TITUS
White Yajur-Veda: Brhad-Aranyaka-Upanisad
Part No. 24
Previous part

Paragraph: 3    {= ŚBM 14.7.1}    {= ŚBK 16.6.3}
Verse: MK1 
Sentence: a    जनकँ॒ ह वै॒देहं या॒ज्ञवल्क्यो जगाम:
   जनक॒म् ह वै॒देहम् या॒ज्ञवल्क्यस् जगाम

Sentence: b       स॒मेनेन वदिष्य इ॒त्य्K स मेने: न वदिष्य इत्य्.
      स॒म् एनेन वदिष्ये इ॒ति K स मेने न वदिष्ये इति

Sentence: c    अ॒थ ह य॒ज्जनक॒श्च वै॒देहो या॒ज्ञवल्क्यश्चाग्निहोत्रेसमूद॒तुस्K समूदाते,
   अ॒थ ह य॒द् जनक॒स् च वै॒देहस् या॒ज्ञवल्क्यस् च अग्निहोत्रे समूद॒तुर् K समूदाते

Sentence: d          त॒स्मै ह या॒ज्ञवल्क्यो व॒रं ददौ.
         त॒स्मै ह या॒ज्ञवल्क्यस् व॒रम् ददौ

Sentence: e    स॒ ह कामप्रश्न॒मेव॒ वव्रे.
   स ह कामप्रश्न॒म् एव वव्रे

Sentence: f    तँ॒ हास्मै ददौ.
   त॒म् ह अस्मै ददौ

Sentence: g    तँ॒ ह सम्रा॒डेव पू॒र्वः पप्रच्छ.
   त॒म् ह सम्रा॒ट् एव पू॒र्वस् पप्रच्छ

Verse: MK2 
Sentence: a    या॒ज्ञवल्क्य,
   या॒ज्ञवल्क्य

Sentence: b          किं॒ज्योतिरयं पु॒रुष इ॒त्य्.
         किं॒ज्योतिस् अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: c    आदित्य॒ज्योतिः,
   आदित्य॒ज्योतिस्

Sentence: d          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: e          इ॒ति होवाचादित्ये॒नै॒वायं ज्यो॒तिषास्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येती॒त्य्.
         इ॒ति ह उवाच आदित्ये॒न एव अय॒म् ज्यो॒तिषा आस्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति इ॒ति

Sentence: f    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: g          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Verse: MK3 
Sentence: a    अ॒स्तमित आदित्ये,
   अ॒स्तमिते आदित्ये

Sentence: b          याज्ञवल्क्य,
         याज्ञवल्क्य

Sentence: c          किं॒ज्योतिरे॒वायं पु॒रुष इ॒ति.
         किं॒ज्योतिस् एव अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: d    चन्द्र॒ज्योतिः,
   चन्द्र॒ज्योतिस्

Sentence: e          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: f          इ॒ति होवाच;
         इ॒ति ह उवाच

Sentence: g       चन्द्रे॒णै॒वायंK चन्द्रमा एवास्य ज्योतिर्भवति चन्द्रमसैवायंज्यो॒तिषास्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येती॒त्य्.
      चन्द्रे॒ण एव अय॒म् K चन्द्रमास् एव अस्य ज्योतिस् भवति चन्द्रमसा एव अयम् ज्यो॒तिषा आस्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति इ॒ति

Sentence: h    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: i          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Verse: MK4 
Sentence: a    अ॒स्तमित आदित्ये,
   अ॒स्तमिते आदित्ये

Sentence: b          याज्ञवल्क्य,
         याज्ञवल्क्य

Sentence: c          चन्द्र॒मस्य॒स्तमिते,
         चन्द्र॒मसि अ॒स्तमिते

Sentence: d          किं॒ज्योतिरे॒वायं पु॒रुष इ॒त्य्.
         किं॒ज्योतिस् एव अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: e    अग्नि॒ज्योतिः,
   अग्नि॒ज्योतिस्

Sentence: f          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: g          इ॒ति होवाचK अग्निरेवास्य ज्योतिर्भवत्य्,
         इ॒ति ह उवाच K अग्निस् एव अस्य ज्योतिस् भवति

Sentence: h          अग्नि॒नैव ज्यो॒तिषास्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येती॒त्य्.
         अग्नि॒न एव ज्यो॒तिषा आस्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति इ॒ति

Sentence: i    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: j          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Verse: MK5 
Sentence: a    अ॒स्तमित आदित्ये,
   अ॒स्तमिते आदित्ये

Sentence: b          याज्ञवल्क्य,
         याज्ञवल्क्य

Sentence: c          चन्द्र॒मस्य॒स्तमिते,
         चन्द्र॒मसि अ॒स्तमिते

Sentence: d          शा॒न्ते ऽग्नौ,
         शान्ते अग्नौ

Sentence: e          किं॒ज्योतिरे॒वायं पु॒रुष इ॒ति.
         किं॒ज्योतिस् एव अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: f    वा॒ग्ज्योतिः,
   वा॒ग्ज्योतिस्

Sentence: g          सम्राड्,!
         सम्राट् !

Sentence: h          इति होवाचK वागेवास्य ज्योतिर्भवति,
         इति ह उवाच K वाक् एव अस्य ज्योतिस् भवति

Sentence: i          वा॒चै॒वायं ज्यो॒तिषास्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति.
         वाचा एव अय॒म् ज्यो॒तिषा आस्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति

Sentence: j    त॒स्माद्वै,
   त॒स्माद् वै

Sentence: k          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: l          अ॒पि य॒त्र स्वः॒ पाणिर्न॒ विनिर्ज्ञा॒यते,
         अ॒पि य॒त्र स्व॒स् पाणि॒स् न विनिर्ज्ञा॒यते

Sentence: m          ऽथ य॒त्र वा॒गुच्च॒रत्य्,
         अ॒थ य॒त्र वा॒क् उच्च॒रति

Sentence: n          उ॒पैव त॒त्र॒ न्येती॒त्य्.
         उ॒प एव त॒त्र न्येति इ॒ति

Sentence: o    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: p          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Verse: MK6 
Sentence: a    अ॒स्तमित आदित्ये,
   अ॒स्तमिते आदित्ये

Sentence: b          याज्ञवल्क्य,
         याज्ञवल्क्य

Sentence: c          चन्द्र॒मस्य॒स्तमिते,
         चन्द्र॒मसि अ॒स्तमिते

Sentence: d          शा॒न्ते ऽग्नौ,
         शान्ते अग्नौ

Sentence: e          शान्ता॒यां वाचि,
         शान्ता॒याम् वाचि

Sentence: f          किं॒ज्योतिरे॒वायं पु॒रुष इ॒त्य्.
         किं॒ज्योतिस् एव अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: g    आत्म॒ज्योतिः,
   आत्म॒ज्योतिस्

