jyotiSmAnyAhIti prayAti |p7 akrandadagnirityakSa/Sabdamanumantrayate |p8 adhyavasAya samidhAgniM duvasyateti gh.rtAnuSiktAmavasite samidhamAdadhAti |p9 uttarayA triSTubhA rAjanyasya / jagatyA vai/Syasya |p10 indhanavratanAdhyavasAnasaMnipAte gh.rtAnuSiktAM pUrvAmAdadhAti |p11 yadyukhAM bhasmAbhiniSIdedukhyamAdAyodakAntaM gatvemaM suyoniM suv.rtaM hiraNmayaM sahasrabh.rSTiM mahiSAvaroha / utsaM juSasva madhumantamUrva samudriyaM sadanamAvi/Sasva // imaM stanaM madhumantaM dhyApAM prapyAtamagne sarirasya madhe / utsaM juSasva madhumantamUrva samudriyaM sadanamAvi/SasvetyetAbhyAmukhAyA agnimddh.rtyAnirUha~NchikyAdukhAmApo devIH prati g.rhNIta bhasmaitaditi tis.rbhirapsu bhasma prave/Sayati |p12 bhasmano 'pAdAya prapIDya prasadya bhasmaneti dvAbhyAmukhAyAM pratyavadhAya punarUrjA saha rayyeti punarudaiti |p13 punastvAdityA rudrA vasavaH samindhatAmiti punarukhyamupasaminddhe |c13 |p1 bodhA sa bodhIti bodhavatIbhyAmupatiSThate |p2 nityamapsu bhasmaprave/SanaM dIkSitasya k.rtAsviSTakAsu / ak.rtAsu saMsargArthaM bhavati |p3 purISe pa/SukAmaH kurvIta |p4 apsu yAyAvaraH pravapet |p5 dIkSitasyeSTakAH karoti mAsaprabh.rtiSu dIkSAkalpeSu purastAdadIkSitasyetareSUpariSTAtprAjApatyAtpa/SoH |p6 m.rnmayIriSTakAH karoti pAdamAtryo 'ratnimAtrya UrvasthimAtry 'NUkamAtrya .rjulekhA dakSiNAv.rtaH savyAv.rtastryAlikhitA/Sca |p7 nirmanthyena lohinIH pacanti |p8 abinnA bhavanti |p9 khaNDAM k.rSNAM lakSmaNAM ca nopadadhyAt |p10 puSkaraparNaM rukmo hiraNmayaH puruSaH srucau sapta svayamAt.rNAH /SarkarA hiraNyeSTakAH pa~Nca gh.rteSTakA dUrvAstambaH kUrma ulUkhalaM musalaM /SUrpama/SmAnaH pa/Su/SirAMsi sarpa/Sira/ScAm.rnmayIriSTakAH |p11 jAnudaghnaM sAhasraM cinvIta prathamaM cinvAnaH / nAbhidaghnaM dviSAhasraM dvitIyam / AsyadaghnaM triSAhasraM t.rtIyam / uttaramuttaraM jyAyAMsam |p12 mahAntaM b.rhantamaparitaM svargakAma/ScinvIteti vAjasaneyakam |c14 |p1 apav.rtte dIkSAparimANe 'peta vIteti gArhapatyaciterAyatanaM vyAyAmamAtraM caturasraM parimaNDalaM voddhatya hariNyA palA/Sa/SAkhayA /SamI/SAkhayA vA saMm.rjya prAcImudIcIM vA /SAkhAmudasitvA /SaM no devIrabhiSTaya ityadbhiravokSyAgnerbhasmAsIti sikatA nivapati |p2 saMj~NAnamityUSAn |p3 tAnnivapanyadada/Scandramasi k.rSNaM tadihAstviti manasA dhyAyati |p4 saM yA vaH priyAstanuva ityUSAnsikatA/Sca saMs.rjya cita stha paricita ityekaviM/SatyA /SarkarAbhirgArhapatyaciterAyatanaM pari/Srayati / tisrastisraH saMhitAH |p5 vrajaM k.rNudhvaM sa hi vo n.rpANo varma sIvyadhvaM bahulA p.rthUni / puraH k.rNudhvamAyasIradh.rSTA mA vaH susroccamaso d.rMhatA tamiti /SarkarA abhimantryAyaM so agniriti catasro madhye prAcIriSTakA gArhapatyacitAvupadadhAti |p6 iDAmagne 'yaM te yonir.rtviya iti dve purastAtsamIcI tira/ScI vA |p7 evaM pa/ScAccidasi paricidasIti |p8 ava/SiSTaM trayoda/SabhirlokaMp.rNAbhiH pracchAdayati |p9 lokaM p.rNa tA asya sUdadohasa iti dvAbhyAMdvAbhyAm mantrAbhyAmekaikAM lokaMp.rNAmupadadhAti |p10 sarvAsviSTakAsu tayAdevatamanatato dadhAti |c15 |p1 cAtvAlasthAnAtpurISamAh.rtya p.rSTo divIti vai/SvAnaryarcA citAvanuvyUhati |p2 sA citir bhavati |p3 pa~NcacitIkaM cinvIta prathamaM cinvAnaH / tricitIkaM dvitIyam / ekacitIkaM t.rtIyam |p4 ekacitIkAnevAta UrdhvaM cinvIta |p5 ajIjanannam.rtaM martyAsa iti gArhapatyacitimabhim.r/Sya samitamiti tasyAM catas.rbhirukhyaM saMnivapati |p6 vij~NAyate ca vi vA etau dviSAte ya/ScokhAyAM ya/Sca cIyate / brahma yajuH / yatsaMnyupya viharati brahmaNaivainau saM/SAstIti |p7 sAkaM hi /SucinA /SuciH pra/SAstA kratunAjani / vidvA~M asya vratA ghruvA vayA ivAnu rohata iti saMnyuptAvabhimantrya mateva putramiti /SikyAdukhAM nirUhya yadasya pAre rajasa iti vai/SvAnaryA /SikyamAdatte |p8 nair.rtIriSTakAH k.rSNAstisrastuSapakvAstAH /SikyaM rukmasUtramAsandIM cAdAya dakSiNamaparamavAntarade/SaM gatvA namaH su te nir.rta iti svak.rta iriNe pradare vA /SikyaM nidhAya tasyeSTakAbhiH pA/SamabhyupadadhAti |p9 yasyAste asyAH krUra Asa~NjuhomItyetAbhistis.rbhiH parAcIrasaMsp.rSTA dakSiNApavargam |p10 na tayAdevataM karoti |c16 |p1 yatte devI nir.rtirAbabandheti /SikyajAlenainAH pracchAdya rukmasUtramAsandIM ca parastAnnidhAyApAsmadetu nir.rtirnehAsyA api kiMcana / agotAM nASTrAM pApmAnaM sarvaM tadapahanmahe // apAsmannair.rtAnpA/SAnm.rtyUneka/SataM caye / apAsya ye sinAH pA/SA m.rtyUneka/SataM suve // ye te pA/SA eka/SataM m.rtyo martyAya hantave / tanyaj~Nasya mAyayA sarvAnavayajAmahe // devImahaM nir.rtiM bAdhamAnaH piteva putraM dasaye vacobhiH / vi/Svasya yA jAyamAnasya veda /SiraH/SiraH prati sUrI vicaSTa ityetAbhi/Scatas.rbhirupahitA abhimantrya yadasya pAre rajasa iti vai/SvAnaryA pariSicya bhUtyai nama ityupasthAyApratIkSamAyanti |p2 nir.rtyA antarhityA iti vij~NAyate |p3 /SaM no devIrabhiSTaya ityadbhirmArjayante |p4 UrjaM bibhradvasumanAH sumedhA g.rhAnaimi manasA modamAnaH suvarcAH / aghoreNa cakSuSAhaM /Sivena g.rhANAM pa/Syanvaya uttirANi // g.rhANAmAyuH pra vayaM tirAmo g.rhA asmAkaM pra tirantvAyuH / gRnahaM sumanasaH prapadye 'vIraghno vIravataH suvIrAniti g.rhAnabheti |p5 nive/SanaH saMgamano vasUnAmityAhavanIyaM gArhapatyaM vopatiSThante |c17 |p1 rAj~No nivapanAdi karma pratipadyate |p2 prAyaNIyayA pracarya vediM vimimIte |p3 haviSk.rtA vAcaM vis.rjyeti vAjasaneyakam |p4 prAyaNIyAyA dhrauvAdityetadAdi karma pratipadyate |p5 AtithyayA pracaryAgniM vimimIte |p6 haviSk.rtA vAcaM vis.rjyeti vAjasaneyakam |p7 samUlaM haritaM darbhastambamAh.rtya madhye 'gnernikhAya juhvAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA sajUrabdo 'yAvabhiriti darbhastambe pa~NcAhutIrjuhoti |p8 yAvAnyajamAna UrdhvabAhustAvatA veNunAgniM vimimIte |p9 trInprAca/Scatura udIcaH |p10 puruSamAtrANi pakSapuccAni |p11 AtmA catuHpuruSaH |p12 aratninA dakSiNato dakSiNaM pakSaM pravardhayati |p13 evamuttarata uttaram |p14 prAde/Sena vitastyA vA pa/ScAtpuccham |p15 ekavidhaH prathamo 'gniH / dvividho dvitIyaH / trividhast.rtIyaH / ta evamevodyantyaika/SatavidhAt |p16 tadu ha vai saptavidhameva cinvIta saptavidho vAva prAk.rto 'gnistata UrdhvamekottarAniti vAjasaneyakam |p17 syonA p.rthivi bhavAn.rkSarA nive/SanI / yacchA naH /Sarma saprathAH // baDitthA parvatAnAmityetAbhyAM vimitamagnimAkramante |c18 |p1 saM varatrAdadhAtaneti saMpreSyati |p2 niSk.rtAhAvamavaTamityavaTAdudakamAhAveSUtsi~Ncati |p3 teSu balIvardAnpAyayanti |p4 udyojanamantaryAmamISAM khagalyaM /Sapham / aSTrAM tAlaM pratInAhamubhe maNDUkyau yujAviti yugalA.NgalaM saMprasArayati |p5 sIrA yu~NjantIti dvAbhyAM sIraM yunakti SaDgavaM dvAda/SagavaM caturviM/SatigavaM vA |p6 uSTArayoH pilvayoratho AbandhanIyayoH / sarveSAM vidma vo nAma vAhAH kIlAlape/Sasa iti yuktAnabhimantryodasthAdhojiddhanajida/SvajiddhiraNyajitsUn.rtayA parIv.rtaH / ekacakreNa savitA rathenorjo bhAgaM p.rthivImetvAp.rNanniti lA.Ngalamucchrayati |p7 brahma jaj~NAnamityeSA // anAptA yA vaH prathamA yasyAM karmANi k.rNvate / vIrAnno atra mA dabhaMstadva etatpuro dadhe // paryU Su pra dhanva vAjasAtaye pari v.rtrANi sakSaNiH / dviSastaradhyai .rNayA na Iyase // sahasradhAre 'va te samasvarandivo nAke madhujihvA asa/ScataH / asya spa/So na ni miSanti bhUrNayaH padepade pA/SinaH santi setava iti brahmavarmANi juhoti |p8 malimluco nAmAsi trayoda/So mAsa indrasya varmAsIndrasya /SarmAsIndrasya varUthamasi taM tvA prapadye |c19 |p1 gAyatrIM lomabhiH pravi/SAmi / triSTubhaM tvacA pravi/SAmi / jagatIM mAMsena pravi/SAmi / anuSTubhamasthnA pravi/SAmi / pa.NktiM majj~NA pravi/SAmi / aindrAgnaM varma bahulaM yadugraM vi/Sve devA nAtividhyanti sUrAH / tannastrAyatAM tanno vi/Svato mahadAyuSmanto jarAmupagacchema devA iti vimitamagnimAkrmante |p2 lA.NgalaM pavIravamiti dvAbhyAM k.rSati |p3 kInA/SA balIvardAnajanti |p4 pucchAcchiro 'dhi k.rSati |p5 kAmaM kAmadugho dhukSveti pradakSiNamAvartayaMstisrastisraH sItAH saMhitAH k.rSati |p6 madhye saMbhinnA bhavanti |p7 dakSiNAtpakSAduttaram / uttarasmAddakSiNam / dakSiNAyai /SroNeruttaramaMsam / uttarAyai dakSiNam / etadvA viparItam |p8 vimucyadhvamaghniyA devayAnA atAriSma tamasaspAramasya / jyotirApAma suvaraganmeti dakSiNe 'Msa uttare vA balIvardAnvimucya tAnudIcaH prAco vots.rjyAdhvaryave dadAti |p9 catura/SramasaMbhinnaM SoDa/SasItaM vAjasaneyinaH samAmananti |p10 pa~Ncada/SodapAtrAnninayati / dvAda/Sa k.rSTe trInak.rSTe |p11 yA jAtA oSadhaya iti caturda/SabhiroSadhIrvapati |p12 anusItamityuktam |p13 tilamASA vrIhiyavAH priya.NgvaNavo godhUmA veNu/SyAmAkanIvArA jartila/Sca gavIdhukA AraNyajA markaTakA vij~NeyAH |p14 gArmutasaptamAH kulatthasaptamA vA sapta grAmyAH k.rSTe / saptAraNyA ak.rSTe |c20 |p1 yAmoSadhInAM nAdhigacchettasyAH sthAne sthAne yavAnmadhumi/SvAnvapet |p2 uptA me 'sIti vA manasA dhyAyet |p3 adhigatAyAM yaH prathama idhma AgacchettasminnenAmupasaMnahyet |p4 ye vanaspatInAM phalagrahayastAnidhma upasaMnahya prokSet |p5 mA no hiMsIjjanitA yaH p.rthivyA iti catas.rbhirdigbhyo loSTAnsamasyati ye 'ntarvidhAdbahirvidhamApannA bhavanti |p6 yaM dviSyAdyatra sa syAttasyai di/So jaghanyaM loSTamAharediSamUrjamahamita Adada iti |p7 gh.rtena sIteti sItAntarAlAnyabhim.r/Sati / uttaravediM vA |p8 uttaravedimupavapati yAvAnagniH |p9 vyAghAraNAntAM k.rtvAgne tava /Sravo vaya iti SaDbhiH sikatA nyupya cita stha paricita ityaparimitAbhiH /SarkarAbhirAhavanIyaciterAyatanaM pari/Srayati yathA gArhapatyasyaivam |p10 trisaptAbhiH pa/SukAmasya / triNavAbhirbhrAt.rvyavataH / da/Sabhirda/SabhirannAdyakAmasya / aparimitAbhiraparimitakAmasya |p11 yaM kAmayetApa/SuH syAdityaparimitya tasyetyuktam |p12 ApyAyasva sametu ta iti sikatA vyUhati |p13 uttarayA triSTubhA rAjanyasya |p14 asAvi somo aruSo v.rSA harI rajeva dasmo abhi gA acikradat / punAno vAraM paryetyavyayaM /Syeno na yoniM gh.rtavantamAsadamiti jagatyA vai/Sayasya |c21 |p1 AtithyAyA dhrauvAdityetadAdi karma pratipadyate |p2 paurvAhNikIbhyAM pracaryAgreNa prAgvaM/SaM lohite carmaNyAnaDuhe prAcInagrIva uttaralomni prathamasyA/SciteriSTakAH saMsAdayati / api vA tisraH svayamAt.rNAstisra/Sca vi/SvajyotiSaH |p3 tA darbhAgramuSTinAjyena vyavokSya samudyamya cityagnibhyaH praNIyamAnebhyo 'nubrUhIti saMpreSyati / praNIyamAnebhyo 'nubrUhIti vA |p4 prathamAyAM triranUktAyAM hiraNyagarbhaH samavartatAgra iti prA~Nco '/SvaprathamA abhipravrajanti |p5 /Svetama/SvaM purastAnnayanti |p6 prajApatistvA sAdayatu tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdetyuttaravedimabhim.r/Sya mayi g.rhNAmyagre agniM yo no agniH pitara iti dvAbhyAmAtmannagniM g.rhItvA yAste agne samidha iti svayaMcityAbhim.r/Sati |p7 iSTakAbhiragniM cinotyadhvaryuryajamAno vA |p8 svayaM cinvannAtmannagniM g.rhIte na svayaMcityAbhim.r/Sati |p9 prAcIrupadadhAti pratIcIrupadadhAtIti gaNeSu rItivAdaH |p10 prAcImupadadhAti pratIcImupadadhAtIti karturmukhavAdaH |p11 dakSiNataH /Sveto '/SvastiSThati |p12 tamAlabhyendraM vi/SvA avIv.rdhannityuttareNa pucchApyayamantarvidha AkramaNaM pratISTakAmupadadhyAt |p13 uttarataH pa/ScAdvopacAro 'gniH |p14 vA.Nma Asanniti sarvatrArohanpratyavarohaM/Sca japati / sak.rdvAntataH |c22 |p1 tattvA yAmi brahmaNA vandamAna iti /SAlAmukhIye hutvA prA~Ncama/SvamabhyasthAdvi/SvA iti dakSiNena padA darbhastambamAkramayya pradakSiNamAvartayitvA yadakranda iti punarevAkramayati |p2 apAM p.rSThamasItya/Svasya pade puSkaraparNamuttAnamupadhAyApAM nidhiM gAyeti saMpreSyati |p3 brahma jaj~NAnamiti puSkaraparNa upariSTAnnirbAdhaM rukmamupadhAya hiraNyagarbhaH samavartatAgra iti tasminhiraNmayaM puruSaM prAcInamuttAnaM dakSiNenAt.rNaM prA.Nmukha upadhAya puruSasAma gAyeti saMpreSyati |p4 drapsa/Scaskandeti puruSamabhim.r/Sya namo astu sarpebhya iti tis.rbhirabhimantrya k.rNuSva pAja iti pa~NcabhiruttaravedivatpuruSaM vyAghArya srucAvupadadhAtItyuktam |p5 api vAgnestvA tejasA sAdayAmItyAjyasya pUrNAM kArSmaryamayIM dakSiNena puruSam / indrasya tvaujasA sAdayAmIti dadhnaH pUrNAmaudumbarImuttareNa puruSam |p6 agnirmUrdheti kArSmaryamayImupatiSThate / bhuvo yaj~NasyetyaudumbarIm / etadvA viparItam |p7 mUrdhanvatIbhyAmupadadhAti yajurbhyAmupatiSThata ityeke |p8 atra puruSavadrukmaM vyAghArya |c23 |p1 dhruvAsi dharuNAst.rteti svayamat.rNAmabhim.r/SyA/SvenopaghrApya prajApatistvA sAdayatu p.rthivyAH p.rSTha ityaviduSA brAhmaNena saha madhye 'gnerupadadhAti / bhUriti caitayA vyAh.rtyA |p2 cittiM juhomIti svayamAt.rNAyAM hutvAnuprANiti |p3 avidvAnbrAhmaNo varaM dadAtyekaM dvau trInvA |p4 AsInaH prathamAM svayamAt.rNAmupadadhAti / Urdhvaj~NurdvitIyAm / tiSThaMst.rtIyAm |p5 svayamAt.rNAyAM sAma gAyeti saMpreSyati |p6 evaM dvitIyAM t.rtIyAM copadhAya saMpreSyati |p7 yadi manyeta yajamAnaH pUrvo mAtikrAnto bhrAt.rvya iti pratho 'sItyupahitAM prAcImudUhet / yadi vAparaH p.rthivyasIti pratIcIm / sad.r.Nmadi bhUrasi bhuvanamasIti vicAlayet |p8 tejo 'si tejo me yaccheti hiraNyeSTakAm |p9 p.rthivyudapuramanneneti maNDaleSTakAm |p10 bhUrasi bhuvanasya retaH / iSTakA svargo lokaH / vAcA tvAnvArohAmi / agnirjyotirjyotiragniH / tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIda // sUrasi suvanasya retaH / iSTakA svargo lokaH / manasA tvAnvArohAmi / sUryo jyotirjyotiH sUryaH / tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdetyanvArohe dve |c24 |p1 kANDAtkANDAtprarohantIti dvAbhyAM dUrveSTakAM saloSTaM haritaM dUrvAstambamapracchinnAgraM yathAsyopahitasya svayamAt.rNAyAmagraM prApnuyAditi |p2 prabAhugiSTakAyAM hiraNya/SakalAvadhyUhya yAste agne sUrye ruca iti dvAbhyAM vAmabh.rtam |p3 virAD jyotiriti tisro retaHsicaH |p4 tAsAM dve prathamAyAM cityAM yUna upadadhyAt / sarvA madhyamAyAm vivayasaH / ekAM prathamAyAmekAmuttamAyAM sthavirasya |p5 anyatarAmupadadhyAddveSyasya |p6 yajuSemAM cAmUM copadadhAti / manasA madhyamAm |p7 b.rhaspatistvA sAdayatu p.rthivyAH p.rSThe jyotiSmatImiti vi/SvajyotiSam |p8 agneryAnyasIti dve saMyAnyau |p9 madhu/Sca mAdhava/Sceti dve .rtavye samAnatayAdevate |p10 sarvAsv.rtavyAsvavakAmanUpadadhAti |p11 avakAsu sAdayatItyeke |p12 aSADhAsIti dvAbhyAmaSADhAmupariSTAllakSmANam |p13 yaM kAmayeta vasIyAntsyAdityuttaralakSmANaM tasyetyuktam |p14 gharmeSTakAmupadhAya kulAyinIm |p15 tayoH pravargye mantrau |c25 |p1 madhu vAtA .rtAyata iti tis.rbhirdadhnA madhumi/SreNa kUrmamabhyajya mahI dyauH p.rthivI ca na iti purastAtsvayamAt.rNAyAH pratya~NcaM jIvantaM prA.Nmukha upadadhAti |p2 catasra A/SAH pracarantvagnaya iti vopadhAyAvakAbhiH parItaMsya jAlena pracchAdya /Sa.NkubhiH pariNihatyApAM gambhIraM gaccha mA tvA sUryaH parItApsInmo agnirvai/SvAnaraH / aghoraH prajA abhivipa/SyAnu tvA divyA v.rSTiH sacatAm // saMsarpa trInsamudrAnsvargAMllokAnapAMpatirv.rSabha iSTakAnAm / tatra gaccha yatra pUrve paretAH purISaM vasAnaH svAM yoniM yathAyathamityupahitamabhimantrayate |c26 |p1 yacciddhi tvaM g.rheg.rha ulUkhalaka yujyase / iha dyumattamaM vada jayatAmiva dundubhiriti prAde/SamAtraM catuHsraktyaudumbaramulUkhalamuttare 'Mse prayunakti |p2 aparimitaM musalam |p3 uta sma te vanaspate vAto vi vAtyagramit / atho indrAya pAtave sunu somamulUkhaleti sarvauSadhasya pUrayitvAvahatyedaM viSNurvicakrama iti madhye 'gnerupadadhAti |p4 tadviSNoH paramaM padamiti musalam |p5 divo vA viSNaviti /SUrpam |p6 syUtA dvebhiram.rtenAgA ukhAM svasAramadhi vedimasthAt / satyaM pUrvair.rSibhi/ScAkupAno 'gniH pravidvAniha tatkarotviti gh.rtenokhAM pUrayati / dadhnA madhunA sikatAbhirvA sarvairvA |p7 saMs.rjya na riktAmavekSeta / /SugviddhA bhavati |p8 athAsyAM paya Anayati |p9 saMnyupya pUraNameke samAmananti |p10 yaM kAmayeta kSodhukaH syAdityUnAM tasyetyuktam |p11 dhruvAsi p.rthivIti madhye 'gnerupadadhAti |p12 p.rthivi p.rthivyAM sIda mAtA mAtari mAtA syonA syonAyAmukhAM svasAramadhi vedimasthAt / satyaM pUrvair.rSibhi/ScAkupAno 'gniH pravidvAniha taddadhAtviti volUkhalmupadadhAtIti vAjasaneyakam |p13 agne yukSvA hi ye tava yukSvA hi devahUtamAniti dvAbhyAmukhAyAM hutvA puruSa/Sirasi hiraNya/SalkAnpratyasyati |c27 |p1 drapsa/ScaskandetyAsye / abhUdidaM vi/Svasya bhuvanasyeti vA |p2 .rce tveti dakSiNe 'kSikaTe / ruce tveti savye |p3 dyute tveti karNayoH |p4 bhAse tveti dakSiNasyAM nAsikAyAm / jyotiSe tvetyuttarasyAm |p5 samitsravantIti /S.rtAta.Nkyena dadhnA madhumi/SreNa puruSa/SiraH pUrayati |p6 sarveSAM pa/Su/SirasAM {F hiraNya/SastrapratyasanaM} {G hiraNya/SastkapratyasanaM} pUraNaM ca vAjasaneyinaH samAmananti |p7 tasmintsuparNo madhuk.rtkulAyIti puruSa/Sira AdAyAdityaM garbhamityukhAyAM purastAccubukaM prAcInamuttAnaM prA.Nmukha upadhAya citraM devAnAmityardharcAbhyAmakSikaTayorhutvA pa/Su/SIrSANyupadadhAti |p8 yaM kAmayetApa/SuH syAditi viSUcInAni tasyetyuktam |p9 vAtasya dhrAjimiti purastAtpratIcInama/Svasya |p10 ajasramindumiti pa/ScAtprAcInam.rSabhasya |p11 varUtriM tvaSTuriti dakSiNata udIcInaM v.rSNeH |p12 yo agniragnerityuttarato dakSiNA bastasya |p13 tAnyavyavAyenotsargairupatiSThate |p14 imaM mA hiMsIrdvipAdamiti puruSasya |p15 imaM mA hiMsIreka/Saphamitya/Svasya |p16 imaM samudramity.rSabhasya |p17 imAmUrNAyumiti v.rSNeH |p18 ajA hyagneriti bastasya |p19 yadi vAyavyasya syAnmukhyasya sthAne sarveSAmupadhAnairupadhAya sarveSAmutsargairupatiSTheta |p20 api vA tasyatasya sthAna upadhAya tasyatasyotsargeNopatiSthate |p21 yaM kAmayeta kanIyo 'syAnnaM syAditi saMtarAM tasyetyuktam |p22 nomo astu sarpebhya iti dakSiNe 'Mse sarpa/Sira upadadhyAdviSUcInaM pa/Su/SIrSaiH |p23 api vA yajureva vadennopadadhyAt |c28 |p1 mA chandastatp.rthivyagnirdevatA tenarSiNA tena brahmaNA tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIda / pramA chandastadantarikSaM vAto devatA / pratimA chandastaddyauH sUryo devatA / asrIvi/Schandastaddi/SaH somo devatA / virAT chandastadvAgvaruNo devatA / gAyatrI chandastadajA b.rhaspatirdevatA / triSTup chandastaddhiraNyamindro devatA / jagatI chandastadgauH prajApatirdevatA / anuSTup chandastadvAyurmitro devatA / uSNihA chandastaccakSuH pUSA devatA / pa.Nkti/Schandastatk.rSiH parjanyo devatA / b.rhatI chandastada/SvaH parameSThI devatA tenarSiNA tena brahmaNA tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdetyetAbhirdvAda/SabhistrirabhyAsaM purastAtpratIcIM puruSAtk.rtiM cinoti |p2 puruSa/Siro 'syAH /Siro bhavati |p3 sahasra/SIrSA puruSa ityupahitAM puruSeNa nArAyaNena yajamAna upatiSThate |p4 apasyA upadadhAti / apAM tvemantsAdayAmIti pa~Nca purastAtpratIcIH / arNave sadane sIdeti pa~Nca dakSiNata udIcIH / apAM tvA sadane sAdayAmIti pa~Nca pa/ScAtprAcIH / gAyatrI chanda iti pa~Ncottarato dakSiNAH |c29 |p1 ye yaj~NaM samag.rbhNandevA devebhyaspari / tAngAyatrI nayatu prajAnatI svarge loke am.rtaM duhAnA // ye jyotIMSi saMdadhati svarArohanto am.rtasya lokam / te yantu prajAnanto yaj~NaM vidAnAH suk.rtasya loke // ye pa/Svo medhyAso yaj~Nasya yonimabhisaMbabhUvuH / tAndadante kavayo vipa/Scito yaj~NaM vidAnAH suk.rtasya loke // yaH panthA vitato devayAna/Schandobhirvig.rhIta eti / tenAtiSThaddivamantarikSaM yaj~NaM g.rhItvA suk.rtasya lokam // yo yaj~NaH sahasradhAro dyAvAp.rthivyoradhi nirmitaH / tenaitu yajamAnaH svastyA divo 'dhi p.rSThamasthAditi pa~Nca hiraNyeSTakAH pratidi/Sam / ekAM madhye |p2 Ayave svAhAyoSk.rte svAhAyoSpatvane svAhA viSNave svAhA b.rhapsataye svAheti pa~NcopadhAyAdbhyaH saMbhUtaH p.rthivyai rasAcca vi/SvakramaNaH samavartatAdhi / tasya tvaSTA vidadhadrUpameti tatpuruSasya vi/SvamAjAnamagra ityetAmupadhAyartasadasi satyasadasi tejaHsadasi varcaHsadasi ya/SaHsadasi g.rNAnAsi / dhAmAsi dhAmyai tvA dhAmabhyastvA dhAmasu sIda / sanirasi sanyai tvA saneyam / vittirasi vittyai tvA videyam / /Saktirasi /Saktyai tvA /Sakeyam / bhUtirasi bhUtyai tvA bhUyAsam / karmAsi karmaNe tvA kriyAsam |c30 |p1 gUrdo 'si gUrdAya tvA gUrdebhyastvA gUrde sIda / kSatraM pAhi kSatraM pinva kSatraM jinva kSatraM yaccha kSatraM d.rMha kSatramasi kSatrAya tvA kSatrebhyastvA kSatre sIda / vi/SveSu tvA pArthiveSu sAdayAmi / vi/SveSu tvAntarikSeSu sAdayAmi / vi/SveSu tvA divyeSu sAdayAmi / vi/SveSu tvA deveSu sAdayAmi / vi/SvAsu tvApsu sAdyAmi / vi/SvAsu tvauSadhISu sAdayAmi / vi/SveSu tvA vanaspatiSu sAdayAmi / vi/SvAsu tvA dikSu sAdayAmi / divi sIda / svarjidasi p.rtanAjidasi bhUrijidasyabhijidasi vi/Svajidasi sarvajidasi satrAjidasi dhanajidasi bhrADasi vibhrADasi prabhrADasi / sapatnahanaM tvA vajraM sAdayAmi / abhimAtihanaM tvA vajraM sAdayAmi / arAtihanaM tvA vajraM sAdayAmi / yAtuhanaM tvA vajraM sAdayAmi / pi/SAcahanaM tvA vajraM sAdayAmi / rakSohaNaM tvA vajraM sAdayAmi / /SatruhaNamamitrahaNaM bhrAt.rvyahaNamasurahaNaM tvendraM vajraM sAdayAmi / udvadasyuditirasyudyatyasyAkramamANAsyAkrAmantyasyAkrAntirasi saMkramamANAsi saMkrAmantyasi saMkrAntirasi svargyAsi svarasi / iSi sIdorji sIda bhage sIda draviNe sIda subhUte sIda p.rthivyA yaj~Niye sIda viSNoH p.rSThe sIdeDAyAH pade sIda gh.rtavati sIda pinvamAne sIda |c31 saMvatsare sIda parivatsare sIdedAvatsare sIdeduvatsare sIdedvatsare sIda vatsare sIda / ekasyAM sIda da/Sasu sIda /Sate sIda sahasre sIdAyute sIda niyute sIda prayute sIdArbude sIda nyarbude sIda samudre sIda madhye sIda padme sIdAnte sIda parArdhe sIda / pinvamAnAsi pinvamAnAya tvA pinvamAnebhyastvA pinvamAne sIda / .rtamasy.rtAya tvartebhyastvarte sIda / satyamasi satyAya tvA satyebhyastvA satye sIda / saMdhirasi saMdhaye tvA saMdhibhyastvA saMdhiSu sIda / saM/SliDasi saM/SliSe tvA saM/SliDbhyastvA saM/SliTsu sIda / saMpadasi saMpade tvA saMpadbhyastvA saMpatsu sIdetyetAbhyAmanuvAkAbhyAM pratimantram.rSISTakAH sAdanapravAdai/Sca paryAyaiH |c32 ayaM puro bhuva iti pa~NcA/SataM prANabh.rtaH / da/Sada/Sa pratidi/SamakSNayA da/Sa / madhye 'ntarAmupadhAya bAhyAMbAhyAm |p2 prAcI di/SAmiti pa~NcA/SatamapAnabh.rto yathA prANabh.rtaH / bAhyAmupadhAyAntarAmantarAm |p3 AyuSaH prANaM saMtanu / prANAdapAnaM saMtanu / apAnAdvyAnaM saMtanu / vyAnAccakSuH saMtanu / cakSuSaH /SrotraM saMtanu / /SrotrAnmanaH saMtanu / manaso vAcaM saMtanu / vAca AtmAnaM saMtanu / AtmanaH p.rthivIM saMtanu / p.rthivyA antarikSaM saMtanu / antarikSAddivaM saMtanu / divaH suvaH saMtanviti dvAda/Sa saMtatIH |p4 p.rthivI va/SAmAvAsyA garbho vanaspatayo jarAyvagnirvatso 'gnihotraM pIyuSaH / antarikSaM va/SA dhAtA garbho rudro jarAyu vAyurvatso ghrmaH pIyUSaH / dyaurva/SA stanayitnurgarbho nakSatrANi jarAyu sUryo vatso v.rSTiH pIyUSaH / .rgva/SA b.rhadrathaMtare garbhaH praiSanivido jarAyu yaj~No vatso dakSiNAH pIyUSaH / viDva/SA rAjanyo garbhaH pa/Savo jarAyu rAjA vatso baliH pIyUSa iti pa~Nca va/SA |p5 artheta sthAdhvagato 'gnirvastejiSThena tejasA devatAbhirg.rhNAmIti kumbhaM kumbhIM cAdbhiH pUrayitvA /Sarma ca stha varma ca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmIti purastAdanusItamupadhAya jyotiSe vAmiti hiraNya/Salkau pratyasyati |p6 evamuttarA uttarairmantraiH pratidi/SamanusItam / catasro madhye |p7 /SukrA stha vIryAvatIrindrasya va indriyAvato devatAbhirg.rhNAmi |c33 |p1 .rtaM ca stha satyaM ca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmi / cakSuSe vAm // mandarA sthAbhibhuvo vi/SveSAM vo devAnAM devatAbhirg.rhNAmi / sapatnaghnI/Sca sthAbhimAtighnI/Sca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmi / retase vAm // adhipati sthaujasvAnAdityAnAM vo devAnAM devatAbhirg.rhNAmi / rakSoghnI/Sca sthArAtighnI/Sca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmi / prajAbhyo vAm // kSatrabh.rta sthaujasvinIrmitrAvaruNayorvo brahmaNA devatAbhirg.rhNAmi / vasu ca stha vAmaM ca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmi / tejase vAm // vrajakSita sthordhva/Srito b.rhaspatervo brahmaNA devatAbhirg.rhNAmi / bhUtaM ca stha bhavyaM ca stha devasya vaH savituH prasave madhumatIH sAdayAmi / carcase vAmiti kumbheSTakAnAM grahaNasAdanapratyasanAH |p2 hiraNyavarNA ityupahitA abhimantrayate |p3 divi /Srayasveti bArhaspatyaM naivAraM payasi caruM madhye kumbheSTakAnAmupadadhAti |p4 samanyA yantItyeSA / hiraNyavarNaH sa hiraNyasaMd.rgapAM patiH sedu hiraNyavarNaH / hirNyayAtpari yonerniSadyA hiraNyadA dadatyannamasmA ityetAbhyAM ca naivAram |p5 triv.rtte agne /Sirastanme agne /SiraH / pa~Ncada/Sau te agne bAhU tau me agne bAhU / saptada/Saste agna AtmA sa me agna AtmA / ekaviM/Sau te agne UrU tau me agne UrU / triNavau te agne aSThIvantau tau me agne aSThIvantau / trayastriM/SaM te agne pratiSThAnaM tanme agne pratiSThAnamityetAH /Sirasi pakSayormadhye pucche vopadadhAti |p6 triv.rtte agne /Sirastena mA pAhIti saMnamayaMstAMtAmupatiSThate yajamAnaH |p7 tvAmagne v.rSabhamity.rSabhamupadhAya lokaM p.rNa tA asya sUdadohasa ityavi/SiSTamaparimitAbhirlokaMp.rNAbhiH pracchAdayati |p8 sarvAnvarNAniSTakAnAM kuryAditi |c34 |p1 lekhAdhikAro bhavati vij~NAyate ca |p2 yA dakSiNAv.rtastA dakSiNata upadadhyAt / savyAv.rta uttarataH / .rjulekhAH pa/ScAtpurastAcca / tryAlikhitA madhye |p3 citau hiraNyaM nidhAya cittimacittimiti citik.lptyAbhim.r/Sati |p4 yatte 'citaM yadu citaM te agne yadUnaM yadvAtrAtiriktam / vi/Sve devA a.Ngirasa/ScinavannAdityAste citimApUrayantu // yAste agne samidhaH // cittimacittim // vayamagne dhanavantaH syAmAlaM yaj~NAyota dakSiNAyai / grAvA vadedabhi somasyAM/SunendraM /SikSemendunA sutena // rAyaspoSaM no dhehi jAtaveda Urjo bhAgaM madhumatsUn.rtAvat / dadhAma yaj~NaM sunavAma somaM yaj~Nena tvAmupa/SikSema /Sakra // I/SAnaM tvA /Su/Srumo vayaM dhanAnAM dhanapate gomadagne / a/SvAvadbhUri puSTaM hiraNyavadannamadhyehi mahyam // duhAM te dyauH p.rthivI payo 'jagarastvA sodako visarpatu / prajApatinAtmAnamAprINe rikto ma AtmA // yo rudro agnau yo apsu ya oSadhISu yo rudro vi/SvA bhuvanAvive/Sa / tasmai rudrAya namo astu devA ityetAbhiH svayaMcityAbhim.r/Sati |p5 uttarataH k.rSNo '/SvastiSThati / /SyAvo vA |p6 tamAlabhya cAtvAlAtpurISmAh.rtya p.rSTo divIti vai/SvAnaryarcA citAvanubyUhati |p7 sA citirbhavati |c35 |p1 yo apsvantaragniryo v.rtre yaH puruSe yo a/Smani / ya Avive/Sa bhuvanAni vi/SvA tebhyo agnibhyo hutamastvetat // yaH some antaryo goSvantarvayAMsi ya Avive/Sa yo m.rgeSu / ya Avive/Sa dvipado ya/ScatuSpadastebhyo agnibhyo hutamastvetat // p.rSTo divItyeSA // yenendrasya rathaM saMbabhUvuryo vai/SvAnara uta vai/SvadevyaH / dhIro yaH /SakraH paribhUradAbhyastebhyo agnibhyo hutamastvetat // yaM hutAdamagniM yamu kAmamAhuryaM dAtAraM pratigrahItAramAhuH / yo devAnAM devatamastapojAstebhyo agnibhyo hutamastvetat // ukSAnnAya va/SAnnAyetyetAbhiH SaDbhi/ScitiMcitimupadhAyAbhijuhoti |p2 agne bhUrINItyAgneyyA dhAmacchadA citiMcitimupadhAyAbhijuhoti |p3 upatiSThata ityeke |p4 AgneyyA gAyatryA prathamAM citimabhim.r/Sedityuktam |p5 agne devA~M ihA vaha jaj~NAno v.rktabarhiSe / asi hotA na IDyaH // aganma mahA manasA yaviSThaM yo dIdAya samiddhaH sve duroNe / citrabhAnU rodasI antarurvI svAhutaM vi/SvataH pratya~Ncam // medhAkAraM vidathasya prasAdhanamagniM hotAraM paribhUtamaM matim / tvAmarbhasya haviSaH samAnamittvA maho v.rNate naro nAnyaM tvat // manuSvattvA ni dhImahi manuSvatsamidhImahi / agne manuSvada.Niro devAndevAyate yaja // agnirhi vAjinaM vi/Se dadAti vi/SvacarSaNiH / agnI rAye svAbhuvaM sa prIto yAti vAryamiSaM stot.rbhya A bharetyetA AmnAtA bhavanti |p6 SaDupasadaH |p7 dvyahaMdvyahamekaikenopasanmantreNa juhoti |p8 anUpasadamagniM cinotidvyaham |p9 uttamA citiH |p10 trINi catustanAni vratAni / trINi tristanAni / trINi dvistanAni / ekamekastanam |p11 AparAhNikIbhyAM pracarya /Svetama/SvaM pariNIya vasanti vasanti |bApSS17 |c1 |p1 /Svo bhUte paurvAhNikIbhyAM pracarya dvitIyAM citiM cinoti |p2 dhruvakSitiriti pa~NcA/SvinIrupadadhAti |p3 sajUr.rtubhiriti pa~NcartavyA A/SvinIranUpadhAya |p4 prANaM me pAhIti pa~Nca prANabh.rta .rtavyA anUpadhAya |p5 apaspinveti pa~NcApasyA anuparihAram |p6 vAyoryAnyasIti dve saMyAnyau |p7 /Sukra/Sca /Suci/Sceti dve .rtavye samAnatayAdevate |p8 tryavirvaya iti pa~Nca dakSiNasyAM /SroNyAm / paSThavADvaya iti pa~NcottarasyAm / basto vaya iti dakSiNe 'Mse / v.rSNirvaya ityuttare / vyAghro vaya iti dakSiNe pakSe / siMho vaya ityuttare / etadvA viparItam / puruSo vaya iti madhye / viSTambho vaya iti catasro vayasyAH purastAtpratIcIH |p9 yaM kAmayetApa/SuH syAditi vayasyAstasyetyuktam |p10 .rSabhAdi/ScityantaH |p11 /Svo bhUte paurvAhNikIbhyAM pracarya t.rtIyAM citiM cinoti |p12 indrAgnI avyathamAnAmiti svayamAt.rNAmabhim.r/SyA/SvenopaghrApya vi/SvakarmA tvA sAdayatvantarikSasya p.rSTha ityaviduSA brAhmaNena saha madhye 'gnerupadadhAti / bhuva iti caitayA vyAh.rtyA |p13 cittiM juhomIti svayamAt.rNAyAM hutvA vyaniti |p14 jyotirasi jyotirme yaccheti hiraNyeSTakAm |p15 adhidyauriti maNDaleSTakAm |p16 vi/SvakarmA tvA sAdayatvantarikSasya p.rSThe jyotiSmatImiti vi/SvajyotiSam |p17 antarikSasya yAnyasIti dve saMyAnyau |c2 |p1 nabha/Sca nabhasya/Sceti catasra .rtavyAH / dvedve samAnatayAdevate |p2 rAj~Nyasi prAcI digiti pa~Nca di/SyAH pratidi/SamekAM madhye |p3 Ayurme pAhIti da/Sa prANabh.rtaH purastAdupadhAya |p4 SaTtriM/SataM b.rhatIH / mA chanda iti dvAda/Sa dakSiNataH / p.rthivI chanda iti dvAda/Sa pa/ScAt / agnirdevateti dvAda/SottarataH |p5 mUrdhAsi rADiti sapta vAlakhilyAH purastAtpratIcIH / yantrI rADiti sapta pa/ScAtprAcIH |p6 akSNayA dveSyasya prasavAya tvopayAmAya tvA kATAya tvArNavAya tvA dharNasAya tvA draviNAya tvA sindhave tvA samudrAya tvA sarasvate tvA vi/Svavyacase tvA subhUtAya tvAntarikSAya tveti dvAda/Sa bhUteSTakAH |p7 .rSabhAdi/ScityantaH |p8 /Svo bhUte paurvAhNikIbhyAM pracarya caturthIM citiM cinoti |p9 A/Sustriv.rdagnerbhAgo 'sItyetAbhyAmanuvAkAbhyAM yathAbrAhmaNamupadhAyAntarikSamasyantarikSAya tveti dve saMyAnyau |p10 saha/Sca sahasya/Scetidve .rtavye samAnatayAdevate |p11 ekayAstuvateti saptada/Sa s.rSTIH |p12 iyameva sA yA prathamA vyaucchaditi SoDa/Sa vyuSTIH |p13 .rSabhAdi/ScityantaH |c3 |p1 /Svo bhUte paurvAhNikIbhyAM pracarya pa~NcamIM catiM cinoti |p2 agne jAtAnpra NudA naH sapatnAniti purastAdupadadhAti / sahasA jAtAniti pa/ScAt / catu/ScatvAriM/Sa stoma iti dakSiNataH / SoDa/Sa stoma ityuttarataH |p3 iSTakAyAM purISamadhyUhya p.rthivyAH purISamasIti madhye 'gneH purISavatIm |p4 eva/Schando variva/Schanda iti catvAriM/SataM virAjo da/Sada/Sa