Sentence: h          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: i          इ॒ति होवाचK आत्मैवास्य ज्योतिर्भवत्य्!,
         इ॒ति ह उवाच K आत्मा एव अस्य ज्योतिस् भवति

Sentence: j          आत्म॒नै॒वायं ज्यो॒तिषास्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येती॒ति.
         आत्म॒ना एव अय॒म् ज्यो॒तिषा आस्ते प॒ल्ययते क॒र्म कुरुते विप॒र्येति इ॒ति

Verse: MK7 
Sentence: a    कतम॒ आत्मे॒ति.
   कतम॒स् आत्मा इ॒ति

Sentence: b    यो ऽयं॒ विज्ञानम॒यः पु॒रुषः प्राणे॒षु हृ॒द्यन्त॒र्ज्योतिःK विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्त॒र्ज्योतिः पुरुषः,
   य॒स् अय॒म् विज्ञानम॒यस् पु॒रुषस् प्राणे॒षु हृदि अन्त॒र्ज्योतिस् K विज्ञानमयस् प्राणेषु हृदि अन्तर्ज्योतिस् पुरुषस्

Sentence: c          स॒ समानः स॒न्नुभौ॒ लोकौ सं॒चरतिK अनुसंचरति.
         स समान॒स् स॒न् उभौ लोकौ सं॒चरति K अनुसंचरति

Sentence: d    ध्या॒यतीव लेला॒यतीवस॒धीःK स॒ हिस्व॒प्नो भू॒त्वेमं॒ लोकम॒तिक्रामतिK add. मृत्यो रूपाणि.
   ध्या॒यति इव लेला॒यति इव स॒धीस् K स हि स्व॒प्नस् भूत्वा इम॒म् लोक॒म् अ॒तिक्रामति K add. मृत्योस् रूपाणि

Verse: MK8 
Sentence: a    स वा॒ अयं पु॒रुषो जा॒यमानः श॒रीरमभिसम्प॒द्यमानः पाप्म॒भिः सँ॒सृज्यते.
   स वै अय॒म् पु॒रुषस् जा॒यमानस् श॒रीरम् अभिसम्प॒द्यमानस् पाप्म॒भिस् सँ॒सृज्यते

Sentence: b    स॒ उत्क्रा॒मन्म्रिय॒माणः पाप्म॒नोवि॒जहातिK निजहातिमृत्योरूपा॒णिK om.]
   स॒स् उत्क्रा॒मन् म्रिय॒माणस् पाप्म॒नस् वि॒जहाति K निजहाति मृत्यो॒स् रूपा॒णि K om.]

Verse: MK9 
Sentence: a    त॒स्य वा॒ एत॒स्य पु॒रुषस्य द्वे॒ एव स्था॒ने भवत:
   त॒स्य वै एत॒स्य पु॒रुषस्य द्वे एव स्था॒ने भवतस्

Sentence: b       इदं॒ च परलोकस्था॒नं च;
      इद॒म् च परलोकस्था॒नम् च

Sentence: c       स॒न्ध्यं तृती॒यँ स्वप्नस्था॒नं;
      स॒न्ध्यम् तृती॒यम् स्वप्नस्था॒नम्

Sentence: d       त॒स्मिन्त्स॒न्ध्ये स्था॒ने ति॒ष्ठनुभे स्था॒ने पश्यतीदं॒ च परलोकस्था॒नं च.
      त॒स्मिन् स॒न्ध्ये स्था॒ने ति॒ष्ठन् उभे स्था॒ने पश्यति इद॒म् च परलोकस्था॒नम् च

Verse: M10/K9 
Sentence: a    अ॒थ यथाक्र॒मो ऽयं॒ परलोकस्था॒ने भ॒वति;
   अ॒थ यथाक्र॒मस् अय॒म् परलोकस्था॒ने भ॒वति

Sentence: b       त॒माक्र॒ममाक्र॒म्योभ॒यान्पाप्म॒न आनन्दाँ॒श्च पश्यति.
      त॒म् आक्र॒मम् आक्र॒म्य उभ॒यान् पाप्म॒नस् आनन्दा॒न् च पश्यति

Sentence: c    सय॒त्रायंK om.] प्रस्व॒पित्य्,
   स य॒त्र अय॒म् K om.] प्रस्व॒पिति

Sentence: d          अस्य॒ लोक॒स्य सर्वा॒वतो मा॒त्रामपादा॒य,
         अस्य लोक॒स्य सर्वा॒वतस् मा॒त्राम् अपादा॒य

Sentence: e          स्वयं॒ विह॒त्य स्वयं॒ निर्मा॒य स्वे॒न भासा स्वे॒न ज्यो॒तिषा प्र॒स्वपित्य्;
         स्वय॒म् विह॒त्य स्वय॒म् निर्मा॒य स्वे॒न भासा स्वे॒न ज्यो॒तिषा प्र॒स्वपिति

Sentence: f       अ॒त्रायं पु॒रुषः स्वयं॒ज्योतिर्भवति.
      अ॒त्र अय॒म् पु॒रुषस् स्वयं॒ज्योतिस् भवति

Verse: M11/K10 
Sentence: a    न त॒त्र र॒था न र॒थयोगा न प॒न्थानो भवन्त्य्;
   न त॒त्र र॒थास् न र॒थयोगास् न प॒न्थानस् भवन्ति

Sentence: b       अ॒थ र॒थान्र॒थयोगान्पथः॒ सृजते.
      अ॒थ र॒थान् र॒थयोगान् पथ॒स् सृजते

Sentence: c    न त॒त्रानन्दा मु॒दः प्रमु॒दो भवन्त्य्;
   न त॒त्र आनन्दा॒स् मु॒दस् प्रमु॒दस् भवन्ति

Sentence: d       अ॒थानन्दान्मु॒दः प्रमु॒दः सृजते.
      अ॒थ आनन्दा॒न् मु॒दस् प्रमु॒दस् सृजते

Sentence: e    न त॒त्र वेशा॒न्ताः स्र॒वन्त्यःपुष्करि॒ण्योK पुष्करिण्यः स्रवन्त्योभवन्त्य्,
   न त॒त्र वेशा॒न्तास् स्र॒वन्त्यस् पुष्करि॒ण्यस् K पुष्करिण्यस् स्रवन्त्यस् भवन्ति

Sentence: f          अ॒थ वेशा॒न्तान्स्र॒वन्तीःपुष्करि॒णीःK पुष्करिणीः स्रवन्तीःसृजते;
         अ॒थ वेशा॒न्तान् स्र॒वन्तीस् पुष्करि॒णीस् K पुष्करिणीस् स्रवन्तीस् सृजते

Sentence: g       स हि॒ कर्ता.
      स हि कर्ता

Verse: M12/K11 
Sentence: a    तद॒प्येते श्लो॒काःK तदेते श्लोका भवन्ति:
   त॒द् अ॒पि एते श्लो॒कास् K तद् एते श्लोकास् भवन्ति

Sentence: b    स्व॒प्नेन शारीर॒मभिप्रहत्या
   स्व॒प्नेन शारीर॒म् अभिप्रह॒त्य

Sentence: c    सुप्तः सुप्ता॒नभि॒चाकशीति
   अ॒सुप्तस् सुप्ता॒न् अभि॒चाकशीति

Sentence: d    शु॒क्रमादा॒य पु॒नऐ॒ति स्था॒नं
   शु॒क्रम् आदा॒य पु॒नर् ऐ॒ति स्था॒नम्

Sentence: e    हिरण्म॒यःपौरुषK पुरुषएकहँसः.
   हिरण्म॒यस् पौरुष॒स् K पुरुषस् एकहँस॒स्

Verse: M13/K12 
Sentence: a    प्राणे॒न र॒क्षन्न्अ॒परंK अवरंकुलायं
   प्राणे॒न र॒क्षन् अ॒परम् K अवरम् कुलाय॒म्

Sentence: b    बहिः॒ कुलाया॒दमृ॒तश्चरित्वा,
   बहि॒स् कुलाया॒द् अमृ॒तस् चरित्वा

Sentence: c    स॒ ईयते ऽमृ॒तो यत्रकामं
   स॒स् ईयते अमृ॒तस् यत्रकाम॒म्

Sentence: d    हिरण्म॒यःपौरुषK पुरुषएकहँसः.
   हिरण्म॒यस् पौरुष॒स् K पुरुषस् एकहँस॒स्

Verse: M14/K13 
Sentence: a    स्वप्नान्त॒ उच्चावच॒मीय॒मानो
   स्वप्नान्ते उच्चावच॒म् ईय॒मानस्

Sentence: b    रूपा॒णि देवः॒ कुरुते बहू॒न्य्
   रूपा॒णि देव॒स् कुरुते बहू॒नि

Sentence: c    उ॒तेव स्त्री॒भिः सह मो॒दमानो
   उत इव स्त्री॒भिस् सह मो॒दमानस्

Sentence: d    ज॒क्षदु॒तेवा॒पि भ॒यानि प॒श्यन्.
   ज॒क्षत् उत इव अ॒पि भ॒यानि प॒श्यन्

Verse: M15/K14 
Sentence: a    आराम॒मस्य पश्यन्ति
   आराम॒म् अस्य पश्यन्ति

Sentence: b    न तंक॒श्चन॒ पश्यती॒तिK पश्यति कश्चनेति.
   न त॒म् क॒श्चन पश्यति इ॒ति K पश्यति कस् चन इति

Sentence: c    तं ना॒यतं बोधयेदि॒त्याहुर्;
   त॒म् न आ॒यतम् बोधयेत् इ॒ति आहुर्

Sentence: d       दु॒र्भिषज्यँ हास्मै॒ भवति,
      दु॒र्भिषज्यम् ह अस्मै भवति

Sentence: e          य॒मेष न॒ प्रतिप॒द्यते.
         य॒म् एष न प्रतिप॒द्यते

Verse: M16/K14 
Sentence: a    अ॒थो ख॒ल्वाहुर्:
   अ॒थ उ ख॒लु आहुर्

Sentence: b       जागरितदेश॒ ए॒वास्यैस;
      जागरितदेश॒स् एव अस्य एस

Sentence: c       या॒नि॒ ह्येव जा॒ग्रत्प॒श्यति ता॒नि सुप्त इत्य॒त्रायं पु॒रुषः स्वयं॒ज्योतिर्भवती॒त्य्.
      या॒नि हि एव जा॒ग्रत् प॒श्यति ता॒नि सुप्त॒स् इ॒ति अ॒त्र अय॒म् पु॒रुषस् स्वयं॒ज्योतिस् भवति इ॒ति

Sentence: d    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: e          या॒ज्ञवल्क्यःK om. इ॒ति....
         या॒ज्ञवल्क्यस् K om. इ॒ति ....

Sentence: f    सो ऽहं भ॒गवते सह॒स्रं ददाम्य्.
   स॒स् अह॒म् भ॒गवते सह॒स्रम् ददामि

Sentence: g    अ॒त ऊर्ध्वंविमोक्षा॒यैवK om.] ब्रूही॒ति.
   अ॒तस् ऊर्ध्व॒म् विमोक्षा॒य एव K om.] ब्रूहि इ॒ति

Verse: M17/K15  [sed cf. infra 40 : K 34]
Sentence: a    स वा॒ एष॒ एत॒स्मिन्त्स्वप्नान्तेK संप्रसादेरत्वा॒ चरित्वा॒ दृ॒ष्ट्वैव पु॒ण्यं च पापं॒ च पु॒नः प्रतिन्यायं॒ प्रतियोन्या॒द्रवतिबुद्धान्ता॒यैवK स्वप्नायैव;
   स वै एष॒स् एत॒स्मिन् स्वप्नान्ते K संप्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पु॒ण्यम् च पाप॒म् च पु॒नर् प्रतिन्याय॒म् प्रतियो॒नि आ॒द्रवति बुद्धान्ता॒य K स्वप्नाय एव

Sentence: b       स य॒द्अ॒त्रK तत्रकि॒ञ्चित्प॒श्यत्य॒नन्वागतस्ते॒न भवत्य्;
      स य॒द् अ॒त्र K तत्र कि॒ञ्चिद् प॒श्यति अ॒नन्वागतस् ते॒न भवति

Sentence: c       अ॒सङ्गो॒ ह्ययं पु॒रुष इ॒त्य्.
      अ॒सङ्गस् हि अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: d    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: e          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Sentence: f    सो ऽहं भ॒गवते सह॒स्रं ददाम्य्.
   स॒स् अह॒म् भ॒गवते सह॒स्रम् ददामि

Sentence: g    अ॒त ऊर्ध्वं॒ विमोक्षा॒यैव॒ ब्रूही॒ति.
   अ॒तस् ऊर्ध्व॒म् विमोक्षा॒य एव ब्रूहि इ॒ति