pratidi/SamakSNayA |p5 ra/Smirasi kSayAya tvA kSayaM jinveti stomabhAgAH / saptasapta pratidi/Sam / ava/SiSTA madhye |p6 rAj~Nyasi prAcI digiti pa~Nca nAksadaH pratidi/SamekAM madhye |p7 tAsu purISamadhyUhyAyaM puro harike/Sa iti pa~NcacoDA abhyupadadhAti / dveSyaM manasA dhyAyanpa/ScAtprAcImuttamAm |p8 AyostvA sadane sAdayAmIti svayamAt.rNAmabhim.r/SyA/SvenopaghrApya parameSThI tvA sAdayatu divaH p.rSTha ityaviduSA brAhmaNena saha madhye 'gnerupadadhAti / suvariti caitayA vyAh.rtyA |p9 cittiM juhomIti svayamAt.rNAyAM hutvApAnya prothada/Sva ityuttare 'Mse vikarNIm |p10 tenAnyAbhiriSTakAbhirabhyupadadhAti |c4 |p1 suvarasi suvarme yaccheti hiraNyeSTakAm |p2 dyauraparAjiteti maNDaleSTakAm |p3 atraikAM retaHsicaM sthAvirasya |p4 prajApatistvA sAdayatu divaH p.rSThe jyotiSmatImiti vi/SvajyotiSam |p5 tapa/Sca tapasya/Sceti dve .rtvye samAnatayAdevate |p6 devAnAM yAnyasi devAnAM devayAnyasIti dve saMyAnyau |p7 saMyAnyAv.rtavye vi/SvajyotiSaM retaHsicaM hiraNyeSTakAM maNDaleSTakAM vikarNIM svayamAt.rNAmityevamanupUrvA eke samAmananti |p8 AparAhNikIbhyAM pracaryaudumbariH samidho gh.rte vAsayati |p9 /Svo bhUte paurvAhNikIbhyAM pracarya pa~NcamyA/SciteH /SeSaM yAj~NasenIM citiM cinoti |p10 agnirmUrdheti tisro gAyatrIH purastAdupadadhAti / evamuttarANi trINitrINi / triSTubho dakSiNataH / jagatIH pa/ScAt / anuSTubha uttarataH / b.rhatIruSNihAH pa.NktIrakSarapa.NktIriti viSurUpANi chandAMsi yathAvakA/Sam / aticchandasaM madhye / dvipadA antataH |p11 anyatra sAhasrAtpa/SukAmasya gocitiM cinoti |p12 sahasraM pAdamAtrIriSTakAH |p13 tAH prathamAyAM cityAM madhyamAyAmuttamAyAM vopadadhyAt |c5 |p1 agne gobhirna A gahItyanuvAkena pratimantraM punaH punarabhyAsam |p2 indrAgnibhyAM tvA sayujA yujA yunajmItyaSTau sayujaH |p3 rohiteSu tvA jImUteSu sAdayAmyaruNeSu tvA k.rSNeSu tvA nIleSu tvA siteSu tvA jImUteSu sAdayAmIti pa~Nca jImUtAH |p4 ambA nAmAsIti sapta k.rttikAH |p5 purovAtasanirasIti pa~Nca v.rSTisanIranuparihAram |p6 salilAya tvetyaSTAvAdityeSTakAH |p7 .rce tvA ruce tveti pa~Nca gh.rteSTakA anuparihAram |p8 AdityeSTakAbhigh.rtapiNDAnvyatiSaktAniti vAjasaneyakam |p9 ya/SodAM tveti pa~Nca ya/SodAH |p10 bhUyask.rdasIti pa~Nca bhUyask.rtaH |p11 apsuSadasIti pa~NcAgnirUpANi |p12 p.rthivyAstvA draviNe sAdayAmIti pa~Nca draviNodAH |p13 prANaM me pAhIti SaDAyuSyAH |p14 agne yatte paraM h.rnnAmetyagnerh.rdayam |p15 yAvA ayAvA iti saptartavyAH |p16 yA devyasISTaka AyurdA upa/SIvarI / sA mAmupa/SeSva jAyeva patimitsadA // yA devyasISTake prANadA apAnadA vyAnadA/ScakSurdA /SrotradA vAgdA AtmadAH p.rthividA antarikSadA dyaurdA svardAH kumArIdAH prapharvidAH prathamaupa/SadA yuvatidA upa/SIvarI / sA mAmupa/SeSva jAyeva patimitsadeti SoDa/Sopa/SIvarIH |c6 |p1 abhISAccAbhiSavI cAbhivayA/ScordhvavayA/Sca b.rhadvayA/Sca savayA/Sca sahvAM/Sca sahamAna/Sca sahasvAMsca sahIyAM/Sceti da/SendranAmAni |p2 agninA vi/SvASADiti dvAviM/SatimindratanUH |p3 prajApatirmanasAndho 'ccheta iti trayastriM/SataM yaj~NatanUH |p4 jyotiSmatIM tvA sAdayAmIti dvAda/Sa jyotiSmatIH |p5 pUrNA pa/ScAditi paurNamAsIM purastAdupadhAya k.rttikA nakSatramiti nakSatreSTakAH purastAtpratIcIrasaMsp.rSTAH |p6 pUrvAmupadhAyAparAmaparAmA vi/SAkhAbhyAm |p7 dakSiNena svayamAt.rNAM rItiM pratipAdayati |p8 yatte devA adadhurityamAvAsyAM pa/ScAdupadhAyAva/SiSTAnAM pUrvAMpUrvAmApabharaNIbhyaH |p9 uttareNa svayamAt.rNAM rItiM pratipAdayati |p10 paurNamAsImantataH |p11 .rce tvA ruce tveti sarvAsu nakSatreSTakAsvanuSajati |c7 |p1 hiraNyagarbhaH samavartatAgra ityaSTau saritaH |p2 vi/SvakarmA di/SAM patiriti pa~Nca hiraNyeSTakAH pratidi/SamekAM madhye |p3 prANAya tvA cakSuSe tveti catasraH svayamAt.rNAH pratidi/Sam |p4 agna A yAhi vItaye / agniM dUtaM v.rNImahe // agninAgniH samidhyate // agnirv.rtrANi ja.Nghanat // agne stomaM manAmahe sidhramadya divisp.r/Sam / devasya draviNasyava iti pa~NcAhnAM rUpANi |p5 atha vratamupadadhAti |p6 prAcyA tvA di/SA sAdayAmIti pa~NcAtmeSTakAH pratidi/SamekAM madhye |p7 saMyacca pracetA/Sceti pa~Nca vai/SvadevIrAtmani dveSyaM manasA dhyAyan |p8 kayA na/Scitra A bhuvadUtI sadAv.rdhaH sakhA / kayA /SaciSThayA v.rtA // kastvA satyo madAnaM maMhiSTho matsadandhasaH / d.rDhA cidAruje vasu // abhI Su NaH sakhInAmavitA jaritRNAm / /SataM bhavAsyUtibhiriti vAmadevyam |c8 |p1 dakSiNata Atmani |p2 indro dadhIco asthabhirv.rtrANyapratiSkutaH / vavakSurugro ast.rta ityatharva/Siro da/SAtiSaktAH |p3 pUrvArdhe vidyate /Siraso nirUhaNam / na vidyata ityaparam |p4 abhi tvA /SUra nonumo 'dugdhA iva dhenavaH / I/SAnamasya jagataH suvard.r/SamI/SAnamindra tasthuSaH / I/SAnamindra tashuSaH // na tvAvA~M anyo divyo na pArthivaH / na jAto na janiSyate a/SvAyanto maghavannindra vAjinaH / gavyantastvA havAmaha iti rathaMtaraM dakSiNe pakSe 'dhyAtmannapavargaH |p5 prathamAmupadhAya dvitIyAmatha vi/SayAm |p6 ardhamAtmanyardhaM pakSe |p7 tvAmiddhi havAmahe sAtA vAjasya kAravaH / tvAM v.rtreSvindra satpatiM narastvAM kASThAsvarvataH / tvAM kASThAsvarvataH // sa tvaM na/Scitra vajrahasta dh.rSNuyA / mahastavAno adrivaH / mahastavAno adrivaH / gAma/SvaM rathyamindra saM kira / satrA vAjaM na jigyuSa iti b.rhaduttare pakSe |p8 tasya rathaMtaravatkalpaH |c9 |p1 yaj~NAyaj~NA vo agnaye girAgirA ca dakSase / prapra vayamam.rtaM jAtavedasaM priyaM mitraM na /SamsiSam / priyaM mitraM na /SaMsiSam / Urjo napAtaM sa hinAyamasmayuH / dA/Sema havyadAtaye / dA/Sema havyadAtaye / bhuvadvAjeSvavitA bhuvadv.rdhaH / uta trAtA tanUnAmiti yaj~NAyaj~NiyaM pucche |p2 tasya rathaMtaravatkalpaH |p3 tvAmagne v.rSabhamity.rSabhamupadhAya saMvatsarasya pratimAmiti prAjApatyAm |p4 /SatAyudhAya /SatavIryAyeti pa~NcAjyAnIH pratidi/SamekAM madhye |p5 indrasya vajro 'sIti catasro vajriNIH pratidi/Sama/Smana iSuhasta upadadhAti |p6 indrasya vajro 'si vArtraghnastanUpA naH pratispa/SaH / yo na upariSTAdaghAyurabhidAsatyetaM so '/SmAnam.rcchatviti madhye pa~NcamImeke samAmananti |p7 p.rthivyai tvAntarikSAya tvA dive tveti tisro lokeSTakAH |p8 agnaye tvA pavamAnAyAgnaye tvA pAvakAyAgnaye tvA /Sucaya iti tisraH pAvamAnIH |c10 |p1 .rcA tvA chandasA sAdayAmi vaSaTkAreNa tvA chandasA sAdayAmi hi.NkAreNa tvA chandasA sAdayAmi prastAvena tvA chandasA sAdayAmi pratihAreNa tvA chandasA sAdayAmyudgIthena tvA chandasA sAdayAmi nidhanena tvA chandasA sAdayAmIti sapta cchandasyAH |p2 ange ya/Sasvinniti catasro rASTrabh.rtaH purastAdupadhAya hiraNyeSTakAbhiH sarvato mukhamupadadhAti |p3 gAyatrIM purastAdupadadhAtItyuktam |p4 athaikeSAm / gAyatrIM purastAdupadadhAti triSTubhaM dakSiNato jagatIM pa/ScAdanuSTubhamuttarataH pa.NktiM madhye / ityetAbhiH sarvAbhiH sarvato mukhamupadadhAti |p5 gAyatryAdayo bhavanti pa.NktyudayanAH |p6 agnirmUrdhA / bhuvaH / janasya gopAH / tvAM citra/Sravastama / agne tamadyA/SvamityetA AmnAtA bavanti |p7 agna A yAhi vItaya iti caitAbhiH sarvato mukhamupadadhAti |p8 lokaMp.rNAbhirityeke |p9 atra vA vikarNIM svayamAt.rNAM copadadhyAt |p10 lokaMp.rNAdi/ScityantaH |p11 agne yukSvA hi ye tava / yukSvA hi devahUtamAniti dvAbhyAM saMcitamagnimabhim.r/Sya vasvastvA rudraiH purastAtpAntvityetairyathAli.NgaM saMcitamagnimAjyena prokSati / madhya uttamena prA.NmukhaH |c11 |p1 sahasrasya pramA asIti sahasreNa hiraNya/SalkairUrdhvastiSThanpratidi/SamagniM prokSati dvAbhyAMdvAbhyAM /SatAbhyAm / madhya uttamAbhyAM prA.NmukhaH |p2 imA me agna iSTakA dhenavaH santvitISTakA debUryajamAnaH kurute |p3 aiDikyA cityAdhvaryuragnimabhim.r/Sya /SatarudrIyaM juhoti jartilayavAgvA gavIdhukayavAgvA vA jartilairgavIdhukasaktubhiH kusayasarpiSAjAkSIreNa m.rgIkSIreNa vArkaparNenoda.NtiSTan / uttarasya pakSasyottarAparasyAM sraktyAM vikarNyAM svayamAt.rNAyAmanuparicAraM vA |p4 namaste rudra manyava ityetAnanuvAkAMstraidhaM vibhajyApi vA prathamAdupakramya namastakSabhya iti jAnudaghne dhArayamANo rathakArebhya/Sca va ityupakramya namaH svAyudhAyeti nAbhidaghne /SeSeNa prAgavatAnebhya Asyadaghne hutvA sahasrANi sahasra/Sa iti da/SAvatAnAnhutvAnvArohA~Njuhoti |p5 namo rudrebhyo ye p.rthivyAmiti jAnudaghne dhArayamANo namo rudrebhyo ye 'ntarikSa iti nAbhidaghne namo rudrebhyo ye divItyAsyadaghne hutvaitAneva yajamAnaM vAcayitvaitAneva viparItAnpratyavarohAnhutvA saMcare pa/SUnAmarkaparNamudasyati |p6 yaM dviSyAttasya saMcare yasya rudraH prajAM pa/SUnvAbhimanyetoda.N paretya rudrA~NjapaM/Scaredityayaj~NasaMyuktaH kalpaH |c12 |p1 yo rudro agnAviti raudraM gAvIdhukaM carum |p2 etena yajuSA yasyAmiSTakAyAM /SatarudrIyaM juhoti tasyAM pratiSThApayati |p3 tis.rdhanvamayAcitaM yajamAno brAhmaNAya dattvA yatte rudra puro dhanurityetairyathAli.NgamupatiSThate |p4 udakumbhamAdAyAdhvaryura/SmannUrjamiti triH pradakSiNamagniM pariSi~Ncanparyeti |p5 nidhAya kumbhama/SmAste kSudamuM te /Sug.rcchatu yaM dviSma iti trirapariSi~Ncanpratiparyeti |p6 yadyabhicaredidamahamamuSyAmuSyAyaNasyAyuH prakSiNomIti dakSiNasyAmuttarasyAM vA sraktyAM kumbhaM prakSiNuyAt |p7 avakA vetasa/SAkhAM maNDUkaM ca dIrghavaM/Se prabadhya samudrasya tvAvAkayeti saptabhiraSTAbhirvAgniM vikarSati |p8 vikarSannevAnugamayitvA maNDUkasya prANAnsarvAnsaMlobhyotkara udasyati |p9 yaM dviSyAttametairupasp.r/Set |p10 p.rSThairupatiSThate / gAyatreNa purastAt / b.rhadrathaMtarAbhyAM pakSau / .rtusthAyaj~NAyaj~Niyena puccham / dakSiNasyAM /SroNyAM vAravantIyena / uttarasyAM vAmadevyena |p11 apipakSe prajApateH sAmAn.rcaM gAyati |p12 pitA mAtari/Sveti saMcitokthyena hotAnu/SaMsati |p13 hotaryakAmayamAne 'dhvaryuH stuta/Sastrayordohe yajamAnaM vAcayati |p14 stutasya stutamasItyatra pravargyamudvAsayati |c13 |p1 juhvAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA svayaM k.rNvAna iti dve |p2 atisargaM dadato mAnavAyarjuM panthAmanupa/SyamAnAH / ajuSanta maruto yaj~NametaM v.rSTiM devAnAmam.rtaM svarvidam // AvartamAno bhuvanasya madhye prajA vikurva~NjanayanvirUpAH / saMvatsaraH parameSThI dh.rtavrato yaj~NaM naH pAtu rajasaH purastAt // prajAM dadAtu parivatasaro no dhAtA dadAtu sumanasyamAnaH / bahvIH sAkaM bahudhA vi/SvarUpA ekavratA mAmabhisaMvi/Santviti pa~NcAnvArohAnhutvAparaM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA kArSNI upAnahAvupamu~Ncate / ekAM vA |p3 cite tveti dakSiNAm / anucite tvetyuttarAm |p4 evaM yajamAnaH |p5 apAmidaM nyayanam / namaste harase /SociSa iti dvAbhyAmagnimadhirohati / p.rthivImAkramiSamityetairyajamAnaH |p6 n.rSade vaDiti pa~NcabhiruttaravedivadagniM svayamAt.rNAM vA vyAghArya ye devA devAnAmiti dvAbhyAmanuparicAraM dadhnA madhumi/SreNa darbhagrumuSTinAgniM vyavokSya kUrmap.rSantaM k.rtvA prANadA apAnadA iti pratyavaruhyAgnistigmeneti dvAbhyAmagnaye 'nIkavata ekAmAhutiM hutvA |c14 |p1 SoDa/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA vai/SvakarmaNAni juhoti |p2 ya imA vi/SvA bhuvanAni juhvat / cakSuSaH pitA manasA hi dhIra iti nAnAsUktAbhyAM dve AhutI |p3 yaM kAmayeta ciraM pApmano nirmucyetetyekaikaM tasyetyuktam |p4 yadyenamudake bhIrvidnedudakA~NjalimAdAya samudrAya vayunAyetyapsu juhuyAdityayaj~NasaMyuktaH kalpaH |p5 udenamuttarAM nayetyaudumbarIH samidho gh.rtoSitAstis.rbhistisra AdhAya pa/SubandhavadagniM praNayati |p6 udu tvA vi/Sve devA ityagnimudyamya pa~Nca di/So daivIriti pa~NcabhirharatyAgnIdhrAt |p7 A/SuH /Si/SAna iti dakSiNato brahmA da/SarcenAnveti / maitrAvaruNaH pratiprasthAtA vA |p8 yaM kAmayeta rASTraM syAditi tametena saMnahyAnviyAt / saMgrAme saMyatte hotavyam / taijano mAndhuko vedhmo bhavatItyayaj~NasaMyuktaH kalpaH |p9 vimAna eSa divo madhya Asta iti dvAbhyAmAgnIdhre '/SmAnaM nidhAyendraM vi/SvA avIv.rdhanniti catas.rbhirApucchAdgatvA |c15 |p1 prAcImanu pradi/Samiti pa~Ncabhiragnimadhiruhya naktoSAsAgne sahasarAkSeti dvAbhyAM saMhitAbhyAM dadhnaH pUrNAmaudumbarIM svayamAt.rNAyAM juhoti |p2 naktoSAseti k.rSNAyai /SvetavatsAyai payasA juhoti |p3 payasA vyAghArayatItyeke |p4 UrNAvantaM prathamaH sIda yonimiti hoturabhij~NAya pa/SukAnsaMbhArAnnyupya suparNo 'si garutmAniti tis.rbhiH svayamAt.rNAyAmagniM pratiSThApya preddho agne dIdihi puro na ityaudumbarIM samidhamAdadhAti |p5 vidhema te parame janmannagna iti vaika.NkatIm |p6 tAM saviturvareNyasya citrAmiti /SamImayIm |p7 cittiM juhomi / agne tamadyA/Svamiti dve AhutI hutvA dvAda/Sag.rhItena srucaM pUrayitvA sapta te agne samidhaH sapta jihvA iti saptavatyA pUrNAhutiM juhoti |p8 tAM juhvadiha so 'stviti digbhyo 'gniM manasA dhyAyati |c16 |p1 A vediprokSAtk.rtvA vai/SvAnarasya tantraM prakramayati |p2 vedaM k.rtvAgniM paristIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p3 yathArthaM pAtrayogaH |p4 nirvapaNakAle vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM nirupya sapta mArutAnsaptakapAlAnnirvapati |p5 tUSNImupacaritA bhavanti |p6 saMpraiSakAle patnIvarjaM saMpreSyati |p7 AjyagrahaNakAle dhruvAyAmeva g.rhNAti |p8 prokSaNInAmabhimantraNAdi karma pratipadyate |p9 staraNakAle 'pareNAgniM barhiH stIrtvA dhruvAM sruvaM ca sAdayati |p10 etAvasadatAmiti mantraM saMnamati |p11 vedaM nidhAya sAmidhenIbhyaH pratipadyate |p12 na saMpreSyati na saMmArSTi na prayAjAnyajati |p13 AjyabhAgAbhyAM pracarya juhvAmupastIrya k.rtsnaM vai/SvAnaramavadAya dvirabhighAryoccairvai/SvAnarasyA/SrAvayati |p14 upAM/Su mArutAnsarvahutA~Njuhoti |p15 Id.r.N cAnyAd.r.N ceti saptabhirgaNairAsIno hastena gaNena gaNamanudrutya mArutA~Njuhoti |p16 madhye 'raNye'nuvAkyena gaNenagaNena juhotItyeke |p17 mArutaiH sarvato vai/SvAnaraM paricinotItyeke |p18 svatavAM/Sca praghAsI ca sAMtapana/Sca g.rhamedhI ca krIDI ca sAkI corjiSI cetyeSa SaSTha AmnAtaH |p19 mitAsa/Sca saMmitAsa/Sca na ti sarvatrAnuSajati |c17 |p1 yadi kAmayeta kSatraM vi/Sa ojIyaH syAditi grAme 'nuvAkyasya trINi catvAri vA padAnyanudrutyAraNye'nuvAkyamanudrutya grAme'nuvAkyasya /SeSeNa juhuyAt |p2 evamAditastribhirgaNairhutvAraNye'nuvAkyena juhuyAt |p3 yathA pUrvairevaM tribhiruttarairgaNaiH |p4 yadi kAmayeta viT kSatrAdojIyasI syAditi yathAsamAmnAtamAditastribhirgaNairhutvAraNye'nuvAkyasya SaTsu padAntarAleSu SaDgaNAnopyAraNye'nuvAkyena juhuyAt |p5 yathA pUrvairevaM tribhiruttarirgaNaiH |p6 na saMpreSyati na saMmArSTi nAnUyAjAnyajati |p7 yaM kAmayeta kSatreNAsya kSatraM hanyAtprasvAdAyatanAccyaveteti tasyAraNye'nuvAkyenAgniSThaM rathavAhanaM vA vya.Ngayedityayaj~NasaMyuktaH kalpaH |p8 agnAviSNU sajoSaseti caturg.rhItaM hutvaudubarIM srucaM vyAyAmamAtrIM m.rdA pradigdhAM pa/ScAdAsecanavatIM gh.rtasya pUrayitvA vAja/Sca me prasava/Sca ma iti saMtatAM vasordhArAM juhotyA mantrasamApanAt |p9 yaM kAmayeta prANAnasyAnnAdyaM vi chindyAmiti vigrAhaM tasyetyuktam |p10 yadAjyamucchiSyeta tasminbrahmaudanaM paktvA caturo brAhmaNAnbhojayet / catuH/SarAvaM vaudanaM paktvA tadvya~NjanaM bhojayet |p11 prA/Sitavadbha/Scatasro dhenUrdadyAt |p12 samudrAdUrmiriti tisraH |c18 |p1 tridhA hitaM paNibhirguhyamAnaM gavi devAso gh.rtamanvavindan / indra ekaM sUrya ekaM jajAna venAdekaM svadhayA niSTatakSuH // etA arSanti h.rdyAtsamudrAcchatavrajA ripuNA nAvacakSe / gh.rtasya dhArA abhi cAka/SImi hiraNyayo vetaso madhya AsAm // samyak sravanti sarito na dhenA antarh.rdA manasA pUyamAnAH / ete arSantyUrmayo gh.rtasya m.rgA iva kSipaNorISamANAH // sindhoriva prAdhvane /SUghanAso vAtapramiyaH patayanti yajvAH / gh.rtasya dhArA aruSo na vAjI kASThA bhindannUrmibhiH pinvamAnaH // abhi pravanta samaneva yoSAH kalpANyaH smayamAnAso agnim / gh.rtasya dhArAH samidho nasanta tA juSANo haryati jAtavedAH // kanyA iva vahatumetavA u a~Njya~NjAnA abhi cAka/SImi / yatra somaH sUyate yatra yaj~No gh.rtasya dhArA abhi tatpavante // abhyarSata suSTutiM gavyamAjimasmAsu bhadrA draviNAni dhatta / imaM yaj~NaM nayata devatA no gh.rtasya dhArA madhumatpavante // dhAmante vi/SvaM bhuvanamadhi /SritamantaH samudre h.rdyantarAyuSi / apAmanIke samithe ya Abh.rtastama/SyAma madhumantaM ta Urmimiti hutAM hUyamAnAM vA yajamAno 'numantrayate |c19 vAjaprasavIyaM juhoti |p2 sapta grAmyA oSadhayaH saptAraNyAH |p3 p.rthagannAni dravIk.rtyaudumbareNa sruveNa vAjasyemaM prasavaH suSuva iti grAmyA hutvAraNyA juhoti |p4 hutvAhutvA pAtryAM saMpAtam avanayati |p5 dakSiNaM praty apipakSam audumbarIm AsandIM pratiSThApya tasyAM k.rSNAjinaM prAcInagrIvam uttaralomAstIrya tasminn AsInaM yajamAnam agnimanvArabdhaM saMpAtair abhiSi~Ncati |p6 vyAghracarmaNi rAjanyam / bastAjine vai/Syam / k.rSNAjine brahmavarcasakAmam |p7 bastAjine puSTikAmam ity eke |p8 devasya tvety anudrutyAgnes tvA sAmrAjyenAbhiSi~NcAmIti brAhmaNam / indrasyeti rAjanyam / b.rhaspater iti vai/Syam |p9 rAjanyavai/Syayor mantraviparyAsam eke samAmananti |p10 prA.Nmukham AsInaM pratya.Nmukhas tiSTha~N /SIrSato 'bhiSicyA mukhAd anvavasrAvayati |p11 tadAhurhotavyameva nahi suSuvANaH kaMcana pratyavarohatIti |p12 naktoSAseti k.rSNAyai /SvetavatsAyai payasA hutvA SaDbhiH paryAyairdvAda/Sa rASTrabh.rto juhoti |c20 |p1 .rtASAD.rtadhAmeti paryAyam anudrutya tasmai svAheti prathamAm AhutiM juhoti / tAbhyaH svAhety uttarAm |p2 evamitarAnparyAyAnvibhajati |p3 bhuvanasya pata iti paryAyANAM saptamyAhutInAM trayoda/SI |p4 etena vyAkhyAtam |p5 bhuvanasya pata iti rathamukhe pa~NcAhutIrjuhoti / da/Sa vA |p6 uparyAhavanIye ratha/Siro dhAryamANamabhijuhotItyeke |p7 abhihutamudyamyAdhvaryorAvasathaM haranti |p8 anunayanti trIn a/SvAn / caturo vA |p9 tAn sarathAn adhvaryave dadAti |p10 vaDabA ity ekeSAm / vaDabe ity ekeSAm |p11 samudro 'si nabhasvAnitya~NjalinA trINi vAtanAmAni juhoti |p12 nahyetasyAvadAnamastIti vij~NAyate |p13 k.rSNAjinapuTena vAtaMjuhotIty eke |p14 agna udadhe yA ta iSauryuvA nAmeti pa~NcAjyAhutIrhutvA samIcI namAsi prAcI digiti dadhnA madhumi/SreNa SaT sarpAhutIranuparicAram |p15 hetayo nAma stheti SaNmahAhutIryathA sarpAhutIH |p16 suvarna gharma svAheti pa~NcArkAhutIH |p17 yAste agne sUrye ruca iti tisro rucaH |p18 vedyAstaraNAdi saumikaM karma pratipadyate |p19 yatprAgdhiSNiyanivapanAttatk.rtvA |c21 |p1 mamAgne varco vihaveSvastvityanuvAkena pratimantramiSTakAbhirdhiSNiyAM/Scinoti |p2 a/SmanavamA AgnIdhrIya upadadhAti |p3 dvAda/Sa SoDa/SaikaviM/SatiM caturviM/SatiM vA hotrIye / ekAda/Sa brAhmaNAcchaMsIye / SaNmArjAlIye |p4 aSTAvaSTAvanyeSu dhiSNiyeSUpadadhAtIti vij~NAyate |p5 catura/SrAH parimaNDalA vA dhiSNiyAH |p6 teSAM yAvatya iSTakAstAvatIH /SarkarAH pari/SritAH |p7 tava /Sriye vyajihIta parvato gavAM gotramudas.rjo yada.NgiraH / indreNa yujA tamasA parIv.rtaM b.rhaspate nirapAmaubjo arNavam // b.rhaspate ati yadaryo arhAt // brAhaspatiH samajayadvasUni maho vrajAngomato deva eSaH / apaH siSAsantsuvarapratIto b.rhaspatirhantyamitramarkairiti tisro brahmasadane |p8 yamo dAdhAra p.rthivIM yamo vi/SvamidaM jagat / yamAya sarvamittasthe yat prANadvAyurakSitam // yathA pa~Nca yathA SaDyathA pa~Ncada/SarSayaH / yamaM yo vidyAtsa brUyAdyathaika .rSirvijAnate // trikadrukebhiH patati SaDurvIrekamidb.rhat / gAyatrI triSTup chandAMsi sarvA tA yama Ahiteti tisro mArjAlIye |c22 |p1 m.rDA no rudrota no mayask.rdhi // a/SyAma te sumatiM devayajyayA kSayadvIrasya tava rudra mIDhvaH / sumnAyannidva/So asmAkamA carAriSTavIrA juhavAma te haviH // tveSaM vayaM rudraM yaj~NasAdhanaM va.NkuM kavimavase ni hvayAmahe / Are asmadamatiM heDso asyatu sumatimidvayamasyA v.rNImaha iti tisra/ScAtvAle |p2 havyaM prINIhi havyaM /SrINIhi havyaM paca havyaM /Srapaya havyamasi havyAya tvA havyebhyastvA havye sIdetyaSTau /SAmitre |p3 ava te heDaH / uduttamam / tattvA yAmIti tisro 'vabh.rthe |p4 tAsu pracaranti |p5 khaNDAH k.rSNA lakSmaNA/Scotkara udasyati |p6 ava/SiSTA/Sca bhittvA yatprAgyUpasaMmAnAttatk.rtvaikayUpamekAda/Sa vA yUpAnsaMminoti |p7 teSAM pUrvedyuragniSTham / atraivetarAn / /Svo vA |p8 ekayUpe vaikAda/SinAnupAkaroti |p9 agnISomIyasya pa/SupuroDA/Sam aSTau devasuvAM havIMSy anunirvapati |p10 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |c23 |p1 purastAtprAtaranuvAkAdagniM yunajmIti tis.rbhirabhim.r/SannagniM yunakti |p2 yadyenaM pUrvo bhrAt.rvyo 'bhIva syAdaSTau gAyatrIH purastAdbahiSpavamAnAdupadadhyAt / ekAda/Sa triSTubhaH purastAnmAdhyaMdinAt / dvAda/Sa jagatIH purastAdArbhavAt |p3 yadi vApara etadviparItam / upariSTAtpavamAnebhya upadhIyante |p4 pa/SukAla AgneyaM savanIyaM pa/SumupAkaroti / aikAda/SinAnvA |p5 dakSiNAkAle hiraNyapAtraM madhoH pUrNaM /SatamAnasya k.rtaM citraM dvAnAmityavekSyA/SvenAvaghrApya brahmaNe dadAti |p6 adhvaryave kalpANIr dakSiNA dadAti |p7 yadyasyAgniM cinoti yaj~NAyaj~NIyasya stotra ekayAprastutaM bhavati |p8 atha namaste astu mA mA hiMsIriti dvAbhyAmagnimabhim.r/SyaikAda/S samiSTayajUMSi juhoti |p9 navAdhvarikANi hutveSTo yaj~No bh.rgubhiriti da/SamaikAda/Se juhoti |p10 anUbandhyAvapAyAM hutAyAmaudumbarIM srucaM gh.rtasya pUrayitvemaM stanamUrjasvantaM dhayApAmityagnervimokaM juhoti |p11 hute saktuhome yadAkUtAditi da/SAkUtIrhutvA pratyavaruhya punarmanaH punarAyurAgAtpunaH prANaH punarAkUtamAgAt / vai/SvAnaro ra/SmibhirvAv.rdhAno 'ntastiSThatvam.rtasya gopA ityupatiSThate |p12 ye 'gnayaH purISyA iti prayAsyannAptibhiragniM yajamAna upatiSThate |c24 |p1 upa tvAgne divediva iti tis.rbhiranyeSAmagnIn d.rSTvAgniM citvA sautrAmaNyA yajeta / maitrAvaruNyA cAmikSayA |p2 saMvatsaraM na kaMcana pratyavarohenna ca rAmAmupeyAt / na pakSiNo '/SnIyAt |p3 yAvajjIvaM ca mastiSkasya nA/SnIyAnna ca varSati dhAvet |p4 yadi dhAvedupAvarteta |p5 na dvitIyaM citvAnyasya striyamupeyAt / na t.rtIyaM citvA kAMcana / bhAryAM vopeyAt |p6 agniM citvaitasminsaMvatsare yo nardhnuyAtsa kratumAharamANa ekacitIkaM cinvIta |p7 salilAya tvetyaSTau nAnAmantrA uttaravedyAmupadadhyAt / yathArthaM lokaMp.rNA atha purISam |p8 atha yo na pratitiSThetsa kratumAharamANa ekacitIkameva cinvIta |p9 saMyacca pracetA/Sceti pa~Nca nAnAmantrA uttaravedyAmupadadhyAt / yathArthaM lokaMp.rNA atha purISam |p10 viparItau kAmAveke samAmananti |p11 puna/ScitistriSvartheSu /SrUyate / /SravaNArthe sam.rddhyarthe saMtAnArthe vA |p12 /SravaNArthAM vyAkhyAsyAmaH |p13 yadISTyA yadi pa/SunA yadi somena yajeta yo 'sya purAgnistamanvavasAya yajeta |p14 api vA yenarSaya ityaSTau nAnAmantrA uttaravedyAmupadadhyAt / yathArthaM lokaMp.rNA atha purISam |c25 |p1 api vottaravedyAmuparyagnau dhAryamANe prajApatistvA sAdayatu tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdetyuttaravedimabhim.r/Set |p2 api vA tisraH svayamAt.rNAH |p3 tAsAmupadhAnakalpaH |p4 svayamAt.rNA sAmapurISam / evaM vihitA dvitIyA / apurISA t.rtIyA |p5 api vA tisraH svayamAt.rNAstisra/Sca vi/SvajyotiSaH |p6 tasAmupadhAnakalpaH |p7 svayamAt.rNA sAmapurISamatha vi/SvajyotiH / evaM vihitA dvitIyA / t.rtIyasyAM tu vi/SvajyotiH prathamAtha svayamAt.rNAtha sAmapurISam |p8 api vASTau lokaMp.rNAH purISam / ekAda/Sa lokaMp.rNAH purISam / dvAda/Sa lokaMp.rNAH purISam |p9 agniM citvA yaH somena yajeta sa etA ekatriM/SataM lokaMp.rNA uttaravedyAmupadhAya yajeta |p10 sam.rddhyarthAyAM tu dvitIyaM cinvAno dvitIyasyAM citau yenarSaya ityaSTau nAnAmantrA uttaravedyAmupadadhyAt / aSTau ca lokaMp.rNA atha purISam |p11 /Svo bhUta etA/Scaiva nAnAmantrA ekAda/Sa ca lokaMp.rNA atha purISam |p12 /Svo bhUta etA/Scaiva nAnAmantrA dvAda/Sa ca lokaMp.rNA atha purISam |p13 saMtAnArthAyAM tu t.rtIyaM cinvAnast.rtIyasyAM citau yenarSaya ityaSTau nAnAmantrA uttaravedyAmupadadhyAt / yathArthaM lokaMp.rNA atha purISam |c26 |p1 atho khalvAhurna cetavyeti / rudro vA eSa yadagnirityuktam |p2 chanda/Scitamiti kAmyAH / te /SulbeSvanukrAntAH |p3 tApa/Scite 'gnau saMvatsaraM dIkSAH / saMvatsaramupasadaH |p4 purastAdupasadAmAgneyamaSTAkapAlamiti pa~Nca catura/Scaturo mAsAnekaikenopasanmantreNa juhoti |p5 anUpasadamagniM cinoti |p6 dvaudvau mAsAvekaikA citiH / catura uttamA |p7 catustanaM tristanaM dvistanamekastanamiti trIMstrInmAsAnvratAni |p8 .rSINAmAgneyena saMvatsaramupadhAna Aste |p9 vij~NAyata etadvA .rSINAmAgneyaM yadyAj~NasenI citiriti |p10 yAni vA da/SatayISvAgneyAni sUktAni syustairupadadhyAt |p11 sUktaparimANA nAnAmantrA iSTakAH / yathArthaM lokaMp.rNA atha purISam |p12 t.rtIye saMvatsare 'bhijitA vi/SvajitA vA yajeta |p13 sarvavedasaM dadAti |p14 udavasAya rohiNIM vatsacchavIM sakarNapucchAvacchAtAM sakhurAM sakhurikAM vA bahirlomaH paridhAyoSNISeNa pradakSiNaM /Siro veSTayitvaudumbaraM camasamAdatte / audumbarIM cAbhrIM vaiNavIM vA kalmASIM pUrvavatpramANAm |p15 araNyaudumbare tisro rAtrIrvasato mUlaphalabhakSau / khanitreNa vA jIvataH / mUlaMparikhAyaitasminpAtre 'vadhAyAnyo'nyamapyAdadataH patnI yajamAna/Sca |p16 na m.rnmayena pibataH |p17 samUhakena khanAtakena vA yajamAno bhakSamiccheta / upavIkSAyeNopavik.rntena vA patnItyeke |p18 niSAde tisro rAtrIrvasataH / vai/Sye tisraH / rAjanye tisraH / brAhmaNe vA tisrastisraH |p19 saMvatsaraM na yAcet / na ca dIyamAnaM pratyAcakSIta |p20 na cetsaMvatsaraM dvAda/SAhaM dvAda/SAham |bApSS18 |c1 |p1 /Saradi vAjapeyena yajeta brAhmaNo rAjanyo varddhikAmaH |p2 nityavad eke samAmananti |p3 prajApatim Apnoti |p4 tasya SoDa/Sivat kalpaH |p5 sarvaH saptada/So bhavati |p6 saptada/Sa dIkSAH / tisra upasadaH / ekaviM/SIM prasutaH |p7 trayoda/Sa vA dIkSAH / tisra upasadaH / saptada/SIM prasutaH |p8 saptada/SAratnir bailvo yUpaH khAdiro vA tUpara/S catura/Sro godhUmapiSTacaSAlo godhUmakalApI vA |p9 yat prAg upasadbhyas tasmin k.rte pratiprasthAtA surAyAH kalpena surAM saMdadhAti |p10 parisrud bhavati |p11 kharakAle pratiprasthAtA dakSiNasya havirdhAnasyAdhastAt pa/ScAd akSaM surAgrahArthaM dvitIyaM kharaM karoti |p12 ra/SanAkAle saptada/Sabhir vAsobhir yUpaM veSTayati |p13 pAtrasaMsAdanakAle aindram atigrAhyapAtraM prayujya tatsamIpe pa~NcaindrANy atigrAhyapAtrANi prayunakti |p14 teSAM pUrveNa kalpo vyAkhyAtaH |p15 SoDa/SipAtraM prayujya tatsamIpe saptada/Sa prAjApatyANi somagrahapAtrANi prayunakti |p16 teSAM SoDa/SipAtravatkalpaH |p17 aparasmin khare pratiprasthAtA saptada/SopayAmAn m.rnmayAni surAgrahapAtrANi prayunakti |c2 |p1 grahakAla aindram atigrAhyaM g.rhItvopayAmag.rhIto 'si n.rSadaM tveti pa~Ncaindran atigrAhyAn g.rhNAti |p2 teSAM pUrvavatkalpaH |p3 SoDa/SinaM g.rhItvAyA viSThA janayan karvarANIti saptada/Sa prAjApatyAn somagrahAn g.rhNAti |p4 teSAM pUrvavatkalpaH |p5 kuvid a.Ngety aparasmin khare pratiprasthAtA saptada/Sabhir upayAmaiH surAgrahAn g.rhNAti |p6 viparIte grahaNyAv eke samAmananti |p7 vyatiSa.NgaM somagrahaiH surAgrahAn g.rhNAti |p8 pUrvo 'dhvaryur g.rhNAti / jaghanyaH pratiprasthAtA |p9 puro 'kSaM somagrahAn sAdayati / pa/ScAd akSaM surAgrahAn |p10 deva savitaH pra suveti savanAdausavanAdau juhoti / karmaNaHkarmaNo vA purastAt |p11 hiraNyamAlina .rtvijaH sutye 'hani pracaranti |p12 pa/SukAle trIn kratupa/SUn upAk.rtya mArutIM va/SAm upAkaroti / sArasvatIM ca meSIm apannadatIm |p13 sArasvataM meSam upAk.rtya saptada/Sa prAjApatyAn pa/SUn upAkaroti /SyAmAMs tUparAn ekarUpAn |p14 paryagnik.rtAnAM sArasvatyantAn pUrvAn Alabhante |p15 sArasvataprabh.rtIn uttarAn dhArayanti |p16 pratipa/Su barhiSIty uktam |p17 prA.N mAhendrAt k.rtvA mAdhyaMdinIyAn vA puroDA/SAn nirupya sArasvatasya pa/SupuroDA/SaM nirupya bArhaspatyaM naivAraM saptada/Sa/SarAvaM caruM nirvapati / dvAda/Sa mantreNa / tUSNIm itarANi |p18 payasi /Srapayati |p19 dAkSiNau homau hutvA |c3 |p1 indrasya vajro 'sIti ratham upAvah.rtyApsv antar ity a/SvAn apsu snApayanti |p2 apAM napAd iti rarATAni pratimArSTi |p3 vAyur vA tvA manur vA tveti praSTivAhinaM rathaM yunakti / tUSNIm itarAn SoDa/Sa rathAn |p4 dakSiNAkAle saptada/Sa rathAn dadAti / saptada/SAnAMsi saptada/SA/SvAn saptada/Sa hastinaH saptada/Sa niSkAn saptada/Sa dAsyaH saptada/SAjAH saptada/SAvIH saptada/Sa vAsAMsi saptada/Sa gavAM /SatAni |p5 athaikeSAm / saptada/Sa gavAM /SatAni dadAti / saptada/SAnAMsi yuktAni saptada/SA/SvarathAn saptada/Sa hastinaH saptada/Sa niSkAn saptada/Sa dAsyaH saptada/Sa dundubhIn |p6 eSa Apto vAjapeyaH |p7 atha kuruvAjapeyaH |p8 vayasovayasaH saptada/Sa saptada/SAni dadAti |p9 ekahAyanaprabh.rty A pa~NcahAyanebhyo vayAMsi |p10 anudiSTAsu dakSiNAsu yajuryuktam adhvaryave dadAti |p11 /SeSaH sAdhAraNaH |p12 agreNAhavanIyam udIcaH prAco vA rathAn avasthApayanti |p13 teSAM dakSiNo yajuryuktaH |p14 agreNAgnIdhraM rAjaputro 'vasthAya saptada/Sa pravyAdhAn iSum asyati |p15 yatra jaghanyaM nipatati tatraudumbarIM kASThAM lakSaNaM minoti |c4 |p1 prA.N mAhendrAt k.rtvA naivAre sarpir AnIya cAtvAle 'vadadhAti |p2 taM rAjaputro gopAyati |p3 cAtvAle rathAkSAk.rti kASThaM nikhAya tasminn audumbaraM rathacakraM saptada/SAraM pratimu~Ncati |p4 uttarasyAM vedi/SroNyAM saptada/Sa dundubhIn prabadhnanti |p5 viSNoH kramo 'sIti rathaM yajamAno 'bhyaiti |p6 a.Nkau nya.NkAv iti rathacakre abhim.r/Sati / pakSasI vA |p7 indrAya vAcaM vadateti dundubhIn saMhrAdayanti |p8 devasyAhaM savituH prasave b.rhaspatinA vAjajitA vAjaM jeSam ity audumbaraM rathacakraM brahmArohati |p9 tam Aha vAjinAM sAma gAyeti |p10 tasya cakraM triH pradakSiNam Avartayati |p11 vartamAne brahmA gAyati |p12 devasyAhaM savituH prasave b.rhaspatinA vAjajitA varSiSThaM nAkaM ruheyam iti yajuryuktaM yajamAna Arohati |p13 vAjas.rta itarAn rathAn |p14 vAjino vAjajito vAjaM sariSyanto vAjaM jeSyanto b.rhaspater bhAgam ava jighrateti naivAram a/Svau dhuryAv avaghrApayati / sarvAn vA |p15 b.rhaspater bhAge ni m.rDDhvam iti praprotheSu ca lepAn nimArSTi |p16 a/SvAjanIty a/SvAjanIm AdAyAdhvaryur yajuryuktam adhiruhyArvAsi saptir asIti tayA/SvAn samavakSiNoti |p17 anabhyAsAdayanta itare rathAH pa/ScAd anuyAnti |p18 vAjino vAjaM dhAvateti catas.rbhir dhAvato 'numantrayate |p19 agnir ekAkSareNeti dhAvatsUjjitIr yajamAnaM vAcayati |p20 lakSaNaM prApyoda~Nca Av.rtya pradakSiNam Avartayante |p21 mitadrava iti catas.rbhiH pratyAdhAvato 'numantrayate |c5 |p1 A mA vAjasya prasavo jagamyAd iti pratyAs.rteSu hutvA punar naivAram avaghrApayati / sas.rvAMsa iti lepAM/S ca nimArSTi |p2 iyaM vaH sA satyA saMdhAbhUd iti dundubhivimocanIyaM homaM juhoti |p3 sevAn vopasp.r/Sati |p4 k.rSNalaMk.rSNalaM vAjas.rdbhyaH prayacchati |p5 tAni pratyAdAya brahmaNe dadAti / madhuSThAlaM ca sauvarNaM /SatamAnasya k.rtam |p6 atra mAhendrasya stotram upAkaroti |p7 aprastute