Verse: K16  [add. K]
Sentence: a    स वा एष एतस्मिन्त्स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्यति बुद्धान्तायैव;
   स वै एषस् एतस्मिन् स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति बुद्धान्ताय एव

Sentence: b       स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्य्;
      स य॒द् तत्र किञ्चिद् पश्यति अनन्वागतस् तेन भवत्य्

Sentence: c       असङ्गो ह्ययं पुरुष इत्य्.
      असङ्गस् हि अयम् पुरुषस् इति

Sentence: d    एवमेवैतद्,
   एवम् एव एतद्

Sentence: e          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Sentence: f    सो ऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य्.
   सस् अहम् भगवते सहस्रम् ददामि

Sentence: g    अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति.
   अतस् ऊर्ध्वम् विमोक्षाय एव ब्रूहि इति

Verse: K17  [add. K]
Sentence: a    स वा एष एतस्मिन्बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्ति स्वप्नान्तायैव.
   स वै एषस् एतस्मिन् बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति स्वप्नान्ताय एव

Verse: MK18 
Sentence: a    तद्य॒था महामत्स्य॒ उभे कू॒ले अनुसंच॒रति पू॒र्वं चा॒परं चैव॒मे॒वायं पु॒रुष एता॒ उभाव॒न्तावनुतिस्वप्नान्तं॒ च बुद्धान्तं॒ च
   त॒द् य॒था महामत्स्य॒स् उभे कू॒ले अनुसंच॒रति पू॒र्वम् च अ॒परम् च एव॒म् एव अय॒म् पु॒रुषस् एतौ उभौ अ॒न्तौ अनुसं॒चरति स्वप्नान्त॒म् च बुद्धान्त॒म् च

Verse: MK19 
Sentence: a    तद्य॒थास्मि॒न्नाकाशे॒ श्येनो॒ वा सुपर्णो॒ वा विपरिप॒त्य रान्तः॒ सँह॒त्य पक्षौ॒ संलया॒यैव॒ ध्रिय॒त,
   त॒द् य॒था अस्मि॒न् आकाशे श्येन॒स् वा सुपर्ण॒स् वा विपरिप॒त्य रान्त॒स् सँह॒त्य पक्षौ संलया॒य एव ध्रिय॒ते

Sentence: b          एव॒मे॒वायं पु॒रुष एत॒स्मा अ॒न्ताय धवति य॒त्र सुप्तो न कं॒ चन का॒मं काम॒यते न कं॒ चन स्व॒प्नं पश्यति.
         एव॒म् एव अय॒म् पु॒रुषस् एत॒स्मै अ॒न्ताय धवति य॒त्र सुप्त॒स् न क॒म् चन का॒मम् काम॒यते न क॒म् चन स्व॒प्नम् पश्यति

Verse: MK20 
Sentence: a    ता वा॒ अस्यैता॒ हिता ना॒म ना॒ड्यो य॒था के॒शः सहस्रधा॒ भिन्नस्ता॒वताणिम्ना॒ तिष्ठन्ति शुक्ल॒स्य नील॒स्य पिङ्गल॒स्य ह॒रितस्य लो॒हितस्य पूर्णा.
   ता॒स् वै अस्य एता॒स् हिता॒स् ना॒म ना॒ड्यस् य॒था के॒शस् सहस्रधा भिन्न॒स् ता॒वता अणिम्ना तिष्ठन्ति शुक्ल॒स्य नील॒स्य पिङ्गल॒स्य ह॒रितस्य लो॒हितस्य पूर्णा॒स्

Sentence: b    अ॒थ य॒त्रैनं घ्न॒न्तीव जिन॒न्तीव ह॒स्तीव विच्छाय॒यति ग॒र्तमिव प॒तति य॒देव जा॒ग्रद्भ॒यं प॒श्यति तदत्रा॒विद्ययाभ॒यंK om.] मन्यते.
   अ॒थ य॒त्र एनम् घ्न॒न्ति इव जिन॒न्ति इव हस्ती इव विच्छाय॒यति ग॒र्तम् इव प॒तति य॒द् एव जा॒ग्रत् भ॒यम् प॒श्यति त॒द् अ॒त्र अ॒विद्यया भ॒यम् K om.] मन्यते

Sentence: c    ऽथ य॒त्ररा॒जेव देव॒ इवाह॒म्K देव इव राजेवाहम्एव॒ इदँस॒र्वंK सर्वोअस्मी॒ति मन्यते॒ सो ऽस्य परमो॒ लोको.
   अ॒थ य॒त्र रा॒जा इव देव॒स् इव अह॒म् K देवस् इव राजा इव अहम् एव इद॒म् स॒र्वम् K सर्वस् अस्मि इ॒ति मन्यते स॒स् अस्य परम॒स् लोक॒स्

Sentence: d    ऽथ सुप्तो न कं॒ चन का॒मं काम॒यते न कं॒ चन स्व॒प्नं पश्यतिK om. अथ....
   अ॒थ सुप्त॒स् न क॒म् चन का॒मम् काम॒यते न क॒म् चन स्व॒प्नम् पश्यति K om. अथ ...

Verse: MK21 
Sentence: a    तद्वा॒ अस्यैत॒दात्म॒काममाप्त॒काममकामंK एतदतिच्छन्दो ऽपहतपाप्माभयँरूपं.
   त॒द् वै अस्य एत॒द् आत्म॒कामम् आप्त॒कामम् अकाम॒म् K एतद् अतिच्छन्दस् अपहतपाप्म अभयम् रूप॒म्

Sentence: b    तद्य॒था प्रिय॒या स्त्रिया॒ संप॒रिष्वक्तो न बा॒ह्यं किं॒ चन॒ वेद ना॒न्तरमेव॒मे॒वायं पु॒रुषःशारिर॒ आत्माK om. ambo] प्राज्ञ॒नात्म॒ना संप॒रिष्वक्तो न बा॒ह्यं किं॒ चन॒ वेद ना॒न्तरं.
   त॒द् य॒था प्रिय॒या स्त्रिया संप॒रिष्वक्तस् न बा॒ह्यम् कि॒म् चन वेद न अ॒न्तरम् एव॒म् एव अय॒म् पु॒रुषस् शारिर॒स् आत्मा K om. ambo] प्राज्ञे॒न आत्म॒ना संप॒रिष्वक्तस् न बा॒ह्यम् कि॒म् चन वेद न अ॒न्तरम्

Verse: M22/K21 
Sentence: a    तद्वा॒ अस्यैतद॒तिच्छन्दो॒ ऽपहतपाप्माभयँK एतदाप्तकाममात्मकाममकामंरूप॒म्अ॒शोकान्तरम्K शोकान्तरम्.
   त॒द् वै अस्य एत॒द् अ॒तिच्छन्दस् अ॒पहतपाप्म अभय॒म् K एतद् आप्तकामम् आत्मकामम् अकामम् रूप॒म् अ॒शोकान्तरम् K शोकान्तरम्

Verse: M22/K22 
Sentence: a    अ॒त्र पिता॒पिता भवति माता॒माता लोका अ॒लोका देवा अ॒देवा वे॒दा अ॒वेदायज्ञो॒ ऽयज्ञोK om. ambo],
   अ॒त्र पिता अ॒पिता भवति माता अ॒माता लोका॒स् अ॒लोकास् देवा॒स् अ॒देवास् वे॒दास् अ॒वेदास् यज्ञ॒स् अ॒यज्ञस् K om. ambo]

Sentence: b          ऽत्र स्तेनो॒ ऽस्तेनो भवति भ्रूणहा॒भ्रूणहा पौल्कसो॒ ऽपौल्कसश्चाण्डालो॒ ऽचण्डालःK चाण्ड्यालो ऽचण्ड्यालः पौल्कसो ऽपौल्कसोश्रमणो॒ ऽश्रमणस्तापसो॒ ऽतापसो॒ ऽनन्वागतः पु॒ण्येना॒नन्वागतः पापे॒न;
         अ॒त्र स्तेन॒स् अ॒स्तेनस् भवति भ्रूणहा अ॒भ्रूणहा पौल्कस॒स् अ॒पौल्कसस् चाण्डाल॒स् अ॒चण्डालस् K चाण्ड्यालस् अचण्ड्यालस् पौल्कसस् अपौल्कसस् श्रमण॒स् अ॒श्रमणस् तापस॒स् अ॒तापसस् अ॒नन्वागतस् पु॒ण्येन अ॒नन्वागतस् पापे॒न

Sentence: c       तीर्णो हि॒ तदा स॒र्वाञ्शो॒कान्हृ॒दयस्य भवति.
      तीर्ण॒स् हि तदा स॒र्वान् शो॒कान् हृ॒दयस्य भवति

Verse: MK23 
Sentence: a    यद्वै तन्न प॒श्यति,
   य॒द् वै त॒द् न प॒श्यति

Sentence: b          प॒श्यन्वै त॒द्द्रष्ट॒व्यंK om.] न॒ पश्यति:
         प॒श्यन् वै त॒द् द्रष्ट॒व्यम् K om.] न पश्यति

Sentence: c       न हि॒ द्रष्टु॒र्दृष्टे॒र्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्;
      न हि द्रष्टु॒र् दृष्टे॒स् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d       न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
      न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं यत्प॒श्येत्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् प॒श्येत्

Verse: MK24 
Sentence: a    यद्वै तन्न जि॒घ्रति,
   य॒द् वै त॒द् न जि॒घ्रति

Sentence: b          जि॒घ्रन्वै त॒द्घ्रात॒व्यंK om.] न॒ जिघ्रति;
         जि॒घ्रन् वै त॒द् घ्रत॒व्यम् K om.] न जिघ्रति

Sentence: c       न हि॒ घ्रातु॒र्घ्राते॒र्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि घ्रातु॒र् घ्राते॒स् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं यज्जि॒घ्रेत्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् जि॒घ्रेत्

Verse: MK25 
Sentence: a    यद्वै तन्न॒ रस॒यति,
   य॒द् वै त॒द् न रस॒यति

Sentence: b          विजानन्वै तद्र॒संK रसयन्वै तन्न॒ रसयति;
         विजान॒न् वै त॒द् र॒सम् K रसयन् वै तद् न रसयति

Sentence: c       न हिरसयितू र॒साद्K रसयितेर्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि रसयितु॒र् र॒साद् K रसयितेस् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं य॒द्रस॒येत्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् रस॒येत्

Verse: MK26 
Sentence: a    यद्वै तन्न व॒दति,
   य॒द् वै त॒द् न व॒दति

Sentence: b          व॒दन्वै त॒द्वक्त॒व्यंK om.] न॒ वदति;
         व॒दन् वै त॒द् वक्त॒व्यम् K om.] न वदति

Sentence: c       न हिवक्तुर्व॒चोK वक्तेर्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि वक्तु॒र् व॒चस् K वक्तेस् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं यद्व॒देत्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् व॒देत्

Verse: MK27 
Sentence: a    यद्वै तन्न॒ शृणो॒ति,
   य॒द् वै त॒द् न शृणो॒ति

Sentence: b          शृण्वन्वै त॒च्छ्रोत॒व्यंK om.] न॒ शृणोति;
         शृण्व॒न् वै त॒द् श्रोत॒व्यम् K om.] न शृणोति

Sentence: c       न हि॒ श्रोतुः॒ श्रुते॒र्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि श्रोतु॒र् श्रुते॒स् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं य॒च्छृणुया॒त्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् शृणुया॒त्

Verse: MK28 
Sentence: a    यद्वै तन्न॒ मनुते,
   य॒द् वै त॒द् न मनुते

Sentence: b          मन्वानो वै त॒न्मन्त॒व्यंK om.] न॒ मनुते;
         मन्वान॒स् वै त॒द् मन्त॒व्यम् K om.] न मनुते

Sentence: c       न हि॒ मन्तु॒र्मते॒र्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि मन्तु॒र् मते॒स् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं य॒न्मन्वीत.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् मन्वीत

Verse: MK29 
Sentence: a    यद्वै तन्न॒ स्पृश॒ति,
   य॒द् वै त॒द् न स्पृश॒ति

Sentence: b          स्पृशन्वै त॒त्स्प्रष्ट॒व्यंK om.] न॒ स्पृशति;
         स्पृश॒न् वै त॒द् स्प्रष्ट॒व्यम् K om.] न स्पृशति

Sentence: c       न हि॒ स्प्रष्टुः॒ स्पृष्टे॒र्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि स्प्रष्टु॒र् स्पृष्टे॒स् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं य॒त्स्पृशे॒त्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् स्पृशे॒त्

Verse: MK30 
Sentence: a    यद्वै तन्न॒ विजाना॒ति,
   य॒द् वै त॒द् न विजाना॒ति

Sentence: b          विजानन्वै त॒द्विज्ञे॒यंK om.] न वि॒जानाति;
         विजान॒न् वै त॒द् विज्ञे॒यम् K om.] न वि॒जानाति

Sentence: c       न हिविज्ञातु॒र्विज्ञा॒नाद्K विज्ञातेर्विपरिलोपो॒ विद्यते॒ ऽविनाशित्वान्,
      न हि विज्ञातु॒र् विज्ञा॒नाद् K विज्ञातेस् विपरिलोप॒स् विद्य॒ते अ॒विनाशित्वाद्!