kSatrasyolbam asIti tArpyaM yajamAnaH paridhatte |p8 kSatrasya yonir asIti darbhamayaM patnI |p9 jAya ehIti yajamAnaH patnIm Amantrayate |p10 rohAva hItItarA pratyAha |p11 trir Amantrayate / triH pratyAha |p12 ahaM nAv ubhayoH suvo rokSyAmIti yajamAno 'ntataH |p13 vAja/S ca prasava/S ceti dvAda/Sa vAjaprasavIyAn homAn hutvAyur yaj~Nena kalpatAm iti da/SabhiH kalpaiH sarajase ni/SraNyA yUpaM yajamAna Arohati |p14 suvar devA~M aganmety agraM prapya japati |p15 sam ahaM prajayA saM mayA prajeti g.rhAn prekSate |p16 tam A/Svatthair AsapuTair USapuTair ubhayair vA vai/SyAH pratidi/Sam arpayanti / mahartvijo vA dIrghavaM/SeSu prabadhya |p17 annAya tveti purastAd adhvaryuH / annAdyAya tveti dakSiNato brahmA / vAjAya tveti pa/ScAd dhotA / vAjajityAyai tvety uttarata udgAtA |p18 mukhato 'bhighnanti |p19 hantAraMhantAram abhiparyAvartate |p20 iyaM te rAN mitrAya yantrAya dhartrAya k.rSyai kSemAya rayyai poSAyeti pratyavarohati |p21 agreNa yUpaM bastAjinaM prAcInagrIvam uttaralomAstIrya |c6 |p1 tasmi~N chatamAnaM hiraNyaM nidhAyAm.rtaM asIti hiraNye dakSiNaM pAdaM yajamAnaH pratiSThApayate |p2 puSTir asi prajananam asIti bastAjine savyam |p3 tasmAd AsandIm Arohati |p4 divaM proSThinIm Aroha tAm Aruhya prapa/SyaikarAN manuSyANAm ity Arohantam abhimantrayate |p5 saptabhiH sapta pUrvAn annahomA~N johoti |p6 mAhendrasya stotraM pratyabhiSicyate yathAgnicityAyAm |p7 mAdhyaMdinasya savanasya madhyama ukthyaparyAye brahmasAmny upAk.rte 'tra sArasvataprabh.rtIn uttarAn Alabhante |p8 teSAm anabhighAritAbhir vapAbhiH pracarati |p9 sArasvatasya vapayA pracarya samavadAyetareSAM vapAbhiH pracarati |p10 sArasvatasya pa/SupuroDA/Sena pracarya naivAreNa pracarati |p11 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p12 mahartvijo havirucchiSTA/SA bhavanti |p13 AgnIdhre haviH/SeSAn bhakSayanti |p14 atra sArasvatyantAnAM daivatena pracarati saMvAdAdyeDayAH / kAle vA |p15 SoDa/SinA pracarya hot.rcamasamukhyAM/S camasAn unnIya b.rhataH stotram upAkaroti |p16 pracaraNakAle hot.rcamasam adhvaryur Adatte / camasAM/S camasAdhvaryavaH / .rtvija itarAn somagrahAn |p17 surAgrahANAM mukhyaM pratiprasthAtAdatte / vAjas.rta itarAn surAgrahAn |c7 |p1 saMp.rca stha saM mA bhadreNa p.r.Nkteti prA.N adhvaryuH somagrahair uddravati / vip.rca stha vi mA pApmanA p.r.Nkteti pratya.N pratiprasthAT surAgrahaiH |p2 AhavanIyanyante somagrahair avatiSThante / mArjAlIyanyante surAgrahaiH |p3 pracarati somagrahaiH |p4 vaSaTkArAnuvaSaTkArau surAgrahAn anuprakampayanti |p5 vyAkhyAtaH somasya bhakSaH |p6 virATchandasa iti bhakSamantraM namati |p7 mArutyA avadAnIyAni somagrahAM/S cartvigbhya upaharanti / anavadAnIyAni surAgrahAM/S ca vAjas.rdbhyaH |p8 tAni dakSiNasyAM vedi/SroNyAM vimAthIk.rtya bhakSayanti |p9 kakudo rAjaputro dhruvagopo naivAragopo vA prA/SnIyAt / sarvaM vA kakudam upariSTAt sarvasomebhyaH |p10 atra sArasvataprabh.rtInAM daivatena pracarati |p11 yaj~NAraNye pracarantIti vij~NAyate |p12 tad yatreSTA anUyAjA bhavanty avyUDhAH srucaH / tad etaiH pracareyuH / tad u tathA na kuryAt / hvalati vA etad yaj~No yad evaM kurvantIti |p13 tasmAd yatraiva pUrveSAM vapAbhi/S careyus tad itareSAm / yatro haiva havirbhis tad dhavirbhiH |p14 saMtiSThate vAjapeyaH |p15 teneSTvA sautrAmaNyA yajeta / maitrAvaruNyA vAmikSayA |p16 yAvaj jIvaM na kaMcana pratyavarohet |p17 b.rhaspatisavena vA pratyavarohaNIyena yajeta |p18 /SvetacchattrI ha bhavatIti vij~NAyate |c8 |p1 rAjA svargakAmo rAjasUyena yajeta |p2 /SatasahasraM dakSiNA |p3 agniSTomaH pa~NcApavargaH prathamamahaH |p4 pa~Nca sahasrANi pavitre dadAti / triM/SatamabhiSecanIye / triM/SataM da/Sapeye / da/Sa ke/SavapanIye / viM/SatiM vyuSTidvirAtre / pa~Nca kSatrasya dh.rtau |p5 api vA catvAryabhiSecanIye |p6 pratisAhasrANItarANyahAni |p7 SaSTitrINi /SatAni sahasrANAM dadAtIti bahv.rcabrAhmaNaM bhavhati |p8 tathA dakSiNA atinayedyathAsyAhAni svakAlAni syuH |p9 /SeSamanudi/Sati |p10 /Svo bhUta AnumatAdibhiraSTAbhiranvahaM yajate |p11 piMSannAnumataM pa/ScAduttarata/Sca vyava/SAtayati |p12 ye pratya~NcaH /SamyAyA ava/SIyante tannair.rtamekakapAlam |p13 ya uda~NcastAnuda.N paretya valmIkavapAmuddhatyedamahamamuSyAmuSyAyaNasya kSetriyamavayaja iti /SuktyA valmIkavapAyAM hutvedamahamamuSyAmuSyAyaNasya kSetriyamapidadhAmIti tayaiva /SuktyA valmIkavapAmapidadhyAt |p14 valmIkavapayA juhoti valmIkavapayApidadhAtItyeke |p15 AnumatamAsAdya nair.rtena pracarati |p16 vIhi svAheti gArhaptye hutvA dakSiNAgnerekolmukaM dhUpAyaddharati |p17 dakSiNamaparamavAntarade/SaM gatvA svak.rta iriNe pradare vopasamAdhAyaiSa te nir.rte bhAga itya.NguSThAbhyAM visraMsikAkANDAbhyAM vA nair.rtaM sarvahutaM juhoti |p18 k.rSNaM vAsaH k.rSNatUSaM dakSiNA |p19 k.rSNaM vAso bhinnAntamityeke |p20 apratIkSamAyanti nir.rtyA antarhityA iti vij~NAyate |c9 |p1 svAhA namo ya idaM cakAreti punaretya gArhapatye hutvAnumatena pracarati |p2 dhenurdakSiNA |p3 AdityaM carumityetAbhiranvahamiSTvA cAturmAsyAnyAlabhate |p4 taiH saMvatsaraM yajate |p5 na /SunAsIrIyaM pratisamasyati |p6 tata/ScaturhaviSendraturIyeNa yajate |p7 AgneyamaSTAkapAlamiti |p8 vahinI dhenurdakSiNA |p9 tayA bhrAt.rvyavantaM priyaM vA yAjayet |p10 etasyA eva rAtrerni/SAyAM pa~NcedhmIyena yajate |p11 caturdhAhavanIyaM pratidi/SaM vyuddh.rtya madhye pa~NcamaM k.rtvA p.rthagidhmAnupasamAdhAya juhvAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA ye devAH puraHsada ityetairyathAli.NgaM juhoti / madhye pa~Ncamena |p12 samUDhaM rakSa iti madhya idhmAnupasamUhyaikadhopasamAdhAyAparaM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvAgnaye rakSoghne svAhetyuttarAH pa~NcAhutIrjuhoti |p13 praSTivAhI ratho dakSiNA / pa~NcavAhI vA |p14 tena yajeta yo rakSobhyo bibhIyAtpi/SAcebhyo vA |p15 vyuSTAyAM purAgnihotrAdapAmArgahomena caranti |p16 apAM nyayanAdapAmArgAnAh.rtya tAnsaktUnk.rtvA dakSiNAgnerkolmukaM dhUpAyaddharati |p17 uttaramaparamavAntarade/SaM gatvA svak.rta iriNe pradare vopasamAdhAya devasya tvetyanudrutya rakSaso vadhaM juhomIti parNamayena sruveNa juhoti |p18 hataM rakSa iti sruvamanuprah.rtyAvadhiSma rakSa ityupatiSThate |p19 yadvaste taddakSiNA / varo vA |p20 apratIkSamAyanti rakSasAmantarhityA iti vij~NAyate |c10 |p1 agnihotraM hutvA devikAhavIMSi nirvapati |p2 dhAtre puroDA/SaM dvAda/SakapAlamiti pa~Nca |p3 mithunau gAvau dakSiNA |p4 pa/SurapyatropAlambhyo dhAtre / na vA |p5 AgnAvaiSNavamekAda/SakapAlamiti trINi havIMSi |p6 teSAM prathamena grAmakAmo yajeta / dvitIyena brahmavarcasakAmaH / t.rtIyena pa/SukAmaH |p7 vIrajananamityeke |p8 vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM nirvapati |p9 hiraNyaM dakSiNA |p10 dhAruNaM yavamayaM sarvataH prAde/SamAtraM carum |p11 a/Svo 'vyuptavaho dakSiNA |p12 bArhaspatyaM carumiti dvAda/SAnvahaM ratninAM havIMSi |p13 yasya g.rhe nirvapati tata iSTipariveSaNaM dakSiNA ca |p14 bhagAya caru/Scaturtho vAvAtAyai g.rhe |p15 vicittagarbhA paSThauhI dakSNiNA |p16 nair.rtaH sarvato '.NguSThaparvamAtra/Scarurityeke |p17 vaiSNavaM trikapAlaM trayoda/SaM takSarathakArayorg.rhe |p18 sarvAyasAni dakSiNA |p19 takSNo rathakArasya vetyeke |p20 raudraM gAvIdhukaM carumakSAvApasya g.rhe / govidartasya vA |p21 kesarapA/SAbhidhAnI dakSiNA / k.rpANo vAlAbhivItaH /Sabalo vA |p22 trivatsa iti vij~NAyate |p23 asirvAlAv.rto vArdhrIvAlapratigrathitA govyacchinI barAsI dAmatUSA /Sabalo vA vatsataraH |p24 a/SvaH /SoNakarNa ityeke |p25 adhvane svAheti pAlAkalasya g.rhe juhoti |p26 an.rtadUtaM bruvate |p27 traya/ScarmamayA bANavanto dakSiNA / dhanurvA vetraveSTitam |p28 yajamAnasya g.rha indrAya sutrAmNe puroDA/SamekAda/SakapAlaMpratinirvapati / indrAyAMhomuca ekAda/SakapAlam |p29 .rSabho dakSiNA |p30 niSkaH kavacamityeke |c11 |p1 ayaM no rAjA v.rtrahA rAjA bhUtvA v.rtraM vadhyAditi purastAtsviSTak.rto 'dhvaryurjapati |p2 svayamavapannAyA a/Svattha/SAkhAyai maitraM pAtraM catuHsraktiM karoti |p3 /SvetAM /SretavatsAmAmastye d.rtau duhanti |p4 tatsvayaMmUrtaM saMyogena parivahanti |p5 tatsvayaMmathitamAtape viSajanti |p6 tatasvayaMvilInamAjyaM bhavati |p7 /Svo bhUte 'bhiSecanIyasyovathyasya dIkSAH prakramayati |p8 maitrAbArhaspatyA dIkSaNIyA |p9 svayaMk.rtA vedirbhavati / svayaMdinaM barhiH / svayaMk.rta idhmaH |p10 athaikeSAm // ardhaM vedyAH kurvanti / ardhaM svayaMk.rtam // ardhaM barhirdAti / ardhaM svayaMdinamupasaMnahyati // ardhamidhmasya v.r/Scati / ardhaM svayaMv.rkNam |p11 saMlobhyaM barhiH / saMcArya idhma ityeke |p12 pAtrasaMsAdanakAle bArhaspatyaM caruM maitraM ca pAtraM kapAlAnAM sthAne prayunakti |p13 triSphalIk.rtAMstaNDulAnvibhAgamantreNa vivinakti karNAM/ScAkarNAM/Sca |p14 kSodiSThAM/Sca sthaviSThAM/Scetyeke |p15 ye karNAH sa payasi bArhaspatyaH |p16 yadA /S.rto bhavatyathainaM maitreNa pAtreNApidadhAti |p17 tasminsvayaMvilInamAnayati |p18 pavitravatyAjye 'karNAnAvapati |p19 tAvuttarAdharau karoti |p20 evaM saha/S.rtau bhavataH |p21 bArhaspatyamAsAdya maitramAsAdayati |p22 evaM pracarati |p23 /Sitip.rSTho bArhaspatyasya dakSiNA / a/Svo maitrasya / sA caiva /SvetA /SvetavatsA |c12 |p1 tathAbhiSecanIyasyokthyasya dIkSAH pravardhayati yathA saMvatsarasya da/SarAtre /SiSTe da/Sapeyo bhaviSyatIti |p2 saha somau krINAtyabhiSecanIyAya da/SapeyAya ca / saha parivahati |p3 ardhaM rAj~NaH purohitasya g.rhe da/SapeyArthaM nidadhAti |p4 agnISomIyasya pa/SupuroDA/Sam aSTau devasuvAM havIMSy anunirvapati |p5 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p6 purastAt sviSTak.rtaH savitA tvA prasavAnAM suvatAm iti brahmA yajamAnasya hastaM g.rhNAti |p7 athainaM ratnibhya AvedayatyeSa vo bharatA rAjeti / eSa vaH kuravo rAjeti kauravyam / eSa vaH pa~NcAlArAjeti pA~NcAlam / eSa vaH kurupa~NcAlA rAjeti vA kurupA~NcAlAn / eSa vo janatArAjetyanyAnrAj~NaH |p8 somo 'smAkaM brAhmaNAnAM rAjeti brahmA japati |p9 prati tyan nAma rAjyam adhAyIti vAruNIbhyAM yajamAno mukhaM vim.rSTe |p10 viSNoH kramo 'sIti trIn viSNukramAn prAcaH krAmati |p11 prA.N mAhendrAt k.rtvA mAdhyaMdinIyAn puroDA/SAn nirupya mArutam ekaviM/SatikapAlaM nirvapati / vai/SvadevIM cAmikSAm |p12 tasyAraNye'nuvAkyat.rtIyairgaNaiH kapAlAnyupadadhAti / Id.r.N cAnyAd.r.N cetyetAbhyAm / madhye 'raNye'nuvAkyena |p13 abhivAsyApAM grahAn g.rhNAti |p14 AgnIdhre vAyavyair g.rhyante |p15 SoDa/Sa saptada/Sa vA homA hUyante |p16 tAvanta eva grahA g.rhyante |c13 |p1 artheta stheti sArasvatiSv apsu hutvaitenaiva mantreNa g.rhNAti |p2 evam uttaraiH / yena juhoti tena g.rhNAti |p3 apAM patir iti samudriyAH saindhavIrvA yo vAnyaH puMnadaH syAt |p4 puruSe pa/Sau vAbhyavete pratIpamanya Urmiryudhyati / anvIpamanyaH |p5 v.rSAsIti yaH pratIpam / v.rSaseno 'sIti yo 'nvIpam |p6 vrajakSita stheti kUpyAnAm |p7 marutAmoja stheti yAH pratIpaM gacchanti / hrAdunInAM vA |p8 prahAvarI stheti yA utsyanditvA tatraiva pratyavasicyante |p9 paivAhiNI stheti parinadInAm |p10 sUryavarcasa ity Atapati varSyANAm |p11 sUryatvacasa iti yAsu rUpANi parid.r/Syante |p12 mAndA iti sthAvarANAm |p13 vA/SA iti pruSvANAm |p14 /SakvarIriti gorulbyAnAm |p15 vi/Svabh.rta iti payasaH |p16 janabh.rta iti dadhnaH |p17 agnestejasyA iti gh.rtasya |p18 apAmoSadhInAM rasa iti madhunaH |p19 apo devIr madhumatIr ag.rhNann iti sarvatra home grahaNe cAnuSajati |p20 rASTradA stha rASTraM datta svAheti homasaMyukte / rASTradA stha rASTramamuSmai datteti grahaNasaMyukte |p21 devIrApa iti vaitase sate grahAnsamavanIyAnAdh.rSTAH sidatetyantarA hoturdhiSNiyaM brAhmaNAcchaMsina/Sca sAdayitvAnibh.rSTamasIti tasmi~NchatamAnaM hiraNyamavadhAya /SukrA vaH /SukreNotpunAmIti tenotpUya sadhamAdo dyumninIrUrja etA iti caturSu pAtreSu vyAnayati / pAlA/Sa audumbara A/Svatthe naiyagrIdhe ca |p22 yaH sate prarekas tam uda.N paretya rudra yat te krayI paraM nAmety AgnIdhrIye juhoti |c14 |p1 kSatrasyolbam asIti tArpyaM yajamAnaH paridhatte / kSatrasya yonir asIti pANDaram uSNISaM dvitIyam |p2 /SvetaM pANDaram ity AcakSate |p3 trINy eke pANDaratArpyoSNISANi |p4 /Sirasi voSNISam |p5 athainam eka/Satena darbhapa~NjIlaiH pavayati / eka/SatenA.Nkte |p6 pa~NcA/SatA dakSiNamakSi / ekapa~NcA/Satottaram |p7 athainaM dadhyA/Sayati / audumbaraM /SaSpANi ca |p8 a.Nkte 'bhya.Nkte '/SnAti vAsaH paridhatta ityevamanupUrvANyeke samAmananti |p9 AgnIdhra etAni karmANi kriyante |p10 apa upaspar/SayitvAvinno agnir ity Avido yajamAnaM vAcayan bahir udAnIyaiSa vo bharatA rAjety uktvendrasya vajro 'sIti dhanur yajamAnAya prayacchati |p11 /SatrubAdhanA stheti trIn bANavataH |p12 pAta mA pratya~Ncam iti pradIyamAnAn anumantrayate |p13 pAta prA~NcaM pAta pratya~NcaM pAtoda~Ncam iti prayacchann adhvaryur japati |p14 mitro 'sIti dakSiNaM bAhuM yajamAna udyacchate / varuNo 'sIti savyam |p15 etad vA viparItam |p16 hiraNyavarNAv ity udyatAv abhimantrayate |p17 athainaM pa~Ncabhir di/So vyAsthApayati |c15 |p1 samidham A tiStheti / manasA cAnuprakrAmati |p2 atra vA mArutaM nirvapet |p3 taM barhiSadaM k.rtvainA vyAghraM pariSasvajAnAH siMhaM hinvanti mahate saubhagAya / samudraM na suhavaM tasthivAMsaM marm.rjyante dvIpinamapsvantariti sphyena puroDA/Samabhicarannihanti |p4 yatsphya A/SliSyati yacca prati/SIryate tadviSNave /SipiviSTAya juhoti |p5 agreNa pra/SAsturdhiSNiyaM khAdirImaudumbarIM vAsandIM pratiSThApya somasya tviSirasIti tasyAM /SArdUlacarma prAcInagrIvamuttaralomAstIryAm.rtamasIti tasmi~NchatamAnaM hiraNyaM nidhAya didyonmA pAhIti sauvarNena /SatamAnena /SatakSareNa /Satak.rSNalena vA yajamAnasya /SIrSannadhi nidhatte |p6 tamArohanyajamAno 'veSTA danda/SUkA iti dakSiNena padA sIsaM paNDakAya pratyasyati / nirastaM namuceH/Sira iti savyena lohitAyasaM ke/SavApAya |p7 tau bahirvedi nirasyataH |p8 agnaye svAheti SaT pArthAni purastAd abhiSekasya juhoti |p9 p.rthivyai svAheti SaD bhUtAnAm aveSTIH |p10 UrdhvabAhuM tiSThantaM mAhendrasya stotraM praty abhiSi~Ncati |p11 \ ity abhimantrya \ iti |c16 |p1 pAlA/Sena purastAd adhvaryuH |p2 evam itare |p3 audumbareNa dakSiNato brahmA / rAjanyo vA |p4 A/Svatthena pa/ScAd vai/SyaH |p5 naiyagrodhenottarato janyamitram |p6 \ ity abhiSicyamAnam abhimantrayate |p7 samAvav.rtrann iti ye 'bhiSicyamAnasya lepA vyavasravanti |p8 tAn pAtrair unmArSTi |p9 indrasya yonir asi janadhA iti k.rSNaviSANayA vAsAMsi vicac.rte / ekaM dve sarvANi vA |p10 tAnyutkara udasyatyati divaspAhIti |p11 indrAya svAheti SaT pArthAny upariSTAd abhiSekasya juhoti |p12 adbhyaH svAheti SaD bhUtAnAm aveSTIH |p13 atra vA prarekaM juhuyAt |p14 yAM bhAryAM kAmayeta rASTramasyai prajA syAditi tasyA aupAsane pratihitamArambhayitvA ye pAtreSu lepA vyavas.rtAstebhyo nAmavyatiSa~NjanIyau homau juhuyAtprajApate na tvadetAnIti |p15 asAvamuSya putro 'muSyA asau putra iti nAmanI vyatiSajati |p16 nAmAnIty eke |c17 |p1 indrasya vajro 'sIti ratham upAvah.rtya mitrAvaruNayos tvA pra/SAstroH pra/SiSA yunajmIti praSTivAhinaM rathaM yunakti |p2 viSNoH kramo 'sIti rathaM yajamAno 'bhyeti |p3 yaH kSatriyaH pratihitaH so 'nvArabhate |p4 pra sasAhiSe puruhUtetyetayaiva dakSiNato brahmAnveti |p5 marutAM prasave jeSam iti prayAti |p6 sadhanU rAjanyaH purastAduttarato vAvasthito bhavati |p7 tasmA etAn iSUn asyaty AptaM mana iti |p8 ekaikamuts.rjya taM jitvA samahamindriyeNa vIryeNeti pradakSiNamAvartate |p9 yataH prayAti tadavatiSThate |p10 indrasya varjo 'sIti dhanurArtnyA patnIma/SvAM/Scopanudati |p11 eSa vajro vAjasAstena nau putro vAjaM sediti dhanuH patnyai prayacchati |p12 pa/SUnAM manyurasIti vArAhI upAnahAvupamucya namo mAtra ityavarokSyanp.rthivImabhimantryAvaruhya maNInpratimu~Ncate / iyadasIti rAjatam / UrgasItyaudumbaram / yu.N.NasIti sauvarNam |p13 madhye sauvarNameke samAmananti |p14 agnaye g.rhapataye svAheti rathavimocanIyAnhomAnhutvA haMsaH /SuciSaditi saha saMgrahItrA rathavAhane rathamatyAdadhAti |p15 Ahite saMgrahItAvarohati |c18 |p1 mitro 'sIti dakSiNaM bAhuM yajamAna upAvaharate / varuNo 'sIti savyam |p2 etad vA viparItam |p3 samahaM vi/Svairdevairiti vai/SvadevyAmAmikSAyAM hastAvupAvaharate |p4 sadasi sanme bhUyA iti vA maitrAvaruNImAmikSAmeke samAmananti |p5 agreNAgnIdhraM caturapasrAvaM vimitaM viminvanti purastAdunnataM pa/ScAnninatam |p6 syonAsi suSadeti tasminkhAdirImAsandIM pratiSThApya kSatrasya nAbhirasIti tasyAM k.rttyadhIvAsamAstIryAvanahani vi/Si mA d.rMhetyavanahyati |p7 syonAmA sIda suSadAmA sIdeti tAmAsAdya yajamAno mA tvAhiMsInmA mA hiMsIdityupavi/Sati |p8 niSasAda dh.rtavrata ityAsInamabhimantrayate |p9 tam.rtvijo tarnina/Sca sarvataH paryupavi/Santi / purastAdadhvaryuH / dakSiNato brahmA / pa/ScAddhotA / uttarata udgAtA |p10 upaviSTeSu brahmA3n ity adhvaryuM rAjAmantrayate |p11 tvaM rAjan brahmAsItItaraH pratyAha |p12 evaM brahmANaM hotAramudgAtAraM ca |p13 uttareNottareNa mantreNetare pratyAhuH |p14 indrasya vajro 'sIti sphyaM brahmA rAj~Ne prayacchati / rAjA pratihitAya pratihitaH purohitAya / purohito ratnibhyaH |p15 tamavaraparaM saMprayacchanti / antato 'kSAvApAya |p16 tenAkSAvApo 'dhidevanamuddhatyAvokSyAkSAnnivapet |c19 |p1 sauvarNAnparaH/SatAnparaHsahasrAnvA |p2 brAhmaNarAjanyavai/Sya/SUdrA/ScatvArastadyogAH paSThauhIM vidIvyanta odanamudbruvate |p3 tadetasya karmaNaH pUrvAvagnivAhau dakSiNA |p4 tau brahmaNe deyau |p5 audbhidyaM rAj~Na iti tebhya/ScatuH/SatAnsauvarNAnakSAnudupya vijitya di/So 'bhyayaM rAjAbhUditi pa~NcAkSAnrAj~Ne prayacchati |p6 ma.NgalyanAmno rAjAhvayati / su/SlokA3M iti saMgrahItAram / suma.NgalA3M iti bhAgadugham / satyarAjA3n iti kSattAram |p7 tAnAhUya catuSpatkSetraM brahmaNe dadAti |p8 ta upadraSTAro bhavanti |p9 atra vA nAmavyatiSa~NjanIyau homau juhuyAt |p10 /SaunaH/SepamAkhyApayate / .rco gAthAmi/SrAH paraH/SatAH paraHsahasrA vA |p11 hiraNyaka/SipAvAsIno hotA /SaMsati |p12 hiraNyakUrcayostiSThannadhvaryuH pratig.rNAti |p13 omity.rcaH pratigaraH / tatheti gAthAyAH |p14 apav.rtte /SaunaH/Sepe hiraNyaka/Sipu hotre dadAti / hiraNyakUrcAvadhvaryave / abhiSecanIyau ca rukmau |p15 atra mArutena vai/SvadevyA ca pracarati |p16 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p17 upahUtAyAmiDAyAmunmucya maNInbrahmaNe dadAti |c20 |p1 mAhendrasya pracaraNAdi karma pratipadyate |p2 samAnamAvabh.rthAt |p3 avabh.rthena pracaryApAM naptre svAhetyapsu juhoti |p4 Urjo naptre svAhetyantarA darbhastambe sthANau valmIkavapAyAM vA hutvAgnaye g.rhapataye svAheti pratyetya gArhapatye hutvaindrIM sUtava/SAmanUbandhyAmAlabhate |p5 tasyAH pa/SupuroDA/SaM naivAraM catuSpadyAH sUnAyA nirvapati |p6 /SakaTapratyAmnAyo bhavatIti vij~NAyate |p7 /SvobhUte 'pareNa saumikaM devayajanaM da/SabhiH saptabhirvA saMs.rpAM havirbhiryajeta / AgneyamaSTAkapAlamiti |p8 pUrvaMpUrvaM devayajanamadhyavasyati |p9 yatra pUrvasyA AhavanIyastatrottarasyA gArhapatyaH |p10 uttamAyAH prAgvaM/Sa AhavanIyaH / bahirgArhapatyaH |p11 tayeSTvAparAhNe da/Sapeyasya tantraM prakramayati |p12 sadyo dIkSayanti |p13 sadyaH somaM krINanti |p14 apo dIkSAyAH sthAne dvAda/SapuNDarIkAM srajaM pratimu~Ncate |p15 da/SabhirvatsataraiH sANDaiH somaM krINAti |p16 na paNate na parivahati |p17 krayamevApAkaroti |p18 ekA dIkSA tisra upasadaH |p19 purastAdupasadAM saumyaM caruM nirvapati / antarA tvASTramaSTAkapAlam / upariSTAdvaiSNavaM trikapAlam |p20 tAsAM tadeva prastaraparidhi yadupasadAm |p21 bhArgavo hotA bhavati |p22 /SrAyantIyaM brahmasAmaM bhavati |p23 vAravantIyamagniSTomasAmam |p24 sArasvatIrapo g.rhNAti |c21 |p1 /SvobhUte pAtrasaMsAdanakAle da/Sa camasAnadhikAnprayunakti |p2 tAnunnayanakAla unnayati |p3 bhakSaNakAle da/Sada/SaikaikasmiM/Scamase brAhmaNAH somapAH somaM bhakSayantyA da/SamAtpuruSAdavicchinnasomapIthAH |p4 A da/SamAtpuruSAdanvAkhyAyaM sa bhakSasya kartA bhavati |p5 /SataM brAhmaNAH somapAH sadaH prasarpanti |p6 dakSiNAkAle hiraNyaprAkA/SAvadhvaryave dadAti / hiraNyasrajamudgAtre / rukmaM hotra iti yathAsamAmnAtam |p7 athaikeSAm / vehAyamAnAmivonnetre dadAti / .rSabhaM grAvastute / bastaM subrahmaNyAya / neSTuranaDvAndeyaH / agnIdhe 'nyaH / sthUri yavAcitamacchAvAkAyeti |p8 da/SAmaveSTyodavasyati |p9 AgneyamaSTAkapAlamiti pa~Nca |p10 tayA brAhmaNo rAjanyo vai/Syo vA tejaskAmo yajeta |p11 yadi brAhmaNo yajeta bArhaspatyaM madhye k.rtvAhutimAhutiM hutvA tamabhighArayet / yadi rAjanya aindram / yadi vai/Syo vai/Svadevam |p12 aparAhNe dvipa/SunA pa/Subandhena yajeta |p13 AdityAM malhAM garbhiNImAlabhate / mArutIM p.r/SniM paSThauhIm |p14 uccairAdityAyA A/SrAvayati / upAM/Su mArutyA pracarati |p15 A/SrutapratyA/SrutAnyupAM/Su |p16 /Svobhute sAtyadUtAnAM trihaviSamiSTiM nirvapati / a/SvibhyAM pUSNe puroDA/SaM dvAda/SakapAlamiti |p17 tis.rdhanvaM /SuSkad.rtirdakSiNA |c22 |p1 daNDo vArAhI upAnahAvityeke |p2 daNDo vA /SuSko vA d.rtirjaradupAnahau vA |p3 tAnyabhyavasnApya pratirAjabhyaH prahiNoti |p4 abhyaSikSi rAjAbhUvamityAvedayate |p5 aparAhNe SaDbhiH prayujAM havirbhiryajate / AgneyamaSTAkapAlamiti |p6 dakSiNo rathavAhanavAho dakSiNA |p7 /Svo bhUte SaDbhiruttaraiH |p8 uttaro rathavAhanavAho dakSiNA |p9 saMvatsaramagnihotraM hutvA ke/SavapanIyenAtirAtreNa yajate |p10 ye ke/SinaH prathamAH sattramAsateti vapanapravAdA mantrAH |p11 teSAmAdipravAdairAdito vApayate / antapravAdairantataH |p12 anantaraM vyuSTidvirAtreNa yajate |p13 agniSTomaH pUrvamaharbhavati / atirAtra uttaram |p14 paurNamAsyAM pUrvamaharbhavati / vyaSTakAyAmuttaram |p15 amAvAsyAyAM vA pUrvamahaH / udd.rSTa uttaram |p16 ApUryamANapakSasya vA ye puNye ahanI syAtAm |p17 pa~Nca pUrve 'hannaikAda/SinAnAlabhante / SaDuttare |p18 kSatrANAM dh.rtistriSTomo 'gniSTomaH pa~NcApavargaH |p19 tenAntato yajeta |p20 saMtiSThate rAjasUyaH |p21 teneSTvA sautrAmaNyA yajeta / maitrAvaruNyA vAmikSayA |p22 nAnAvabh.rthAnyahAnyanyatra dvirAtrasya prathamAtprathamAt |bApSS19 |c1 |p1 tryahe purastAtsIsena klIbAcchaSpANi krItvA kSaume vAsasyupanahya nidhAya sautrAmaNyAstantraM prakramayati |p2 tasyA nirUDhapa/SubandhAvatkalpaH |p3 agnInanvAdhAya vedaM k.rtvAgnInparistIrya pANiprakSAlanAdi karma pratipadyate |p4 yathArthaM pAtrANi prayunakti / sthAlIM kapAlAnAM sthAne |p5 nirvapaNakAle '/SvibhyAM sarasvatyA indrAya sutrAmNe prabhUtAnvrIhInnirvapati |p6 vyAkhyAta/ScarukalpaH |p7 /SrapayitvAgreNa gArhapatyamavaTaM khAtvA tasminsurAyAH kalpena surAM saMdadhAti |p8 parisrudbhavati |p9 svAdvIM tvA svAduneti /SaSpaiH surAM saMs.rjati |p10 tisro rAtrIH saMs.rSTA vasati |p11 ekayupaM chinatti |p12 na vedaM karoti |p13 purastAtk.rtenArthAnkurute |p14 saumikyA vedit.rtIye yajata iti vij~NAyate |p15 uttaravedyAM kriyamANAyAM pratiprasthAtA cAtvAlAtpurISamAh.rtya dakSiNenottaravediM kharaM k.rtvAgreNAnvAhAryapacanaM surAgrahArthaM dvitIyaM kharaM karoti |p16 agnau praNIyamAne pratiprasthAtA dakSiNAgneragnimAh.rtya dakSiNenottaravediM khare nyupyopasamAdadhAti |p17 pAtrasaMsAdanakAle '/SvibhyAM sarasvatyA indrAya sutrAmNe trIni pAtrANi prayunakti / sataM vAlasrAvaM /SyenapattraM /SrapaNAni ca |p18 prAk pa/SUpAkaraNAtk.rtvodbhidya surAM brAhmaNasya mUrdhankhare vA sAdayitvA punAtu te parisrutamiti vAlamayena pavitreNa surAM pAvayati |p19 prA.N somo atidruta iti somavAminaH / pratya.N somo atidruta iti somAtipavitasya |p20 pUtAM yathAyatanaM sAdayitvaikayUpe pa/SUnupAkaroti |c2 |p1 A/SvinaH dhUmramajaM sArasvataM meSamaindram.rSabhaM v.rSNiM vA bArhaspatyam |p2 caturthaM somavAminaH somAtipavitasya vA |p3 hutAsu vapAsu niSkam.rSabhaM sAtvarIM ca vaDabAM dadAti |p4 naSTapratyAs.rtAM bruvate |p5 anu/Si/SurvaDabA dakSiNA |p6 haritarajatau ca /SatamAnAvityeke |p7 cAtvAle mArjayitvAparasminkhare surAgrahAng.rhNanti |p8 kuvida.Ngeti sarveSAmekA purorugekA puro'nuvAkyaikaH praiSa ekA yAjyA |p9 upayAmag.rhIto 'shyacchidraM tvAcchidreNA/SvibhyAM juSTaM g.rhNAmItyA/Svinamadhvaryurg.rhNAti / etenaiva sarasvatyA iti sArasvataM pratiprasthAtAgnIdhro vA / indrAya tvetyaindraM brahmA yajamAno vA |p10 kvalasaktubhiH siMhalomabhi/ScA/SvinaM /SrINAti / badarasaktubhiH /SArdUlalomabhi/Sca sArasvatam / karkandhusaktubhirv.rkalomabhi/Scaindram |p11 tadabhAve siMhAvadhvaryurmanasA dhyAyet / /SArdUlau pratiprasthAtA / v.rkau yajamAnaH |p12 sarvA~NchyenapattreNa parim.rjyaiSa te yoniriti yathAdevataM yathAyatanaM sAdayati |p13 payograhA vA syuH |p14 pa/SukAni vAjyAni g.rhItvA grahAng.rhNIyuH |p15 tataH puroDA/SAnnirvapati / bArhaspatyasya pa/SupuroDA/SaM nirupyaindramekAda/SakapAlamiti |p16 trIMstAnAdAdya grahaiH pracaranti |p17 ye g.rhNantyadhvaryuH saMpreSyati |p18 a/SvibhyAM sarasvatyA indrAya sutrAmNe somAnAM surAmNAmanubrUhi / a/SvibhyAM sarasvatyA indrAya sutrAmNe somAnAM surAmNAM preSyeti saMpraiSau / somAnsurAmNaH prasthitAnpreSyeti vA |p19 yuvaM surAmama/SvinA namucAvAsure sacA / vipipAnA /SubhaspatI indraM karmasvAvatam // putramiva pitarAva/SvinobhendrAvataM karmaNA daMsanAbhiH / yatsurAmaM vyapibaH /SacIbhiH sarasvatI tvA maghavannabhISNAditi sarvadevatye yAjyAnuvAkye bhavataH |c3 |p1 somasyAgne vIhItyanuyajati |p2 ahAvyagne havirAsye te srucIva gh.rtaM camU iva somaH / vAjasaniM rayimasme suvIraM pra/SataM dhehi ya/SasaM b.rhantam // aysminna/SvAsa .rSabhAsa ukSaNo va/SA meSA avas.rSTAsa AhutAH / kIlAlape somap.rSThAya vedhase h.rdA matiM janaye cArumagnaya iti hutAM hUyamAnAM vA yajamAno 'numantrayate |p3 brAhmaNaM parikrINIyAduccheSaNasya pAtAram |p4 nAnA hi vAM devahitaM sado mitaM mA saMs.rkSAthAM parame vyoman / surA tvamasi /SuSmiNI soma eSa mA mA hiMsIH svAM yonimAvi/San // yadatra /SiSTaM rasinaH sutasya yadindro apibacchacIbhiH / ahaM tadasya manasA /Sivena somaM rAjAnamiha bhakSayAmIti vA svayaM pibet |p5 dve srutI a/S.rNavaM pitRNAmahaM devAnAmuta martyAnAm / tAbhyAmidaM vi/SvaM bhuvanaM sametyantarA pUrvamaparaM ca ketumiti vA valmIkavapAyAmavanayet |p6 dakSiNe 'gnau /SatAt.rNAM sthAlIM prabaddhAM dhArayati |p7 tasyA bila udIcInada/SaM pavitraM vitatya yanme manaH parAgatamiti tasmi~NchatamAnaM hiraNyaM nidhAya somapratIkAH pitarast.rpNuteti tasminsurA/SeSamAnayati / somapratIkAH pitaro madantAM vya/Sema devahitaM yadAyuH / indrapIto vicakSaNo vya/Sema devahitaM yadAyuriti vA |p8 sravantIM saumIbhiH pit.rmatIbhistis.rbhistis.rbhiruttarottarAbhipatiSThante |p9 tvaM soma pracikita ityetA AmnAtA bhavanti |p10 purastAdadhvaryuH / dakSiNato brahmA / pa/ScAddhotA |p11 yadagne kavyavAhaneti kAvyavAhanIbhirdakSiNe 'gnau /SatAt.rNAM pratiSThApayati yadi brAhmaNo yajate |c4 |p1 atha yadi rAjanyo vai/Syo vA nAdriyeta dakSiNamagniM praNayitum |p2 svayametaM surA/SeSaM vratayannAsIta |p3 bArhaspatyasya pa/SupuroDA/Sena pracarya pa/SubhiH pracarya puroDA/SaiH pracarati |p4 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p5 agnIdaupayajAna.NgArAnAharetyetadAdi pA/SukaM karma pratipadyate |p6 h.rdaya/SUlairmAsareNa pAtrai/ScAvabh.rthamavayanti |p7 mAsaram.rjISakalpena pratipAdayati |p8 balkasaM mAsara ityAcakSate |p9 yaste deva varuNa gAyatracchandAH pA/Sas taM ta etenAvayaje svAhety A/SvinapAtram avabh.rthe pravidhyati / etenaiva triSTupchandA iti sArasvatasya / jagatIchandA ity aindrasya / anuSTupchandA iti sataM vAlasrAvaM /SyenapattraM ca / pa.NkticchandA iti /SUlAn |p10 tUSNIM pratyAyanam |p11 tayA somavAminaM somAtipavitaM rAjAnamaparudhyamAnamaparuddhamabhiSicyamAnamabhiSiSicAnaM vA yAjayet |p12 abhicaryamANo yajeta / abhicarannannAdyakAmaH prajAkAmaH pa/SukAmo vA |p13 sarveSvabhiSekeSvAmnAtA |p14 tayA brAhmaNo rAjanyo vai/Syo vA tejaskAmo yajeta |c5 |p1 athAtaH kaukikIM vyAkhyAsyAmaH |p2 tasyAH pUrvavatkalpaH |p3 nirvapaNakAla aindraM pa/SumAlabhate |p4 .rSabho dakSiNA |p5 AdityaM carum |p6 vatsaH |p7 purastAdeva kAlAyasena kAlAnu/SAtanena kAlena tasareNa pakSmaNA vrIhiyava/SyAmAkAnkrItvA kSaume vAsasyupanaddhAnvrIhIMstokmAni kurvanti / yavAnISadupataptAn |p8 cUrNAni tAni dadhnoda/SvitA vA saMs.rjya darbhaiH paritaMsya nidadhAti |p9 sa mAsaraH |p10 teSAmeva sthUlacUrNAni saMsrAveNAbhiSiktAni sa nagnahuH |p11 /SyAmAkAnsaktUnk.rtvA surAyAH saMdhAnakAle tokmairmAsareNa nagnahunA ca surAM saMs.rjya saktUnAM t.rtIyena parikIrya parIto Si~NcatA sutamityekasyA gordugdhena pariSicyApareNa t.rtIyena parikIryaitayaiva dvayordugdhenApareNa t.rtIyena parikIryaitayaiva tis.rNAM dugdhena tisro rAtrIH saMs.rSTA vasati |c6 |p1 avaTasthAne kArotarameke samAmananti |p2 baidala/Scarmanaddho bhavati |p3 tasminbaidalaM /SuNDAmukhamavadadhAti |p4 tasya bilaM carmaNA pariNaddhaM bhavati |p5 tasmin yadAsravati sA parisrud bhavati |p6 pAtrasaMsAdanakAle '/SvibhyAM sarasvatyA indrAya sutrAmNe trINi pAtrANi prayunakti |p7 trayAnsaktUnyavagodhUmAnAmupavAkAsaktUM/Sca /Syenapattre vAle droNe vA |p8 ajAvilomnAmadhvaryoH pavitraM bhavati / goa/SvAnAM pratiprasthAtuH |p9 AjyaM nirupyAdhvaryudroNe prabhUtaM payo nirvapati |p10 mantravadityA/SmarathyaH / tUSNImityAlekhanaH |p11 AjyamutpUya vAlena paya utpunAti |p12 prA.N somo atidruta iti somavAminaH / pratya.N somo atidruta iti somAtipavitasya |p13 brahma kSatraM pavata iti surAM pratiprasthAtA |p14 pa/SukAnyAjyAni g.rhItvAdhvaryuH payograhAng.rhNAti |p15 kuvida.Ngeti sarveSAmekA purorugekA puro'nuvAkyaikaH praiSa ekA yAjyA |c7 |p1 upayAmag.rhIto 'sya/SvibhyAM tvA juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvA yavasaktubhiH /SrItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonistejase tveti sAdayitvopayAmag.rhIto 'si sarasvatyai tvA juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvA godhUmasaktubhiH /SrItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonirvIryAya tveti sAdayitvopayAmag.rhIto 'sIndrAya tvA sutrAmNe juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvopavAkAsaktubhiH /SrItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonirbalAya tveti sAdayitvottarairyathAli.NgamupatiSThate |p2 surAyAM vAla AnIyamAnAyAM dhArAyAH pratiprasthAtA surAgrahAng.rhNAti |p3 nAnA hi vAM devahitaM sadaH k.rtamiti sarveSAmekA purorugekA puro'nuvAkyaikaH praiSa ekA yAjyA |p4 upayAmag.rhIto 'syA/SvinaM tejo '/SvibhyAM tvA juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonirmodAya tveti sAdayati |p5 upapayAmag.rhIto 'si sArasvataM vIryaM sarasvatyai tvA juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonirAnandAya tveti sAdayati |p6 upayAmag.rhIto 'syaindraM balamindrAya tvA sutrAmNe juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvA pavitreNa parim.rjyaiSa te yonirmahase tveti sAdayati |p7 surAvacchrayaNAni |p8 sannAnanuvAka/SeSeNAdhvaryuryajamAna/ScopatiSThate / uttareNa cAnuvAkena |c8 |p1 pUrvavatpa/SUnupAkaroti |p2 bArhaspatyavarjaM samAnamA paryagnikaraNAt |p3 madhyame paryagnikaraNaparyAya ulmukaikade/SaM khare nyupyopasamAdadhAti |p4 /SeSeNa paryagnik.rtvaitadeva pa/Su/SrapaNArthaM praNayati |p5 hutAsu vapAsu catvArim/SadgA dakSiNA dadAti / anu/S/SuM ca vaDabAm |p6 atra vA grahAng.rhNIyuH |p7 uktaH saMpraiSaH |p8 sarva AhavanIye hUyerannityA/SmarathyaH / dakSiNe 'gnau surAgrahA ityAlekhanaH |p9 surAvantamiti payograhA~Njuhoti / yaste rasaH saMbh.rta iti surAgrahAn |p10 tUSNImanuvaSaTk.rte hutvA yama/SvinA namucerityA/SvinamadhvaryurbhakSayati |p11 yadatra riptamiti sArasvataM pratiprasthAtAgnIdhra/Sca |p12 idaM havirityaindraM brahmA yajamAna/Sca |p13 vyAkhyAtA surAyAH pratipattiH |p14 dakSiNenAhavanIyaM payaH/SeSaM pit.rpitAmahaprapitAmahebhyo dadAti pit.rbhyaH svadhAvibhyaH svadhA nama iti |p15 punantu mA pitaraH somyAsa ityupatiSThate |c9 |p1 athAhutI juhutaH / ye samAnA ityadhvaryuH / ye sajAtA iti pratiprasthAtA |p2 manotAkAle p.rthak pAtreSu pa/SUnAM yUSANi nidadhAti |p3 purastAtsviSTak.rtaH /S.r.Nga/SaphairupahomA~Njuhoti |p4 aSTAvaSTAvekaikasya kuSThikA/SaphAH |p5 A/Svinasya yUSeNa kuSThikAM /SaphaM ca pUrayitvA sIsena tantramityaSTarcena pratimantraM dvAbhyAMdvAbhyAM kuSThikA/SaphAbhyAM juhoti |p6 uttamAyAM /S.r.Nge anuSajati |p7 hutvAhutvA sveSvabhiSecanapAtreSu saMpAtAnavanIyAhavanIye kuSThikA/SaphAnpravidhyati |p8 evamuttareNASTarcena sArasvatasya |p9 sarveNAnuvAkenaindrasya |p10 audumbaryAsandyaratnimAtra/SIrSaNyAnUcyA nAbhidaghnapAdA mau~NjavivAnA |p11 mitro 'si varuNo 'sIti tAM yajamAnAyAtane pratiSThApayati |p12 AsAdanopave/SanAbhimantraNAni rAjasUyavat |p13 tasyAM prA.NmukhamAsInaM pratya.NmukhastiSThannA/SvinasaMpAtairabhiSi~Ncati devasya tvA savituH prasave '/SvinorbAhubhyAM pUSNo hastAbhyAma/SvinorbhaiSajyena tejase brahmavarcasAyAbhiSi~NcAmIti |p14 evamuttareNa mantreNa sArasvatasya |p15 uttamenaindrasya |c10 |p1 ko 'si katamo 'sIti pANI saMm.r/SyAdhvaryurvyAh.rtIrjuhoti |p2 atra rAjasUyavanma.NgalyanAmna AhUya /Siro me /SrIriti yathAli.Ngama.NgAni saMm.r/Sya ja.NghAbhyAM padbhyAmiti pratyavaruhya prati kSatre pratitiSThAmi rASTra iti japitvA trayA devA ityAhutIrhutvA lomAni prayatirmameti yathAli.Ngama.NgAni saMm.r/Sate |p3 sviSTak.rtprabh.rti samAnamAvabh.rthAm |p4 yaddevA devaheDanamityavabh.rthe pa~NcAhutIrjuhotItyA/SmarathyaH / AhavanIye hUyerannityAlekhanaH |p5 avabh.rtha nica.NkaNetyavabh.rthaM yajamAno 'bhimantrya sumitrA na Apo drupadAdivenmumucAna ityAplutyodvayaM tamasasparItyAdityamupasthAya pratiyuto varuNasya pA/Sa ityudakAntaM pratyasyati |p6 pa/Suvatasamidha upasthAnaM ca |p7 samAvavarttItyupasthAya bhUH svAhetyAhutiM hutvA pUrvavatpit.ryaj~NaH |p8 indrAya vayodhase pa/SumAlabhate |p9 .rSabho dakSiNA |p10 AdityaM carum |p11 dhenuH |p12 vij~NAyate ca / vatsaM pUrvasyAM dadAti / mAtaramuttarasyAm |p13 saMtiSThate kaukilI |p14 tayA svargakAmo yajeta |c11 |p1 sAvitraM svargakAma/S cinvIta |p2 pa/Subandhe cIyate |p3 ceSyamANa upakalpayate pa~NcA/SIti/SataM hiraNyeSTakA yAvaduttamama.Nguliparu tAvatIH /SarkarA vAbhyaktA/ScatasraH svayamAt.rNA aparimitA lokaMp.rNAH |p4 SaDDhotAramityetadAdi pA/SukaM karma pratipadyate |p5 vedit.rtIye yajata iti vij~NAyate |p6 prAguttarAtparigrAhAtk.rtvottaravedide/Sasya madhye /Sa.NkuM nihatya sarvataH parimaNDalaM rathacakramAtraM sAvitraM parilikhyA samUlaM haritaM darbhastambamAh.rtya madhye 'gnernikhAya juhvAM pa~Ncag.rhItaM g.rhItvA sajUrabdo 'yAvabhiriti darbhastambe pa~NcAhutIrhutvoddhatyAvokSya vyAghAraNAntAmuttaravediM k.rtvA likhAyA abhyantaraM nava parimaNDalA lekhA likhitvA sikatAbhiravakIrya darbhaiH pracchAdya dadhnA madhumi/SreNa /SarkarAbhiriti bAhyAM lekhAM saMpUrya vasati |p7 hute prAtaragnihotre prajApatistvA sAdayatu tayA devatayA.NgirasvaddhruvA sIdetyuttaravedimabhim.r/Sya mayi g.rhNAmyagre agniM yo no agniH pitara iti dvAbhyAmAtmannagniM g.rhItvA yAste agne samidha iti svayaMdityAbhim.r/SyAgnerbhasmAsIti sikatA nivapati / saMj~NAnamityUSAn |p8 tAnnivapanyadada/Scandramasi k.rSNaM tadihAstviti manasA dhyAyati |p9 saM yA vaH priyAstanuva ityUSAnsikatA/Sca saMs.rjya cita stha paricita ityaparimitAbhiH /SarkarAbhiH pari/SrityA pyAyasva sametu ta iti sikatA vyUhati |p10 na lekhAH saMlobhayanti |p11 abhyantaraM jaghanArdha udapAtramupadadhAti vAktvA samudra upadadhe suprajAvaniM rAyaspoSavaniM mahyaM vAjinAyeti |c12 |p1 navamyAM bAhyAyAM lekhAyAM pa~Ncada/Sa pUrvapakSasyAhAnyupadadhAti saMj~NAnaM vij~NAnamiti |p2 teSAmantarAleSveteSAmahnAM pa~Ncada/Sa {F muhUrtAn} {G mUhUrtAn} upadadhAti citraH keturiti |p3 athAntarasyAM pa~Ncada/Sa pUrvapakSasya rAtrIrupadadhAti dar/SA d.rSTeti |p4 tAsAmantarAleSvetAsAM rAtrINAM pa~Ncada/Sa muhUrtAnupadadhAti dAtA pradAteti |p5 athAntarasyAM pa~Ncada/SAparapakSasyAhAnyupadadhAti prastutaM viSTutamiti |p6 teSAmantarAleSveteSAmahnAM pa~Ncada/Sa muhUrtAnupadadhAti savitA prasaviteti |p7 athAntarasyAM p~Ncada/SAparapakSasya rAtrIrupadadhAti sutA sunvatIti |p8 tAsAmantarAleSvetAsAM rAtrINAM pa~Ncada/Sa muhUrtAnupadadhAtyabhi/SAstAnumanteti |p9 athAntarasyAM dvAda/Sa pUrvapakSAnupadadhAti pavitraM pavayiSyanniti |p10 athAntarasyAM dvAda/SAparapakSAnupadadhAti sahasvAnsahIyAniti |p11 athAntarasyAM trayoda/Sa mAsanAmAnyupadadhAtyaruNo 'ruNarajA iti |p12 atha sikatA upadadhAtyejatkA jovatkA iti |p13 athAntarasyAM pa~Ncada/Sa muhUrtAnupadadhAtIdAnIM tadAnImiti |p14 athAntarasyAM SaDyaj~NakratUMstrINi caturnAmAnyupadadhAtyagniSToma ukthyo agnir.rturiti |p15 atha nAbhyAM catvAri saMvatsaranAmAnyupadadhAti prajApatiH saMvatsaro mahAnka iti |p16 catasraH svayamAt.rNA dikSUpadadhAti bhUragniM ca p.rthivIM ca mAM ceti |p17 lokaM p.rNeti lokaMp.rNA upadadhAti |p18 cAtvAlAtpurISamAh.rtya p.rSTo divIti vai/SvAnaryarcA citAvanuvyUhati |p19 sA citirbhavati |p20 ArohaNaM japati / avarohaNaM japati |p21 upasthAnenopatiSThate tvameva tvAM vettha yo 'si so 'sIti |p22 sAhasravatkaroti |p23 dhenUH k.rtvA yajamAnaH saMhAravihArAbhyAmupatiSThate saMvatsaro 'si parivatsaro 'sIti |p24 uttarata uttamAyAmiSTakAyAmarkaparNenAjAkSIraM juhoti |p25 tvamagne rudra iti /SatarudrIyasya rUpamasaMcare pa/SUnAmarkaparNa udasyati valmIkavapAyAM vAvadadhAti |p26 jaghanenAgniM prA.Nmukha upavi/Sya saMcitokthyena hotAnu/SaMsati bhUrbhuvaH svarityanuvAkena |c13 |p1 agnipraNayanAdi pA/SukaM karma pratipadyate samAnamAtimuktibhyaH |p2 atimuktIrhutvA caturg.rhItaM juhoti |p3 tvamagne rudra iti /SatarudrIyasya rUpam / aparaM caturg.rhItam |p4 agnAviSNU iti vasordhArAyAH / aparaM caturg.rhItam |p5 annapata ityannahomaH / aparaM caturg.rhItam |p6 sapta te agne samidhaH sapta jihvA iti vi/SvaprIH |p7 aparaM caturg.rhItaM vasUnAM tvAdhItena rudrANAmUrmyAdityAnAM tejasA vi/SveSAM devAnAM dratunA marutAmemnA juhomi svAheti |p8 tAsAM saMsrAveNa yajamAno mukhaM vim.rSTe rAj~NI virAj~NItyanuvAkena |p9 athaikaviM/SatimAhutIrjuhotyasave svAhA vasave svAhetyanuvAkena pratimantram |p10 barhiSaH saMbharaNAdi pA/SukaM karma pratipadyate samAnamA vapAyA homAt |p11 hutAyAM vapAyAmanviSTakaM paSThauhIrdakSiNA dadAti |p12 yadyetAvatIrdakSiNA notsaheta manthAnetAvataH pAyayedbrAhmaNAn / odanAnvA/Sayet |p13 teno haivAsya sa kAma upApto bhavati |p14 paSThauhIM tvantarvatIM dadyAddhiraNyaM vAsa/Sca |p15 yatprA.N manotAyAstatk.rtvaudumbarapAtreNa yuSNo m.rtyave grahaM g.rhNAti |p16 vipa/Scite pavamAnAyeti grahaNasAdanau |p17 nAciketa eva m.rtyugrahaH syAdityaparam |p18 tasya sviSTak.rtamanu homaH |p19 hoSyannapa upasp.r/Sedvidyudasi vidya me pApmAnamiti |p20 atha juhotyapa m.rtyumapa kSudhamiti |p21 atha hutvopasp.r/Sedv.rSTirasi v.r/Sca me pApmkAnamiti |p22 tasyeDAmanu bhakSaH |p23 bhakSayati bhakSo 'syam.rtabhakSa iti |p24 bhakSayitvA prANanihavAnAtmanpratiSThApayate mandrAbhibhUtirityanuvAka/SeSeNa |p25 samAnamata UrdhvaM pA/SukaM karma |p26 saMtiSThate sAvitraH |c14 |p1 etena nAciketo vyAkhyAtaH |p2 nAtra lekhA bhavanti |p3 ekaviM/SatirhiraNyeSTakAH /SarkarA vAbhyaktA upadhAnakAle nAbhyAmevopadhIyante catura/SraM parimaNDalaM vA loko 'si svargo 'sItyanuvAkena pratimantram |p4 taM haitameke pa/Subandha evottaravedyAM cinvata iti brAhmaNavyAkhyAtA vikArAH |p5 tAnanukramiSyAmaH |p6 pa/Subandhe some sattre sahasre sarvavedase vA yatra vA bhUyiSThA Ahutayo hUyeraMstatra cetavyaH |p7 sattre pratiSThAmIpsanya/SaH prajAM pa/SUnsvargam.rddhimIpsanyathAvakA/SaM yathAsamAmnAtam |p8 sarvatra purastAdupakramaH pradakSiNamuttarato 'pavargaH |p9 pa/SukAmaH pA.Nktameva cinvIta / pa~Ncapa~Nca pratidi/SamekAM madhye |p10 jyaiSThyamIpsanya/SaH prajAM vA triv.rtameva / sapta purastAttisro dakSiNataH sapta pa/ScAttisra uttarata ekAM madhye |p11 jyaiSThyakAmo madhyAtprakramyordhvAM rItiM pratipAdayet |p12 svargakAmaH pa/ScAtprakramya prAcIM rItiM pratipAdayet |p13 sa yadIcchettejasvI ya/SasvI brahmavarcasI syAmiti prAgdakSiNebhyaH prA.NA hoturdhiSNyAdutsarpedyeyaM prAgAdya/SasvatI sA mA prorNotu tejasA ya/SasA brahmavarcaseneti |p14 atha yadIcchedbhUyiSThaM me /SraddadhIranbhUyiSThA dakSiNA nayeyuriti dakSiNAsu nIyamAnAsu prAcyehi prAcyehIti |p15 prAcI juSANA vetvAjyasya svAheti sruveNopahatyAhavanIye juhuyAt |p16 svayamAt.rNAdi samAnamuttaram |p17 saMtiSThate nAciketaH |p18 etena cAturhotro vyAkhyAtaH |p19 yAvatpadaM hiraNyeSTakAH /SarkarA vAbhyaktAH |p20 upadhAnakAle 'greNa darbhastambaM da/SahotAraM pratimantramuda~NcamupadadhAti / h.rdayaM grahaM catvAri padAni saMbhArANAM dve patnInAm |p21 evaM dakSiNataH prA~NcaM caturhotAram |p22 pa/ScAduda~NcaM pa~NcahotAram |p23 uttarataH prA~NcaM SaDDhotAram |p24 upariSTAtprA~NcaM saptahotAram |p25 pa~NcAtra padAni saMbhArANAmava/SiSTAni ca patnInAm |p26 svayamAt.rNAdi samAnamuttaram |p27 saMtiSThate cAturhotraH |c15 |p1 etena vai/Svas.rjo vyAkhyAtaH |p2 yAvanmantraM hiraNyeSTakAH /SarkarA vAbhyaktAH |p3 upadhAnakAle 'greNottaranAbhiM yaccAm.rtaM yacca martyamityetaistribhiranuvAkairabhidakSiNamagniM paricinoti |p4 tisro vA citayastribhiranuvAkaiH |p5 svayamAt.rNAdi samAnamuttaramanyatrAnu/SaMsanAt |p6 .rcAM prAcI mahatI digucyata ityanenAnuvAkenAnu/SaMsati |p7 rAtrisattreSu /SatarAtrAnteSu samahAvrateSu triSu ca sArasvateSu sattreSu kAThakacAturmAsyeSu sAdhyAnAM SaDahavarjiteSu vi/Svas.rjAmayane prajApateH sahasrasaMvatsarayo/Sca vai/Svas.rjo 'gnirniyataH |p8 abhiprayAyaM cedabhicinuyuruttaravedide/Sametairmantrairabhim.r/Set |p9 yo 'sya supriyaH suvicita iva syAttasmai vai/Svas.rjam / t.rtIye vA paryAye |p10 sAvitranAciketacAturhotravai/Svas.rjAruNaketukAnsamasyansaumye 'pyadhvare cinvIta |p11 sAvitraH prathamA citiH / lokaMp.rNA dvitIyA / nAciketast.rtIyA / lokaMp.rNA caturthI / cAturhotraH pa~NcamI / vai/Svas.rjaH SaSThI / AruNaketukaH saptamI |p12 savanIyayUSNo m.rtyave grahaM g.rhNAti |p13 ya etAnagnInp.rthak samAsena vA cinvAna ubhayIrdakSiNA dadAti kratudakSiNA yathAsamAmnAtamagnidakSinA/Sceti |p14 atra p.rthagaprayujya na samasyante |p15 agniM citvA sautrAmaNyA yajeta / maitrAvaruNyA vAmikSayA |p16 AruNaketuko brAhmaNavyAkhyAtaH |p17 divaH/SyenIbhiranvahaM svargakAmo yajeta / apAdyAbhi/Sca |p18 tA brAhmaNavyAkhyAtAH |c16 |p1 kAmyaiH pa/SubhiramAvAsyAyAM paurNamAsyAM vA yajeta |p2 teSAM nirUDhapa/SubandhavatkalpaH |p3 vAyavyaM /Svetamiti te brAhmaNavyAkhyAtAH |p4 teSAmAvApikeSu sthAneSu yathAdevataM SaD.rco nidadhAti / vapAyAH puroDA/Sasya haviSa iti dvedve |p5 pIvo 'nnAM rayiv.rdhaH sumedhA ityetAni yathApUrvaM yathAli.NgamAmnAtAni bhavanti |p6 sarveSvAbhicaraNikeSu lohitoSNISA lohitavasanA nivItA .rtvijaH pracaranti malhA iti |p7 maNilA ityarthaH |p8 viSama Alabheteti viSamaM devayajanaM syAtpa/SuM vA viSama Alabheta |p9 da/SarSabhAyA daivate mImAMsA |p10 AdityA syAtprAjApatyA vaikAda/SinadevatA vA yaddevatA vA garbhiNayaH |p11 paryAriNIti parihArasUrbhavati |p12 sphyo yUpa iti sphyAk.rtiyUpa agnyAgAriko vA |p13 tvASTraM vaDabamiti yaM pumAMsaM santamArohati |p14 apAM cauSahInAM ca saMdhAviti prAv.rSi /Saratpratipattau vA / api vApAM cauSadhInAM ca saMdhau |p15 vi/SAkho yUpa iti yadUrdhvaM ra/SanAyAstadvi/SAkham / yadvoparAdubhe /SAkhe aSTA/SrI sacaSAle syAtAm |p16 prA/S.r.Ngo 'vA/S.r.Nga ukSA va/SA vehaddhenurvatsa .rSabho 'naDvAnpunaruts.rSTo gom.rga iti gavyAH |p17 annAya vehatamAlabhate / vAce vehatam / /SraddhAyai vehatam / brahmaNa .rSabham |p18 A gAvo agmannityupahomAH |p19 m.rtyave vehatam |p20 tatra bhartAramupajuhuyAt |p21 sUryAcandramobhyAM yamau /SvetaM k.rSNam caikayUpe |p22 adbhyo vehatam |p23 tatra salilamupajuhuyAt |p24 bhagAya vA/SitAmiti |p25 ya UrdhvamA/SvinAtpa/SavasteSAM sUktakrameNa vidhiH |c17 |p1 .rSabhe goSu jIrNe yUnaH karNamAjapetpi/Sa.NgarUpastannasturIpamityetAbhyAm |p2 athainaM goSvapis.rjatyetaM yuvAnamiti |p3 atha jIrNamAlabhate prAjApatyamaindraM tvASTraM vA |p4 namo mahimna ityupAkaraNe 'nuvartayate |p5 t.rtIyayA vapAM juhoti / caturthyA haviH / pa~NcamyA sauviSTak.rtam |p6 AgneyamaSTAkapAlaM nirupyAjAM va/SAmAlabhate |p7 vAyavyAmAlabheta bhUtikAma ityuktAni daivatAni |p8 vAyavyayopAkarotyA vAyo bhUSa /SucipA iti |p9 AkUtyai tvA kAmAya tveti paryagnau kriyamANe juhoti |p10 tvaM turIyA va/SinI va/SAsItyudIcIM nIyamAnAmanumantrayate |p11 ajAsi rayiSTheti nihanyamAnAm |p12 tantuM tanvanniti vapAM juhoti |p13 anulbaNaM vayata joguvAmapa iti haviH |p14 manaso havirasIti haviH/SeSAnprA/Snanti |p15 sA vA eSA trayANAmevAvaruddhetyuktam |p16 tasyai vA etasyA ekamevAdevayajanaM yadAlabdhAyAmabhro bhavati |p17 yadAlabdhAyAmabhraH syAdapsu vA prave/SayetsarvAM vA yajamAna evAnvahaM prA/SnIyAt |p18 jayAbhyAtAnA rASTrabh.rta iti brAhmaNavyAkhyAtAH |p19 asminbrahmannityabhyAtAneSvanuSajati |p20 yena karmaNertsettatra hotavyA .rdhnotyeva tena karmaNeti vij~NAyate |c18 |p1 kAmyAbhiriSTibhiramAvAsyAyAM paruNamAsyAM vA yajeta |p2 tA brAhmaNavyAkhyAtAH |p3 samidhyamAnavatIM samiddhavatIM cAntareNa p.rthupAjavatyau dhAyye dadhAti / yathAdiSTaM vAnupadAvAjyabhAgau |p4 yatkAmeSTistatpravAdau syAtAM tadarthatvAttalli.NgatvAt / taddevatau vA / prAk.rtau vA |p5 anAde/Se prak.rtiH pratyetavyA |p6 anuSTubhau saMyAjye |p7 tvAM citra/Sravastama // tvAmagne haviSmanto devaM martAsa IDate / manye tvA jAtavedasaM sa havyA vakSyAnuSagityete AmnAte bhavataH |p8 ubhA vAmindrAgnI AhuvadhyA ityetAsAM yathApUrvamAmnAtA yAjyAnuvAkyA li.Ngairniyamyante |p9 pUrvasinnardharce devatA purastAllakSmA puro'nuvAkyA / upariSTAllakSmA yAjyA |p10 etadvA viparItam |p11 ava/SiSTA vikalpArthAH |p12 upahomA vA tatra saMdigdhAH |p13 anukramiSyAmaH |p14 agnaye rakSoghne puroDA/SamaSTAkapAlamamAvAsyAyAM ni/SAyAM nirvapettasyAH sAdguNyasAmarthyAt |p15 amAvAsyAyAH kAlApanayaH syAt |p16 k.rNuSva pAja iti rakSoghnIH parAcIH sAmidhenIranvAha |p17 vi jyotiSeti yAjyAnuvAkye bhavataH |c19 |p1 AdityaM caruM nirvapetsaMgrAmamupaprayAsyan |p2 vai/SvAnaraM dvAda/SakapAlaM nirvapetsaMgrAmAyatanaM gatvA |p3 yayA rajjvottamAM gAmAjettayA bhrAt.rvyagavImabhidadhyAdgoSThe vAsya nyasyet |p4 balbajAnapIdhme saMnahyet |p5 tAnsahedhmena prokSet |p6 sarasvatyAjyabhagetyAjyahavirbhavati |p7 AjyaM prokSaNamAjyena mArjayanata iti sarvaprokSaNamArjanAnItyAjyena |p8 mAnavI .rcau dhAyye kruyAt / makSU devavata ityetAsAM dve |p9 etAmeva nirvapedAyatanaM gatvA |p10 bhrAt.rvyakSetraM gatvaitAmiSTiM nirvapet |p11 tatra dakSiNamardhaM vedyA uddhatya tadevArdhena barhiSa st.rNIyAt / ardhamidhmasyAbhyAdadhyAt |p12 aindramekAda/SakapAlaM nirvapenmArutaM saptakapAlaM grAmakAmaH |p13 AhavanIya aindramadhi/Srayati / gArhapatye mArutam |p14 kAla aindramAsAdayati / sAmidhenISvanUcyamAnAsu mArutam |p15 atha yatrendrAyAnubrUhItyaindrI puro'uvAkyA / maruto yajeti mArutI yAjyA / marudbhyo 'nubrUhIti mArutI puro'nuvAkyA / indraM yajetyaindrI yAjyA |p16 aindramekAda/SakapAlaM nirvapedvai/SvadevaM dvAda/SakapAlaM grAmakAmaH |p17 tatraindrasya prathamamavadAnamavadAyobhe vai/SvadevasyAvadyet / athaindrasyAva/SiSTamupariSTAt |p18 indrAya vi/Svebhyo devebhyo 'nubrUhIndraM vi/SvAndevAnyajeti saMpreSyati |p19 bhareSvindramiti yAjyAnuvAkye bhavataH |c20 |p1 upAdhAyyapUrvayaM vAso dakSiNA |p2 citrAntamityarthaH |p3 saMj~NAnIM p.rtha.Nnirupya sarvataH samavadAya sarvA devatA anudrutya saMpreSyati |p4 agniH prathamo vasubhiriti sarvadevatye yAjyAnumAkye bhavataH |p5 aparuddho 'prarudhyamAno vA dhArayadvatIyaM nirupyAsIta yAvadenaM nAparundhyuH |p6 athAparudhyamAno 'dite 'numanyasvetyaparoddhuH padamAdAya gacchet |p7 yaH parastAdgrAmyavAdI syAttasya g.rhAdvrIhInAharet |p8 /SuklAM/Sca k.rSNAMsca vicinuyAt |p9 ye /SuklAH syustamAdityaM caruM nirvapet |p10 ye k.rSNAstAnk.rSNAjina upanahya nidhAya haviSk.rtA vAcaM vis.rjyopa preta marutaH sudAnava iti yajamAnamabhyaiti |p11 satyA/SIriti yajamAnasyottare vAsasi padaikade/SaM nivapati |p12 iha mana ityurasi /SeSaM ninayati |p13 siddhamiSTiH saMtiSThate |p14 yadi nAvagacchedimamahamAdityebhyo bhAgaM nirvapAmyAmuSmAdamuSyai vi/So 'vagantorityaparoddhurnAma g.rhNIyAttasyai ca vi/SaH |p15 yadi nAvagacchedA/SvatthAnmayUkhAnsapta madhyameSAyAmupahanyAdidamahamAdityAnbadhnAmyAmuSmAdamuSyai vi/So 'vagantoriti / trInprAca/Scatura udIcaH |p16 yadi nAvagacchedetamevAdityaM caruM nirvapet |p17 idhme 'pi mayUkhAnsaMnahyet |p18 tAnsahedhmenAbhyAdadhyAt |p19 avagataH k.rSNAnAM vrIhINAM vAruNaM caruM nirvapati |p20 siddhamiSTiH saMtiSThate |c21 |p1 prAjApatyAM /Satak.rSNalAM nirvapedAyuSkAmaH |p2 /SataM hiraNyak.rSNalAni kAkiNyA mASeNa vA saMmitAni |p3 tAni pavitravatyAjya Avapati |p4 dharmamAtraM /SrapaNam |p5 pracaraNakAle 'STau devatAyA avadyati / catvAri sviSTak.rti / dve prA/SitreSTAviDAyAm |p6 caturdhAkaraNakAle sarvANi prA/Sitre samopyaikadhA brahmaNa upaharati |p7 tAni brahmA bhakSayati |p8 bhakSApanaya itareSAm |p9 sauryaM caruM rukmAbhyAM parig.rhyAsAdayati |p10 tasya prayAjeprayAje k.rSNalaM juhoti |p11 apohya rukmau caruNA pracarati |p12 etAveva rukmau dakSiNA |p13 agnaye dAtre puroDA/SamaSTAkapAlamiti trIni |p14 teSAM prAjApatyaM saMS.rSTahavist.rtIyaM bhavati |p15 dadhi madhu gh.rtamApo dhAnAstaNDulA ityekeSAmAjyavikAraH |p16 madhUdake saMs.rSTe mukhye svAdharmyam |p17 gh.rtaM na pUtamubhe su/Scandreti yAjyAnuvAkye bhavataH |p18 Agneyasya ca saumyasya caindre samA/SleSayediti saMhitAni havIMSyadhi/SrayedityarthaH |p19 lepau vAsminsamA/SleSayet |p20 brahmanvi/SaM vinA/Sayeyamiti sarvaM brAhmaNaspatyaM bhavati |p21 mArutI yAjyAnuvAkye kuryAt |p22 athaitaM tridhAtumekAda/SasUttAneSu kapAleSvadhi/Srayati |c22 |p1 prathamaM puroDA/Samadhi/Sritya paritapanAntaM k.rtvA tasminnuttaraM jyAyAMsamadhi/Sritya tadantameva k.rtvA tasminnuttaraM jyAyAMsamadhi/Srayati |p2 pracaraNakAle dakSiNArdhAtprathamAM devatAM yajet / madhyAddvitIyAm / uttarArdhAtt.rtIyAm |p3 sarveSAmabhigamayannavadyatItyuktam |p4 prAcyAM di/Si tvamindreti tisra .rco vyatyAsamanvAha |p5 prathamAmanUcya madhyamayA yajet / madhyamAmanUcyottamayA yajet / uttamAmanUcya prathamayA yajet |p6 evaM sarvA yAjyAH puro'nuvAkyA/Sca bhavanti |p7 sarvap.rSThAM nirvapati |p8 yadindrAya rAthaMtarAyeti yathAsamAmnAtaM dvAda/SasUttAneSu kapAleSvadhi/Srayati |p9 pracaraNakAle pUrvArdhAtprathamAM devatAM yajati |p10 evamitarAH pradakSiNamuttarApavargam |p11 samantaM prayavadyatItyuktam |p12 abhi tvA sUra nonuma iti SaD.rco vyatyAsamanvAha |p13 na b.rhatyA vaSaTkuryAt |p14 anuvAkyAyA/ScatvAryakSarANi yAjyAM gamayet |p15 anuSTubhaM ca ha vA etatsaMpAdayanti pa.NktiM ceti te manyAmahe |p16 abhi tvA /SUra nonumo 'dugdhA iva dhenavaH / I/SAnamasya jagataH suvard.r/SamI/SAnamomityanUcya [ndratasthuSa] stvAmiddhi havAmaha iti yajet |c23 |p1 tvAmiddhi havAmahe sAtA vAjasya kAravaH / tvAM v.rtreSvindra satpatiM narastvAM kASThomityanUcya [svarvato] 'bhi tvA /SUra nonuma iti yajet |p2 kadAcana starIrasItyAsAM caturthIM dadhAti |p3 agnaye bhrAjasvate puroDA/SamaSTAkapAlamityuktam |p4 caturdhAkaraNakAle sauryAMstrInpiNDAnuddh.rtyodu tyaM jAtavedasaM sapta tvA harito rathe citraM devAnAmudagAdanIkamiti piNDAnyajamAnAya prayacchati |p5 tAnyajamAnaH prA/SnAti |p6 vai/SvadevIM sAMgrahaNIM nirvapedgrAmakAmaH |p7 navanIte /Srapayati |p8 dhruvo 'sItyetaiH pratimantraM paridhInparidadhAti |p9 AmanamasItyupahomaH |p10 yo jyogAmayAvI syAdyo vA kAmayeta sarvamAyuriyAmiti tasmA etAmiSTiM nirvapet / AgneyAdIni pa~Nca |p11 pAtrasaMsAdanakAle khAdiraM pAtraM catuHsrakti prayunakti / sauvarNaM ca pravartaM /SatamAnasya k.rtam |p12 atho khalu yAvatIH samA eSyanmanyeta tAvanmAnaM syAt |p13 yannavamaittannavanItamabhavadityAjyamavekSyAjyagrahaNakAle tUSNIM khAdire caturg.rhItaM g.rhItvA sAdanakAla uttareNa dhruvAM khAdiraM sAdayitvA tasminpravartamavadadhAti |c24 |p1 upahomakAle /SvinoH prANo 'sItyetaiH pratimantraM catura upahomA~Njuhoti |p2 hutvAhutvA pravartamabhighArayati rADasi virADasi samrADasi svarADasIti |p3 yatkhAdira AjyaM tadagreNAhavanIyaM paryAh.rtya dakSiNasyAM vedi/SroNyAM sAdayati |p4 tadyajamAno 'vekSate gh.rtasya dhArAmam.rtasya panthAmiti |p5 athAsya brahmA dakSiNaM hastaM g.rhNAti |p6 brahmaNa itara .rtvijo hastamanvArabhya yajamAnaM paryAhuH pAvamAnena tvA stomeneti |p7 atha yajamAno hiraNyAdgh.rtaM niSpibati |p8 imamagna AyuSe varcase k.rdhIti prA/Snantamabhimantrayate |p9 uddh.rtya hiraNyaM prakSAlyAyuSTe vi/Svato dadhaditi yajamAnAya prayacchati |p10 tadyajamAna Acamya pratig.rhya pradakSiNaM dakSiNe karNa AbadhnAtyAyurasi vi/SvAyurasi sarvAyurasi sarvamAyurasi sarvaM ma AyurbhUyAtsarvamAyurgeSamiti |p11 agnirAyuSmAnityanuvAka/SeSeNAsyAdhvaryurdadSiNaM hastaM g.rhNAti |p12 siddhamiSTiH saMtiSThate |c25 |p1 aindrAvaruNaM puroDA/SaM nirupyaindrAvaruNIM payasyAM nirvapet |p2 udvAsyAlaMk.rtya payasyAyAM puroDA/SamavadadhAti |p3 etayaiva pracchAdyAsAdayati |p4 athAsmAtpratidi/SaM payasyAM vyUhati yA vAmindrAvaruNA yatavyA tanUrity |p5 etaireva punaH samUhati |p6 amuktamiti mantrAntAnsaMnamati |p7 sahaiva payasyAyAH puroDA/SasyAvadyati |p8 yo vAmindrAvaruNAvagnau srAma ityupahomAH |p9 agnaye saMvargAya puroDA/SamaSTAkapAlamityuktam |p10 yukSvA hi devahUtamAniti pa~Ncada/Sa sAmidhenIranvAha |p11 nityayA paridadhAti |p12 kuvitsu no gaviSTaya iti yAjyAnuvAkye |p13 yasyAjuSadvidmA hi ta iti saMyAjye |p14 citrApUrNamAse citrAmiSTiM nirvapet / AgneyAdIni sapta |p15 agne gobhirna A gahItyupahomAH |p16 puSkaleSu nakSatreSUdavasAya kArIryA v.rSTikAmo yajeta |p17 agnInanvAdhAyApareNAhavanIyaM dakSiNAtikramyopavi/Sya yajamAno mArutamasi marutAmoja iti k.rSNaM vAsaH k.rSNatUSaM paridhatte |p18 ramayata marutaH /SyenamAyinamiti pa/ScAdvAtaM pratimIvati |p19 purovAtameva janayatyehi vAteti |p20 k.rSNo '/SvaH purastAtpratya.Nmukho 'vasthito bhavati |p21 tametena vAsasAbhipinaSTyabhikrandeti |p22 yadi krandedvidhUnuyAcchak.rnmUtraM vA kuryAdvarSiSyatIti vidyAt |c26 |p1 purovAto varSannityaSTau vAtanAmAni hutvAntarvedi k.rSNAjinaM prAcInagrIvamuttaralomAstIrya tasminkharjUrasaktUnkarIrasaktUnvA mAndA vA/SA iti k.rSNamadhuSA saMyutya tisraH piNDIH k.rtvA puSkarapalA/SaiH saMveSTya samudyamya k.rSNAjinasyAntAnv.rSNo a/Svasya saMdAnamasIti k.rSNena dAmnopanahyati |p2 utkare prAgISaM trigadhamano 'vasthitaM bhavati |p3 chadIMSItyarthaH |p4 devA vasavyA iti pUrvasyAM gadhAyAM k.rSNAjinamAbadhnIyAt |p5 ahorAtrAvAsaktaM bhavati |p6 yadi varSetpiNDIreva juhuyAt |p7 yadi na varSeddevAH /SarmaNyA iti madhyamAyAmAbadhnIyAt |p8 ahorAtrAvAsaktaM bhavati |p9 yadi varSetpiNDIreva juhuyAt |p10 yadi na varSeddevAH sapItaya iti jaghanyAyAmAbadhnIyAt |p11 ahorAtrAvAsaktaM bhavati |p12 yadi varSetpiNDIreva juhuyAt |p13 yadi na varSecchvo bhUte dhAmacchadAdIni trINi havIMsi nirvapati k.rSNAnAM vrIhINAm |p14 tAnyAsAdyotkare k.rSNAjinamAsAdayati |p15 k.rSNoSNISAH k.rSNavasanA nivItA .rtvijaH pracaranti |p16 tvaM tyA cidacyuteti yAjyAnuvAkyAH |p17 upahomakAle divA cittamaH k.rNvantItyetaiH pratimantraM piNDIrAbadhnAti |p18 juhotItyeke |p19 athAsAM dhUmamanumantrayate |c27 |p1 asitavarNA harayaH suparNA iti |p2 utkare k.rSNAmAmapakvAM sthAlImadbhiH pUrayati s.rjA v.rSTimiti |p3 yadi bhidyeta varSiSyatIti vidyAt |p4 anasa upastambhane /Sa.Nkau vA k.rSNAvirbaddhA bhavati |p5 abjA asIti tAM prokSati |p6 tasyAma/Svavadvij~NAnamupaiti |p7 utkare varSAhUstambaM pratiSThApyonnambhaya p.rthivImiti varSAhvAM juhoti |p8 apAM pUrNAM srucaM juhotItyeke |p9 athainamAhavanIye 'nupraharati |p10 athAsya dhUmamanumantrayate hirNyake/So rajaso visAra iti |p11 ye devA divibhAgA ityuparyAhavanIye k.rSNAjinamavadhUnotyUrdhvagrIvaM bahiSTAdvi/Sasanam |p12 k.rSNaM vAsaH k.rSNo '/SvaH k.rSNAvirdakSiNA |p13 atha savakArIryAgneya evASTAkapAlo 'nupasargaH |p14 tasyopahomA vAtanAmAni yAbhiH piNDIrAbadhnAti juhoti yAbhyAM ca dhUmamanumantrayate |p15 pUrvavattridhAtumadhi/Srayati / yavamayastu madhye |p16 aindrAvaiSNavaM havirbhavati |p17 praso agna ityuSNihakakubhau dhAyye dadhAti |p18 agne trI te vAjinA trI Sadhastheti trivatyA paridadhAti |p19 saM vAM karmaNobhA jigyathuriti yAjyAnuvAkye |p20 uttare saMyAjye |p21 hiraNyaM tArpyaM dhenuriti dakSiNA |p22 aindrAbArhaspatyaM caruM nirvapedrAjanye jAte |p23 hiraNmayaM dAma dakSiNA dakSiNA |bApSS20 |c1 |p1 rAjA sArvabhaumo '/Svamedhena yajeta / apyasArvabhaumaH |p2 citrA nakSatraM puNyanAma |p3 devayajanamadhyavasyati yatrApaH purastAtsukhAH sUpAvagAhA anapasvarIH |p4 caitryAM paurNamAsyAM sAMgrahaNyeSTyA yajate / tasyA yottarAmAvAsyA tasyAM saMj~NAnyA |p5 vai/SAkhyAM paruNamAsyAM prAjApatyam.rSabhaM tUparaM sarvarUpaM sarvebhyaH kAmebhya Alabhate |p6 tasyA yottarAmAvAsyA tasyAmapadAtInmahartvija Avahanti |p7 anvahamitarAnAvahantyA subrahmaNyAyAH |p8 amAvAsyAmiSTvA devayajanamabhiprapadyate |p9 ke/Sa/Sma/Sru vapate |p10 nakhAni nik.rntate |p11 dato dhAvate |p12 snAti |p13 ahataM vAsaH paridhatte |p14 vAcaM yatvopavasati |p15 ye rAtayaste jAgarayanti |p16 vAgyatasyaitAM rAtrimagnihotraM juhvati |p17 draSTre nama upadraSTre namo 'nudraSTre namaH khyAtre nama upakhyAtre namo 'nukhyAtre namaH /S.rNvate nama upa/S.rNvate namaH sate namo 'sate namo jAtAya namo janiSyamANAya namo bhUtAya namo bhaviSyate nama/ScakSuSe namaH /SrotrAya namo manase namo vAce namo brahmaNe namastapase namaH /SAntAya nama ityekaviM/SatyA namaskArairudyantamAdityamupatiSThate |c2 |p1 namo 'gnaye p.rthivikSita ityetai/Sca yathAli.Ngam |p2 ye te panthAnaH savitariti pUrvayA dvArA prAgvaM/SaM pravi/SyAhavanIye vaitasamidhmamabhyAdhAyaikAda/Sa pUrNAhutIrjuhoti / hiraNyagarbhaH samavartatAgra ityaSTau / devA deveSu parAkramadhvamiti tisraH |p3 catuSTayya Apo digbhyaH samAbh.rtAH |p4 tAsu brahmaudanaM pacati |p5 pAtryAM rAjataM rukmaM nidhAya tasminbrahmaudanamuddh.rtya prabhUtena sarpiSopasicya sauvarNaM rukmamupariSTAtk.rtvA karSannanucchindaM/Scaturbhya ArSeyebhyo manartvigbhya upohati |p6 prA/Sitavadbhya/ScaturaH sAhasrAnsauvarNAnniSkAndadAti catura/ScA/SvatarIrathAnetau ca rukmau |p7 dvAda/SAratnistrayoda/SAratnirvA darbhamayI mau~NjI vA ra/SanA |p8 tAM brahmaudanoccheSeNAnakti |p9 a/Svasya rUpANi samAmananti / k.rSNaH /SvetaH pi/Sa.NgaH sAra.Ngo 'ruNapi/Sa.Ngo vA |p10 yasya vA /SvetasyAlpaM k.rSNaM syAttamAlabheta / mAt.rmantaM prt.rmantaM p.rSThe vahe ca dAntaM somapaM somapayoH putram |p11 vij~NAyata eSa vai somapo yaM /Si/SuM jAtaM purA t.rNAdyAtsomaM pAyayanti / etau vai samapau yau /Si/SU jAtau purA t.rNAdyAtsomaM pAyayantIti |p12 adhvaryuM rAjyAya paridadAti |c3 |p1 brAhmaNA rAjAna/ScAyaM vo 'dhvaryU rAjA / yA mamApacitiH sA va etasmin / yadva eSa karoti tadvaH k.rtamasaditi |p2 yAvadyaj~NamadhvaryU rAjA bhavati |p3 devasya tvA savituH prasava iti ra/SanAmAdAyemAmag.rbhNanra/SanAm.rtasyetyabhimantrya brahmanna/SvaM medhyaM bhantsyAmi devebhyo medhAya prajApataye tena rAdhyAsamiti brahmANamAmantrayate |p4 taM badhAna devebhyo medhAya prajApataye tena rAdhnuhIti pratyAha |p5 abhidhA asItya/SvamabhidadhAti |p6 Anayanti /SvAnaM caturakSaM viSvagbandhena baddham |p7 pituranujAyAH putraH purastAnnayati / mAturanujAyAH putraH pa/ScAt |p8 saidhrakaM musalam |p9 pauM/ScaleyaH pe/SasA jAnu veSTayitvA pa/ScAdanveti |p10 apo '/SvamabhyavagAhayanti /SvAnaM ca |p11 yatra /Suno 'pratiSThA tadadhvaryuH prasauti jahIti |p12 yo arvantamiti saidhrakeNa musalena pauM/ScaleyaH /SunaH prahanti |p13 tama/SvasyAdhaspadamupAsyati paro martaH para /Sveti |p14 dakSiNApaplAvyAhaM ca tvaM ca v.rtrahanniti brahmA yajamAnasya hastaM g.rhNAti |p15 abhi k.rtvendra bhUradha jmannityadhvaryuryajamAnaM vAcayati |p16 AharantyaiSIkamudUhaM varatrayA vibaddham |p17 tasminnArdrA vetasa/SAkhopasaMbaddhA bhavati |p18 taM dve /Sate dakSiNato dhArayataH / dve uttarataH |p19 tenA/SvaM purastAtpratya~NcamabhyudUhanti |c4 |p1 /Satena rAjaputraiH sahAdhvaryuH purastAtpratya.N tiSThanprokSatyanenA/Svena medhyeneSTvAyaM rAjA v.rtraM vadhyAditi |p2 /StenArAjabhirugraiH saha brahmA dakSiNata uda.N tiSThanprokSatyanenA/Svena medhyeneSTvAyaM rAjApratidh.rSyo 'stviti |p3 /Satena sUtagrAmaNibhiH saha hotA pa/ScAtprA.N tiSThanprokSatyanenA/Svena medhyeneSTvAyaM rAjAsyai vi/So bahugvai bahva/SvAyai bahvajAvikAyai bahuvrIhiyavAyai bahumASatilAyai bahuhiraNyAyai bahuhastikAyai bahudAsapuruSAyai rayimatyai puSTimatyai bahurAyaspoSAyai rAjAstviti |p4 /Satena kSatt.rsaMgrahIt.rbhiH sahodgAtottarato dakSiNA tiSThanprokSatyanenA/Svena medhyeneSTvAyaM rAjA sarvamAyuretviti |p5 atraitamaiSIkamapaplAvyAnudakama/SvamAkramayyAntarA sthAnamAkramaNaM cedaM viSNuH pra tadviSNurdivo vA viSNavitya/Svasya pade tisrovaiSNavIrhutvA/Svasya stokAnanumantrayate 'gnaye svAhA somAya svAheti |p6 /Satak.rtva etamanuvAkamAvartayati da/Sada/SasaMpAtam / aparimitak.rtvo vA |c5 |p1 athainaM pratidi/SaM prokSati |p2 prajApataye tvA juSTaM prokSAmIti purastAtpratya.N tiSThan |p3 indrAgnibhyAM tveti dakSiNata uda.N |p4 