Sentence: d          न तु त॒द्द्विती॒यमस्ति,
         न तु त॒द् द्विती॒यम् अस्ति

Sentence: e          त॒तो ऽन्यद्वि॒भक्तं य॒द्विजानीया॒त्.
         त॒तस् अन्य॒द् वि॒भक्तम् य॒द् विजानीया॒त्

Verse: K31  [add. K]
Sentence: a    यत्र वा अन्यदिव स्यात्
   यत्र वै अन्यद् इव स्यात्

Sentence: b       तत्रान्यो ऽन्यत्पश्येद्
      तत्र अन्यस् अन्यद् पश्येत्

Sentence: c          अन्यो ऽन्यज्जिघ्रेद्
         अन्यस् अन्यद् जिघ्रेत्

Sentence: d          अन्यो ऽन्यद्रसयेद्
         अन्यस् अन्यद् रसयेत्

Sentence: e          अन्यो ऽन्यद्वदेद्
         अन्यस् अन्यद् वदेत्

Sentence: f          अन्यो ऽन्यच्छृणुयाद्
         अन्यस् अन्यद् शृणुयात्

Sentence: g          अन्यो ऽन्यन्मन्वीता
         अन्यस् अन्यद् मन्वीत

Sentence: h          न्यो ऽन्यत्स्पृशेद्
         अन्यस् अन्यद् स्पृशेत्

Sentence: i          अन्यो ऽन्यद्विजानीयात्.
         अन्यस् अन्यद् विजानीयात्

Verse: M31/K32 
Sentence: a    सलिल ए॒को द्रष्टा॒द्वैतो भवत्य्,
   सलिले ए॒कस् द्रष्टा अ॒द्वैतस् भवति

Sentence: b          एष॒ ब्रह्मलोकः,
         एष ब्रह्मलोक॒स्

Sentence: c          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: d          इ॒ति हैनमुवाचै॒षास्यK इति हैनमनुशशास याज्ञवल्क्य. ए॒षास्यपरमा॒ गतिर्,
         इ॒ति ह एनम् उवाच K अनुशशास याज्ञवल्क्यस् एषा अस्य परमा गतिस्

Sentence: e          ए॒षास्य परमा॒ संप॒द्,
         एषा अस्य परमा संप॒द्

Sentence: f          ए॒षो ऽस्य परमो॒ लोक,
         एष॒स् अस्य परम॒स् लोक॒स्

Sentence: g          ए॒षो ऽस्य परम॒ आनन्द,
         एष॒स् अस्य परम॒स् आनन्द॒स्

Sentence: h          एत॒स्यै॒वानन्द॒स्यान्या॒नि भूता॒नि मा॒त्रामु॒पजीवन्ति.
         एत॒स्य एव आनन्द॒स्य अन्या॒नि भूता॒नि मा॒त्राम् उ॒पजीवन्ति

Verse: M32  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    स यो॒ मनू॒ष्याणाँ राद्धः स॒मृद्धो भ॒वत्यन्ये॒षाम॒धिपतिः स॒र्वैर्मा॒नुष्यकैः का॒मैः स॒म्पन्
   स य॒स् मनू॒ष्याणाम् राद्ध॒स् स॒मृद्धस् भ॒वति अन्ये॒षाम् अ॒धिपतिस् स॒र्वैस् मा॒नुष्यकैस् का॒मैस् स॒म्पन्नतमस्

Sentence: b          स॒ मनु॒ष्याणां परम॒ आनन्दः.
         स मनु॒ष्याणाम् परम॒स् आनन्द॒स्

Verse: M33  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतं॒ मनु॒ष्याणामानन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् मनु॒ष्याणाम् आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒कः पितॄणां॒ जित॒लोकानामानन्दः.
         स॒स् ए॒कस् पितॄणा॒म् जित॒लोकानाम् आनन्द॒स्

Verse: M34  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतं॒ पितॄणां॒ जित॒लोकानामानन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् पितॄणा॒म् जित॒लोकानाम् आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒कः क॒र्मदेवानामानन्दो,
         स॒स् ए॒कस् क॒र्मदेवानाम् आनन्द॒स्

Sentence: c          ये क॒र्मणा देवत्व॒मभिसम्प॒द्यन्ते.
         ये क॒र्मणा देवत्व॒म् अभिसम्प॒द्यन्ते

Verse: M35  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतं क॒र्मदेवानामानन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् क॒र्मदेवानाम् आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒क आजा॒नदेवानामानन्दो,
         स॒स् ए॒कस् आजा॒नदेवानाम् आनन्द॒स्

Sentence: c          य॒श्च+श्रो॒त्रियो ऽवृजिनो॒ ऽकामहतः.
         य॒स् च +श्रो॒त्रियस् अ॒वृजिनस् अ॒कामहतस्

Verse: M36  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शत॒माजा॒नदेवानामानन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् आजा॒नदेवानाम् आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒को देवलो कआनन्दो,
         स॒स् ए॒कस् देवलोके आनन्द॒स्

Sentence: c          य॒श्च+श्रो॒त्रियो ऽवृजिनो॒ ऽकामहतः.
         य॒स् च +श्रो॒त्रियस् अ॒वृजिनस् अ॒कामहतस्

Verse: M37  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतंदेवलोक॒ आनन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् देवलोके आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒को गन्धर्वलोक॒ आनन्दो,
         स॒स् ए॒कस् गन्धर्वलोके आनन्द॒स्

Sentence: c          य॒श्च+श्रो॒त्रियो ऽवृजिनो॒ ऽकामहतः.
         य॒स् च +श्रो॒त्रियस् अ॒वृजिनस् अ॒कामहतस्

Verse: M38  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतं॒ गन्धर्वलोक॒ आनन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् गन्धर्वलोके आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒कः प्रजापतिलोक॒ आनन्दो,
         स॒स् ए॒कस् प्रजापतिलोके आनन्द॒स्

Sentence: c          य॒श्च+श्रो॒त्रियो ऽवृजिनो॒ ऽकामहतः.
         य॒स् च +श्रो॒त्रियस् अ॒वृजिनस् अ॒कामहतः

Verse: M39  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒थ ये॒ शतं॒ प्रजापतिलोक॒ आनन्दाः,
   अ॒थ ये शत॒म् प्रजापतिलोके आनन्दा॒स्