vAyave tveti pa/ScAtprA.N |p5 vi/SvebhyastvA devebhya ityuttarato dakSiNA |p6 devebhyastvetyadhastAt |p7 sarvebhyastvA devebhya ityupariSTAt |p8 p.rthivyai tvAntarikSAya tvA dive tveti /SeSam |p9 vibhUrmAtrA prabhUH pitretya/Svasya dakSiNe karNe yajamAnama/SvanAmAni vAcayitvAgnaye svAhA svAhendrAgnibhyAmiti pUrvahomAnhutvA bhUrasi bhuve tvA bhavyAya tvA bhaviSyate tvetya/Svamuts.rjya devA A/SApAlA iti ratnibhyaH paridadAti |p10 /SataM kavacino rakSanti |p11 aparyAvartayanto '/Svamanucaranti |p12 catuH/SatA ityekeSAm |p13 /SataM talpyA rAjaputrAH saMnaddhAH saMnaddhasArathinaH /SatamugrA arAjAnaH saMnaddhAH saMnaddhasArathinaH /SataM vai/SyA vipathinaH /SataM /SUdrA varUthinaH |p14 te '/Svasya goptAro bhavanti |p15 yadyadbrAhmaNajAtamupeyustAnp.rccheyuH kiyadyUyama/Svamedhasya vittheti |p16 yo na vidyAttaM jitvA tasya g.rhAtkhAdaM pAnaM copanivapeyuH |p17 yadabrAhmaNAnAM k.rtAnnaM tadeSAmannam |p18 rathakArakule vasatirbhavati |p19 iha dh.rtiH svAheti sAyama/Svasya caturSu patsu catasro dh.rtIrjuhoti |c6 |p1 savitre prAtaraSTAkapAlaM nirvapati |p2 tasya purastAtsviSTak.rta AyanAya svAhA prAyaNAya svAhetyuddrAvA~Njuhoti |p3 IMkArAya svAheMk.rtAya svAhetya/SvacaritAni |p4 a~NjyetAya svAhA k.rSNAya svAhA /SvetAya svAhetyaSTAcatvAriM/Satama/SvarUpANi / ekamatiriktam |p5 atra brAhmaNo vINAgAthI gAyatItyadadA ityayajathA ityapaca iti tisraH |p6 savitre prasavitra ekAda/SakapAlaM madhyamdine / savitra Asavitre dvAda/SakapAlamaparAhNe |p7 dakSiNenAhavanIyaM hotA hiraNyaka/SipAvupavi/Sati pAriplavaM bhauvanyavaM cAcikhyAsan |p8 taM dakSiNena hiraNyaka/SipvorbrahmA yajamAna/Sca |p9 purastAdadhvaryurhairaNye kUrce |p10 dakSiNato vINAgaNakina upopavi/Santi |p11 upaviSTeSvadhvaryo3 ityadhvaryuM hotAmantrayate |p12 ho3yi hotarityadhvaryuH pratig.rNAti / oM hotariti vA |p13 saMsthitayoradhvaryuH saMpreSyati vINAgNakinaH pUrvaiH saha suk.rdbhI rAjbhirimaM yajamAnaM saMgAyateti |p14 sAyaM dh.rtiSu hUyamAnAsu rAjanyo vINAgAthI gAyatItyajinA ityayudhyataH ityamuM saMgrAmamahanniti tisraH |c7 |p1 sAyaMprAtarbrAhmANau vINAgAthinau gAyetAm |p2 evametAni sAvitrAdIni saMvatsaraM karmANi kriyante |p3 sak.rdvA/SvacaritAni juhoti |p4 triM/SimAsa eSa saMvatsaro bhavati |p5 apav.rttAsviSTiSu vINAgAthibhyAM /SatamanoyuktaM ca dadAti |p6 /Sate cAnoyukte cetyeke |p7 UrdhvamekAda/SAnmAsAdA/Svatthe vraje '/SvaM badhnanti |p8 tasmai baddhAya yavasamAharanti |p9 yadya/SvamupatapadvindedAgneyamaSTAkapAlaM nirvapetsaumyaM caruM sAvitramaSTAkapAlam |p10 pauSNaM caruM yadi /SloNaH |p11 raudraM caruM yadi mahatI devatAbhimanyeta |p12 vai/SvAnraM dvAda/SakapAlaM nirvapenm.rgAkhare yadi nAgacchet |p13 yadyadhIyAdagnaye 'Mhomuce 'STAkapAlaH sauryaM payo vAyavya AjyabhAgaH |p14 yadi vaDabAmadhIyAtprAjApatyaM caruM dvAda/SakapAlaM vA |p15 yadi na/SyedvAyavyaM carum |p16 yadi senAbhItvarI vindetendrAya jayata ekAda/SakapAlam |p17 yadi prAsahA nayeyurindrAya prasahvana ekAda/SakapAlam |p18 yadyandhaH syAtsauryaM carumekakapAlaM vA |p19 yadi /Svabhre 'vapatedvaiSNavaM carum |p20 yadyavij~NAtena yakSmaNA mriyeta prAjApatyaM caruM dvAda/SakapAlaM vA |c8 |p1 yadamitrA a/SvaM vinderanhanyetAsya yaj~NaH |p2 athAnyamAnIya prokSeyuH |p3 etasya saMvatsarasya yottamAmAvAsyA tasyAmukhAM saMbharati |p4 traidhAtavIyA dIkSaNIyA |p5 AkUtyai prayuje 'gnaye svAheti catvAryaudgrahaNAni juhoti |p6 svAhAdhimAdhItAya svAheti trINi vai/SvadevAni |p7 so 'yaM dIkSAhutikAlo viv.rddhaH |p8 sapatAhamanvahamaudgrahaNairvai/Svadevai/ScottaraiH pracarati |p9 SaDuttame 'hanyaudgrahaNAni juhoti / sarvasmai svAheti pUrNAhutimuttamAm |p10 SaDahamAgnAvaiSNavena pracarati |p11 saptamyAmAgnikyA trihaviSeti vAjasaneyakam |p12 bhuvo devAnAM karmaNety.rtudIkSAbhiH k.rSNAjinamArohantamabhimantrayate |p13 A brahmanbrAhmaNo brahmavarcasI jAyatAM jaj~Ni bIjamiti jAtamukhyamupatiSThate |p14 vis.rSTavAci yajamAne saMpreSyati vINAgaNakino devairimaM yajamAnaM saMgAyateti |p15 evaM sadaupavasathAt |p16 prajApatinA sutyAsvavabh.rthodayanIyAnubandhyodavasAnIyAsviti |p17 devairantataH |c9 |p1 vedikAle dvistAvA vediH / tristAvo 'gnirekaviM/So vA |p2 vai/SvAnareNa pracaryAgnaye gAyatrAyeti da/SahaviSaM sarvap.rSThAM nirvapati |p3 samiddi/SAmA/SayA na iti yathAli.NgaM yAjyAnuvAkyAH |p4 kastvA yunakti sa tvA yunaktviti paridhInyunakti |p5 asya yaj~Nasyarddhyai mahyaM saMnatyA iti sarvatrAnuSajati |p6 rathavAhane havirdhAne rAjjudAlamekaviM/SatyaratnimagniSThaM minoti |p7 pautudravAvabhitaH / trayo bailvA dakSiNataH / traya uttarataH / trayaH khAdirA dakSiNataH / traya uttarataH / trayaH pAlA/SA dakSiNataH / traya uttarataH |p8 khAdirAH pAlA/SA vAntata ityeke |p9 ekAda/SaikAda/SinIH prAcIH saMminvantIti kAlabavibrAhmaNaM bhavati |p10 catuSTayya Apo digbhyaH samAbh.rtAH |p11 tAsAM vasatIvarIrg.rhNAti |p12 /SvobhUte pratAyate gotamacatuSTomayoH pUrvo rathamtarasAmA |p13 pa/SukAla AgneyaM savanIyaM pa/SumupAkaroti / aikAda/SinAnvA |p14 dakSiNAkAle yadabrAhmaNAnAM dikSu vittaM tattryahe sama/SaH prativibhajyAnvahaM dadAti |c10 |p1 prAcIM di/Samdhvaryave / dakSiNAM brahmaNe / pratIcIM hotre / udIcImudgAtre / yadanyadbhUmeH puruSebhya/Sca / api vA prAcIM hotre / pratIcImadhvaryave |p2 mahiSIM brahmaNe dadAti / vAvAtAM hotre / pariv.rktImudgAtre / pAlAkalImadhvaryava iti vij~NAyate |p3 patnIsaMyAjAntamahaH saMtiSThate |p4 saMsthite 'hanyabhita AhavanIyaM SaTtriM/SatamA/SvatthAnupatalpAnminvanti |p5 astamita Aditye SaTtriM/Satamadhvaryava upatalpAnadhiruhya khAdiraiH sruvaiH sarvAM rAtrimannahomA~Njuhvati / AjyaM madhu taNDulAnp.rthukAMllAjAnkarambhAndhAnAH saktUnmasUsyAni praya.NgutaNDulAniti |p6 catuSTayameke samAmananti / Ajyena juhoti lAjairjuhoti dhAnAbhirjuhoti saktubhirjuhoti |p7 ekasmai svAhetyeteSAmanuvAkAnAmayuja Ajyena yujo 'nnena / AjyenAntataH |p8 atra prayuktAnAM prayokSyamANAnAM ca mantrANAM prayogameke samAmananti |c11 |p1 vibhUrmAtrA prabhUH pitretya/SvanAmAni |p2 AyanAya svAhA prAyaNAya svAhetyuddrAvAn |p3 agnaye svAhA somAya svAheti pUrvahomAn |p4 p.rthivyai svAhAntarikSAya svAhetyetaM hutvAgnaye svAhA somAya svAheti pUrvadIkSAH |p5 p.rthivyai svAhAntarikSAya svAhetyekaviM/SiNIM dIkSAm |p6 bhuvo devAnAM karmaNety.rtudIkSAH |p7 agnaye svAhA vAyave svAhetyetaM hutvArvA.Nyaj~NaH saM krAmatvityAptIH |p8 bhUtaM bhavyaM bhaviSyaditi paryAptIH |p9 A me g.rhA bhavantvityAbhUH |p10 agninA tapo 'nvabhavadityanubhUH |p11 svAhAdhimAdhItAya svAheti samastAni vai/SvadevAni |p12 dadbhyaH svAhA hanUbhyAM svAhetya.NgahomAn |p13 a~NjyetAya svAhA k.rSNAya svAhA /SvetAya svAhetya/SvarUpANi |p14 oSadhIbhyaH svAhA mulebhyaH svAhetyoSadhihomAn |p15 vanaspatibhyaH svAheti vanaspatihomAn |p16 meSastvA pacatairavatvityapAvyAni |p17 kUpyAbhyaH svAhAdbhyaH svAhetyapAM homAn |p18 ambhobhyaH svAhA nabhobhyaH svAhA mahobhyaH svAhetyambhAMsi nabhAMsi mahAMsi |c12 |p1 namo rAj~Ne namo varuNAyeti yavyAni |p2 mayobhUrvAto abhi vAtUsrA iti gavyAni |p3 prANAya svAhA vyAnAya svAheti saMtatihomAn |p4 sitAya svAhAsitAya svAheti pramuktIH |p5 p.rthivyai svAhAntarikSAya svAhetyetaM hutvA datvate svAhAdantakAya svAheti /SarIrahomAn |p6 yaH prANato ya AtmadA iti mahimAnau |p7 A brahmanbrAhmaNo brahmavarcasI jAyatAmiti samastAni brahmavarcasAni |p8 jaj~Ni bIjamityetaM hutvAgnaye samanamatp.rthivyai samanamaditi saMnatihomAn |p9 bhUtAya svAhA bhaviSyate svAheti bhUtAbhavyau homau |p10 yadakrandaH prathamaM jAyamAna itya/SvastomIyaM hutvaikasmai svAhetyetAnanuvAkAnpunaHpunarabhyAsaM rAtri/SeSaM hutvoSase svAhetyuSasi / vyucchantyai svAheti vyucchantyAM / vyuSTyai svAheti vyuSTAyAm / udeSyate svAhetyupodayam / udyate svAhetyudyati / uditAya svAhA suvargAya svAhA lokAya svAhetyudite hutvA praj~NAtAnannapari/SeSAnnidadhAti |c13 |p1 pratAyata ekaviM/Sa ukthyo mahAnAmnIsAmA |p2 antareNAgrayaNokthyau somamabhiSutya yaH prANato ya AtmadA iti mahimAnau g.rhNAti / rAjatena pUrvaM sauvarNenottaram |p3 sUryaste mahimeti pUrvaM sAdayati / candramAste mahimetyuttaram |p4 Ayuryaj~Nasya pavate madhu priyaM pitA devAnAM janitA vibhAvasuH / dadhAti ratnaM svadhayorapIcyaM madhintamo matsara indriyo rasa itya/Svasya grIvAsu sauvarNaniSkaM pratimucyAgniste vAjinyu.N.Nanu tvArabha iti vAladhAva/SvamanvArabhya bahiSpavamAnaM sarpantyagnirmUrdheti |p5 udgAtAramaparudhyA/SvamudgIthAya v.rNIte |p6 tasmai vaDabA uparundhanti |p7 tA yadabhihi.Nkaroti sa udgIthaH / yatpratyabhihi.Nkurvanti sa upagIthaH |p8 udagAsIda/Svo medhyo yaj~Niya iti /Satena /Satapalena ca niSkeNodgAtAramupa/SikSyemAM devatAmudgAyantImanUdgAyeti saMpreSyati |p9 tena hiraNyena stotramupAkaroti |p10 barhiHsthAne bhavati |p11 namo raj~Ne namo varuNAyeti vetasa/SAkhayA/SvatUparagom.rgAnagniSTha upAkaroti yeSAM cAnAdiSTo de/SaH |p12 plakSa/SAkhAbhiritarAnpa/SUna/Sve praya.NgyAn / AgneyaM k.rSNagrIvaM purastAllalATe / pauSNamanva~NcaM / aindrApauSNamupariSTAdgrIvAsu / Agneyau k.rSNagrIvau bAhuvoH / tvASTrau loma/Sasakthau sakthyoH / /Sitip.rSThau bArhaspatyau p.rSThe / sauryayAmau /SvetaM k.rSNaM ca pAr/SvayoH / dhAtre p.rSodaramadhastAt / sauryaM balakSaM pucche |p13 anyatrAgniSThAdaSTAda/SinaH |c14 |p1 rohito dhUmrarohita iti navanava prativibhajyaindrAgnada/SamAneke samAmananti |p2 evamAraNyAn |p3 tAnyUpAntarAleSu dhArayanti |p4 indrAya rAj~Ne sUkara ityekAda/Sa da/Sata Alabhyante |p5 vasantAya kapi~NjalAnAlabhate / grISmAya kalavi.NkAn / varSAbhyastittirIn / /Sarade vartikAH / hemantAya kakarAn / /Si/SirAya vikirAn |p6 k.rSNA bhaumAH / dhUmrA AntarikSAH / b.rhanto daivAH / /SabalA vaidyutAH / sidhmAstArakA iti pa~Ncada/SinaH |p7 k.rSNagrIvA AgneyAH / babhravaH saumyAH / upadhvastAH sAvitrAH / sArasvatyo vatsartayaH / pauSNAH /SyAmAH / p.r/Snayo mArutAH / bahurUpA vai/SvadevAH / va/SA dyAvAp.rthivyAH |p8 k.rSNagrIvA ityuktam |p9 etA aindrAgnAH / p.r/Snayo mArutAH / k.rSNA vAruNAH / kAyAstUparAH |p10 agnaye 'nIkavate prathamajAnAlabhate / marudbhyaH sAmtapanebhyaH savAtyAn / marudbhyo g.rhamedhibhyo bASkAn / marudbhyaH krIDibhyaH saMs.rSTAn / marudbhyaH svatavadbhyo 'nus.rSTAn |p11 k.rSNagrIvA ityuktam |p12 etA aindrAgnAH / prA/S.r.NgA aindrAH / bahurUpA vai/SvakarmaNA |p13 pit.rbhyaH somavadbhyo babhrUndhUmrAnUkA/SAn / pit.rbhyo barhiSadbhyo dhUmrAnbabhrvanUkA/SAn / pit.rbhyo 'gniSvAttebhyo dhUmrAnrohitAMstraiyambakAn |p14 k.rSNAH p.rSanta ityeke |c15 |p1 /SvetA AdityAH |p2 k.rSNagrIvA ityuktam |p3 etA aindrAgnAH / bahurUpA vai/SvadevAH / prA/S.r.NgAH /SunAsIrIyAH / /SvetA vayavyAH / /SvetAH sauryA iti cAturmAsyAH pa/SavaH |p4 dvayAnaikAda/SinAnAlabhante / prAk.rtAnA/SvamedhikAM/Sca |p5 agnaye 'nIkavata ityA/SvamedhikAn / somAya svarAj~Na iti dvaMdvinaH |p6 upAk.rtAya svAhetyupAk.rte juhoti / AlabdhAya svAheti niyukte / hutAya svAheti hute |p7 patnayo '/SvamalaMkurvanti / mahiSI vAvAtA pariv.rktIti |p8 /SataM/SatamekaikasyAH sacivAH / rAjaputrIrdArA/ScogrANAmarAj~NAM sUtagrAmaNyAmiti |p9 sahasraMsahasraM maNayaH suvarNarajatasAmudrAH |p10 vAleSu maNInAvayanti / bhUriti sauvarNAnmahiSI prAgvahAt / bhuva iti rAjatAnvAvAtA pratyagvahAtprAk /SroNeH / suvariti sAmudrAnpariv.rktI pratyak /SroNeH |p11 vAleSu kumAryaH /Sa.NkhamaNInupagrathnantyaprasraMsAya / na vA |p12 athAsya svade/SAnAjyenAbhya~Njanti / vasavastvA~Njantu gAyatreNa chandaseti gaulgulavena mahiSI / rudrA iti kAsAmbavena vAvAtA / AdityA iti maustak.rtena pariv.rktI |p13 gaulgulavena surabhira/Svo medhamupAk.rtaH / devA~M upapreSyanvAjinvarcodA lokajidbhava // kAsAmbavena surabhira/Svo medhamupAk.rtaH / devA~M upapreSyanvAjinvarcodA lokajidbhava // maustak.rtena surabhira/Svo medhamupAkrtaH / devA~M upapreSyanvAjinvarcodA lokajidbhavetyetai/Sca pratimantram |c16 |p1 yu~Njanti bradhnamiti dakSiNasyAM yugadhuryetama/SvaM yunakti |p2 yu~Njantyasya kAmyeti praSTI |p3 ketuM k.rNvannaketava iti rathe dhvajamavagUhati |p4 jImUtasyeveti kavacamadhyUhate |p5 dhanvanA gA iti dhanurAdatte |p6 vakSyantIveti jyAmabhim.r/Sati |p7 te AcarantIti dhanorArtnI saMm.r/Sati |p8 bahvInAM pitA bahurasya putra iti p.rSTha iSudhiM ninahyati |p9 rathe tiSThannayati vAjina iti sArathimabhimantrayate |p10 tivrAnghoSAnk.rNvate v.rSapANaya itya/SvAn |p11 svAduSaMsadaH pitaro vayodhA iti tis.rbhiH pitRnupatiSThate |p12 .rjIte pari v.r.Ngdhi na ityAtmAnaM pratyabhim.r/SyA ja.NghantItya/SvAjanimAdAyAhiriva bhogairiti hastaghnamabhimantrayate |p13 vanaspate vIDva.Ngo hi bhUyA iti pa~NcabhI ratham |p14 AmUraja pratyAvartayemAH ketumaditi dundubhInsaMhrAdayanti |p15 AkrAnvAjI kramairatyakramIdvAjItyudagudakAntamabhiprayAya ye te panthAnaH savitarityadhvaryuryajamAnaM vAcayati |p16 svayaM vAjinnapo 'vajighretyapo '/SvamavaghrApya yadvAto apo agamaditi pradakSiNamAvartayati |p17 yataH prayAti tadavatiSThate |p18 vi te mu~NcAmItyetama/SvaM vimucya rathavAhanaM havirasya nAmeti rathavAhane rathamatyAdhAya dyauste p.rSThamitya/Svasya p.rSThaM saMmArSTi |p19 lajI3~NchAcI3nya/So mamA3M iti patnayo '/SvAyAnnapari/SeSAnupavapanti |p20 yayopanyupatamatti tasyai prajA rASTraM bhavati |c17 |p1 AkrAnvAjI kramairatyakramIdvAjI dyauste p.rSThamitya/Svamabhimantrya yathopAk.rtaM niyujya prokSyopapAyayati |p2 yadyupapAyyamAno na pibedagniH pa/SurAsIdityupapAyayet |p3 samiddho a~Njank.rdaraM matInAmitya/SvasyApriyo bhavanti |p4 meSastvA pacatairavatviti paryagnau kriyamANe 'pAvyAni juhoti |p5 paryagnik.rtAnAraNyAnuts.rjanti |p6 vaDabe puruSI ca |p7 ajaH puro nIyate '/Svasya |p8 vetasa/SAkhAyAM tArpyaM k.rttyadhIvAsaM hiraNyaka/Sipu cAstIrya sauvarNaM rukmamupariSTAtk.rtvA tasminna/SvatUparagom.rgAnnighnanti / plakSa/SAkhAsvitarAnpa/SUn |p9 /SyAmUlena kSaumeNa va/SvaM saMj~Napayanti / spandyAbhiritarAnpa/SUn |p10 prANAya svAhA vyAnAya svaheti saMj~NapyamAne pa/SAvAhutI juhoti / saMj~Napte vA |p11 yAmena sAmnA prastotAnupatiSThate |p12 ambe ambAlyambika iti pratiprasthAtA patnIrudAnayati |p13 tA dakSiNAnke/SapakSAnudgrathya savyAnprasrasya dakSiNAnUrUnAghnAnAH sigbhirabhidhUnvatyastriH pradakSiNama/SvaM pariyantyavantI stheti |p14 savyAnudgrathya dakSiNAnprasrasya savyAnUrUnAghnAnA anabhidhUnvatyastriH pratipariyanti |p15 pradakSiNamantato yathA purastAt |p16 navak.rtvaH saMprAdayanti |p17 ambe ambAlyambika iti mahiSya/SvamupasaMvi/Sya |c18 |p1 gaNAnAM tvA gaNapatiM havAmaha ityabhimantryAhaM syAM tvaM syAH surAyAH kulajaH syAttatremAM/ScaturaH pado vyatiSajya /SayAvahA iti pado vyatiSajate |p2 tau saha caturaH padaH saM pra sArayAvahA iti padaH saMprasArayate |p3 subhage kAmpIlavAsinIti kSaumeNa vAsasAdhvaryurmahiSIma/SvaM ca pracchAdya v.rSA vAmityabhimantrayate |p4 utsakthyorg.rdaM dhehIti prajananena prajananaM saMdhAyAmbe ambAlyambika iti mahiSya/SvaM garhate |p5 UrdhvAmenAmucchrayatAditi patnayo 'bhimedhante |p6 trirmahiSI garhate / triH patnayo 'bhimedhanta uttarayottarayarcA |p7 dadhikrAvNo akAriSamiti sarvAH surabhimatIm.rcamantato japitvApohiSThIyAbhirmArjayitvA gAyatrI triSTubiti dvAbhyAM sauvarNIbhiH sUcIbhirmahiSya/SvasyAsipathAnkalpayati prAkkroDAt / evamuttarAbhyAM rAjatIbhirvAvAtA pratyakkroDAtprA.NnAbheH / evamuttarAbhyAM lauhIbhiH sIsAbhirvA pariv.rktI /SeSam |p8 tUSNIM tUparagom.rgayorasipathAnkalpayanti |p9 kastvA chyati kastvA vi /SAstItya/Svasya tvacamAcchyati |p10 candraM nAma medaH / taduddharati |p11 nA/Svasya vapA vidyate |p12 uddharatItareSAm |p13 karNaM chittvA trya.NgeSUpasaMnahyati |p14 nA/Svasya gudo vidyate |p15 /S.rtAsu vapAsUttarata upariSTAdagnervetasa/SAkhAyAma/SvatUparagom.rgANAM vapAH sAdayati |c19 |p1 dakSiNataH plakSa/SAkhAsvitareSAM pa/SUnAM |p2 pUrvau parivapyamahimAnau hutvA/SvatUparagom.rgANAM vapAH samavadAya saMpreSyati |p3 prajApataye '/Svasya tUparasya gom.rgasya vapAnAM medasAmanubrUhi / prajApataye '/Svasya tUparasya gom.rgasya vapAnAM medasAM preSyeti saMpraiSau / candravapayormedasAmanubrUhi candravapayormedasAM preSyeti vA |p4 samavadAyetareSAM vapAH saMpreSyati |p5 vi/Svebhyo devebhya usrANAM chAgAnAM meSANAM vapAnAM medasAmanubrUhi / vi/Svebhyo devebhya usarANAM chAgAnAM meSANAM vapAnAM medasAM preSyeti saMpraiSau |p6 uttaru parivapyamahimAnau hutvA cAtvAle mArjayitvAbhito 'gniSThaM brahmodyAya paryupavi/Sete / dakSiNo brahmA / uttaro hotA |p7 kiM svidAsItpUrvacittirityetasyAnuvAkasya p.rSTAni hotuH pratij~NAtAni brahmaNaH |p8 brahmaNa uda~NcaM vijayaM saMj~NApayanti |p9 prajApataye '/Svasya tUparasya gom.rgasyAsthi loma ca tiryagasaMbhindantaH sUkaravi/SasaM vi/Samateti saMpraiSavatkurvanti |p10 a/Svasya lohitaM sviSTak.rdarthaM nidadhAti |p11 /SaphaM gom.rgakaNThaM ca mAhendrasya stotraM pratyabhiSi~Ncati |p12 hiraNyagarbhaH samavartatAgra iti SaT prAjApatyAH purastAdabhiSekasya juhoti / ayaM puro bhuva iti SaT ca prANabh.rtaH |p13 vyAghracarmaNi siMhacarmaNi vAbhiSicyate |c20 |p1 .rSabhacarmAbhiSicyamAnasyopari dhArayanti |p2 sahasra/SIrSA puruSa iti puruSeNa nArAyaNena sauvarNena /SatamAnena /SatakSareNa /Satak.rSNalena yajamAnasya /SIrSannadhinidadhAti |p3 prajApatestvA prasave p.rthivyA nAbhAvantarikSasya bAhubhyAM divo hastAbhyAM prajApatestvA parameSThinaH svArAjyenAbhiSi~NcAmIti mahimnoH saMsrAveNAbhiSi~Ncati |p4 vAyavyairabhiSi~NcatItyeke |p5 madhu/Sca mAdhava/Sceti mAsanAmabhirabhiSicyamAnamabhijuhoti |p6 vasantAya svAhA grISmAya svAhety.rtubhyaH SaT |p7 vi na indra m.rdho jahi nIcA yaccha p.rtanyataH / yo asmA~M abhidAsatyadharaM gamayA tamaH // vi rakSo vi m.rdho nuda vi v.rtrasya hanU ruja / vi manyumindra v.rtrahannamitrasyAbhidAsata iti vaim.rdhIbhyAmA yajamAno mukhaM vim.rSTe |p8 UrdhvA asya samidho bhavantIti prAjApatyAbhirAprIbhirabhiSicyamAnasya hastaM g.rhNAti |p9 prajApati/Scarati garbhe antaH / prajApatiM prathamaM yaj~NiyAnAM devAnAmagre yajataM yajadhvam / sa no dadAtu draviNaM suvIryaM rAyaspoSaM vi Syatu nAbhimasme // taveme lokAH pradi/So di/Sa/Sca parAvato nivata udvata/Sca / prajApate vi/Svas.rjjIvadhanya idaM no deva pratiharya havyamiti SaT prAjApatyA upariSTAdabhiSekasya juhoti |p10 prAcI di/SAmiti SaT cApAnabh.rtaH |p11 atra yajamAno jAgatAnviSNukramAnkrAmati |c21 |p1 pa/SukAla uttarata upariSTAdagnervaitase kaTe '/SvaM prA~NcaM yathA.NgaM cinoti |p2 evaM purastAtpratya~NcaM tUparam / pa/ScAtprAcInaM gom.rgam |p3 dakSiNataH plakSa/SAkhAsvitarAnpa/SUnAptAdayati |p4 vapAvaccaryA |p5 haviSa ityantau namati |p6 AkrAnvAjI kramairatyakramIdvAjI dyauste p.rSThamiti vaitasena kaTenA/SvatUparagom.rgAnsarvahutAnhutveluvardAya svAhA balivardAya svAhetya/Svamabhijuhoti |p7 atra kaTamanupraharati |p8 ye '/Svasya hutasya gandhamAjighranti sarve te puNyalokA bhavantIti vij~NAyate |p9 haviSA pracaryAjyamavadAnaM k.rtvA sogAndaMSTrAbhyAM maNDUkA~Njambhyebhirityetai/Scaturda/SabhiranuvAkaiH pratimantraM /SarIrahomA~Njuhoti |p10 divAkIrtyaM pa~Ncada/Sam / araNye'nuvAkyaM SoDa/Sam / dyauste p.rSThamityetaM saptada/SamAjyenaiva |p11 yadakrandaH prathamaM jAyamAna ityetaistribhiranuvAkaiH SaTtriM/Satama/SvastomIyA~Njuhoti |p12 kramairatyakramIdityetAM SaTtriM/SIm |p13 aSTAda/Sa juhotItyeke |p14 imA nu kaM bhuvanA sISadhemeti dvipadAH |p15 antato '/Svasya lohitena /S.rtena sviSTak.rtaM yajati |c22 |p1 gom.rgakaNThena prathamAmAhutiM juhoti / a/Sva/Saphena dvitIyAm / ayasmayena kamaNDalunA t.rtIyAm |p2 patnIsaMyAjAntamahaH saMtiSThate |p3 /Svo bhUte pratAyate sarvastomo 'tirAtro b.rhatsAmA |p4 pa/SukAle gavyAnaikAda/SinAnAlabhante prAjApatyAnvai/SvadevAnvA / prAjApatyam.rSabhaM tUparaM sarvarUpaM sarvebhyaH kAmebhyo dvAda/SamupAlambhyam |p5 samAnamAvabh.rthAt |p6 avabh.rthena pracaryAtreyaM /SipiviSTaM khalatiM viklidhaM /SuklaM pi.NgAkSaM tilakAvalamavabh.rthamabhyavanIya tasya mUrdha~Njuhoti m.rtyave svAha bhrUNahatyAyai svAhA jumbakAya svAheti tisraH |p7 tasmai /SatamanoyuktaM ca dadAti |p8 /Sate cAnoyukte cetyeke |p9 saha puNyak.rtaH pApak.rta/Sca hastasaMrabdhA grAmamabhyudAyanti / sarve te puNyalokA bhavantIti vij~NAyate |p10 saurIrnava /SvetA va/SA anUbandhyA bhavanti |p11 athaikeSAm / rohiNIraindrIH sarurIH /SvetAH /Sitip.rSThA bArhaspatyAH |p12 atra vA dvaMdvina Alabhate |p13 chagalaH kalmASaH kikidIvirvidIgaya iti te trayastvASTrAH |p14 pAtnIvata Agneya aindrAgna A/Svinaste vi/SAlayUpa Alabhyante |c23 |p1 athaikeSAm / traitAnAM prathamajaM kAlakAbhruma/SvibhyAM madhyame vi/SAlayUpa Alabhate / teSAmeva madhyamajamUrje dakSiNe / uttamajaM p.rthivyA uttare |p2 teSAM pa/SupuroDA/SAnagnaye 'Mhomuce 'STAkapAla iti da/SahaviSaM m.rgAreSTimanunirvapati |p3 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p4 agnermanve prathamasya pracetasa iti yathAli.NgaM yAjyAnuvAkyAH |p5 traidhAtavIyayodavasyati |p6 tasyAM sahasraM dadAti |p7 udavasAya vi/SAlayUpameke samAmananti |p8 tadAhurdvAda/Sa brahmaudanAnsaMsthite nirvapeddvAda/SabhirveSTibhiryajeteti |p9 tadu tathA na kuryAt / dvAda/Saiva brahmaudanAnsaMsthite nirvapet / teSvanvahaM dvAda/SAni /SatAni dadAti |p10 pi/Sa.NgAstrayo vAsantA ity.rtupa/SubhiH saMvatsaraM yajate |p11 athaikeSAm / AgneyA vAsantAH / aindrA graiSmAH / mArutAH pArjanyA vA vArSikAH / aindrAvaruNAH /SAradAH / aindrAbArhaspatyA haimantikAH / aindrAvaiSNavAH /Sai/SirAH |p12 saMvatsarAya nivakSasa iti dvayordvayormAsayoH pa/Subandhena yajate |p13 saMtiSThate '/SvamedhaH |c24 |p1 pa~NcAhaH puruSamedhaH |p2 brAhmaNo rAjanyo vA yajeta |p3 ojo vIryamApnoti / sarvA vyaSTIrvya/Snute |p4 ekAda/Sasu yUpeSvekAda/SAgnISomIyAH |p5 pa~Nca/SAradIyavadahAni / agniSTomo vopottamaH |p6 deva savitaH // tatsavituH // vi/SvAni deva savitariti tisraH sAvitrIrhutvA madhyame 'hanpa/SUnupAkaroti |p7 dvayAnaikAda/SinAnupAk.rtya puruSAn |p8 brahmaNe brAhmaNamAlabhata ityetadyathAsamAmnAtam |p9 tAnyUpAntarAleSu dhArayanti |p10 upAk.rtAndakSiNato 'vasthAya brahmA sahasra/SIrSA puruSa iti puruSeNa nArAyaNena parA cAnu/SaMsati |p11 paryagnik.rtAnudIco nItvots.rjyAjyena taddevatA AhutIrhutvA dvayairaikAda/SinaiH saMsthApayati |p12 dakSiNAkAle yadabrAhmaNAnAM dikSu vittaM tatsabhUmi dadAti yathA/Svamedhe |p13 brAhmaNo yajamAnaH sarvavedasam |p14 etasminnevAhanya/SvamedhavadabhiSekaH |p15 ekAda/SAnUbandhyAH saurIrvai/SvadevIH prAjApatyA vA |p16 traidhAtavIyayodavasAya p.rthagaraNISvagnInsamAropyottaranArAyaNenAdityamupasthAyAraNyamavatiSTheta |p17 grAmaM vA pravi/Sya traidhAtavIyayA yajeta |c25 |p1 sautrAmaNyA maitrAvaruNyA cAmikSayA sAkaMprasthAyIyena pa~Ncabilena caruNA pa~Nca/SAradIyeneti |p2 pa~Ncabilasya carorvij~NAyate / Ajya AgneyaH pUrvasminbile / dadhanyaindro dakSiNe / /S.rte pratiduhi nItami/Sre vA vai/SvadevaH pa/Scime / apsu maitrAvaruNa uttare / payasi bArhaspatyo madhyame |p3 sarvamedho da/SarAtraH |p4 rAjA yajeta yaH kAmayeta sarvamidaM bhaveyamiti |p5 eka/Satavidho 'gniH |p6 agniSTudagniSTomaH prathamamahaH / sarvamAgneyaM bhavati |p7 indrastudukthyo dvitIyaH / sarvamaindram |p8 sUryastudukthyast.rtIyaH / sarvaM sauryam |p9 vai/Svadeva ukthya/ScaturthaH / sarvaM vai/Svadevam |p10 A/SvamedhikaM madhyamaM pa~NcamamahaH / tasminna/SvaM medhyamAlabhate |p11 pauruSamedhikaM madhyamaM SaSTham / tasminpuruSAn |p12 aptoryAmaH saptamaH / tasminsarvAnmedhyAnAlabhate |p13 vapA vapAvatAM juhoti / tvaca utk.rtyAvapAnAm |p14 /SuSkAnArdrAM/ScauSadhivanaspatInsaMv.r/ScyAhavanIye 'nuprakiranti |p15 prAtaHsavane sanneSu nArA/SaMseSvannamannaM juhoti |p16 sarvasyAptyai sarvasyAvaruddhyA iti vij~NAyate |p17 evaM mAdhyaMdine t.rtIyasavane ca |p18 aSTamaM triNavam |p19 navamaM trayastriM/Sam |p20 vi/Svajitsarvap.rSTho 'tirAtro da/SamamahaH |p21 dakSiNAkAle yadabrAhmaNAnAM dikSu vittaM tatsabhUmi sapuruSaM dadAti yathA/Svamedhe yathA/Svamedhe |bApSS21 |c1 |p1 dvAda/SAhena praiva jAyate 'bhi svargaM lokaM jayatyeSu lokeSu pratitiSThati |p2 sAgnicityo bhavati |p3 sattramahIna/Sca |p4 dIkSitamadIkSitA yAjayeyurahIne / eta evartvijo yajamAna/Sca sattre |p5 tasmAddvAda/SAhena na yAjyaM pApmano vyAv.rttyA iti vij~NAyate |p6 .rdhnoti yo dvAda/SAhena yajate |p7 .rdhnoti yaH pratig.rhNAtItyeke |p8 .rtvijo yajamAnaM cAdhik.rtya vadati |p9 pIvA dIkSate / k.r/So yajate / yadasyA.NgAnAM mIyate juhotyeva taditi vij~NAyate |p10 yo 'tapasvI syAdasaM/SliSTo 'sya yaj~NaH syAt / tapasvI syAt / yaj~Nameva tatsaM/SleSayat iti vij~NAyate |p11 eko dvAda/SAhena yajeta / trayaH SaD dvAda/Sa trayoda/Sa vA |p12 teSAmupastsu trayoda/SaM dIkSayanti |p13 tasmAddvAda/SAhe trayoda/Sena na brahmaNA bhavitavyamityeke |p14 pa~Ncada/Sa dIkSerannardhamAsAyatanAH / saptada/Sa prajAkAmAH pa/SukAmA vA / ekavim/SatiM pratiSThAkAmA rukkAmA vA / trim/SataM mAsAyatanAH / trayastriM/SatamojaskAmA vIryakAmA vA / catvArim/SataM yaj~NakAmAH / catu/ScatvAriM/SatamindriyakAmAH / aSTAcatvAriM/SataM pa/SukAmAH |p15 aparimitA dIkSerannityantato vadati |p16 ye 'nye saptada/Sabhyo vAdA ahIna eva te sthAninaH |p17 saptada/SAnAmeva yAthAkAmI |p18 sarve yAjamAne sthAninaH |p19 sarve yAjamAnaM kuryuryatkiMcArtvijyenAvibAdhakam |p20 vibAdhamAna ArtvijyaM balIyaH |c2 |p1 sarva iSTaprathamayaj~NAH / api vA g.rhapatireva |p2 g.rhapatereva parArthAni yathA yUpA~Njanam.rtuyAjyeti |p3 g.rhapatereva sAmidhenIkalpenAvadAnakalpeneti prakrAmeyuryAni cAnyAnyevaMrUpANi syuH |p4 tvaM varuNa iti vasiSTharAjanyAnAM paridhAnIyA |p5 AjuhotetItareSAM gotrANAm |p6 nArA/SaMso dvitIyaH prayAjo vasiSTha/SunakAnAm |p7 tanUnapAditareSAM gotrANAm |p8 /Si/Sire dIkSante vasanta uttiSThanti |p9 /Si/Sire vA etasya prayANaM vasanta utthAnam |p10 .rdhnoti ya evaMvidvA~N/Si/Sire dIkSate vasanta uttiSThata iti vij~NAyate |p11 SaD vyuSTA/ScaitrasyApUryamANapakSasyAtha dIkSeran |p12 sAvitrANi hoSyamANA nirmathya saMnivaperan / tato vinivaperan |p13 pa~Ncapa/SubhiryakSyamANAH saMnivaperan / tato vinivaperan |p14 dIkSiSyamANAH saMnivaperan |p15 teSAmetatsaMnyuptA evAgnayo bhavantyodavasAnIyAyAH |p16 adhvaryurg.rhapatiM dIkSayitvA brahmANaM dIkSayati / tata udgAtAram / tato hotAram |p17 tatastaM pratiprasthAtA dIkSayitvArdhino dIksAyati |p18 tatastaM neSTA dIkSayitvA t.rtIyino dIkSayati |p19 tatastamunnetA dIkSayitvA pAdino dIkSayati |p20 tatastaM pratiprasthAtA dIkSayati |c3 |p1 anyo vA brAhmaNaH |p2 dIkSita A tantrIbhAvAdekaikamapavarjayati |p3 evamanupUrvA evaiSAM yAjamAnA dharmA ye kecAvibhavinaH |p4 nAnAgotravyavAyAdeva samAnagotrANAmArSeyavaraNamabhyAvartetetyekam / vyavete 'pi tantramevetyaparam |p5 sadyo dIkSAmeke samAmananti / anvahaM dIkSAmeke |p6 dvyahe dIkSeta tryahe dIkSetetyevaM krAmatyAdvAda/SAhAt |p7 upadIkSamANe sarvaM sadIkSaNIyamAvartetetyA/SmarathyaH |p8 agnInupanyupyAtmasaMskAreNaiva pratipadyeta tantramAhutayaH syurityAlekhanaH |p9 patnInAmeva sthAne patnIrdIkSayanti |p10 tAsAM yAjamAnaireva dharmAnupUrvyaM vyAkhyAtam |p11 adhvaryuM dIkSitA anvArabhante / dIkSitAnpatnayaH |p12 atha samanvArabdheSu gArhapatye juhotyapaitu m.rtyuram.rtaM na Aganvaivasvato no abhayaM k.rNotu // parNaM vanasapterivAbhi naH /SIyatAM rayiH / sacatAM naH /SacIpatiH svAheti |p13 .rte patnIbhya itarayoH |c4 |p1 paraM m.rtyo anu parehi panthAM yaste sva itaro devayAnAt / cakSuSmate /S.rNvate te bravImi mA naH prajAM rIriSo mota vIrAniti dakSiNAgnau |p2 idamU nu /Sreyo 'vasAnamAganma yadgojiddhanajida/Svajidyat // parNaM vanaspaterivAbhi naH /SIyatAM rayiH / sacatAM naH /SacIpatiH svAhetyAhavanIye |p3 dvAda/SAhaM dIkSitA bhavanti |p4 na sanIhArAnprahiNvanti sattre |p5 prAyaNIyayA pracarya rAjAnaM krItvopanahya nidadhAti dvAda/SAhAyAptam |p6 SoDa/SivatsomakrayaNI |p7 upasatsu dvAda/SAhe saMbhArayajUMSi vyAcaSTe |p8 yajamAnaM vAcayatItyeke |p9 dvAda/SopasadaH |p10 caturahaMcaturahamekaikenopasanmantreNa juhoti |p11 anUpasadamagniM cinoti |p12 dvyahaMdvyahamekaikA citiH |p13 caturahamuttamA |p14 catustanaM tristanaM dvistanamekastanamiti tryahaMtryahaM vratAni |p15 ya eSAM vratamicchedabhipUrayitmA dadhna ekaM sruvamunnayeta |p16 ekaviM/SaticchadiH sadaH |p17 saMt.rNe adhiSavaNaphalake bhavataH |p18 .rjurupavasathaH |c5 |p1 /Svo bhUte pratAyate jyotiSTomaH |p2 vai/SvAnaraH prAyaNIyo 'tirAtraH |p3 samAnamA rAj~Na upAvaharaNAt |p4 yAvantamekasmA ahna AptaM manyate |p5 tamanyasminvAsasyupanahya pratyupanahyetaramupAvaharati |p6 evamaharahastantramagneryogavimokau |p7 prathame 'hani yunakti / uttame vimu~Ncati |p8 anvahameke yogavimokau samAmananti |p9 dakSiNAkAle 'nvahaM dvAda/SAni /SatAni dadAtyahIne |p10 sattre tu dAkSiNau homau hutvedamahaM mAM kalyAnyai kIrtyai svargAya lokAya dakSiNAM nayAmIti yajamAnAH k.rSNAjinAni dhUnvanta uda~Nco dakSiNApathenAtiyanti |p11 evamaharahaH |p12 uttama evAhani sakhyAni vis.rjante |p13 k.rSNaviSANA/Sca pravidhyanti |p14 pUrvasminnevAhanyuttarasmA ahne vasatIvarIryaj~NAyaj~NiyaM prati g.rhNAti |p15 vartamAna evAtirAtra uttarasmA ahne payAMsi vi/SAsti |p16 yatra maitrAvaruNasyAbhijAnAti /SvaHsutyAmindrAgnibhyAM vi/Svebhyo devebhyo brAhmaNebhyaH somyebhyaH somapebhyaH somaM prabrUtAtsubrahmaNya subrahmaNyAmAhvayeti |c6 |p1 tadAgnIdhra AgnIdhrAgAraM pravi/Sya saMpreSyati /SvaHsutyAmindrAgnibhyAM vi/Svebhyo devebhyo brAhmaNebhyaH somyebhyaH somapebhyaH somaM prabravImi subrahmaNya subrahmaNyAmAhvayeti |p2 sa vai khAlu /SvaHsutyAmiti brUyAdityA/SmarathyaH / adyasutyAmityAlekhanaH |p3 tata UrdhvaM /SvaHsutyAmityeva brUyAt |p4 patnIsaMyAjAntamahaH saMtiSThate |p5 saMsthite 'hani brahmA vAcaM vis.rjate |p6 pariharanti patnIbhya udakam |p7 yanti samiddhArAH |p8 etyAhavanIye 'bhyAdadhati |p9 evamaharahaH |p10 tadAnImeva triv.rtamagniSTomamA rathamtarasAmAnamupayanti |p11 ratha/Sabdena mAhendrasya stotramupAkaroti |p12 /Sabdo mantrasthAne bhavati |p13 /Svo bhUte pa~Ncada/SamukthyaM b.rhatsAmAnamupayanti |p14 dundubhi/Sabdena mAhendrasya stotramupAkaroti |p15 yadyu vai stanayitnuH syAtsa eva syAcchabdo mantrasthAne |p16 /Svo bhUte saptada/SamukthyaM vairUpasAmAnamupayanti |p17 barhiHsthAna AdhAvena mAhendrasya stotramupAkaroti |p18 upAk.rtaM sAmAprastutaM bhavati |p19 athodgAtAdhAvenAdhUnute |c7 |p1 /Svo bhUta ekaviM/SaM SoDa/SinaM vairAjasAmAnamupayanti |p2 nyu.Nkhyametadaharbhavati |p3 barhiHsthAne 'raNIbhyAM mAhendrasya stotramupAkaroti |p4 upAk.rtaM sAmAprastutaM bhavati |p5 athodgAturdakSiNamUrumavakAbhiH pracchAdya tasminnagniM manthati |p6 taM jAtamudgAtAbhihi.Nk.rtya prastotre prayacchati / taM so 'dhvaryave |p7 tamadhvaryuruttareNa dhiSNiyAnparyAh.rtyAhavanIye prah.rtya preddho agne dIdihIti virAjAbhijuhoti |p8 /Svo bhUte triNavamukthyaM /SAkvarasAmAnamupayanti |p9 barhiHsthAne 'dbhiravakAvAstAbhirmAhendrasya stotramupAkaroti |p10 upAk.rtaM sAmAprastutaM bhavati |p11 atha tisraH saharSabhA agreNa sado 'pareNAgnIdhramudIcInaM dakSiNApathenAtiyanti |p12 /Svo bhUte trayastriM/SamukthyaM raivatasAmAnamupayanti |p13 nyU.Nkhyametadaharbhavati |p14 svayamadhvaryur.rtuyAjaM yajati / svayaM g.rhapatiH |p15 adhvaryU yajataM g.rhapate yajetyabhij~NAyAdhvaryurhavirdhAnaM pravi/Sya praiSottarayarcA yajati / .rguttareNa vA praiSeNa |p16 a/SvinA pibataM sutaM dIdyagnI /SucivratA / .rtunA yaj~NavAhasA // .rtunA somaM pibataM vauSaDiti yadyavyUDhaH |p17 vyUDhe tvarvA~Ncamadya yayyaM n.rvAhaNaM rathaM yu~NjAthAmiha vAM vimocanam / p.r.NktaM havIMSi madhunA hi kaM gatamathA somaM pibataM vAjinIvasU // .rtunA somaM pibataM vauSaDiti tasya pracaritaM marutvatIyairbhavati |c8 |p1 ag.rhIto mAhendraH |p2 atha pratiprasthAtottareNAgnIdhramudIcIM tantiM vitatya tasyAM vatsAnbadhnAti |p3 dakSiNena mArjAlIyaM mAtRruparundhanti |p4 barhiHsthAne 'dbhirdUrvAvAstAbhirmAhendrasya stotramupAkaroti |p5 upAk.rtaM sAmAprastutaM bhavati |p6 athaitAnvatsAnmat.rbhiH saMs.rjya sAMvA/SinaM kurvanti |p7 tA agreNa sado 'pareNAgnIdhramudIcInaM dakSiNApathenAtivicchayanti |p8 saMtiSThate p.rSThyaH SaDahaH |p9 saMsthite gh.rtaM madhu vA prA/Snanti |p10 yathohuSo vahaM pratya~NjyAttAd.rktaditi vij~NAyate |p11 tatastrIM/SchandomAnukthyAnanvahaumpayanti / caturviM/SaM catu/ScatvAriM/SamaSTAcatvAriM/Samiti |p12 rathaMtarasAmA prathamaH / b.rhadrathaMtarasAmA dvitIyaH / b.rhatsAmA t.rtIyaH |c9 |p1 tato da/SamamaharavivAkyamupayanti / caturviM/SamagniSTomaM rathaMtarasAmAnam |p2 nAtra ka/Scana kasmaicanopahatAya vyAhate |p3 ye bAhyA d.r/SIkavaH syuste vibrUyuH |p4 yadi tatra na vindeyurantaHsadasAdvyucyam |p5 yadi tatra na vindeyurg.rhapatinA vyucyam |p6 tadvyucyamevetyantato vadati |p7 anuSTubhA vyAheti vij~NAyate |p8 anuSTubhamuktvAtha tadbrUyAt |p9 yasminnupahataH syAdanuSTubhA vA etatsaMpAdayati |p10 dvayIretadahaH samidha Aharanti / nityA audumbarI/Sca |p11 abhyAdadhati nityAH |p12 uttareNAhavanIyamaudumbarIrupasAdayanti |p13 atha samanvArabdheSu dvAbhyAM gArhapatye juhoti // amUryA upa sUrye yAbhirvA sUryaH saha / tA no hinvantvadhvaram // iha ratiriha rantiriha ramatiriha ramadhvamiha vo ramatiH svAheti |p14 upas.rjandharuNamityetAbhyAmathAhavanIyaM gatvA |p15 aticchandasopatiSThante 'yaM sahasramAnavo d.r/SaH kavInAM matirjyotirvidharmA / bradhnaH samIcIruSasaH samairayat / arepasaH samokasaH sacetasaH saretasaH svasare manyumanta/ScidAkoriti |c10 |p1 tataH prAjApatyAya manograhAya saMprasarpanti |p2 pras.rpteSUpAM/SupAtreNa g.rhNAtyanayA tvA p.rthivyA pAtreNa samudraM rasayA prajApataye juSTaM g.rhNAmIti |p3 AkA/SAdg.rhNIyAdityekam / tArtIyasavanikasya somasya pari/SAyayedyAvantamekasmai camasagaNAya sagrahAyAptaM manyetetyaparam |p4 manasA stotropAkraNaH prastAva udgIthaH pratihAra/Sca |p5 manasA tis.rNAM sarparAj~NInAM SaTk.rtvaH pratig.rNAti yadyardharca/SaH /SaMsati / navak.rtvo yadi pacchaH |p6 hotA caturhotRnvyAcaSTe |p7 omiti da/SahotuH pratigaraH / tatheti caturhotuH / omiti pa~NcahotuH / tatheti SaDDhotuH / arAtsma hotariti saptahotuH |p8 manasA/SrutapratyA/Srute yAjyA vaSaTkArAnuvaSaTkArau ca |p9 manasA hutvA harati bhakSam |p10 te yatsamIkSante sa samupahavaH |p11 manasA bhakSayanti |p12 brahmavAdyaM vadantIti vij~NAyate |p13 vinivi/Sya kathA syAdityekam / g.rhapatimeva mahartvijaH paryupavi/Sya p.rccheyurityaparam |p14 tamadhvaryuH p.rcchati |c11 |p1 yadda/SahotAraH sattramAsata kena te g.rhapatinArdhnuvankena prajA as.rjanteti |p2 prajApatinA vai te g.rhapatinArdhnuvaMstena prajA as.rjanteti prativacanaH |p3 brahmA p.rcchati yaccaturhotAraH sattramAsata kena te g.rhapatinArdhnuvankenauSadhIras.rjanteti |p4 somena vai te g.rhapatinArdhnuvaMstenauSadhIras.rjanteti prativacanaH |p5 hotA p.rcchati yatpa~NcahotAraH sattramAsata kena te g.rhapatinArdhnuvankenaibhyo lokebhyo 'surAnprANudanta kenaiSAMpa/SUnav.r~Njateti |p6 agninA vai te g.rhapatinArdhnuvaMstenaibhyo lokebhyo 'surAnprANudanta tenaiSAM pa/SUnav.r~Njateti prativacanaH |p7 hotrakAH p.rcchanti yatSaDDhotAraH sattramAsata kena te g.rhapatinArdhnuvankenartUnakalpayanteti |p8 dhAtrA vai te g.rhapatinArdhnuvaMstenartUnakalpayanteti prativacanaH |p9 udgAtA p.rcchati yatsapatahotAraH sattramAsata kena te g.rhapatinArdhnuvankena suvarAyankenemAMllokAnsamatanvanniti |p10 aryamNA vai te g.rhapatinArdhnuvaMstena suvarAyaMstenemAMllokAnsamatanvanniti prativacanaH |p11 api vA yadevaitatUSNIkaM mAnasaM tasyaiSa vAdaH |p12 yadvA hotA caturhotRnvyAcaSTe |p13 prajApatiM parivadantIti vij~NAyate |c12 |p1 aku/Salo vA ayaM prajApatiryo daM/Sama/SakAnsas.rje ya stenAniti prajApatiparivAdaH |p2 api vA prajApatiparivAdAnmantrAnnadhIyate |p3 te pratyetavyAH // yadaraNyAni prajApatiH pura/Sca sas.rje girIn / kartAni ca na tadbhadraM yadbhadraM tanma Asuva // yadUSA tamasA yuktA dine tekSNiSThamAtapat / ambha/ScAtyaigharma/Sca tathA tapte prajApateH // yatstenAnyadv.rkAndaM/SAnma/SakAnyadaghAyavaH / tadu te v.rjinaM tvetadvratametanna me matam // prajApatiM da/SamamaharbhajadhvaM matiM kavInAm.rSabhaM janAnAm / sa suSTutiM sudraviNaM dadhAnaH pUto vipApmA vijahAti loka iti |p4 atha vraM v.rNIte 'do no 'stviti yatkAmayate / uta vai brAhmaNo 'nekakAmo bhavati |p5 bhUrbhuvaH suvaH suprajAH prajayA bhUyAsaM suvIro vIraiH suvarcA varcasA supoSaH poSairityetadvidadaHti |p6 caturhotRnvyAkhyAya dvArau saMv.rtya yathAdhiSNiyaM patnIrvyAsAdyAthAbhyo vAcamupAkaroti |p7 iha dh.rtiriha svadh.rtiriha rantiriha ramatirityaudumbarIM pariSvajyodarairupasp.r/Santo vAgyatAstiSThanti |p8 adhiv.rkSasUrye prA~NcaH samanvArabdhAH sarpanti |p9 yuvaM tamindrAparvatA puroyudhA yo naH p.rtanyAdapa taMtamiddhataM vajreNa taMtamiddhatam / dUre cattAya chantsadgahanaM yadinakSat / asmAkaM /SatrUnpari /SUra vi/Svato darmA darSISTa vi/Svata ityuttareNa havirdhAnaM dakSiNairhastaiH kaTAMstejanIrvA niSevamANAH prA~Nco gatvA pa~Nca vacAMsi vyAharanti vAgvAgaitu vAgupaitu vAk samaitUpa maitu vAgbhUrbhuvaH suvariti |p10 ahnA rAtriM dhyAtvAdhiv.rkSasUrye subrahmaNyayA vAcaM vis.rjyaudumbarIH samidha AdadhAti |p11 saMtiSThate da/SamamahaH |c13 |p1 prAyaNIyavadudayanIyamupayanti |p2 nAtrAhInasaMtatayo bhavanti |p3 yatpUrvasminnahanyuttarasmA ahne kriyate tA ahInasaMtatayaH |p4 sattraM cedvapanakAle sa/SikhAni vapante |p5 udavasAnIyayeSTvAnyAn.rtvijo v.rtvA p.rSTha/SamanIyena yajanate jyotiSTomenAgniSTomena sahasradakSiNena |p6 atha grahak.lptiH |p7 prAyaNIyodayanIyayorda/Same 'hanniti p.r/SniprANagrahAng.rhNAti / vyatiSa.NgaM somamAnaiH |p8 prAk.rtaM yajurmAnamanudrutya vAyurasi prANo nAmeti da/SabhiH p.r/SnigrahANAM mantrairda/Sa mAnAni mimIte |p9 uttaraM yajurmAnamanudrutyAyaM puro bhuva iti da/SabhiH prANagrahANAM mantrairda/Sa mAnAni mimIte |p10 evamuttarANi mAnAni vyatiSajati |p11 navanavAM/Savo da/Sa mantrAH |p12 api vA navabhirnavabhirmimIte |p13 ava/SiSTA vikalpArthAH |p14 api vA mAnamanudrutya p.r/SnI atha prANena nivapet |p15 atha prANaM mAnaM p.r/SnibhyAM nivapet |p16 atha p.r/SnI prANaM mAnena nivapet |p17 evaM vihitAvuttarau paryAyau |p18 yaH prathamaH sa caturthaH / yo dvitIyaH sa pa~NcamaH |p19 navanavAM/SUng.rhNAti |p20 uttareSu triSu p.rSThyAhaHsu trInatigrAhyAng.rhNAti AgneyamekaviM/Sa aindraM triNave sauryaM trayastriM/Se |p21 pUrvasmiMstryahe vAjasaneyinaH samAmananti |p22 yatra gaurivItaM sAma tadbahUnatigrAhyAng.rhNAti |c14 |p1 tryanIkAM vyAkhyAsyAmaH |p2 aindravAyavAgrau prayaNIyodayanIyau da/SamaM cAhaH |p3 athetareSAM navAnAmaindravAyavAgraM prathamamahaH / atha /SukrAgram / athAgrayaNAgram |p4 evaMvihitA tristryanIkA parivartate yadyavyUDhaH |p5 vyUDhe tvaindravAyavAgrau prAyaNIyodayanIyau / athetareSAM da/SAnAmaindravAyavAgraM prathamamahaH / atha /SukrAgram / atha dve AgrayaNAgre / athaindravAyavAgram / atha dve /SukrAgre / athAgrayaNAgram / atha dve aindravAyavAgre |p6 atha pra/Suk.lptiH |p7 AgneyaM prAyaNIya Alabhante / /Svo bhUte sArasvatIM meSIm |p8 evaMmihitAnaikAda/SinAnanvahamAlabhante |p9 AgneyamudayanIye / aindrAgnaM vA |p10 sauryaM brahmavarcasakAmaH |p11 yadi yUpaikAda/SinI syAdanvahamekaika/So yUpAnsaMminuyAt / sarvAnvaupavasathye |p12 aharaharupa/Saya upAvartate |p13 agniSTha udayanIye pa/SumupAkaroti |p14 dvAda/SAgniSTomA rathaMtarasAmAnaH |p15 sa bharatadvAda/SAhaH |c15 |p1 gavAmayanena prajAM bhUtiM bhUmAnaM gacchantyabhi svargaM lokaM jayantyeSu lokeSu pratitiSThanti |p2 tasya dvAda/SAhena sattrabhUtena kalpo vyAkhyAtaH |p3 saptada/Saike dIkSAH samAmananti |p4 saMvatsarAya dIkSiSyamANA ekASTakAyAM dIkSerannityuktam |p5 caturahe purastAtpaurNamAsyai dIkSeran |p6 mAghyA ityA/SmarathyaH / acitryA ityAlekhanaH |p7 samAnamA prAyaNIyAt |p8 prAyaNIyamatirAtramupetya caturviM/SamukthyamArambhaNIyamupayanti |p9 te dve /Saye ahanI bhavataH |p10 athAbhiplavaM SaDahamupayanti // jyotiSamagniSTomaM rathamtarasAmAnam / gAmukthyaM b.rhatsAmAnam / AyuSamukthyaM rathaMtarasAmAnam / gAmukthyaM b.rhatsAmAnam / AyuSamukthyaM rathaMtarasAmAnam / jyotiSamagniSTomaM b.rhatsAmAnam |p11 evaMvihitAM/Scaturo 'bhiplavAnupayanti / p.rSThyaM SaDahaM samAse |p12 evaMvihitAnpa~Nca mAsAnupayanti |p13 tataH saMbhAryam |p14 trInabhiplavAn / p.rSThyaM SaDaham / abhijitamagniSTomam / trInparaHsAmna ukthyAnagniSTomAnvA / pare dve /Saye ahanI |p15 iti SaNbhAsAH |p16 tato viSuvantamupayantyekaviM/SamagniSTomaM divAkIrtyasAmAnam |p17 tasyodita Aditye prAtaranuvAkamupAkaroti |p18 divAkIrtyametadaharbhavati |p19 uttare pakSa Av.rttA gaNA anyatra dvAda/SAhIyAdda/SarAtrAt |p20 tatastrInarvAksAmna ukthyAnupayanti / agniSTomAnvA |p21 vi/SvajitamagniSTomam |p22 tAni catvAri /SayAnyahAni |p23 Av.rttaM p.rSThyaM SaDahamupetya caturo 'bhiplavAnAv.rttAnsamAse |p24 evaMvihitAnpa~Nca mAsAnupayanti |c16 |p1 tataH saMbhAryam |p2 dvAvabhiplavau / goAyuSI / dvAda/SAhasya da/SAhAni / parANi catvAri /SayAnyahAni / mahAvratamatirAtra/Sca |p3 iti dvAda/Sa mAsAH |p4 iti /SATyAyanakam |p5 atha tANDakam |p6 uttarasya pakSasa upariSTAdvi/Svajita Av.rttaM p.rSThyaM SaDahamupetya trInabhiplavAnAv.rttAn |p7 tAni saha pUrvairaSTAviM/SatiH /SayAnyahAni |p8 Av.rttaM p.rSThyaM SaDahamupetya caturo 'bhiplavAnAv.rttAnsamAse |p9 evaMvihitAM/Scaturo mAsAnupayanti |p10 tataH saMbhAryau |p11 trayo 'bhiplavA AyurgaurdvAda/SAhasya da/SAhAni |p12 parANyaSTAviM/SatiH /SayAnyahAni mahAvratamatirAtra/Sca |p13 iti dvAda/Sa mAsAH |p14 iti tANDakam |p15 atha bhAllavikam |p16 pUrvasya pakSasaH purastAduttamAtp.rSThyAdabhijitamagniSTomam |p17 uttarasya pakSasa upariSTAtprathamAtp.rSThyAdvi/SvajitamagniSTomam |p18 samAnamitaracchATyAyanakena |p19 api vA saMvatsaraM saMpAdyottame mAsi dvAda/SAhIye da/SarAtre sak.rtp.rSThAnyupeyuH |p20 tatra p.rSThyAnAM sthAne 'bhiplavA nidhIyeran |p21 upariSTAddvAda/SAhIyAdda/SarAtrAnmahAvratam |c17 |p1 tato mahAvratamupayanti pa~NcaviM/SamagniSTomam |p2 anu /Slokena stuvate |p3 navabhiraindrIbhirapratih.rtAbhiradhvaryurudgAyati / na vA |p4 bhadraM sAma patnay upagAyanti |p5 tasya pracaritaM marutvatIyairbhavati |p6 ag.rhIto mAhendraH |p7 atha pratiprasthAtA mahAvratikAni /SilpAni vyAyAtayati |p8 audumbarasya vINAdaNDasya da/SAtimathitAni |p9 ekaikasminnatimathite da/Sada/Sa mau~NjAMstantUnpravayati |p10 sa vANaH /SatatantuH |p11 athaikeSAm // bhUstrayastriM/Sattantava iti trayastriM/SatamadhvaryuH pratanoti / bhuvastrayastriM/Sattantava iti trayastriM/SataM hotA / suvastrayastriM/Sattantava iti trayastriM/SatamudgAtA / g.rhapatiruttamam |p12 audumbarImAsandImaugAtra upanidadhAti mau~NjavivAnAmadhyadhi hot.rSadane |p13 audumbaraM ple.NkhaM hotre prabadhnAti mau~NjyA rajjvA |p14 audumbare phalake adhvaryava upanidadhAti / kUrcau vA |p15 kUrceSu hotrakA upagAtAraH patnaya ityAsate |p16 nikalpante patnayo 'pAghATalikAstambalavINAH piccholA iti |p17 nikalpante vINAvAdAH /Sa.NkhAnnA®IstUNavAniti |p18 nikalpete brahmacArI puM/ScalI cAgreNa sadaso dakSiNAM dvArbAhumArtiSyamANau |p19 uttarasyAM vedi/SroNyAM puM/Scalyai mAgadhAya ca pari/Srayanti |c18 |p1 dikSu dundubhInprabadhnanti / sraktiSu vA mahAvedeH |p2 apareNAgnIdhraM bhUmidundubhimavaTaM khananti / ardhamantarvedyardhaM bahirvedi |p3 tamArdreNa carmaNottaralomnAbhivitatya /Sa.NkubhiH pariNihatyAtraitatpucchakANDamAhananArthaM nidadhAti |p4 agreNAgnIdhraM /SUdrAryau nikalpete carmakarte vyAyaMsyamAnau |p5 uttareNAgnIdhraM kaTasaMghAte tejanasaMghAte vArdraM carma vyadhanArthaM vitatyocchrayanti |p6 agreNAhavanIyaM ratheSu kavacinaH saMnahyante |p7 mArjAlIyanyante 'STau dAsakumArya udakumbhairnikalpante |p8 vAgbhadraM mano bhadraM mAno bhadraM tanno bhadramiti triH parvayet |p9 kaTa/SalAkayekSukANDena veNukANDena vetasakANDena vA vANaM saMhrAdya tena mAhendrasya stotramupAkaroti |p10 udgAtA vAdayatIti vij~NAyate |p11 tamudgAtA prastotre prayacchati / taM so 'dhvaryave / tamadhvaryuranyasmai |p12 taM so 'greNa sadaso dakSiNAM dvArbAhuM prativAdayannAste |c19 |p1 upAk.rte mAhendrasya stotre sarvA vAco vadanti |p2 utkrodaM yajamAnAH kurvate |p3 apAghATalikAstambalavINAH piccholA iti patnayo vAdayanti |p4 saMpravadanti vINAvAdAH /S.NkhAnnA®IstUNavAniti |p5 .rtIyete brahmacArI puM/ScalI ca dakSiNaM dvArbAhumA/SliSyamANau |p6 saMvarttete puM/ScalI mAgadha/Sca |p7 AjiM dhAvanti |p8 dundubhInsamAghnanti / pucchakANDena bhUmidundubhim |p9 /SUdrAryau carmakarte vyAyacchete Ardre /Svete parimaNDale / antarvedi brAhmaNo bahirvedi /SUdraH |p10 Akro/Sati /SUdraH / pra/SaMsati brAhmaNaH |p11 ime 'rAtsurime subhUtamakranniti brAhmaNaH / ima udvAsIkAriNa ime durbhUtamakranniti /SUdraH |p12 taM brAhmaNaH saMjityAgnIdhre carmAdhyasyati |p13 vipariyAntyetaccarma kavacinaH |p14 teSAmekaikaM saM/SAsti mAparAtsIrmAtivyAtsIriti |p15 tate viddhvA nAtipAtayanti |p16 rAjaputrA vidhyantItyekeSAm |p17 uda~Nco 'parimitamadhvAnaM yAtvA pratyAyAya vimu~Ncanti |p18 atraitA dAsakumArya udakumbhAnadhinidhAya triH pradakSiNaM mArjAlIyaM parin.rtyanti dakSiNAnpado nighnantIridaMmadhuM gAyantyaH |p19 idameva sAraghaM madhvayaM somaH suto iha / tasyeha piva tAt.rpurhaimahA idaM madhvidaM madhvityeva gAyeyurityA/SmarathyaH |p20 athAlekhanaH |c20 |p1 hillukAM dve gAyetAm / himbinIM dve / hastAvArAM dve / saMvatsaragAthAM dve |p2 vAgveda himbinIM sainAM gAyatu prANasya vAdite / semAngItA yajamAnAnihAvatu // vAgveda hastAvArAM sainAM gAyatu prANasya vAdite / semAngItA yajamAnAnihAvatviti |p3 tataH saMvatsaragAthA // gAva eva surabhayo gAvo gulgulugandhayaH / gAvo dh.rtasya mAtarastA iha santu bhUyasIH // nanu gAvo ma.NkIrasya ga.NgAyA udakaM papuH / papuH sarasvatIM nadIM prAcI/ScojjagAhire // imA vayaM plavAmahe /SamyAH prataratAmiva / nikIrya tubhyaM madhya Akar/Sye kar/Syo yathA // yadA bha.Ngya/Svinau vadata .rtaparNaka yo 'vadhIH / AviSk.rtasya dUSaNamubhayorak.rtasya ca // yadA rAkhATyau vadato grAmyama.NkIradA/Sakau / kSeme vy.rddhe grAmeNAnaDvAMstapyate vahan // idaM kalmASyo apibannidaM somo asUyata / idaM hiraNyaiH khIlA AvAyansAkthibhi~Njanam |p4 haimahA idaM madhu hilluhillviti sarvAsAm.rganteSu samayaH |p5 atraitA dAsakumArya udakumbhAnupaninIya yathArthaM gacchanti |p6 mAhendrasya stutamanu ghoSAH /SAmyanti |p7 arkaH pavitraM rajaso vimAnaH punAti devAnAM bhuvanAni vi/SvA / dyAvAp.rthivI payasA saMvidAne gh.rtaM duhAte am.rtaM prapIne // pavitramarko rajaso vimAnaH punAti devAnAM bhuvanAni vi/SvA / suvarjyotirya/So mahada/SImahi gAdhamuta pratiSThAmiti phalake kUrcau vAdhiruhyAdhvaryuH /SastraM pratig.rNAti |p8 saMtiSThate mahAvratam |c21 |p1 vyAkhyAta udayanIyaH p.rSThya/SamanIya/Sca |p2 atha grahak.lptiH |p3 triSu paraHsAmasu trInatigrAhyAng.rhNAti |p4 upayAmag.rhIto 'syadbhyastvauSadhIbhyo juSTaM g.rhNAmIti prathame 'hani g.rhNAti / oSadhIbhyastvA prajAbhya iti dvitIye / prajAbhyastvA prajApataya iti t.rtIye |p5 etAnevAv.rttAnarvAksAmasu |p6 tAnUrdhvAnAv.rttAM/Sca viSuvati |p7 teSAM madhye sauryamudu tyaM jAtavedasamiti |p8 etasminnevAhani vai/SvakarmaNamatigrAhyANAmaSTamaM g.rhNAti vAcaspatiM vi/SvakarmANamUtaya iti |p9 /Svo bhUta AdityaM mahImU Su mAtaramiti |p10 tAvevameva vyatyAsaM g.rhNAtyA mahAvratAt |p11 tau saha mahAvrate / prAjApatyaM ca pa~NcapAtram |p12 trayastriM/SatametadaharatigrAhyAng.rhNAti |p13 da/SAgneyA da/SindrA da/Sa sauryA vai/SvakarmaNa AdityaH pa~NcapAtra iti trayastriM/Sat |p14 atigrAhyAyatane catvAryatigrAhyapAtrANi pratidi/SaM nihitAni bhavanti / madhye pa~Ncamam |p15 pUrvArdhe g.rhNAti |p16 indramidgAthina ityanudrutyopayAmag.rhIto 'sIndrAya tvArkavate juSTaM g.rhNAmIti g.rhItvaiSa te yonirindrAya tvArkavata iti sAdayati |p17 evaM sarvatra grahaNasAdanau saMnamati |p18 abhi tvA /SUra nonuma iti dakSiNArdhe |c22 |p1 imA nu kaM bhuvanA sISadhemendra/Sca vi/Sve ca devAH / yaj~NaM ca nastanvaM ca prajAM cAdityairindraH saha sISadhAtu / AdityairindraH sagaNo marudbhirasmabhyaM bheSajA karaditi pa/ScArdhe |p2 tvAmiddhi havAmaha ityuttarArdhe |p3 tadidAsa bhuvaneSu jyeSThaM yato jaj~Na ugrastveSan.rmNaH / sadyo jaj~NAno ni riNAti /SatrUnanu yaM vi/Sve madantyUmA iti madhyame |p4 tAnanyasminpAtra AnIya sarvAnmadhyame g.rhNAti tve kratumapi v.r~Njanti vi/Sva iti |p5 athaikeSAm / yannAnA juhuyAdAtmano '.NgAni vicchindyAt / yatsamAh.rtyAhutIH saMrundhyAttadanu yajamAnAH saMrundhyeran / stokA evAtmanpratyAnIya hotavyAH / pratyahA.NgAni dadAti nAhutIH saMruNaddhi na yaj~NaM vicchinattIti vij~NAyate |p6 taM bhakSayati mahaste bhakSayAmi {F garbhaM} {G bhargaM} te bhakSayAmi bhujaM te bhakSayAmyannAdyaM te bhaksAyAmIti |p7 tryanIkAM vyAkhyAsyAmaH |p8 aindravAyavAgraM prathamamaharatha /SukrAgramathAgrayaNAgram |p9 evaMvihitA tryanIkA parivartata ita UrdhvA pragviSuvataH |p10 UrdhvaM viSuvata Av.rttAv.rtteSu |p11 /SukrAgro viSuvAn |p12 atha pa/Suk.lptiH |p13 AgneyaM prAyaNIya Alabhante / /Svo bhUte sArasvatIM meSIm |p14 evaMmihitAnaikAda/SinAnanvahamAlabhante |c23 |p1 sauryaM viSuvatyupAlambhyam |p2 teSAmevamupAkurvatAM dvAda/SAhIyasya da/SarAtrasya saptada/Sa ukthye dvAtriM/SatamekAda/Sinyo 'pav.rjyante |p3 navAhanyatiricyante |p4 teSu gavyAnatiriktapa/SUnAlabhante / vaiSNavaM vAmanamekavIm/Se / aindrAgnaM triNave / vai/SvadevaM trayastriM/Se / dyAvAp.rthivyAM dhenuM prathame chandome / tasyA eva vAyavyaM vatsaM madhyame / AdityAmaviM va/SAmuttame / maitrAvaruNImavivAkye / prAjApatyam.rSabhaM tUparaM mahAvrate / AgneyamudayanIye |p5 iti pAli.NgAyanikAH |p6 atha kAThakAH |p7 aikAda/SinAnprativibhajyAprativibhajya vA prAyaNIyodayanIyayorAlabhante |p8 Agneyamantardhau rathaMtarap.rSTheSvaindraM b.rhatp.rSTheSu |p9 api vAgnendraM rathaMtarap.rSTheSvaindrAgnaM b.rhatp.rSTheSu |p10 teSveva navasu gavyAn |p11 tatra vikAraH |p12 bArhaspatyaM /Sitip.rSThaM trayastriM/Se / vAce p.r/Snimuttame / vai/SvakarmaNam.rSabhaM tUparaM mahAvrate dvirUpamubhayataetam |p13 kratupa/SUneva samabhyuccayavadanvahamAlabheranyadi vibhavaH pa/SavaH syuH / aikAda/SinAnvA vih.rtAniti vAjasaneyakam |p14 aindrAgnaM vA sarvatra |c24 |p1 utsargiNAmayanaM gavAmayanaM guNavik.rtam |p2 uts.rjyA3M nots.rjyA3mityuktam |p3 yadyahAnyuts.rjeyuH prathamaM p.rSThyaM saMsthApyAparasmA ahne vasatIvarIH parih.rtya vastIvarISu m.rtpiNDamavadhAyaindraM sAMnAyyaM nirupyopavasanti |p4 /Svo bhUte 'haruts.rjya prAjApatyaM pa/SumAlabhante |p5 tasya yathAkAlaM vapayA pracaryAgnaye vasumate puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapatyaindraM ca dadhi |p6 tayoH samAnaM sviSTak.rdiDam |p7 upahUtAyAmiDAyAM sAmnAyyaM samupahUya bhakSayanti |p8 mAdhyaMdinakAle pa/SupuroDA/Sena pracaryendrAya marutvate puroDA/SamekAda/SakapAlaM nirvapatyaindraM ca carum |p9 havirAhutiprabh.rtIDAntaM saMsthApya t.rtIyasavanakAle pa/SunA pracarya vai/SvadevaM dvAda/SakapAlaM nirvapati vai/SvadevaM ca caruM |p10 pUrvavaddhaviSI saMsthApayet |p11 api vA savanIyAneva puroDA/SAneteSAM haviSAM sthAne / adhvarakalpAnvA |p12 agnIdaupayajAna.NgArAnAharetyetadAdi pa/SukaM karma pratipadyate |c25 |p1 evamata UrdhvaM SaDahairmAsAnsaMpAdya saptamamuts.rjyaitatkurvanti |p2 pa~Nca jyotIMSi prAgviSuvata uts.rjyante |p3 catvArastrayastriM/SA upariSTAdekaM ca jyotiH saMbhArye |p4 prathamasaptamayoreva nots.rjeyurityeke |p5 athaikeSAm / yAnyahAnyutsargaprAptAnyekatrikastotrANyeva syuH |p6 ekaikAM vaiSAM stotrIyAmuts.rjeyuH / ukthAni vA |p7 saMvatsarasyottame 'hannekAmeva stotrIyAmuts.rjeyuH / taduts.rSTaM cAnuts.rSTaM ca bhavatIti |p8 athaikeSAm / yadaharuts.rjeyustadeva /Svo bhUta upeyuH |p9 tadu tathA na kuryAt / vikastiH sA saMvatsarasya bhavatIti |p10 avabh.rthAdudetya tAnyevopeyuH |p11 dvAda/Sa yadyamAvAsyAyAmuts.rjeyuH / yadyubhayatra caturviM/SatiH |p12 tadetatpautrIyaM pa/SavyamAyuSyaM svargyam |p13 saMtiSThata utsargiNAmayanamutsargiNAmayanam |bApSS22 |c1 |p1 ekAheSvahIneSviti prAk.rtIrdakSiNA dadAti / yathAsamAmnAtaM vA |p2 sarvakratUnAM prak.rtiragniSTomaH / nikAyinAM tu prathamaH sarvatra / yathAdiSTaM vA |p3 jyotirgaurAyuriti trikadrukAH |p4 prathamo 'gniSToma ukthyA vA sarve |p5 jyotiSi sahasraM dadAtIti /SyaitaniyamAdb.rhatp.rSThaH |p6 gaurbhrAt.rvyavataH / AyuH svargakAmasya / agniSTomastu bhrAt.rvyavataH / vi/SvajidagniSTomaH /SraiSThyakAmasya |p7 sahasraM dakSiNA sarvavedasaM vA yAvatIrvA kratoH stotrIyAH |p8 sarvavedase jyeSThaM putramapabhajya saMvido vipariyAceta |p9 yaddakSiNAkAle sarvasvaM taddadyAdyadanyadbhUmeH puruSebhya/Sca |p10 uttamAM dakSiNAM nItvodavasAya vA dakSiNenaudumbarIM prA.NniSadya brUyAdyanme 'da .rNaM yadadastatsarvaM dadAmIti |p11 udavasAya rohiNIM vatsacchavImiti samAnam |p12 indrasyAbhijidagniSTomo 'nabhijitasyAbhijityai |p13 ubhe b.rhadrathaMtare bhavataH paro'kSap.rSTho vA |p14 b.rhattu hotuH pa/Sava/ScaikAda/SaikayUpe |p15 sahasraM dakSiNA varANAM vA dvAda/SaM /Satam |p16 sarvajitAgniSTomena sarvamApnoti sarvaM jayati |c2 |p1 annAda/S ca bhavati |p2 tasya mahAvrataM p.rSThyamarkyaM /Sasyate |p3 sahasraM dakSiNA viM/SatirvASTAviM/SatInAm |p4 catvAraH sAhasrAH |p5 jyotiragniSTomo rathaMtarasAmA prathamaH / prANeSvannAdye ca pratitiSThati // gaurukthyo b.rhatsAmA dvitIyaH / pa/SuSu pratitiSThati // sarvajyotiragniSToma ubhayasAmA t.rtIyaH / sarvamApnoti sarvaM jayati // trirAtrasaMmito 'gniSTomo b.rhatsAmA caturthaH / trirAtrasya phalamApnoti |p6 catvAraH sAdyaskrAH |p7 teSAM vi/SeSaH |p8 rathaMtarasAmA b.rhatsAmobhayasAmA vA prathamaH |p9 tasminkAmAH spardhAyAM bhrAt.rvyatistIrSA svargaH pa/Savo vA |p10 teSAM pUrvedyurAgneyaH saumyo bArhaspatya/Sca pa/SavaH |p11 teSAmekAda/SinyAM rUpANi |p12 tadalAbha etAsAM devatAnAmaSTAkapAlaH prathama/ScarU cetarau |p13 dhArayatyAhavanIyam |p14 vyAghArayatyuttaravedim |p15 sarpiSmada/Sanam |p16 hiraNyaM mukhe nyasyAntarorU priyAyai bhAryAyai brahmacArI /Sete /Sva iSTyA pa/SunA vA yakSya iti |p17 .rtvijaH samoDhAH |p18 tAnyathAlokaM vinidhAya sarvA di/SaH sakSIrad.rtayo '/SvarathAH somapravAkA vidhAvanti |p19 tebhyo yannavanItamudiyAttadAjye 'vanayet |p20 caturyujA yojane prAcyAM di/Si / triyujottaratastrikro/Se / dvihujA pa/ScAddvikro/Se / dakSiNaikayuktena kro/Se |p21 a/SvatarIratho vaikaH |p22 pradakSiNaM pUrveNotsargaH |p23 yojanAdIni vAdvikro/SAni |p24 a/Svarathena dakSiNotsargaH |p25 trivatsaH sANDaH somakrayaNaH |c3 |p1 udita Aditye dIkSite prAgastamayAdavabh.rthaH |p2 upasatsu triH saMmIlet / saMmIlya vA pracaret / api vA nAparAhNikya upasadaH |p3 yavorvarA vediH |p4 yavAnAM khala uttaravediH |p5 ArohaNe havirdhAne |p6 vimitaM sadaH |p7 sphyo yUpaH sphyAgro vA khalevAlI lA.NgaleSA vA |p8 kalApi caSAlam |p9 agnISomIyakAla IjAnasya g.rhAdvasatIvarIrg.rhNIyAt |p10 savanIyakAle saha pa/SUnAlabhate 'gniSomIyaM savanIyamanUbandhyAM ca |p11 agnISomIyasya sthAne 'gnISomIya ekAda/SakapAlaH / anUbandhyAsthAne maitrAvaruNyAmikSA |p12 tasyA dakSiNAkAle sada/SvaH /Sveto dakSiNA |p13 tamA.NgirasAya bhrAt.rvyAya vA dadyAt |p14 dveSyaM vA brAhmaNaM v.rtvA tasmA a/SvaM rukmapratimuktaM dadyAt |p15 tadalAbhe gauH /SvetaH |p16 saMvatsaramupariSTAtpAdAvanejanaM mAMsaM striyaman.rtamupari/SayyAmA~NjanAbhya~Njane ca varjayet |p17 sA dIkSA |p18 yadi saMvatsaraM na /SaknuyAddvAda/SAham |c4 |p1 etenottare vyAkhyAtAH |p2 dvitIyasya pa~Ncada/SamagniSTomasAma k.rtvAmayAvinamannAdyakAmaM prajAkAmaM pa/SukAmaM vA yAjayet |p3 hInAnujAvaro 'nukriyA |p4 tasyASTAda/SAvuttarau pavamAnau |p5 a/SvasAdaH somapravAko dadhid.rti/Sca trikroSe 'ntataH prAha |p6 strIgauH somakrayaNI |p7 prakSNutAgro yUpaH |p8 vrIhyurvarA vediH |p9 vrIhINAM khala uttarvediH |p10 bhAradvAjo hotA |p11 vi/Svajicchilpa/ScaturthaH sarvap.rSThaH sarvastomaH sarvavedasadakSiNaH |p12 sarvasyAnnAdyasya prasavaM gacchati |p13 /SyenenAbhicaranyajeta |p14 rathau havirdhAne |p15 tailvako bAdhako vA sphyAgro yUpaH |p16 /Savanabhye adhiSavaNaphalake bhavataH |p17 agnaye rudravate lohitaH pa/SuH |p18 sAdayantyupAM/SvantaryAmau |p19 /SaramayaM barhiH |p20 auddhavaH prastaraH |p21 vaibhitaka idhmaH |p22 bANavantaH paridhayaH |p23 lohitoSNISA lohitavasanA nivItA .rtvijaH pracaranti |p24 navanava dakSiNAH kUTAH karNAH kANAH khaNDA baNDAH |p25 tA dakSiNAkAle kaNTakairvitudeyuH |p26 icchanhanyeteti rathaMtaraM pavamAne kuryAdb.rhatp.rSTham / jIyetetyetadviparItam |p27 parAM parAvataM gacchenna pratitiSThediti pUrvavatplavaM ca brahmasAma kuryAt |p28 prajApaterekatirko 'gniSTomaH sarvasya pApmano nirdi/Sya gacchati |p29 caturviM/SatiM gA dakSiNA dadAti |c5 |p1 trayo vAcaH stomAH |p2 pUrvAvagniSTomau rathaMtarasAmAnau / sarvastomo 'tirAtra uttaraH |p3 tasminsarvA .rcaH sarvANi sAmAni sarvANi yajUMSu prayujyante |p4 vrAtyAnAM pravAse vrAtyastomA ukthyA rathaMtarasAmAnaH / dvitIyo vAgniSTomaH |p5 uSNISaM pratodo jyAhroDo ratho vipathaH phalakAstIrNo '/Svo '/Svatara/Sca yugyau k.rSNa/SaM vAsaH k.rSNabalakSe ajine rajato niSkaH |p6 tadg.rhapateH |p7 balUkAntAni dAmatUSANItareSAm |p8 dvedve dAmanI bhavataH / dvedve upAnahau |p9 dviSaMhitAnyajinAni |p10 trayastriM/SatAtrayastriM/SatA g.rhapatimabhi samAyanti |p11 tA dakSiNA bhavanti |p12 api vA SaTSaSTiM gA vanvIran |p13 atho khalvAhuryadevaiSAM sAtaM syAttaddadyustaddhi vrAtyadhanamiti |p14 SaTSoDa/SI ninditAnAm / dviSoDa/SI kaniSThAnAm / Urdhvastomo jyeSThAnAm / catuHSoDa/SI sarveSAm |p15 AdityAnAM prayatirukthyo nAkasadAM prathamaH |p16 vyAv.rttiM pApmanA bhrAt.rvyeNa gacchanti |p17 agniSTomA itare / a.NgirasAM dvitIyaH / sAdhyAnAM t.rtIyaH / marutAM caturthenaujo vIryamApnoti / trayastriM/SaH pa~NcamaH |p18 svargakAmo 'bhibhuvA bhrAt.rvyamabhibhavati / vinuttyA bhrAt.rvya vinudate |c6 |p1 citistomaH prajananakAmaH |p2 gAyatreNAgniSTomena rathaMtarasAmnA brAhmaNo brahmavarcasakAmaH |p3 gAyatrAvagniSTomau prathamayaj~Nau |p4 prathamena brAhmaNasya tejo brahmavarcasam / dvitIyena kSatriyasya rASTramugramavyathyam / na tu bahupa/SU iva bhavataH |p5 triv.rtAgniSTutAgniSTomenApUto yajeta |p6 AgneyyaH purorucaH / AgneyI subrahmaNyA |p7 AgneyISu stuvate 'jA hiraNyaM ca dakSiNA |p8 etameva catuSTomaM k.rtvA /Srotriyo 'kSahataH strIhataH kAmahata/ScaraNahato vA yajeta |p9 a/SvaH /SyAvo dakSiNA / sa brahmaNe deyaH |p10 etasyaiva vAyavyAsu pa~Ncada/SamagniSTomasAma k.rtvAmayAvinamannAdyakAmaM prajAkAmaM pa/SukAmaM vA yAjayet / etasyaiva revatISu vAravantIyamagniSTomasAma k.rtvA brahmavarcasakAmam / etameva catuSTomaM k.rtvA grAmakAmam |p11 apravargyA bhavantItyeke |p12 triv.rtAnnAdyakAmaH |p13 pa~Ncada/Sena vIryakAmaH |p14 saptada/SenAgniSTutAgniSTomena yaj~NavibhraSTo yajeta yasminvA kratau vibhraM/Seta |p15 triv.rdavAdyaM vadataH |p16 pa~Ncada/So nihatyasya niruktaH |p17 saptada/So 'nA/SyAnnasya bhojane |p18 ekaviM/So janaM yato gandhArikali.NgamagadhAnpAraskarAnsauvIrAnvA |p19 triNava ojaskAmaH |p20 trayastriM/SaH svargakAmaH / api vA jyotiSToma eva |p21 agniSTome sarvAnkAmAnkAmayeta |c7 |p1 catvArastriv.rto 'gniSTomA rathaMtarasAmAnaH |p2 teSAM prathamenAniruktena grAmakAmo yajeta |p3 niruktaM prAtaHsavanamityeke |p4 a/SvaH /Sveto dakSiNA / sa brahmaNe deyaH |p5 b.rhaspatisavo dvitIyaH |p6 brAhmaNo brahmavarcasakAmaH purodhAkAmo vA yajeta yaM vA sthApatyAyAbhiSi~NceyuH |p7 parisrajI hotA bhavatyaruNo mirmirastri/SukraH |p8 b.rhaspate juSasva na iti bArhaspatyamatigrAhyaM g.rhNAti |p9 bArhaspatyaH pa/SurupAlambhyaH |p10 prAtaHsavane sanneSu nArA/SaMseSvekAda/Sa dakSiNA vyAdi/Sati |p11 Ajyena mAdhyaMdine savane k.rSNAjina AsInamabhiSi~Ncati /SukrAmanthinorvA saMsrAveNa b.rhaspate yuvamindra/Sca vasvo divyasye/SAthe uta pArthivasya / dhattaM rayiM stuvate kIraye cidyUyaM pAta svastibhiH sadA na iti |p12 a/SvadvAda/SA mAdhyaMdine / ekAda/Sa t.rtIyasavane |p13 tA ubhayIrapAkaroti |p14 api vASTau prAtaHsavana ekAda/Sa mAdhyaMdine dvAda/Sa t.rtIyasavane / sarvA vA mAdhyaMdine |p15 a/SvaM t.rtIya/So 'nusavanaM nayanti |p16 api vA manasetarayoH savanayordhyAyet / na vA manasA cana |p17 t.rtIyasyeSuM viSTutiM k.rtvAbhicaranyajeta |p18 samAnamitaracchyenena |p19 a/SvaH /SyAvo dakSiNA / sa brahmaNe deyaH |p20 caturthaH sarvasvAraH /SunaskarNastomaH |p21 maraNakAmo yajeta yaH kAmayetAnAmayatA svargaM lokamiyAmiti |p22 yAmyaH pa/SuH /Sukaharita upAlambhyaH |p23 k.rtAnnaM dakSiNA |p24 Arbhave stUyamAne dakSiNenaudumbarIM pattoda/SenAhatena vAsasA dakSiNA/SirAH prAv.rtaH saMvi/SannAha brAhmaNAH samApayata me yaj~Namiti |p25 tadaiva saMtiSThate |p26 bhuvokthyena rathaMtarasAmnA bhUtikAmo yajeta |p27 dhenurdakSiNA |c8 |p1 akSayyaM ha vai cAturmAsyayAjinaH suk.rtaM bhavati |p2 vai/Svadevasya loke triv.rdagniSTomaH |p3 vai/SvadevaH pa/SuH / bArhaspatyAnUbandhyA |p4 prAtaHsavanIyAnvai/SvadevahavIMSyanunirvapati |p5 samAnaM tu sviSTak.rdiDam |p6 na yUpaM minvanti / nottaravedimupavapanti |p7 paridhau pa/SuM niyu~Njanti / ulmuke