Sentence: b          स ए॒को ब्रह्मलोक॒ आनन्दो,
         स॒स् ए॒कस् ब्रह्मलोके आनन्द॒स्

Sentence: c          य॒श्च+श्रो॒त्रियो ऽवृजिनो॒ ऽकामहत.
         य॒स् च +श्रो॒त्रियस् अ॒वृजिनस् अ॒कामहतस्

Sentence: d    एष॒ ब्रह्मलोकः,
   एष ब्रह्मलोक॒स्

Sentence: e          सम्राड्.
         सम्राट्

Sentence: f    इ॒ति हैनं अ॒नुशशासैत॒दमृ॒तँ.
   इ॒ति ह एनम् अ॒नुशशास एत॒द् अमृ॒तम्

Sentence: g    सो ऽहं भ॒गवते सह॒स्रं ददाम्य्.
   स॒स् अह॒म् भ॒गवते सह॒स्रम् ददामि

Sentence: h    अ॒त ऊर्ध्वं॒ विमोक्षा॒यैव॒ ब्रूही॒ति.
   अ॒तस् ऊर्ध्व॒म् विमोक्षा॒य एव ब्रूहि इ॒ति

Verse: M40  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    स वा॒ एष॒ एत॒स्मिन्त्सम्प्रसा॒दे रत्वा॒ चरित्वा॒ दृ॒ष्ट्वैव पु॒ण्यं च पापं॒ च पु॒नः प्रतिन्यायं॒ प्रतियोन्या॒द्रवति बुद्धान्ता॒यैव;
   स वै एष॒स् एत॒स्मिन् सम्प्रसा॒दे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पु॒ण्यम् च पाप॒म् च पु॒नर् प्रतिन्याय॒म् प्रतियो॒नि आ॒द्रवति बुद्धान्ता॒य एव

Sentence: b       स यद॒त्र कि॒ञ्चित्प॒श्यत्य॒नन्वागतस्ते॒न भवत्य्;
      स य॒द् अ॒त्र कि॒ञ्चिद् प॒श्यति अ॒नन्वागतस् ते॒न भवति

Sentence: c       अ॒सङ्गो॒ ह्ययं पु॒रुष इ॒त्य्.
      अ॒सङ्गस् हि अय॒म् पु॒रुषस् इ॒ति

Sentence: d    एव॒मे॒वैत॒द्,
   एव॒म् एव एत॒द्

Sentence: e          याज्ञवल्क्य.
         याज्ञवल्क्य

Sentence: f    सो ऽहं भ॒गवते सह॒स्रं ददाम्य्.
   स॒स् अह॒म् भ॒गवते सह॒स्रम् ददामि

Sentence: g    अ॒त ऊर्ध्वं॒ विमोक्षा॒यैव॒ ब्रूही॒ति.
   अ॒तस् ऊर्ध्व॒म् विमोक्षा॒य एव ब्रूहि इ॒ति

Verse: M41  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    अ॒त्र ह या॒ज्ञवल्क्यो बिभायां॒ चकार.
   अ॒त्र ह या॒ज्ञवल्क्यस् बिभाया॒म् चकार

Sentence: b    मेधा॒वी रा॒जा स॒र्वेभ्यो मा॒न्तेभ्य उ॒दरौत्सीदि॒ति.
   मेधा॒वी रा॒जा स॒र्वेभ्यस् मा अ॒न्तेभ्यस् उ॒दरौत्सीत् इ॒ति

Sentence: c    स य॒त्र अणिमा॒नं न्ये॒ति जर॒या वोपत॒पता वाणिमानं॒ निग॒च्छति य॒थाम्रं॒ वोदु॒म्बरं वा पि॒प्पलं वा ब॒न्धनात्प्रमुच्ये॒तैव॒ ए॒वायं॒ शारिर॒ आ॒त्मैभ्यो॒ ऽङ्गेभ्यः सप्रमु॒च्य पु॒नः प्रतिन्यायं॒ प्रतियोन्या॒द्रवति प्राणा॒यैव.
   स य॒त्र अणिमा॒नम् न्ये॒ति जर॒या वा उपत॒पता वाणिमान॒म् निग॒च्छति य॒था आम्र॒म् वा उदु॒म्बरम् वा पि॒प्पलम् वा ब॒न्धनाद् प्रमुच्ये॒त एव एव अय॒म् शारिर॒स् आत्मा एभ्यस् अ॒ङ्गेभ्यस् सप्रमु॒च्य पु॒नर् प्रतिन्याय॒म् प्रतियो॒नि आ॒द्रवति प्राणा॒य एव

Verse: M42  [pro M 32-42, scribit K 33-36; vide infra]
Sentence: a    तद्यथा॒नः सु॒समाहितमुत्स॒र्जद्याया॒देव॒मे॒वायं॒ शारीर॒ आत्मा॒ प्राज्ञे॒नात्म॒नान्वा॒रूढ उत्स॒र्जद्याति.
   त॒द् य॒था अ॒नस् सु॒समाहितम् उत्स॒र्जद् याया॒द् एव॒म् एव अय॒म् शारीर॒स् आत्मा प्राज्ञे॒न आत्म॒ना अन्वा॒रूढम् उत्स॒र्जद् याति

Verse: K33  [K scribit 33-36 pro M 32-42; vide supra]
Sentence: a    स यो मनूष्याणाँ राद्धः समृद्धो भवत्यन्येषामधिपतिः सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नतमः,
   स यस् मनूष्याणाम् राद्धस् समृद्धस् भवति अन्येषाम् अधिपतिस् सर्वैस् मानुष्यकैस् भोगैस् सम्पन्नतमस्

Sentence: b          स मनुष्याणां परम आनन्दो.
         स मनुष्याणाम् परमस् आनन्दस्

Sentence: c    ऽथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः,
   अथ ये शतम् मनुष्याणाम् आनन्दास्

Sentence: d          स एकः पितृणां जितलोकानामानन्दो.
         सस् एकस् पितृणाम् जितलोकानाम् आनन्दस्

Sentence: e    ऽथ ये शतं पितृणां जितलोकानामानन्दाः,
   अथ ये शतम् पितृणाम् जितलोकानाम् आनन्दास्

Sentence: f       स एको गन्धर्वलोक आनन्दो.
      सस् एकस् गन्धर्वलोके आनन्दस्

Sentence: g    ऽथ ये शतं गन्धर्वलोक आनन्दाः,
   अथ ये शतम् गन्धर्वलोके आनन्दास्

Sentence: h       स एकः कर्मदेवानामानन्दो ये कर्मणा देवत्वमभिसम्पद्यन्ते.
      सस् एकस् कर्मदेवानाम् आनन्दस् ये कर्मणा देवत्वम् अभिसम्पद्यन्ते

Sentence: i    ऽथ ये शतं कर्मदेवानामानन्दाः,
   अथ ये शतम् कर्मदेवानाम् आनन्दास्

Sentence: j          स एक आजानदेवानामानन्दो,
         सस् एकस् आजानदेवानाम् आनन्दस्

Sentence: k          यश्च श्रोत्रियो ऽवृजिनो ऽकामहतो.
         यस् च श्रोत्रियस् अवृजिनस् अकामहतस्

Sentence: l    ऽथ ये शतमाजानदेवानामानन्दाः,
   अथ ये शतम् आजानदेवानाम् आनन्दास्

Sentence: m       स एकः प्रजापतिलोक आनन्दो यश्च श्रोत्रियो ऽवृजिनो ऽकामहतो.
      सस् एकस् प्रजापतिलोके आनन्दस् यस् च श्रोत्रियस् अवृजिनस् अकामहतस्

Sentence: n    ऽथ ये शतं प्रजापतिलोक आनन्दाः,
   अथ ये शतम् प्रजापतिलोके आनन्दास्

Sentence: o       स एको ब्रह्मलोक आनन्दो यश्च श्रोत्रियो ऽवृजिनो ऽकामहतो.
      सस् एकस् ब्रह्मलोके आनन्दस् यस् च श्रोत्रियस् अवृजिनस् अकामहतस्

Sentence: p    ऽथैष एव परम आनन्द एष ब्रह्मलोकः,
   अथ एषस् एव परमस् आनन्दस् एष ब्रह्मलोकस्

Sentence: q          सम्राड्,
         सम्राट्

Sentence: r          इति होवाच याज्ञवल्क्यः.
         इ॒ति ह उवाच याज्ञवल्क्यस्

Sentence: s    सो ऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य्.
   सस् अहम् भगवते सहस्रम् ददामि

Sentence: t    अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीत्य्.
   अतस् ऊर्ध्वम् विमोक्षाय एव ब्रूहि इति

Sentence: u    अत्र ह याज्ञवल्क्यो बिभयां चकार:
   अत्र ह याज्ञवल्क्यस् बिभयाम् चकार

Sentence: v       मेधावी राजा सर्वेभ्यो मान्तेभ्य उदरौत्सीदिति.
      मेधावी राजा सर्वेभ्यस् मा अन्तेभ्यस् उदरौत्सीत् इति

Verse: K34  [K scribit 33-36 pro M 32-42; vide supra]
Sentence: a    स वा एष एतस्मिन्त्स्वप्नान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव.
   स वै एषस् एतस्मिन् स्वप्नान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति बुद्धान्ताय एव

Verse: K35  [K scribit 33-36 pro M 32-42; vide supra]
Sentence: a    तद्यथानः सुसमाहितमुत्सर्जं यायादेवमेवायं शारीर आत्मा प्राज्ञेनात्मनान्वारूढ उत्सर्जं याति यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति.
   तद् यथा अनस् सुसमाहितम् उत्सर्जम् यायात् एवम् एव अयम् शारीरस् आत्मा प्राज्ञेन आत्मना अन्वारूढस् उत्सर्जम् याति यत्र एतद् ऊर्ध्वोच्छ्वासी भवति

Verse: K36  [K scribit 33-36 pro M 32-42; vide supra]
Sentence: a    स यत्रायमणिमानं न्येति जरया वोपतपता वाणिमानं निगच्छति,
   स यत्र अयम् अणिमानम् न्येति जरया वा उपतपता वा अणिमानम् निगच्छति

Sentence: b          तद्यथाम्रं वोदुम्बरं वा पिप्पलं वा बन्धनात्प्रमुच्यत,
         तद् यथा आम्रम् वा उदुम्बरम् वा पिप्पलम् वा बन्धनाद् प्रमुच्यते

Sentence: c          एवमेवायं पुरुष एभ्यो ऽङ्गेभ्यः संप्रमुच्य पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति प्राणायैव.
         एवम् एव अयम् पुरुषस् एभ्यस् अङ्गेभ्यस् संप्रमुच्य पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति प्राणाय एव

Verse: M43/K37 
Sentence: a    तद्य॒था रा॒जानमाय॒न्तमु॒ग्राः प्र॒त्येनसः सूतग्रामण्यो॒ ऽन्नैः पा॒नैरवसथैः॒ प्रतिक॒ल्पन्त
   त॒द् य॒था रा॒जानम् आय॒न्तम् उ॒ग्रास् प्र॒त्येनसस् सूतग्राम॒ण्यस् अ॒न्नैस् पा॒नैस् अवसथै॒स् प्रतिक॒ल्पन्ते

Sentence: b       ऽयमा॒यात्ययमा॒गच्छती॒त्य्,
      अय॒म् आ॒याति अय॒म् आ॒गच्छति इ॒ति

Sentence: c          एवँ॒ हैवंवि॒दँ स॒र्वाणि भूता॒नि प्र॒तिकल्पन्त:
         एव॒म् ह एवंवि॒दम् स॒र्वाणि भूता॒नि प्र॒तिकल्पन्ते

Sentence: d       इदं ब्रह्मा॒यातीदमा॒गच्छती॒ति.
      इद॒म् ब्र॒ह्म आ॒याति इद॒म् आ॒गच्छति इ॒ति

Verse: M44/K38 
Sentence: a    तद्य॒था रा॒जानं प्रयियास॒न्तमु॒ग्राः प्र॒त्येनसः सूतग्राम॒ण्यउपसमाय॒न्त्य्K ऽभिसमायन्त्य्,
   त॒द् य॒था रा॒जानम् प्रयियास॒न्तम् उ॒ग्रास् प्र॒त्येनसस् सूतग्राम॒ण्यस् उपसमाय॒न्ति K अभिसमायन्ति

Sentence: b          एव॒म्हैवंवि॒दंK एवमेवेममात्मानमन्तकालेस॒र्वे प्राणाउ॒पसमायन्तिK अभिसमायन्ति,
         एव॒म् ह एवंवि॒दम् K एवम् एव इमम् आत्मानम् अन्तकाले स॒र्वे प्राणा॒स् उ॒पसमायन्ति K अभिसमायन्ति

Sentence: c          य॒त्रैत॒दूर्ध्वोच्छ्वासी भ॒वति.
         य॒त्र एत॒द् ऊर्ध्वोच्छ्वासी भ॒वति

Next part


This text is part of the TITUS edition of White Yajur-Veda: Brhad-Aranyaka-Upanisad.

Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 10.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.