barhiSi vA |p8 minvantyuttareSu yUpAn / uttaravedimupavapanti |p9 tata/ScaturSu mAseSu varuNapraghAsAnAM loke 'gniSToma ukthyaH / ukthyAvagniSTomau vA |p10 mArutaH pa/SuH / vAruNo dvitIye / maitrAvaruNyanUbandhyA |p11 vai/SvadevavadvAruNapraghAsikAni haviMSi |p12 mArjAlIye karambhapAtrai/Scaranti |p13 tata/ScaturSu mAseSu sAkamedhAnAM loke 'gniSToma ukthyo 'tirAtraH |p14 AgneyaH pa/SuH / aindrAgno dvitIye / aikAda/SinAst.rtIye prAjApatyo vA / sauryanUbandhyA |p15 AnIkavataH prathame 'hani prAtaHsavanIyAn / sAMtapano mAdhyaMdinIyAn |p16 vasatIvarISu parih.rtAsu g.rhamedhIyena caranti |p17 uttarasyAhna upAk.rte prAtaranuvAke pUrNadarvyeNa caranti |p18 kraiDinaH prAtaHsavanIyAn / svAtavaso mAdhyaMdinIyAn / mahAhavistArtIyasavanikAn |p19 sanneSu nArA/SaMseSu pari/Srite mArjAlIye pit.ryaj~Nena caranti |p20 traiyambakai/ScaritvA pratyetyAdityena caranti |c9 |p1 tata/ScaturSu mAseSu /SunAsIrIyasya loke jyotiragniSTomaH |p2 vAyavyaH pa/SuH / A/SvinayanUbandhyA |p3 vai/SvadevavacchunAsIrIyahavIMSi |p4 cAturmAsyavadantarAlavratAni |p5 sarvatrAhataM vasAno 'vabh.rthAdudeti |p6 anvahaM pa~NcA/Satpa~NcA/SdgA dakSiNA dadAti / dvAda/SaM /Satamuttame |p7 yathartujA vA yathAsvaM caturmAsyeSu / vatsAmst.rtIyasavane saha mAt.rbhiH |p8 upahavyenAgniSTomenAniruktena grAmakAmo yajeta |p9 niruktaM prAtaHsavanamityeke |p10 a/SvaH /Sveto dakSiNA / sa brahmaNe deyaH |p11 .rtapeyenAgniSTomena b.rhatsAmanA svargakAmaH |p12 SaD dIkSA nava vA / SaDupasadaH |p13 gh.rtavrato bhavati |p14 yAvatprathamama.NgulikANDaM tAvatkrIte some vratam |p15 uttareNottareNa kANDena vratamupaiti |p16 naktamAhavanIyamabhyAv.rtyAste / divAdityam |p17 .rtamuktvA prasarpanti / .rtaM vadanto bhakSayanti |p18 audumbara/Scamsa/ScatuHsraktiH somasya pUrNaH sagotrAya priyAya brahmaNe deyaH |p19 bahuhiraNyenAgniSTomenAnaDuho lokamApnoti jyotiSmato lokA~Njayati |p20 dvAda/SamAnaM hiraNyaM dIkSaNIyAyAM dadAti / dvistAvatprAyaNIyAyAm |p21 evamata UrdhvaM dviguNAbhyAsenAtithyAyAmupasatprayogeSvagnISomIyasya vapAyAmagnISomIye savanIyasya vapAyAM savanIye prataHsavane |p22 sanneSu nArA/SaMseSvanaDucchatamadhikaM dadAti |c10 |p1 hiraNyasrajamudgAtre SaTpuSkarAM dvAda/SapuSkarAM vA yaj~NAyaj~NIyasya stotre 'vabh.rtheSTyAmudayanIyAyAmanUbandhyAyAmudavasAnIyAyAM ca |p2 triv.rtAgniSTutAgniSTomena rathaMtarasAmnA brAhmaNo brahmavarcasakAmaH |p3 pa~Ncada/Senendrastomenokthyena b.rhatsAmnA rAjanyo vIryakAmaH |p4 saptada/SenAgniSTutAgniSTomena kaNvarathaMtarasAmnA vai/SyaH pa/SukAmaH |p5 pratidhuSA prAtaHsavana ityuktam |p6 tIvrasutokthyena rathaMtarasAmnA b.rhatsAmnobhayasAmnA vAmayAvinamannAdyakAmaM prajAkAmaM pa/SukAmaM /SriyA vA pratyavarUDhaM yAjayet |p7 /SatamA/Sire duhanti |p8 tA dakSiNA bhavanti |p9 vai/SyasavavacchrayaNAni |p10 nItami/SreNa vA t.rtIyasavane |p11 abhi somAnunnayanti |p12 avajighranty.rtvijo na bhakSayanti |p13 tAnacchAvAkasya stotre bhakSayanti |p14 brahmaNi hotrakA upahavamicchante |p15 ubhAvadhvaryU sarve camasAdhvaryavo 'cchAvAkAya pratig.rNanti |p16 prAcyekAda/SinI saMmIyate |p17 yAvadyUpaM vedimuddhanti |p18 vaDabA /SvetA garbhiNI dakSiNA |p19 marutstomena rAjapurohitau sAyujyam |p20 athaiSa rAD / yo rAjyamA/SaMsamAno na labheta sa etena |p21 virAjAnnAdyakAmaH / svarAjA pratiSThAkAmaH |c11 |p1 bahu pratig.rhya yo garagIriva manyeta sa punastomena / anA/SyAnnasya vA bhuktvA |p2 ayAjyaM vA yAjayitvetyeke |p3 yo laghurivApratiSThitaH syAtsa etena |p4 ekaviM/Senopacchadena prajAkAmaH |p5 stotrestotra ekaikA stotrIyopajAyate |p6 gandharvApsaraso mAdayantAmiti prAtaHsavane |p7 sanneSu nArA/SaMseSvadhastAtpUtabh.rto 'M/SumupAsyati |p8 gandharvA devA mAdayantAmiti mAdhyaMdine / gandharvAH pitaro mAdayantAmiti t.rtIyasavane |p9 chadena bhrAt.rvyavAn |p10 stotrestotra ekaikA stotrIyApadhvaMsate |p11 tAmasyApadhvaMsamAnAM {F bhrAt.rvyo} {G bhAt.rvyo} 'nvapadhvaMsata iti vij~NAyate |p12 sarvatomukhena yaH kAmayeta sarvamidaM bhaveyamiti |p13 madhye gArhapatyaH / pratidi/SaM saumikA vihArAH / triv.rtprAcyAM di/Si / pa~Ncada/So dakSiNataH / saptada/SaH pa/ScAt / ekaviM/Sa uttarataH |p14 rA/SimarAyU catuSTomAvannAdyakAmasya |p15 dhAnyarA/SiM pUrvasmindadAti / dhAnyamarAyumuttare |p16 gotamacatuSTomAbhyAM pa/SukAmaH |p17 ukthyaH SoDa/SimAnuttaraH |p18 napuMsakapa/SU iva bhavataH |p19 udbhidvalabhidbhyAM pa/SukAmaH |p20 udbhideSTvA saMvatsare valabhidA yajeta |p21 AgneyenASTAkapAlenAntarAlaM pratipadyate |p22 ubhayatra gAyatrIH saMpUrNA dakSiNA dadAti |c12 |p1 aSTAvaSTau |p2 apacitikAmo 'pacitibhyAm |p3 ubhayasAmAnau bhavataH |p4 tayora/Svaratha/ScaturyugdakSiNA |p5 sarve /Satakriyo '/SvAH |p6 sa rukmI prAvepI sarvAbharaNyaM/SumAn |p7 tasya vaiyAghraH parivAro dvaipo dhanvadhirArkSaH kavacaH |p8 adhyAsthAtA saMnaddhaH saMnaddhasArathirAv.rtaH pratihitAbhyAM |p9 niSkI sragvI saMgrahItA bhavatIti vij~NAyate |p10 pakSibhyAM sAgnicityAbhyAM yaH kAmyeta pakSI jyotiSmataH svargAMllokAnanusaMcareyamiti |p11 .rSabheNAgniSTomena rathaMtarasAmnA rAjAnaM sAmgrAme saMyatte yAjayet |p12 yattatra vinderaMstato dvAda/Sa/SataM dakSiNA |p13 vyomnA svargakAmaH |p14 ubhe b.rhadrathaMtare bhavataH |p15 sarvaH saptada/So bhavati |p16 ekaviM/SamagniSTomasAma |p17 gosavena SaTtriM/Senokthyena rathaMtarasAmnA b.rhatsAmnobhayasAmnA vA svArAjyakAmaH |p18 kaNvarathaMtaraM pavamAne |p19 ayutaM dakSiNA |p20 dakSiNenAhavanIyamanuddhate vedyai b.rhataH stotraM pratyabhiSicyate pratidhuSA revajjAtaH sahasA v.rddhaH kSatrANAM kSatrabh.rttamo vayodhAH / mahAnmahitve tastabhAnaH kSatre rASTre ca jAg.rhi / prajApatestvA parameSThinaH svArAjyenAbhiSi~NcAmIti |c13 |p1 teneSTvA saMvatsaraM pa/Suvrato bhavati |p2 upavahAyodakaM pibett.rNAni cAcchindyAt / upa mAtaramiyAdupa svasAramupa sagotrAm |p3 yatrayatrainaM viSThA vindettadvitiSTheta |p4 marutAM stomenAnantAM /SriyaM jayati |p5 etena dvau trInvA yAjayet |p6 agneH kulAyAvannAdyakAmasya |p7 indrAgniyoH kulAyau svargakAmasya |p8 indrastutendrastomenokthyena b.rhatsAmnA rAjanyo vIryakAmaH |p9 .rSabho dakSiNA |p10 indrAgniyoH stomena rAjpurohitAvubhAvekarddhi yAjayet |p11 tejo brahmavarcasaM brAhmaNasya / vi/SaM rAjA pravi/Sati |p12 vighanena vi pApmAnaM bhrAt.rvyaM hate / tena sarvA m.rdho vihate |p13 vajreNa SoDa/SinAbhicaran / saMdaM/SenAbhicaran |p14 tayoH /Syenena kalpo vyAkhyAtaH |p15 trayoda/SAtirAtrAH |p16 jyotiSarddhikAmaH |p17 sarvastomena bubhUSan |p18 aikAda/SinAH pa/SavaH |p19 yasmAtpa/SavaH pra preva bhraM/SerannaptoryAmeNa / sarvamApnoti sarvaM jayati |p20 navasaptada/Sena prajAkAmaH |p21 viSuvatA jyaiSThineyaH / jyaiSThyamApnoti |p22 goSTomena bubhUSan |p23 AyuSA svargakAmaH |p24 abhijitA pa/SukAmaH |p25 vi/SvajitA bhrAt.rvyavAn |p26 triv.rtAnnAdyakAmaH |p27 pa~Ncada/Sena vIryakAmaH |p28 saptada/Sena prajAkAmaH |p29 ekaviM/Sena pratiSThAkAmaH |c14 |p1 dvirAtraprabh.rtaya upariSTAdatirAtrA ahInA aikAda/SarAtrAt |p2 teSAM dvAda/SAhenAhInabhUtena kalpo vyAkhyAtaH |p3 dvirAtrasyaindravAyavAgraM prathamamahaH /SukrAgramuttaram |p4 trirAtrasyasitaccaivAgrayaNAgraM ca |p5 catUrAtrasyaitaccaivaindravAyavAgraM ca |p6 pa~NcarAtrasyaitaccaiva /SukrAgraM ca |p7 SaDrAtre dviH parivartate |p8 saptarAtrasyaitaccaivaindravAyavAgraM ca |p9 aSTarAtrasyaitaccaiva /SukrAgraM ca |p10 navarAtre triH parivartate |p11 da/SarAtrasyaitaccaivaindravAyavAgraM ca |p12 ekAda/SarAtrasyaitaccaiva /SukrAgraM ca |p13 dvAda/SarAtre catuH parivartate |p14 SoDa/Sino grahaNaM dvirAtrasyottare 'han |p15 grAhyo madhyame trirAtrasya / caturthecaturthe catUrAtraprabh.rtiSu nAnAhIneSu |p16 catvAro dvirAtrAH |p17 vyuSTidvirAtraH prathamaH / sa vyAkhyAtaH |p18 A.NgIrasena yaH puNyo hIna iva syAt sa etena |p19 jyotiSTomo 'gniSTomaH pUrvaH / sarvastomo 'tirAtra uttaraH |p20 kApivanena yaM kAmaM kAmayate tamabhya/Snute 'lUkSo bhavati |p21 jyotirukthyo 'gniSTomo vA pUrvaH / atirAtra uttaraH |p22 caitrarathena prANeSvannAdye ca pratitiSThati |p23 agniSTomaH pUrvaH / atirAtra uttaraH |c15 |p1 gargatrirAtreNa prajAtiM bhUmAnaM gacchatyabhi svargaM lokaM jayatyeSu lokeSu pratitiSThati vasUnrukrAnAdityAnanvArohati |p2 traidhAtavIyA dIkSaNIyA |p3 rohiNI babhrurvA pi.NgalaikahAyanI dvihAyani vA somakrayaNI |p4 agniSToma ukthyo 'tirAtraH |p5 rathaMtaraM vAmadevyaM b.rhaditi p.rSThAni |p6 sahasraM dakSiNA |p7 trINi /SatAni trayastriM/SataM ca prathame 'hani dadAti / evaM dvitIye t.rtIye ca |p8 sAhasryatiricyate rohiNyupadhvasta dvirUpobhayata enyanyatarato vA |p9 yaiva varaH kalyANItyuktam |p10 udbh.rSTiH prathame 'hani mukhyaH |p11 tamabhimantrayate tvamagna sahasramA nayodvalasyAbhinattvacam / sa naH sahasramA naya prajayA pa/SubhiH saha punarmA vi/SatAdriyiriti |p12 vehaddvitIye |p13 tAmabhimantrayate tvamapAmoSadhInAM rasena rasinI babhUvitha sA mA sahasra A bhaja prajayA pa/SubhiH saha punarmA vi/SatAdriyiriti |p14 vAmanast.rtIye |p15 tamabhimantrayate sahasrasya pratiSThAsi vaiSNavo vAmanastvam / sa naH sahasra A dhehi prajayA pa/SubhiH saha punarmA vi/SatAdrayiriti |p16 tAmuttareNAgnIdhramityuktam |c16 |p1 dakSiNena vA vediM nItvAntarA yUpamAhavanIyaM ca droNakala/SamavadhrApayedA jighra kala/Samiti / AgnIdhre havirdhAne vA |p2 tAmudIcImAgnIdhraM nItvA tasyAH p.rSThe tArpyamadhyasyati |p3 tasmindhiSNiyAnAM rUpaM vigrathitaM bhavati |p4 atha purastAtpratIcyAM tiSThantyAM juhuyAdubhA jigyathuriti |p5 rUpANi juhoti yAni tasyAM bhavanti |p6 A/SvamedhikAnyeke samAmananti |p7 pratIcIM sadasaH sraktimAnIya tasyA upotthAya dakSiNaM karNamAjapediDe ranta iti |p8 uts.rjya vij~NAnamupaiti |p9 yadyapuruSAbhivItA prAcIyAdarAtsIdayaM yajamAnaH kalyANaM lokamajaiSIditi vidyAt / yadi dakSiNA kSipre 'smAllokAtpraiSyati / yadi pratIcI bahudhAnyo bhaviSyati / yadyudIcI /SreyAnasmiMlloke bhaviSyatIti |p10 tAM yajamAno 'bhimantrayate sA mA suvargaM lokaM gamayeti |p11 yAstisrastisrastriM/Satyadhi tAsvenAmupasamAh.rtya tAmagnIdhe brahmaNe hotra udgAtra unnetre 'dhvaryave vA dadyAt |p12 dvau vonnetArau v.rtvA yataro nA/SrAvayettasmai vA |p13 dvibhAgaM vA brahmaNe t.rtIyamagnIdhe |p14 sarvebhyo vA sadasyebhyaH |p15 udAk.rtyA vA sA va/SaM caret / yastAmavidvAnpratig.rhNAtItyuktam |p16 tAM /SatamAnena hiraNyena niSkrIya yajamAnasya goSThe vis.rjati |c17 |p1 da/Sa prathame 'hannA/SiraM duhanti / viM/SatiM dvitIye / triM/SataM t.rtIye |p2 k.rtAnnaM prathame 'hani deyam / hiraNyaM gaurvAsa iti dvitIye / ano ratho '/Svo hastI puruSa iti t.rtIye |p3 na sAhasre 'dhi kiM ciddadyAt |p4 dadyAdityeke |p5 yadi dadyAdanUbandhyAvapAyAM hutAyAM dakSiNA nayannnanyUnA da/Sato nayet |p6 yasmA ekAM gAM dAsyansyAdda/Sabhyastebhyo da/SatamupAkuryAt |p7 yasmai dve pa~NcabhyaH / yasmai pa~Nca dvAbhyAm |p8 evamA /SatAdA vA sahasrAt |p9 uttamAM dakSiNAM nItvodavasAya vA /SabalI |p10 samudro 'si vi/SvavyacA brahmA devAnAM prathamajA .rtasya / annamasi /Sukramasi jyotirasyam.rtamasi / tAM tvA vidma /Sabali dIdyAnAm / tasyAste p.rthivI pAdo 'ntarikSaM pAdo dyauH pAdaH samudraH pAdaH / eSAsi /Sabali tAM tvA vidma sA na iSamUrjaM dhukSva vasordhArAM /Sabali prajAnAM /SaviSThA vrajamanugeSaM svAheti /SabalihomaM juhoti |c18 |p1 a/SvamedhasyAgniSToma ukthyo 'tirAtraH |p2 rathaMtaraM mahAnAmnI b.rhaditi p.rSThAni |p3 rAjA yajeta yaH kAmayeta sarvamidaM bhaveyamiti |p4 baidatrirAtreNa svArAjyakAmaH |p5 trayastriv.rto 'tirAtrAH SoDa/SimantaH |p6 rathaMtaraM vAmadevyaM b.rhaditi p.rSThAni |p7 gargatrirAtreNottareSAM trayANAmahAni p.rSThAnIti vyAkhyAtAni |p8 chandomapavamAnena pa/SukAmaH |p9 antarvasunA pa/SUnApnoti |p10 parAkeNa svargakAmaH |p11 catvAra/ScatUrAtrAH |p12 atreH prathama/ScaturvIraH |p13 catvAro 'sya vIrAH kula AjAyante suhotetyuktam |p14 agniSToma ukthyAvatirAtro 'trereva catvAra/ScatuSTomAH |p15 atriM /SraddhAdevamityuktam |p16 jAmadagnyena puSTikAmaH |p17 puroDA/Sinya upasado bhavanti |p18 Agneya ekakapAla A/Svino dvikapAlo vaiSNavatrikapAlaH saumya/ScatuSkapAlaH sAvitraH pa~NcakapAlo dhAtraH SaTkapAlo mArutaH saptakapAlo bArhaspatyo 'STAkapAlo maitro navakapAlo vAruNo da/SakapAla aindra ekAda/SakapAlo vai/Svadevo dvAda/SakapAlaH |p19 darvihomA bhavanti |c19 |p1 agne verhotraM veradhvaramA pitaraM vai/SvAnaramavase karindrAya devebhyo juSatAM haviH svAhA / devAva/SvinA madhuka/SayAdyAsminyaj~Ne yajamAnAya mimikSatam / deva viSNvurvadyemaM yaj~NaM yajamAnAyAnuvikramasva / deva soma retodhA adyAsminyaj~Ne yajamAnAyaidhi / deva savitaH suSAvitramadyAsminyaj~Ne yajamAnAyAsuvasva / deva dhAtaH sudhAtAdyAsminyaj~Ne yajamAnAyaidhi / devA grAvANo madhumatImadyAsminyaj~Ne yajamAnAya vAcaM vadata / devyadite 'nvadyemA yaj~NaM yajamAnayaiidhi / devyanumate 'nvadyemaM yaj~NaM yajamAnAya manyasva / divyA apo nannamyadhvamadyAsminyaj~Ne yajamAnAya / sadaHsadaH prajAvAn.rbhurjuSANaH / devendrendriyamadyAsminyaj~Ne yajamAnAyaidhi / deva tvaSTaH suretodhA adyAsminyaj~Ne yajamAnAyaidhIti pratinigadya homAH |p2 indrAya devebhyo juSatAM haviH svAheti sarvatrAnuSajati |c20 |p1 vasiSThasya saMsarpaH / yaH puNyo hIna iva syAtsa etena |p2 vi/SvAmitrasya saMjayaH / bhrAt.rvyavAnyajeta |p3 pa~Nca pa~NcAhAH |p4 saMvatsaro vA idameka AsIdityuktam |p5 abhyAsa.Ngyo dvitIyaH |p6 yaM kAmaM kAmayate tamabhya/Snute |p7 agniSTomastraya ukthyA atirAtraH |p8 triv.rtI dve savane pa~Ncada/Samekam / pa~Ncada/Se dve saptada/Samekam / saptada/Se dve ekaviM/Samekam / ekaviM/Se dve triNavamekam / triNave dve trayastriM/Samekam |p9 pa~Nca/SAradIyena bahorbhUyAnbhavati |p10 anusaMvatsaraM pa/Subandhena yajate |p11 saptada/Sa p.r/SnInukSNaH pa~NcavarSAnAnayanti / saptada/Sa p.r/SnIrvatsataryastrivatsA apravItAH |p12 prokSitAnparyagnik.rtAnukSNa uts.rjanti / vatsatarIrAlabhante |p13 varNAnanukramiSyAmaH |p14 rAjIvA navanItap.r/SnIraruNAH pi/Sa.NgIH sAra.NgIruttamIrAlabhya dIkSante |p15 triv.rdagniSTomaH pa~Ncada/Sa ukthyaH saptada/Sa ukthyaH pa~Ncada/Sa ukthyaH saptada/So 'tirAtraH |p16 eta ukSANaH savanIyAH |p17 trIMstrInanvahamAlabhante / pa~Ncottame 'han |p18 aindramArutA ukSANaH / mArutyo vatsataryaH |p19 yadyukSNo rudro 'bhimanyeta |c21 |p1 agnaye rudravate puroDA/SamaSTAkapAlaM nirvapet |p2 aponaptrIyaM caruM yadyapsu patet |p3 nair.rtaM caruM yadyavasIdet |p4 bhaumaM carumekakapAlaM vA yadyavasannaH saM/SIrNo vA |p5 bArhaspatyaM caruM yadi /SloNaH kUTo vA |p6 yadi na/SyedvAyavyaM carum |p7 yadi senAbhItvarI vindetendrAya jayata ekAda/SakapAlam |p8 yadi prAsahA nayeyurindrAya prasahvana ekAda/SakapAlam |p9 yadyandhaH syAtsauryaM carumekakapAlaM vA |p10 yadi /SvabhraM prapatedvaiSNavaM carum |p11 yadyavij~NAtena yakSmaNA mriyeta prAjApatyaM caruM dvAda/SakapAlaM vA |p12 caturtho 'ntarmahAvrataH |p13 bhrAt.rvyavAnyajeta |p14 triv.rdagniSTomaH pa~Ncada/Sa ukthyo mahAvrataM saptada/Sa ukthya ekaviM/So 'tirAtraH |p15 puruSamedhaH pa~NcamaH |p16 pa~Nca/SAradIyavadahAni |p17 ayutaM prathame 'hani dadAti / niyutaM dvitIye / arbudaM nyarbudaM ca t.rtIye / yathA prathamayorevamuttarayoH |c22 |p1 catvAraH SaDahAH |p2 sAdhyAnAM prathamaH |p3 sAdhyA vai devAH suvargakAmA ityuktam |p4 .rtUnAM dvitIyena prajAkAmaH |p5 p.rSThyaH SaDahaH |p6 t.rtIyenopariSTAttrikadrukeNa yaM kAmaM kAmayate tamabhya/Snute |p7 triv.rdagniSTomaH pa~Ncada/Sa ukthyaH saptada/Sa ukthyo jyotirgaurAyuratirAtraH |p8 caturthena praiva jAyate prajayA pa/SubhiH |p9 abhyAsa.NgyaH pa~NcAho vi/SvajidatirAtraH |p10 aSTau saptarAtrAH |p11 kausurubindena pa/SukAmaH |p12 sa vyAkhyAtaH |p13 saptarSINAM dvitIyena svargakAmaH |p14 p.rSThyaH SaDaho mahAvratavAnatirAtraH |p15 prAjApatyena prajAkAmaH |p16 p.rSThyaH SADahaH prAjApatyaM mahAvratamatirAtre |p17 chandomapavamAnena pa/SukAmaH |p18 p.rSThyaH SaDaha/SchandomapavamAnaM mahAvratamatirAtre |p19 p.rSThyAvalambenAnnAdyakAmaH |p20 p.rSThyastomaH SaDaho mahAvratavAnatirAtraH |c23 |p1 sattrasaMmitenAnnAdyakAmaH |p2 kausurubindavadahAni |p3 aindreNaujaskAmaH |p4 jyotirgaurAyurathAbhijidvi/Svajitsarvajitsarvastomo 'tirAtraH |p5 janakasaptarAtreNa prajAtiM bhUmAnaM gacchatyabhi svargaM lokaM jayatyeSu lokeSu pratitiSThati |p6 catvAri triv.rntyahAnyagniSTomamukhAni vi/SvajinmahAvrataM jyotiSTomo vai/SvAnaro 'tirAtraH |p7 aSTarAtreNa brahmavarcasakAmaH / sa vyAkhyAtaH |p8 trayo navarAtrAH |p9 prathamenAyuSkAmaH |p10 p.rSThyaH SaDaho jyotirgaurAyuratirAtraH |p11 dvitIyena brahmavarcasakAmaH |p12 triv.rdagniSTomaH pa~Ncada/Sa ukthyaH sapatada/Sa ukthyo 'bhyAsa.NgyaH pa~NcAho vi/SvajidatirAtraH |p13 /SalalIpi/Sa.NgenAnnAdyakAmaH |p14 jyotirgaurAyurjyotirgaurAyurAyurgaurjyotiratirAtraH |p15 catvAro da/SarAtrAH |p16 da/SarAtrAya dIkSiSyamANo da/SahotAraM manasAnudrutyAhavanIye sagrahaM juhuyAt |p17 trikakutprathamaH / trikakutprajAnAM samAnAnAM ca bhavati |p18 triv.rdagniSTomaH pa~Ncada/Sa ukthyastriv.rdagniSTomaH saptada/So 'gniSToma ekaviM/Sa ukthyaH saptada/So 'gniSTomastriNavo 'gniSTomastrayastriM/Sa ukthyastriNavo 'gniSTomo vi/Svajitsarvap.rSTho 'tirAtraH |c24 |p1 devapurAbhicaryamANaH |p2 triSTomo 'gniSTomo jyotirukthyastriSTomo 'gniSTomo 'bhijidagniSTomo gaurukthyo 'bhijidagniSTomo vi/SvajidagniSToma Ayurukthyo vi/SvajidagniSTomaH sarvastomo 'tirAtraH |p3 chandomavatA puruSaM pa/SUnojo vIryamApnoti |p4 abhyAsa.NgyaH SaDahastraya/SchandomA atirAtraH |p5 athaikeSAm / abhyAsa.NgyaH pa~NcAha/ScatvAra/SchandomA atirAtraH |p6 kausurubindena bahorbhUyAnbhavati |p7 trayastriv.rto 'gniSTomAstrayaH pa~Ncada/SA ukthyAstrayaH saptada/SA ukthyA ekaviM/So 'tirAtraH |p8 pauNDarIka ekAda/SarAtro 'yutadakSiNaH |p9 anvahaM sahasrANi dadAti / a/Svasahasramuttame '/Sva/SataM vA |p10 tena sarvAm.rddhim.rdhnIti parameSThitAM gacchatyabhi svargaM lokaM jayatyeSu lokeSu pratitiSThati |p11 abhyAsa.NgyaH SaDaha/ScatuSTomo 'gniSTomastraya/SchandomA atirAtraH |p12 athaikeSAm / abhyAsa.NgyaH pa~NcAha/ScatvAra/SchandomA mahAvrataM vi/Svajitsarvap.rSTho 'tirAtraH |c25 |p1 atha savAnAM vyAkhyAto b.rhaspatisavaH |p2 vai/SyaH puSTikAmaH |p3 AgneyAdIni sapta havIMSi nirvapati |p4 p.r/SniH paSThauhI mArutyAlabhyate |p5 tasyAH purastAtsviSTak.rto yajamAnAyatana .rSabhacarma prAcInagrIvamuttaralomAstIrya tasminnAsInaM yajamAnaM dadhnAbhiSi~Ncati |p6 brAhmaNo brahmavarcasakAmaH |p7 AgneyAdInyaSTau havIMSi nirvapati |p8 purastAtsviSTak.rto hiraNyena gh.rtamutpUya tena k.rSNAjina AsInamabhiSi~Ncati |p9 atha somasavaH |p10 yatkiMca rAjasUyam.rte somaM tatsarvaM bhavati |p11 maitrAbArhaspatyaM saMsthApya saumIM sUtava/SAmAlabhate |p12 tasyAH purastAtsviSTak.rto 'SADhaM yutsu p.rtanAsu paprimiti saumyarcAdbhirabhiSi~Ncati |p13 /SeSaM saMsthApya saMs.rpAM havirbhirdi/SAmaveSTyA dvipa/SunA pa/Subandhena sAtyadUtAnAM havirbhiH prayujAmiti yajate |p14 p.rthisavena pa/SukAmaH |p15 yatkiMca rAjasUyamanuttaravedikaM tatsarvaM bhavati |p16 maitrAbArhaspatyasya purastAtsviSTak.rto ye me pa~NcA/Satamiti nArA/SaMsyarcAdbhirabhiSi~Ncati |p17 samAnamuttaraM pUrveNa pa/Subandhavarjam |p18 vyAkhyAto gosavaH |p19 odanasavenAnnAdyakAmaH |p20 rohiNyAM yajatopavyuSaM /Srapayati |p21 darvihomo bhavati |p22 udita Aditye siMhe vyAghra iti catasra AhutIrodanAddhutvA rADasi virADasItyetaiH pratimantram |c26 |p1 manthAnkalpayanti / AjyamanthaM brAhmaNaH payomanthaM rAjanyo dadhimanthaM vai/Sya udamanthaM /SUdraH |p2 indrAya tvA tejasvate tejasvantaM /SrINAmIti brAhmaNaH saktubhirAjyaM /SrItvA tejo 'sItyabhimantrya tatte prayacchAmIti yajamAnAya prayacchati |p3 tejasvadastu me mukhamiti pratig.rhya bhakSayati |p4 evamitareSAmuttarauttaraH /SrayaNo 'bhimantraNaH pradAno bhakSaNa/Sca yathAli.Ngam |p5 sarvAnyajamAno bhakSayitvA hiraNyaM brAhmaNAya dadAti / tis.rdhanvaM rAjanyAya / aSTrAM vai/SyAya / mAsakamaNDaluM /SUdrAya |p6 odana/SeSaM yajamAnaH prA/SnAti |p7 imamagna AyuSe varcase k.rdhIti prA/Snantamabhimantrayate |p8 hiraNyaM yajamAnAyAbadhnAti |p9 Ayurasi vi/SvAyurasItyAbadhyamAne japati |p10 apAM grahAng.rhNanti ye manthAnkalpayantyapAM yo dravaNe rasa ityetaiH pratimantram |p11 tairenaM saMs.rSTairabhiSi~Ncati yato vAto manojavA iti |p12 samudra ivAsi gahmanetyenamabhimantryAthainaM tribhirdarbhapu~NjIlaiH pavayati |p13 avabh.rthapratyAmnAyo bhavatIti vij~NAyate |p14 agreNAhavanIyaM ratho 'vasthito bhavati |p15 abhi prehIti taM yajamAno 'bhyeti |p16 AtiSTha mitravardhana ityArohantamabhimantrayate |p17 a.Nkau nya.NkAviti rathacakre abhim.r/Sati / pakSasI vA |p18 AtiSTha v.rtrahanniti pa~NcabhirArUDham |p19 did.rkSeNyo dar/SanIyo bhavati ya etena yajata iti vij~NAyate |c27 |p1 saMtiSThata odanasavaH |p2 vyAkhyAtaH pa~Nca/SAradIyaH |p3 tathAgniSTut |p4 tasya purorucaH |p5 asyAjarAso 'gna AyUMSi pavasa ityaindravAyavasya / dvitIyA maitrAvaruNasya / t.rtIyA/Svinasya / caturthI pa~NcamI ca /SukrAmanthinoH SaSThyAgrayaNasya |p6 anyAmAgneyImukthyasya niyunakti |p7 nityA dhruvasya |p8 niyunaktyaindrAgnavai/SvadevayoH |p9 agni/Sriya iti tisro marutvatIyAnAm / /Srudhi /SrutkarNetyuttarA mAhendrasya / vi/SveSAmaditiriti tisra Adityagrahasya / uttamA sAvitrasya |p10 niyunakti vai/Svadevasya |p11 nityA pAtnIvatasya |p12 niyunakti hAriyojanasya |p13 indrastutendrastomenokthyenendriyakAmo vIryakAmo vA yajeta |p14 aindriyaH purorucaH |p15 tiSThA harI kasya v.rSetyaindravAyavasya / t.rtIyA maitrAvaruNasya / caturthyA/Svinasya / pa~NcamI SaSThI ca /SukrAmanthinoH / saptamyAgrayaNasya |p16 nityokthyasya |p17 niyunakti dhruvaindrAgnavai/SvadevAnAm |p18 nityA marutvatIyamAhendrANAm |p19 A no vi/SvAbhirUtibhiriti tisra Adityagrahasya / uttamA sAvitrasya |p20 niyunakti vai/SvadevapAtnIvatayoH |p21 nityA hAriyojanasya |p22 vyAkhyAto 'ptoryAmaH |c28 |p1 rAjAbhiSekSyamANo janapadeSu samaveteSu dvayoH puNyAhayoH pUrvasminsthaNDilaM kalpayitvAgnimupasamAdhAya saMparistIrya vasati |p2 udita Aditye ye ke/Sino narte brahmaNa iti dve AhutI hutvA rADasi virADasIti yajamAnAyatana audumbarImAsandIM pratiSThApayati |p3 tAM rAjArohati |p4 Aroha proSThamityArohantamabhimantrayate |p5 atra varaM dadAti |p6 tasyAmAsInaH ke/SAnvApayate yenAvapatsavitA kSureNeti |p7 mA te ke/SAniti ke/SAnprakIryamAnAnanumantrayate |p8 tAnsamopya darbhastambe nidadhAti tebhyo nidhAnamiti |p9 athainamAjyami/SreNa payasAnakti / balaM te bAhuvoriti bAhU / yatsImantamiti /SiraH |p10 vyAghro 'yamagnAviti saptAhutIrhutvA dyaurasi p.rthivyasIti yajamAnAyatane /SArdUlacarma prAcInagrIvamuttaralomAst.rNAti |p11 tasminrAjopavi/Sati |p12 vyAghro vaiyyAghra ityAsInamabhimantrayate |p13 athainaM tokmAvAstAbhirdUrvAvAstAbhirvAdbhirabhiSi~Ncati yA divyA Apa iti pratipadyA pA.NktAt |p14 aruNaM tvA v.rkamityenamabhimantrya pra bAhaveti bAhU prasAryendrasya te vIryak.rta ityupAvaharati |p15 agreNAgniM ratho 'vasthito bhavati |p16 abhi prehIti taM rAjAbhyeti |p17 AtiSTha v.rtrahantama ityArohantamabhimantrayate |p18 a.Nkau nya.NkAviti rathacakre abhim.r/Sati / pakSasI vA |p19 namasta .rSa iti purohitamabhimantrayate |p20 tiSThA ratha iti sArathim |p21 A ra/SmIniti ra/SmInAlabhate |p22 AtiSTha v.rtrahanniti SaDbhirArUDham |p23 pari mA senyA iti dve vAcayitvottarAbhistis.rbhirabhimantryodasAvetvityAdityamudIkSayati |p24 annavatAmiti janapadAnanuvIkSate |p25 saMtiSThate rAjAbhiSekaH |p26 vyAkhyAto vighanaH |p27 saMtiSThante savAH savAH |bApSS23 |c1 |p1 caturviM/SatiparamAH sattramAsIran |p2 teSAM dvAda/SAhena sattrabhUtena kalpo vyAkhyAto yAni purastAtsaMvatsarAt / gavAmayanenetareSAm |p3 ubhayato'tirAtrANi bhavanti |p4 t.rtIyaM pa~Ncada/SarAtraM parihApya kuNDapAyinAM ca sattram |p5 .rtUnAmekAda/SarAtreNa prajAM s.rjante prajAmavarundhate prajAM vindante prajAvanto bhavanti |p6 jyotiratirAtraH p.rSThyaH SaDahastraya/SchandomA atirAtraH |p7 dvau trayoda/SarAtrau |p8 yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p9 atirAtraH p.rSThyaH SaDahaH sarvastomo 'tirAtra/ScatvAra/SchandomA atirAtraH |p10 dvitIyaM brahmavarcasakAmA upeyuH |p11 atirAtro dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p12 traya/Scaturda/SarAtrAH |p13 yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p14 atirAtraH p.rSThyaH SaDaha Av.rttaH p.rSThyaH SaDaho 'tirAtraH |p15 dvitIyaM yAMstalpa udake vivAhe vA mImAMseran |p16 atirAtre jyotirgaurAyustryahaH p.rSThyaH SaDaha AyurgaurjyotiratirAtraH |p17 t.rtIyam.rddhikAmA upeyuH |p18 atirAtro goAyuSI dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |c2 |p1 catvAraH pa~Ncada/SarAtrAH |p2 devatvaM gacchati |p3 amAvAsyAyAM prAyaNIyo 'STamyAM mahAvrataM paurNamAsyAmudayanIyaH / etadvA viparItam |p4 atirAtraH p.rSThyaH SaDaho mahAvratamAv.rttaH p.rSThyaH SaDaho 'tirAtraH |p5 dvitIyaM brahmavarcasakAmA upeyuH |p6 atirAtrastriv.rdagniSTujjyotirgaurAyustryahaH p.rSThyaH SaDaha AyurgaurjyotiratirAtraH |p7 t.rtIyenobhau kAmAvavarundhate yaH sattre ya/ScAhIne |p8 triv.rdagniSTujjyotirgaurAyustryaho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p9 caturthena praiva jAyante prajayA pa/SubhiH |p10 atirAtro jyotirgaurAyustryaho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p11 aindraM SoDa/SarAtramojaskAmA upeyuH |p12 etA eva samahAvratAH |p13 saptada/SarAtramannAdyakAmA upeyuH |p14 atirAtro jyotirgaurAyurgaurAyuHpa~NcAho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p15 aSTAda/SarAtraM pa/SukAmA upeyuH |p16 atirAtro 'bhiplavaH SaDaho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p17 ekAnnaviM/SatirAtreNa praprajayA pa/SubhirjAyante |p18 etA eva samahAvratAH |p19 viM/SatirAtreNa brahmavarcasino 'nnAdA bhavanti |p20 atirAtro 'bhiplavaH SaDaho 'bhijidvi/Svajitau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |c3 |p1 dvAvekaviM/SatirAtrau |p2 yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p3 atirAtro 'bhiplavaH SaDaho 'tirAtro dvAvabhiplavAvatirAtraH |p4 dvitIyaM brahmavarcasakAmA upeyuH |p5 somApauSNaH pa/SurupAlambhyaH |p6 manor.rcaH sAmidhenyaH |p7 nidAgha upayanti |p8 apa tamo ghnate |p9 atirAtraH p.rSThyaH SaDahastrayaH svarasAmAno divAkIrtyamahastrayaH svarasAmAna Av.rttaH p.rSThyaH SaDaho 'tirAtraH |p10 dvAviM/SatirAtreNa saMvatsarAdebhyo lokebhyo 'muSmAdAdityAdannAdyamavarundhate |p11 atirAtro jyotirgaurAyustryaho 'bhiplavaH SaDaho dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p12 trayoviM/StirAtraM pa/SukAmA upeyuH |p13 atirAtro jyotirgaurAyurgaurAyuHpa~NcAho 'bhiplavaH SaDaho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p14 dvau caturviM/StirAtrau |p15 yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p16 atirAtro dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |c4 |p1 saMsadA caturviM/SatirAtreNa svarge loke sIdanti |p2 atirAtra/ScaturviM/Sa ukthya ArambhaNIyastriv.rdvA p.rSThyastomaH SaDahastrayastriM/SamaharaniruktaM trayastriM/SaM niruktaM triNavaM dve ekaviM/Se triNavaM trayastriM/SamaharniruktaM trayastriM/SamaniruktaM p.rSThyastomaH SaDahaH pratya.N triv.rdaharaniruktmA jyotiSTomo vai/SvAnaro 'tirAtraH |p3 pa~NcaviM/SatirAtraM pa/SukAmA upeyuH |p4 atirAtro dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p5 SaDviM/StirAtraM svargakAmA upeyuH |p6 atirAtro goAyuSI dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p7 saptaviM/SatirAtramannAdyakAmA upeyuH |p8 atirAtro jyotirgaurAyustryaho dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p9 aSTAviM/SatirAtraM pa/SukAmA upeyuH |p10 etA eva samahAvratAH |p11 ekAnnatriM/SadrAtreNAparimitAM /SriyaM jayanti |p12 atirAtro jyotirgaurAyurgaurAyuHpa~NcAho dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p13 triM/SadrAtramannAdyakAmA upeyuH |p14 atirAtrastrayo 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |c5 |p1 ekatriM/SadrAtramannAdyakAmA upeyuH |p2 etA eva samahAvratAH |p3 dvAtriM/SadrAtraM pratiSThAkAmA upeyuH |p4 atirAtro goAyuSI trayo 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p5 trayastrayastriM/SadrAtrAH |p6 yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p7 atirAtrastrayaH pa~NcAhA vi/SvajidatirAtra ekaH pa~NcAho dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p8 dvitIyaM brahmavarcasakAmA upeyuH |p9 atirAtro 'bhiplavaH SaDaho 'tirAtro 'bhiplavaH SaDaho 'tirAtre 'bhiplavaH SaDaho dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p10 t.rtIyam.rddhikAmA upeyuH |p11 atirAtrastrayaH pa~NcAhA atirAtrastrayaH pa~NcAhA atirAtraH |p12 catustriM/SadrAtramindriyakAmA upeyuH |p13 atirAtro jyotirgaurAyustryahastrayo 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |c6 |p1 pa~NcatriM/SadrAtraM pa/SukAmA upeyuH |p2 atirAtro jyotirgaurAyurgaurAyuHpa~NcAhastrayo 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p3 SaTtriM/SadrAtraM svargakAmA upeyuH |p4 atirAtra/ScatvAro 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p5 saptatriM/SadrAtramannAdyakAmA upeyuH |p6 etA eva samahAvratAH |p7 aSTAtriM/SadrAtraM pa/SukAmA upeyuH |p8 atirAtro goAyuSI catvAro 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p9 ekAnnacatvAriM/SadrAtreNAnantAM /SriyaM jayanti |p10 atirAtro jyotirgaurAyustryaha/ScatvAro 'bhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p11 catvAriM/SadrAtreNa paramAyAM virAji pratitiSThanti |p12 etA eva samahAvratAH |c7 |p1 saptaikasmAnnapa~NcA/SadarAtrA vidh.rtayaH |p2 prathamena vi pApmanA bhrAt.rvyeNAvartante |p3 atirAtrastrayastriv.rto 'gnISTomA atirAtro da/Sa pa~Ncada/SA ukthyAH SoDa/Simadda/SamamaharatirAtro dvAda/Sa saptada/SA ukthyA atirAtraH p.rSThyaH SaDaho 'tirAtro dvAda/SaikaviM/SA ukthyA atirAtraH |p4 yamAtirAtro dvitIyaH |p5 yamevaiSAM /SrIrbhavati mitra/Sca varuNa/Sca dhAtA cAryamA cAM/Sa/Sca bhaga/Scendra/Sca vivasvAM/ScaitAsAM devatAnAm.rddhim.rdhnuvanti |p6 atirAtro dvAvabhiplavau goAyuSI dvAvabhiplavAvabhijidvi/SvajiccAtirAtrAveko 'bhiplavaH sarvastomo navasapatada/Sa/ScAtirAtrau dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p7 A~NjanAbhya~Njanast.rtIyaH |p8 yAnna jAnIyuryadA cA~Njate 'bhi cA~Njate jAnAntyenAm / /SubhamevAtmandadhate |p9 gaulgulavena prAtaHsavane saugandhikena mAdhyaMdine pautudraveNa t.rtIyasavane |p10 atirAtra/ScatvAro 'bhiplavAH sarvastomo 'tirAtro dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p11 saMvatsarasammita/ScaturthaH |p12 saMvatsarasyarddhim.rdhnuvanti |p13 atirAtra/ScaturviM/Sa ukthya ArambhaNIyastriv.rdvA trayo 'bhiplavA abhijittrayaH svarasAmAno divAkIrtyamahastrayaH svarasAmAno vi/Svajideko 'bhiplava Av.rtta AyurgaurdvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |c8 |p1 savituH kakubhaH pa~NcamaH |p2 sarvasyAnnAdyasya prasavaM gacchanti |p3 atirAtro nava triv.rntyahAnyagniSTomamukhaH SaDaho 'tha yAti trINyagniSTomAvabhita ukthyaM madhye tathaiva nava pa~Ncada/SAni tathaiva nava saptada/SAni tatahiva navaikaviM/SAni dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p4 SaSThaM pratiSThAkAmA upeyuH |p5 atirAtra/ScatvAro 'bhiplavA mahAvrataM dvAvabhiplavau dvAda/SAhasya da/SAhAnyatirAtraH |p6 saptamenAtyanyAH prajA bhavantyojiSThA bhavanti |p7 atirAtraH SaDabhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p8 ekaSaSTirAtram.rddhikAmA upeyuH |p9 deva varuNa devayajanaM me dehIti devayajanamadhyavasAya juhoti |p10 atirAtra/ScaturviM/Sa ukthya ArambhaNIyastriv.rdvA p.rSThyaH SaDahastrayo 'bhiplavA abhijittrayaH svarasAmAno divAkIrtyamahastrayaH svarasAmAno vi/SvajidAv.rttaH p.rSThyaH SaDaha eko 'bhiplava Av.rtta AyurgaurdvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p11 devAnAM /SatarAtreNa sarvamAyuryanti vasIyAMso bhavanti |p12 atirAtro jyotirgaurAyustryaha/Scaturda/SAbhiplavA dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sca |p13 abhiprayAyAbhiSuNvanti samAnatra vA |c9 |p1 AdityAnAmayanena prajAtiM bhUmAnaM gacchantyabhi svargaM lokaM jayantyeSu lokeSu pratitiSThanti |p2 gavAmayanena vyAkhyAtam |p3 sarve 'bhiplavAH |p4 mAsAstriv.rtpa~Ncada/SA madhyep.rSThyA bhavanti |p5 abhijitaH sthAne triv.rdb.rhaspatisavaH / vi/SvajitaH sthAne pa~Ncada/Sa indrastoma ukthyaH |p6 tasmAdanantaraM p.rSThyAbhiplavAvupetya dvAda/SAhIyasya da/SarAtrasya vyUDhA agniSTomAstriv.rtaH |p7 udbhidvalabhidbhyAmiti dvyUno mAsaH pUryate |p8 AyuSaM gAM copetya chandomada/SarAtraH pratya.N.NaSTAcatvAriM/SaM catu/ScatvAriM/SaM catvAriM/SaM SaTtriM/SaM dvAtriM/SaM triM/SaM dve aSTAviM/Se pa~NcaviM/SaM caturviM/Sam |p9 mahAvratodayanIyAbhyAmiti dvyuno mAsaH pUryate |p10 etenA.NgirasAmayanaM vyAkhyAtam |p11 svargakAmA upeyuH |p12 triv.rto 'bhiplavAH |p13 mAsAH purastAtp.rSThyA bhavanti prAgviSuvataH / UrdhvaM viSuvata upariSTAtp.rSThyAH pa~Ncada/SinaH |p14 chandomada/SarAtra Urdhvastoma/ScaturviM/SaM pa~NcaviM/SaM dve aSTAviM/Se triM/SaM dvAtriM/SaM SaTtriM/SaM catvAriM/SaM catu/ScatvAriM/SamaSTAcatvAriM/Sam |p15 mahAvratodayanIyAbhyAmiti dvyUno mAsaH pUryate |p16 athaikeSAm / p.rSThyA AkSyanti cAdityAnAmayanamabhiplavA AkSyanti cA.NgirasAmayanam / yadanyatp.rSThyAbhiplavebhyastAnyAkSyantItyAcakSate |c10 |p1 d.rtivAtavatorayanena yaM kAmaM kAmayante tamabhya/Snuvate |p2 atirAtrAvabhitaH |p3 triv.rtA mAsaM p~Ncada/Sena mAsaM saptada/Sena mAsamekaviM/Sena mAsaM triNavena mAsaM trayastriM/Sena mAsam |p4 atha viSuvAnmahAvrataM vA |p5 eta evottare mAsAstrayastriM/SArambhaNAstriv.rduttamAH |p6 kuNDapAyinAmayane mAsaM dIkSitA bhavanti |p7 prAyaNIyayA pracarya rAjAnaM krItvopanahya nidadhati |p8 dvAda/Sabhirupasadbhi/ScaritvA haviryaj~Nairyajante |p9 mAsamagnihotraM juhvati / mAsaM dar/SapUrNamAsAbhyAM yajante mAsaM vai/Svadevena mAsaM varuNapraghAsairmAsaM sAkamedhairmAsaM /SunAsIrIyeNa // triv.rtA mAsaM pa~Ncada/Sena mAsaM saptada/Sena mAsamekaviM/Sena mAsaM triNavena mAsam / aSTAda/Sa trayastriM/SAnyahAni dvAda/SAhasya da/SAhAni mahAvratamatirAtra/Sceti dvAda/Sa mAsAH |p10 sarva eva bhavanti sarvAm.rddhim.rdhnuvanti |p11 atsarukai/ScamasairbhakSayanti |p12 yo hotA so 'dhvaryuH sa potA / ya udgAtA sa neSTA so 'cchAvAkaH / yo maitrAvaruNaH sa brahmA sa pratihartA / yaH prastotA sa brAhmaNAcchaMsI sa grAvastut / yaH pratiprasthAtA so 'gnItsa unnetA / g.rhapatirg.rhapatiH / subrahmaNyaH subrahmaNyaH |c11 |p1 tapa/ScitAmayanaM svargakAmA upeyuH |p2 samvatsaraM dIkSAH / saMvatsaramupasadaH |p3 catura/Scaturo mAsAnekaikenopasanmantreNa juhoti |p4 anUpasadamagniM cinoti |p5 dvaudvau mAsAvekaikA citiH / catura uttamA |p6 catustanaM tristanaM dvistanamekastanamiti trIMstrInmAsAnvratAni |p7 saMvatsaraM prasutAH |p8 prajApaterdvAda/SasaMvatsareNa prajApater.rddhim.rdhnuvanti |p9 trayastriv.rtaH saMvatsarAstrayaH pa~Ncada/SAstrayaH saptada/SAstraya ekaviM/SAH |p10 etadeva naimiSIyANAM svargakAmA upeyuH |p11 nava triv.rtaH saMvatsarA nava pa~Ncada/SA nava saptada/SA navikaviM/SAH /SAktyAnAM SaTtriM/SatsaMvatsaraM tarasapuroDA/SaM kApyAdhvaryavamAgastyag.rhapatikam |p12 saMsthitesaMsthite 'hani g.rhapatirm.rgayAM yAti |p13 sa yAnm.rgAnhanti teSAM tarasAH puroDA/SA bhavanti |p14 etena ha vai /SAktyo gaurivItistarasapuroDA/Sa Ardhnoddevaloke ca manuSyaloke carddhim.rdhnuvanti |p15 pa~NcaviM/Satistriv.rtaH saMvatsarAH pa~NcaviM/SatiH pa~Ncada/SAH pa~NcaviM/SatiH saptada/SAH pa~NcaviM/SatirekaviM/SAH |c12 |p1 sAdhyAnAM /SatasaMvatsareNa sagavAH sapuruSAH svargaM lokaM yanti |p2 agneH sahasrasAvyena sarvasyAnnAdyasya prasavaM gacchanti |p3 atirAtraH sahasraM triv.rntyahAnyatirAtraH |p4 trINi sArasvatAni sattrANi / mitrAvaruNayoH prathamamindrAgniyordvitIyamaryamNast.rtIyam |p5 sarasvatyA upamajjane dIkSante |p6 prAyaNIyayA pracarya rAjAnaM krItvopanahya nidadhati |p7 dvAda/Sabhirupasadbhi/ScaritvA prAyaNIyamatirAtramupetya tadaharvatsAnapAkurvanti |p8 saMsthite prAyaNIye sAMnAyyena yajante |p9 tasminsaMsthite 'dhvaryuH /SamyAM prAcaH prAsyati |p10 sA yatra nipatati tadgArhapatyaH |p11 tasmAtSaTtriM/SataM prAcaH prakramAnprakrAmati |p12 tadAhavanIyaH |p13 cakrIvanti sadohavirdhAnAnyAgnIdhraM ca |p14 A/Svatthi havirdhAnamAgnIdhraM ca |p15 ulUkhalabudhno yUpaH prak.rSya upopta eva |p16 noparavAnkhananti |p17 ta etam ApUryamANapakSam AmAvAsyena haviSA yAnti |p18 paurNamAsyAM goSTomaM b.rhatsAmAnamupayanti |p19 tasminsaMsthite paurNamAsena yajante |p20 ta etamaparapakSaM paurNamAsena haviSA yAnti |p21 amAvAsyAyAmAyuSTomaM rathaMtarasAmAnamupayanti |p22 tasminsaMsthite sAmnAyyena yajante |p23 ta evameva vyatyAsaM sarasvatyA dakSiNena kUlena |c13 |p1 Akro/SantaH prA~Nco yAnti |p2 d.rSadvatyA apyaye 'ponaptrIyaM caruM nirupyAtiyanti |p3 da/Sasu goSu /Sate varSabhamuts.rjanti |p4 yadA da/Sa/SataM kurvantyathaikamutthAnaM yadA vA /SataM sahasram / yadA vA g.rhapatirmriyeta yadA vA sarvasvaM jIyeranyadA vA plAkSaM prasravaNaM prApnuvanti |p5 plAkSaM prasravaNaM prApyAgnaye kAmAyeSTiM nirvapanti |p6 tasyAma/SvAM puruSIM ca dhenuke dattvA kArapacavaM prati yamunAmavabh.rthamabhyavayanti |p7 dvitIye triv.rdb.rhaspatisavo goAyuSI indrakukSI |p8 atyanyAH prajA bhavantyojiSThA bhavanti |p9 t.rtIye jyotirgaurAyurayanaM vi/SvajidabhijitAvindrakukSI |p10 aryamNaH panthAnamArohanti devalokaM yanti |p11 dArSadvate saMvatsaraM brAhmaNasya gA rakSedanaSTaguH |p12 saMvatsaraM vyarNe naitandhave 'gnimindhIta |p13 pariNahyagnimAdhAya d.rSadvatyA dakSiNena kUlenAgneyenASTAkapAlena /SamyAparAsIyAt |p14 triHplakSaM prati yamunAmavabh.rthamabhyavaiti |p15 tadaiva manuSyebhyastiro bhavati |c14 |p1 turAyaNena sarvAm.rddhim.rdhnoti |p2 adIkSitaH k.rSNAjinaM pratimu~Ncate / manuSIM tenarddhim.rdhnoti |p3 yattapastapyate daivIM tena |p4 havirucchiSTavrato bhavati |p5 saMvatsaraM savanavidhA iSTIrnirvapati / Agneyo 'STAkapAla aindra ekAda/SakapAlo vai/Svadevo dvAda/SakapAlaH |p6 carurityeke |p7 prAtaHsavane vA sarvA |p8 sarpANAM sattreNApa jarAM ghnate / AgityAnAmivaiSAM prakA/SaH |p9 sarvo da/Sada/SI saMvatsaro dvAda/So viSuvAn |p10 triSaMvatsaraM gavAmayanamAdityAnAma.NgirasAm |p11 prAjAtiM bhUmAnaM gacchantyabhi svargaM lokaM jayanatyeSu lokeSu pratitiSThanti |p12 prajApateH sahasrasaMvatasareNa prajApater.rddhim.rdhnuvanti |p13 atirAtraH sahasraM triv.rtaH saMvatsarA atirAtraH |p14 pa~Nca pa~NcA/Satastriv.rtaH saMvatsarAH pa~Nca pa~NcA/SataHpa~Ncada/SAH pa~Nca pa~NcA/SataH saptada/SAH pa~Nca pa~NcA/Sata ekaviM/SA vi/Svas.rjAM sahasrasaMvatsaram |p15 etena vai vi/Svas.rja idaM vi/Svamas.rjanta / yadvi/Svamas.rjanta tasmAdvi/Svas.rjaH / vi/SvamenAnanuprajAyate |p16 vi/Svas.rjaH prathamAH sattramAsata sahasrasamaM prasutena yantaH / tato ha jaj~Ne bhuvanasya gopA hiraNmayaH /SakunirbrahmanAmeti |p17 brahmaNaH sAyujyaM salokatAM yanti ya etadupayanti ya etadupayanti |bApSS24 |c1 |p1 yaj~NaM vyAkhyAsyAmaH |p2 sa trayANAM varNAnAM brAhmaNarAjanyayorvai/Syasya ca |p3 sa tribhirvedairvidhIyate |p4 .rgvedayajurvedasAmavedaiH |p5 .rgvedayajurvedAbhyAM dar/SapUrNamAsau |p6 yajurvedenAgnihotram |p7 sarvairagniSTomaH |p8 uccair.rgvedasAmavedAbhyAM kriyate |p9 upAM/Su yajurvedena |p10 anyatrA/SrutapratyA/SrutapravarasaMvAdasaMpraiSai/Sca |p11 antarA sAmidhenISvanUcyam |p12 mandreNa prAgAjyabhAgAbhyAM prAtaHsavane ca |p13 madhyamena prAk sviSTAk.rto mAdhyaMdine ca |p14 kruSTena /SeSe t.rtIyasavane ca |p15 vAksaMdrava/Sca tadvat |p16 .rgvedena hotA karoti |p17 sAmavedenodgAtA |p18 yajurvedenAdhvaryuH |p19 sarvairbrahmA |p20 vacanAdvipratiSedhAdvAnyaH kuryAt |p21 brAhmaNAnAmArtvijyam |p22 sarvakratUnAmagnayaH sak.rdAhitAH |p23 juhotIti codyamAne sarpirAjyaM pratIyAt |p24 adhvaryuM kartAram |p25 juhUM pAtram |p26 vyAp.rtAyAM sruveNa |p27 AhavanIye pradAnam |p28 AdhAnaprabh.rti yAvajjIvaM pAtrANi dhAryante |p29 teSAM pratitantraM saMskAraH |p30 mantrabrAhmaNe yaj~Nasya pramANam |p31 mantrabrAhmaNayorvedanAmadheyam |p32 karmacodanA brAhmaNAni |p33 brAhmaNa/SeSo 'rthavAdo nindA pra/SaMsA parak.rtiH purAkalpa/Sca |p34 ato 'nye mantrAH |p35 anAmnAtAstvamantrA yathA pravarohanAmadheyagrahaNAnIti |p36 ratha/Sabdo dundubhi/Sabda/Sca |p37 svAdhyAye 'nadhyAyo mantrANAM na karmaNyarthAntaratvAt |p38 ekamantrANi karmANi |p39 api saMkhyAyuktaceSTAp.rthaktvanirvartIni |p40 kaNDUyanasvapnanadItarAvavarSaNAmedhyapratimantraNeSu ca tadvatkAlAvyaveteSu |p41 prayAne tvArthanirv.rtteH |p42 asaMnipAtikarmasu ca tadvat |p43 haviSk.rdadhrigupuro'nuvAkyAmanotasyAv.rttirbhinnakAleSu |p44 vacanAdekaM karma bahumantram |c2 |p1 mantrAntaiH karmAdInsaMnipAtayet |p2 AghAre dhArAyAM cAdisaMyogaH |p3 AdipradiSTA mantrAH |p4 uttarasyAdinA pUrvasyAvasAnaM vidyAt |p5 hotrAyAjamAneSu samuccayaH |p6 vikalpo yAjyAnuvAkyAsu |p7 saMkhyAsu ca tadvat |p8 krayaparikrayasaMskAreSu dravyasamuccayaH |p9 raudrarAkSasanair.rtapait.rkacchedanabhedananirasanAtmAbhimar/SanAni ca k.rtvApa upasp.r/Set |p10 uttarataupacAro vihAraH |p11 nAgnerapaparyAvarteta |p12 na vihArAt |p13 antarANi yaj~NA.NgAni / bAhyAH kartAraH |p14 na mantravatA yaj~NA.NgenAtmAnamabhipariharet |p15 prAgapavargANyudagapavargANi vA yaj~NopavItI pradakSiNaM daivAni karmANi karoti |p16 prAcInAvItI prasavyaM dakSiNApavargANi pitryANi |p17 yAni /SulbAni samAsaM gacchanti prasavyaM tAnyAveSTya pradakSiNaM samasyet |p18 atha yAni na samasyante pradakSiNaM tAni |p19 amAvAsyAyAmamAvAsyayA yajeta |p20 paurNamAsyAM paurNamAsyA |p21 yadahaH purastAccandramAH pUrNa utsarpettAM paurNamAsImapavaset |p22 /SvaH pUriteti vA |p23 kharvikAM t.rtIyAM vAjasaneyinaH samAmananti |p24 yadaharna d.r/Syeta tadaharamAvAsyA |p25 /Svo na draSTAra iti vA |p26 ekaprakaraNe codyamAnAni pradhAnAni samAnavidhAnAni |p27 prakaraNena vidhayo badhyante |p28 anirde/SAtsAdhAraNAni |p29 nirde/SAdvyavatiSThante |p30 Agneyo 'STAkapAlo 'gnISomIya ekAda/SakapAla upAM/SuyAja/Sca paurNamAsyAM pradhAnAni |p31 tada.Ngamitare homAH |p32 Agneyo 'STAkapAla aindrAgna ekAda/SakapAlo dvAda/SakapAlo vAmAvAsyAyAmasomayAjinaH |p33 saMnAyyaM dvitIyaM somayAjinaH |p34 nAsomayAjino brAhmaNasyAgnISomIyaH puroDA/So vidyate |p35 naindrAgnaH saMnayato varNAvi/SeSeNa |p36 pit.ryaj~NaH svakAlavidhAnAdana.NgaM syAt |p37 tulyavacca prasaMkhyAnAt |p38 pratiSiddhe ca dar/SanAt |p39 sahA.NgaM pradhAnam |c3 |p1 de/Se kAle kartarIti nirdi/Syate sva/SabdaM yat |p2 apUrvo darvihomaH |p3 juhoticodanaH |p4 svAhAkArapradAnaH |p5 sak.rdg.rhItva |p6 AhutigaNe pratyAhuti g.rhItva |p7 na vA samavadyet |p8 samidabhAva/ScAgnihotravarjam |p9 apareNAgniM dakSiNaM jAnvAcyAnAcya vAsIno darvihomA~Njuhoti |p10 vacanAdanyathA |p11 apareNAhavanIyaM dakSiNAtikramyodagAv.rttaH sarvA AhutIrjuhoti |p12 vacanAdanyathA |p13 A/SrutapratyA/Srute yAjyAnuvAkye avadAneSu copastaraNAbhighAraNe caturg.rhItaM vaSaTkAra/ScAdarvihomAnAm |p14 vaSaTk.rte vaSaTkAreNa vAhutiSu saMnipAtayet |p15 upayAmena graheSu |p16 tayAdevateneSTakAsu |p17 puroDA/SagaNe yathAbhAgaM vyAvartadhvamityekaikamapacchindyAt |p18 uttamau yathAbhAgaM vyAvartethAmiti |p19 tayoreva devatopade/SanaM karoti |p20 carupuroDA/SagaNe carupuroDA/SIyAnprAgadhivapanAdvibhajati |p21 yathAdevatamupalakSayati |p22 idaM/SabdastantraM syAt |p23 vyatiSakteSvapi |p24 kapAlAnAmupadhAnakAle prathamena kapAlamantreNa carumupadadhAti |p25 dhruvo 'sIti mantraM saMnamati |p26 piSTAnAmutpavanakAle taNDulAnutpunAti |p27 adhi/SrayaNakAle 'dhi/SrayaNamantreNa taNDulAnAvapati |p28 anuddh.rtya carumAsAdayati |p29 pa~Ncada/Sa sAmidhenyo dar/SapUrNamAsayoH |p30 saptada/SeSTipaSubandhAnAM yatra /SrUyante |p31 upAM/Su kAmyA iSTayaH kriyanta iti tatra yAvatpradhAnamupAM/Su |p32 dar/SapUrNamAsAviSTInAM prak.rtiH |p33 agnISomIyasya ca pa/SoH |p34 sa savanIyasya |p35 savanIya aikAda/SinAnAm |p36 aikAda/SinAH pa/SugaNAnAm |p37 vai/SvadevaM varuNapraghAsasAkamedha/SunAsIrIyANAm |p38 vai/Svadevika ekakapAla ekakapAlAnAm |p39 vai/SvadevyAmikSAmikSANAm |p40 tatra sAmAnyAdvikAro gamyeta |p41 ekadevatA AgneyavikArAH |p42 dvidevatA agnISomIyavikArAH |p43 bahudevatA/Sca |p44 aindrAgnavikArA vA |p45 anyatra prak.rtidevatAbhyo yathaindraH puroDA/SaH saumya/Scaruriti |p46 havirdevatAsAmAnye havirbalIyaH |p47 dravyasaMskAravirodhe dravyaM balIyaH |p48 arthadravyavirodhe 'rtho balIyAn |p49 na prak.rtAvUho vidyate |p50 vik.rtau yathArthamUho 'rthavAdavarjam |p51 paravAkya/SravaNAdarthavAdaH |p52 /SiSTAbhAve sAmAnyAtpratinidhi |p53 taddharmA ca syAt |p54 mAtrApacAre taccheSeNa samApnuyAt |c4 |p1 svAmino 'gnerdevatAyAH /SabdAtkarmaNaH pratiSedhAcca pratinidhirniv.rttaH |p2 tribhiH kAraNaiH prak.rtirnirvartate pratyAmnAnAtpratiSedhAdarthalopAcca |p3 agniSToma ekAhAnAM prak.rtiH |p4 dvAda/SAho 'hargaNAnAM |p5 gavAmayanaM sAmvatsarikANAm |p6 nikAyinAM tu prathamaH |p7 agniSToma uttaravediH |p8 uttareSu kratuSvagniH |p9 anyatra sAdyaskrebhyo vAjapeyAtSoDa/SinaH sArasvatAcca sattrAt |p10 kratvAdau kratukAmaM kAmayeta |p11 yaj~NA.NgAdau yaj~NA.NgakAmaM |p12 alpIyAMso mantrA bhUyAMsi karmANi tatra sama/SaH prativibhajya pUrvaiH pUrvANi kArayeduttarairuttarANi |p13 alpIyAMsi karmANi bhUyAMso mantrAstatra pratimantraM kuryAt / ava/SiSTA vikalpArthA yathA yUpadravyANIti |p14 antAllopo viv.rddhirvA |p15 prak.rteH pUrvoktatvAdapUrvamante syAt |p16 kumbhI/SUlavapA/SrapaNIprabhutvAttantraM syAt |p17 jAtibhede tu bhidyeta paktivaiSamyAt |p18 sviSTak.rdvikAre vanaspatau yAjyAyAM devatAnigamAH syuH prak.rtyupabandhAt |p19 anvArambhaNIyA vik.rtau na syAtprak.rtikAlamadhyatvAt / k.rtA hi tadarthena |p20 syAdvA kAlasyA/SeSabhUtatvAt |p21 ArambhavibhAgAcca |p22 arthAyArthAyAgniM praNayati / apav.rtte karmaNi laukikaH saMpadyate yathA samArUDhe |c5 |p1 pravarAnvyAkhyAsyAmaH |p2 ArSeyaM v.rNIte / bandhoreva naityatho saMtatyA iti vij~NAyate |p3 na devairna manuSyairArSeyaM v.rNIte / .rSibhirevArSeyaM v.rNIta iti vij~NAyate |p4 ArSeyamanvAcaSTe / .rSiNA hi devAH puruSamanubudhyanta iti vij~NAyate |p5 yo vA anyaH sannathAnyasyArSeyeNa prav.rNIte sa vA asya tad.rSiriSTaM vItaM v.r.NktaM iti vij~NAyate |p6 trInv.rNIte / mantrak.rto v.rNIte / yatharSi mantrak.rto v.rNIta iti vij~NAyate |p7 athaikeSAm / ekaM v.rNIte / dvau v.rNIte / trInv.rNIte / na caturo v.rNIte / na pa~NcAtiv.rNIta iti vij~NAyate |p8 ata UrdhvAnadhvaryurv.rNIte 'muto 'rvAco hoteti vij~NAyate |p9 purohitasya pravareNa rAjA prav.rNita iti vij~NAyate |p10 bh.rgUNAmevAgre vyAkhyAsyAmaH |p11 jAmadagnyA vatsAH |p12 teSAM pa~NcArSeyaH pravaraH / bhArgava cyAvanApnavAnariva jAmadagnyeti / jamadagnivadUrvavadapnavAnavaccyavanavadbh.rguvaditi |p13 tryArSeyamu haike / bhArgavaurva jAmadagnyeti / jamadagnivadUrvavadbh.rguvaditi |p14 eSa evAvik.rtaH sAvarNijIvantijAbAlyaiti/SAyanavairohityAvaTamaNDuprAcInayogyAnAm |p15 athArSTiSeNAnAM pa~NcArSeyaH / bhArgava cyAvanApnavAnArSTiSeNAnUpeti / anUpavad.rSTiSeNavadapnavAnavaccyavanavadbh.rguvaditi |p16 tryArSeyamu haike / bhArgavArSTiSeNAnUpeti / anUpavad.rSTiSeNavadbh.rguvaditi |c6 |p1 atha vItahavyA yAskavAdhUlamaunamaukAH |p2 teSAM tryArSeyaH / bhArgava vaitahavya sAvedaseti / savedovadvItahavyavadbhaguvaditi |p3 atha gArtsamadAH /SunakAH |p4 teSAmekArSeyaH / gArtsamadeti hotA / g.rtsamadavadityadhvaryuH |p5 atha vAdhrya/SvA mitrAyuvaH |p6 teSAmekArSeyaH / vAdhrya/Sveti hotA / vadhrya/SvavadityadhvaryuH |p7 atha vainyAH pArthAH |p8 teSAM tryArSeyaH / bhArgava vainya pArtheti / p.rthu vadvenavadbh.rguvaditi |p9 ime bh.rgavo vyAkhyAtAH |p10 athAto '.NgirasAmAyAsyAgautamAH |p11 teSAM tryArSeyaH / A.NgirasAyAsya gautameti |p12 athaucathyA gautamAH |p13 teSAM tryArSeyaH / A.Ngirasaucathya gautameti / gotamavaducathyavada.Ngirovaditi |p14 athau/SijA gautamAH |p15 teSAM tryArSeyaH / A.Ngirasau/Sija kAkSIvateti / kakSIvadvadu/Sijavada.Ngirovaditi |p16 atha vAmadevA gautamAH |p17 teSAM tryArSeyaH / A.Ngirasa vAmadeva bArhadukthyeti / b.rhadukthavadvAmadevavada.Ngirovaditi |p18 atha bharadvAjAnAM tryArSeyaH / A.Ngirasa bArhaspatya bhAradvAjeti / bharadvAjavadb.rhaspativada.Ngirovaditi |p19 eSa evAvik.rtaH |c7 |p1 kukvAgnive/SyorjAyanAnAM sarveSAM ca stambastamba/SabdAnAm |p2 atha dvyAmuSyAyaNAnAM kulAnAM yathA /Su.Nga/Si/SirayaH |p3 bharadvAjAH /Su.NgAH / katAH /Sai/SirayaH |p4 teSAM pa~NcarSeyaH / A.Ngirasa bArgaspatya bhAradvAja kAtyAtkIleti / atkIlavatkatavadbhardvAjavadb.rhaspativada.Ngirovaditi |p5 tryArSeyamu haike / A.Ngirasa kAtyAtkIleti / atkIlavatkatavada.Ngirovaditi |p6 atharkSANAM pa~NcArSeyaH / A.Ngirasa bArhaspatya bhAradvAja vAndana mAtavacaseti / matavacovadavandanavadbharadvAjavadb.rhaspativada.Ngirovaditi |p7 tryArSeyamu haike / A.Ngirasa vAndana mAtavacaseti / matavacovadvandanavada.Ngirovaditi |p8 atha kapInAM tryArSeyaH / A.NgirasAmahIyaurukSayeti / urukSayavadamahIyavada.Ngirovaditi |p9 atha gargANAM tryArSeyaH / A.Ngirasa gArgya /Sainyeti / /Sinivadgargavada.Ngirovaditi |p10 bharadvAjamu haike '.NgirasaH sthAne / bhAradvAja gArgya /Sainyeti / /SinivadgargavadbhradvAjavaditi |p11 atha haritAnAM tryArSeyaH / A.NgirasAmbarISa yauvanA/Sveti / yuvanA/SvavadambarISavada.Ngirovaditi |p12 mAndhAtAramu haike '.NgirasaH sthAne / mAndhAtrAmbarISa yauvanA/Sveti / yuvanA/SvavadambarISavanmAndhAt.rvaditi |c8 |p1 atha kutsAnAM tryArSeyaH / A.Ngirasa mAndhAtra kautseti / kutsavanmAndhAt.rvada.Ngirovaditi |p2 athAjamIDhAH kaNvAH |p3 teSAM tryArSeyaH / A.NgirasAjamIDha kANveti / kaNvavadajamIDhavada.Ngirovaditi |p4 atha virUpA rathItarAH |p5 teSAM tryArSeyaH / A.Ngirasa vairUpa pArSada/Sveti / p.rSada/SvavadvirUpavada.Ngirovaditi |p6 aSTrAdaMSTramuhaike '.NgirasaH sthAne / ASTrAdaMSTra vairUpa pArSada/Sveti / p.rSada/SvavadvirUpavadaSTrAdaMSTravaditi |p7 atha mudgalAnAM tryArSeyaH / A.Ngirasa bhArmya/Sva maugdalyeti / mudgalavadbh.rmya/Svavada.Ngirovaditi |p8 t.rkSumu haike '.NgirasaH sthAne / tArkSya bhArmya/Sva maudgalyeti / mudgalavadbh.rmya/Svavatt.rkSuvaditi |p9 atha viSNuv.rddhAnAM tryArSeyaH / A.Ngirasa paurukutsa trAsadasyaveti / trasadasyuvatpurukutsavada.Ngirovaditi |p10 eSa evAvik.rtaH /SaThamarSaNabhadraNamadraNabAdarAyaNaupaminyaupagavisAtyakisAtyaMkAmyAruNinituNDInAm |p11 athAtrINAM tryArSeyaH / AtreyArcanAnasa /SyAvA/Sveti / /SyAvA/SvavadarcanAnasavadatrivaditi |p12 atha gaviSThirANAM tryArSeyaH / AtreyArcanAnasa gAviSThireti / gaviSThiravadarcanAnasavadatrivaditi |p13 athAtithInAM tryArSeyaH / AtreyArcanAnasAtithyeti / atithivadarcanAnasavadatrivaditi |p14 eSa evAvik.rto vAmarathyasuma.NgalabaijavApInAm |c9 |p1 atha vi/SvAmitrANAM devarAtA/ScikitamanutantvaulakivAlukiyaj~NavalkolUkab.rhadagnibabhrugAlavi/SAlAvata/SAla.NkAyanakAlabavAH |p2 teSAM tryArSeyaH / vai/SvAmitra daivarAtaudaleti / udalavaddevarAtavadvi/SvAmitravaditi |p3 atha /SraumatakAmakAyanAnAM tryArSeyaH / vai/SvAmitra daiva/Sravasa daivataraseti / devatarasavaddeva/Sravovadvi/SvAmitravaditi |p4 athAjyAnAM tryArSeyaH / vai/SvAmitra mAdhucchandasAjyeti / ajavanmadhucchandovadvi/SvAmitravaditi |p5 atha mAdhucchandasA eva dhanaMjayAH |p6 teSAM tryArSeyaH / vai/SvAmitra mAdhucchandasa dhAnaMjayyeti / dhanaMjayavanmadhucchandovadvi/SvAmitravaditi |p7 athASTakA lohitAH |p8 teSAM dvyArSeyaH / vai/SvAmitrASTaketi / aSTakavadvi/SvAmitravaditi |p9 atha pUraNA vAridhApayantAH |p10 teSAM dvyArSeyaH / vai/SvAmitra pauraNeti / pUraNavadvi/SvAmitravaditi |p11 atha katAnAM tryArSeyaH / vai/SvAmitra kAtyAtkIleti / atkIlavatkatavadvi/SvAmitravaditi |p12 athAghamarSaNAH ku/SikAH |p13 teSAM tryArSeyaH / vai/SvAmitrAghamarSaNa kau/Siketi / ku/SikavadaghamarSaNavadvi/SvAmitravaditi |p14 atha ka/SyapAnAM tryArSeyaH / kA/SyapAvatsAra naidhruveti / nidhruvavadavatsAravatka/Syapavaditi |p15 atha rebhANAM tryArSeyaH / kA/SyapAvatsAraraibheti / rebhavadavatsAravatka/Syapavaditi |c10 |p1 atha /SaNDilAnAM dvyArSeyaH / daivalAsiteti / asitavaddevalavaditi |p2 tryArSeyamu haike / kA/Syapa daivalAsiteti / asitavaddevalavatka/Syapavaditi |p3 dvyArSeyAstvevaMnyAyena |p4 ekArSeyA vAsiSThA anyatra parA/SarebhyaH / vAsiSTheti hotA vasiSThavadityadhvaryuH |p5 tryArSeyamu haike / vAsiSThaindrapramadAbharadvaso iti / AbharadvasuvadindrapramadavadvasiSThavaditi |p6 atha parA/SarANAM tryArSeyaH / vAsiSThi /SAktya pArA/Saryeti / parA/SaravacchaktivadvasiSThavaditi |p7 atha kuNDinAnAm tryArSeyaH / vAsiSTha maitrAvaruNa kauNDinyeti / kuNDinavanmitrAvaruNavadvasiSThavaditi |p8 atha saMk.rtiputimASANAM tryArSeyaH / /SAktya sAMk.rtya gaurivIteti / gaurivItivatsaMk.rtivacchaktivaditi |p9 athAgastInAmekArSeyaH / Agastyeti hotA / agastivadityadhvaryuH |p10 tryArSeyamu haike / Agastya dArDhacyutaidhmavAheti / idhmavAhavadd.rDhacyutavadagastivaditi |p11 atha kSatriyANAm |p12 yadyaha sArSTiM prav.rNIranneka evaiSAM pravaraH / mAnaviDa paurUravaseti / purUravovadiDAvanmanuvaditi |p13 atha yeSAmu ha mantrak.rto na syuH sapurohitapravarAste prav.rNIran |p14 atha yeSAM syurapurohitapravarAste |p15 sapurohitapravarAstvevaMnyAyena |p16 ekArSeyA vi/SaH / vAtsapreti hotA / vatsapravadityadhvaryuH |p17 athAsaMpraj~NAtabandhurAcAryAmuSyAyaNamanuprabravItAcAryapravaraM prav.rNIta |p18 athAha tANDina ekArSeyaM sArvavarNikaM samAmananti / mAnaveti hotA / manuvadityadhvaryuH // mAnavyo hi prajA iti hi brAhmaNamiti hi brAhmaNam |c11 |p1 purastAtsAmidhenInAM hotA h.rdayade/Sa UrdhvaM prAde/SaM dhArayamANo japati mayi g.rhNAmyagre agniM yo no agniH pitara iti |p2 antarAhavanIyamutkaraM ca pratIcInaM gaccha~Njapati kaM prapadye taM prapadye / yatte prajApate /SaraNaM chandastatprapadye / yAvatte viSNo veda tAvatte kariSyAmi / namo agnaya upadraSTre namo vAyava upa/Srotre nama AdityAyAnukhyAtre / juSTAmadya devebhyo vAcamudyAsaM svadhAvatIM pit.rbhyaH /Su/SrUSeNyAM manuSyebhyaH / pra/SAsta AtmanA prajayA pa/SubhiH prajApatiM prapadye / abhayaM me astu / prAjApatyamanuvakSyAmi / vAgArtvijyaM karotu mana ArtvijyaM karotu / vAcaM prapadye bhUrbhuvaH suvariti // satyaM prapadya iti vA |p3 viSNo sthAne tiSThAmItyavatiSThate |p4 antarvedi dakSiNaH pAdo bhavati / bahirvedi savyaH |p5 athordhvastiSThanbrahmansAmidhenIranuvakSyAmIti brahmANamAmantrya da/SahotAraM vyAkhyAya vyAh.rtI/Sca japitvA trirhi.Nk.rtottamena hi.NkAreNArdharcamupasaMdadhAti |p6 triH prathamAmanvAha triruttamAm |p7 yaM kAmayeta sarvamAyuriyAditi tasya triranavAnaM prathamottame anubrUyAt |p8 ekaikAmeva saMtanvannanavAnamanubrUyAdityeke |p9 t.rtIyAM sAmidhenIM trirvig.rhNAti / saMtatamanvAheti sAmidhenInAmavi/SeSAt |p10 vij~NAyate ca / .rSer.rServA etA nirmitA yatsAmidhenyaH / tA yadasaMyuktAH syuH prajayA pa/SubhiryajamAnasya vitiSTheran / ardharcau saMdadhAti saMyunaktyevainA iti te manyAmahe |p11 pUrvasyA/ScottaramuttarasyA/Sca pUrvaM tau saMdadhyAt |p12 saMtatamanvAheti sAmidhenInAmanucchvAsavAdo vij~NAyate ca |p13 nAntararcau vyanyAt / yadyantararcau vyanyAdapAne prANaM dadhyAt / atihAya pUrvsyA ardharcamuttarasyA ardharce vyaniti |p14 triranuvacanenArdharcasaMtAno vidyata ekarSitvAt |p15 tvaM varuNa iti vasiSTharAjanyAnAM paridhAnIyA / juhotetItareSAM gotrANAm |p16 narA/SaMso dvitIyaH prayAjo vasiSTha/SunakAnAm / tanUnapAditareSAM gotrANAM |p17 sAmidhenIranUcya pravaramuktvA nivido 'nvAha |p18 tAsAM sapta padAnyuktvApAniti |c12 |p1 atha catvAryatha catvAri |p2 tA anUcya devatA AvAhayati yA yakSyamANo bhavati |p3 sa vai khalu vAjino nAvAhayeddevikA devasuvo yacca kiM caitAd.rkte manyAmahe |p4 parapradhAnAnAM pratantravyavetAnAM ca pratiSedhaH syAttalli.NgatvAcchabdasya |p5 ekadevatAnAM nAnAdevatAvyavetanAM tantramAvAhanaM vibhavAt |p6 athordhvaj~NuH prAde/Sena bhUmimabhinidhAya japatIdamahaM triv.rtA stomena rathaMtareNa sAmaN vaSaTkAreNa vajreNAsyai p.rthivyA asyai pratiSThAyA asmAdAyatanAdyo 'smAndveSTi yaM ca vayaM dviSmastaM hanmi // yadadya hot.rvarye jihmaM cakSuH parApatat / agniSTatpunarAbharajjAtavedA vicarSaNiH // vasUnAM rAtau syAma rudrANAmUrmyAyAM svAdityA aditaye 'nehasaH / cArumadya devebhyo vAcamudyAsaM cAruM brahmabhya/ScAruM manuSyebhya/ScAruM narA/SaMsAyAnumatAM pit.rbhiH / ye te /SataM varuNa ye sahasraM yaj~NiyAH pA/SA vitatAH purutrA / tebhyo na indraH savitota viSNurvi/Sve devA mu~Ncantu marutaH svastyeti |p7 atha yadenamAhAsau manuSa iti tadupotthAya dakSiNena pANinA dakSiNAmadhvaryoraMsamanvArabhya japati / savyenAgnIdhrasya dakSiNam // SaSTi/ScAdhvaryo navati/Saca pA/SA hotAramagnimantarA vic.rttAH / sinanti pAkamati dhIra ety.rtasya panthAmanveti hotA // agnimanvArabhAmahe hot.rvarye purohitam / yenAyannuttamaM svardevA a.Ngiraso divamiti |p8 mayi prANApAnAviti pANI pratyAh.rtyorode/SaM sp.r/Sate |p9 A p.rNoSi saMp.rNa prajayA mA pa/SubhirAp.rNetIdhmasaMnahanAni mukhaM prati vidhUnute |p10 athApa upasp.r/SyAgne naya supathA rAye asmAn // ehyagna iha hotA ni SIdAdabdhaH su puraetA bhavA naH / avatAM mA rodasI vi/Svaminve yajA mahe saumanasAya devAnityete .rcau japnhot.rSadanAya pravrajati |p11 jaghanena hot.rSadanaM prA.Nmukha upavi/SyAtha hot.rSadanamabhim.r/Satyahe daidhiSavyeti |p12 athAsmAtt.rNaM nirasyati |c13 |p1 /SuSkaM pracchinnAgraM vA nirastaH parAgvasuH saha pApmaneti |p2 atha hot.rSadana upavi/Sati pAtaM mA dyAvAp.rthivI upastha iti dakSiNapUrviNaM savyottariNaM vopasthaM k.rtvA |p3 atha japati sIda hotarni hotA hot.rSadana iti dve // piprIhi devA~M u/Sato yaviSThetyeSA // veSi hotramuta potraM janAnAM mandhAtAsi draviNodA .rtAvA / svAhA vayaM k.rNavAmA havIMSi devo devAnyajatyagnirarhan // A devAnAm / tvamagne vratapA asi // yadvo vayaM praminAm // yatpAkatrA manasA // vi/SveSAM hyadhvarANAmanIkaM citraM ketuM janitA tvA jajAna / sa A yajasva n.rvatIranu kSAH spArhA iSaH kSumatIrvi/SvajanyAH // yaM tvA dyAvAp.rthivI yaM tvApastvaSTA yaM tvA sujanimA jajAna / panthAmanu pravidvAnpit.ryANaM dyumadagne samidhAno vi bhAhItyetasya sUktasya SaT sarvaM vA // vi/Sve devAH /SAstana mA yatheha hotA v.rto manavai yanniSadya / pra me brUta bhAgadheyaM yathA vo yena pathA havyamA vo vahAni // yamicchAmi manasA so 'yamAgAdyaj~Nasya vidvAnparuSa/ScikitvAn / sa no yakSaddevatAtA yajIyAnni hi SatsadantaraH pUrvo asmanniSadya // tadadya vAcaH prathamaM masIya yenAsurA~M abhi devA asAma // UrjAda uta yaj~NiyAsaH pa~Nca janA mama hotraM juSadhvam // namo mahadbhyo namo arbhakebhyo namo yuvabhyo nama A/SinebhyaH / yajAma devAnyadi /SaknavAma mA jyAyasaH /SaMsamA v.rkSi devA iti |p4 etajjapitvA srucAvAdApayati |p5 sarvatra purastAdyAjyAyA yeyajAmahamuktvA vyAh.rtIrdadhAti |p6 nAnUyAjeSu yeyajAmahaM karoti |p7 anavAnamanUyAjAnyajati / amatsateti vApAniti |p8 purastAllakSmA puro'nuvAkyA / upariSTAllakSmA yAjyA / etadvA viparItam |p9 ubhayatolakSmA puro'nuvAkyA tathA yAjyetyeke |p10 tiSThanpuro'nuvAkyAmanvAha / AsIno yAjyAm / ubhe tiSThannAsIno vA |p11 sA ha tvai sam.rddhA puro'nuvAkyA yAmabhivyAharandevatAmevAgre 'bhivyAharati / sA ha tvai sam.rddhA yAjyA yasyai devatAyA adhi vaSaTkaroti |p12 .rci praNavaM dadhAti yAjyAvarjam |p13 omity.rco 'dhi praNauti |c14 |p1 uttamasyAkSarasya vikArameka AhuH |p2 adhikaH syAdityaparam |p3 vij~NAyate ca / .rcamuktvA praNautyaparAmuktvA praNautyadhike punaretadupapadyate saMtatam.rcA vaSaTkarotIti ca tadvadyAjyAyA adhi vaSaTkaroti |p4 apagUrya vaSaTkarotItyuccairvAdaH /Sabdasya |p5 yaM kAmayeta pramAyukaH syAditi tasyoccairapagUrya nikhidanniva vaSaTkuryAt / yaM kAmayeta pApIyAnsyAditi nIcaistarAM tasya yAjyAyA vaSaTkuryAt / yaM kAmayeta vasIyAnsyAdityuccaistarAM tasya yAjyAyA vaSaTkuryAt / na vasIyAnna pApIyAniti samaM tasya yAjyAyA vaSaTkuryAt / uccaiH krau~Ncamiva vAsaTkuryAtsvargakAmasyeti vij~Nayate |p6 balIya .rco vaSaTkarotIti tadvat |p7 yaM devatAM yajettAM manasA dhyAyetpurA vaSaTkArAtsvargakAmasyeti vij~NAyate |p8 vaSaTk.rtya prANyApAnya nimiSet |p9 apAnenaiva prANaM dhArayennimiSeNa cakSuriti vij~NAyate |p10 yaM dviSyAttasyauSaDiti vaSaTkuryAt / oSatyeveti vij~NAyate |p11 vAsADityeke samAmananti / vauSaDityeke / vauSAdityeke / vAkSaDityeke / vaukSaDityeke / vaukSADityeke |p12 vaSaTkAra mA me pra vA.Nmo ahaM tvAM b.rhatA mana upahvaye / na mAM na me vAcaM hinasAt / havyaM devebhyo 'bhivahAmyojaH sahaH saha ojaH / vAgvaSaTkAra namaste astu mA mA hiMsIrityetadvaSaTk.rte japati / vAgvaSaTkAra namaste astu mA mA hiMsIriti vA |p13 a.NgulI muktvA miSe prANAyeti mukhade/SamUrdhvamutk.rSyorje 'pAnAyetyavAcInaM niyacchati |p14 avAntareDAmavattAma.NgulIbhirnig.rhya na muSTiM karoti |p15 mukhamiva pratyupahvayate |p16 yaM kAmayetApa/SuH syAditi parAcIM tasyetyuktam |p17 padAbhyAsapratiSedhastu |p18 vij~NAyate ceDopahUteti tatparAcI / upahUteti tatpratIcI |p19 Adhvaryava evAto 'nyAni karmANi hoturAmnAtAni bhavanti / epade/SAditarANItarANi